Pierwszenstwo: 21.XI.1961 Wielka Brytania Opublikowano: 5.1.1967 KI. 52584 MKP E 21 d TJKD //?M Wspóltwórcy wynalazku: James Carnegie, David Gurney, Arnold Thomas Wlasciciel patentu: Dowty Technical Developments Limited Brock- hampton Park Andoyersfor, (Wielka Brytania) Sposób sterowania zmechanizowana obudowa sciany wydobywczej Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu sterowania zmechanizowna obudowa sciany wydobywczej, stanowiaca urzadzenie kopalniane, skladajacego sie z szeregu kroczacych podpór stropu, rozmie¬ szczonych wzdluz przodka scianowego kopalni, z których przynajmniej niektóre maja srodki prze¬ kladki przenosnika, ustawionego wzdluz tegoz przodka scianowego. Przedmiotowy sposób stero¬ wania ruchem obudowy sciany wydobywczej w kierunku przodka scianowego polega na tym, ze przynajmniej niektóre z podpierajacych strop pod¬ pór kroczacych przesuwaja najpierw przenosnik do przodu w stosunku do aktualnie rozpartych pod¬ pór, a nastepnie podpierajace podpory sa przesta¬ wiane do przesunietego przenosnika.Wynalazek niniejszy gwarantuje wlasciwy spo¬ sób sterowania podporami stropu, zestawionymi w zespoly, obejmujace szereg kroczacych podpór stropu, z których przynajmniej niektóre maja ze¬ spoly przeznaczone do przekladki przenosnika, przy czym utworzone z tych podpór urzadzenie jest zaopatrzone w organ przeznaczony do wybie¬ rania tej podpory stropu, która jest przeznaczona do wykonania operacji przesuniecia sie do przodu, i który wybiera zespól innej podpory sluzacy do przesuniecia do przodu przenosnika wówczas, gdy odpowiednia podpora stropu zostala juz wybrana do wykonania operacji przesuniecia sie do przodu.Sygnal dzialania jest przekazywany za pomoca czlonu wspólnego dla okreslonej liczby podpór, 20 25 30 przy czym organ wybierajacy dziala w taki spo¬ sób, ze wybiera te podpore stropu, która jest przy¬ gotowana do przyjecia sygnalu dzialania.Organ wybierajacy zawiera zespól przeznaczony do wybierania grupy podpór stropu, oraz dalszy zespól przeznaczony do wybierania podpory stropu w wybranej juz grupie, przy czym kazdy dalszy zespól wybierajacy zawiera elementy, wspólne dla podpory stropu w kazdej grupie.W chwili, kiedy zostaje juz wybrana podpora stropu do przestawienia jej do przodu, organ wy¬ bierajacy wybiera dla uruchomienia zespól prze¬ kladki przenosnika podpory stropu znajdujacej sie po jednej stronie podpory stropu, wybranej dla przestawienia oraz zespól przekladki przenosnika podpory stropu, znajdujacej sie po przeciwnej stronie podpory stropu wybranej do przestawienia, przy czym cale to urzadzenie zawiera dalszy zes¬ pól, przeznaczony do uruchomienia jednego z dwu wybranych zespolów przekladki przenosnika. Kie¬ dy podpora stropu jest wybrana dla przestawienia jej, wówczas organ wybierajacy zamyka wylacznik w obwodzie elektrycznym przekladki przenosnika podpory stropu, znajdujacej sie po jednej stronie podpory stropu wybranej dla przestawienia, a na¬ stepnie powoduje otwarcie wylacznika w obwodzie elektrycznym, sluzacym do zapobiegania dzialania przekladki przenosnika innej podpory stropu po wspomnianej, jednej stronie, po czym organ ten powoduje zamkniecie wylacznika w obwodzie 5258452584 elektrycznym, przekladki przenosnika podpory stropu po przeciwnej stronie podpory stropu, wy¬ branej do przedstawiania oraz otwarcie wylaczni¬ ka w obwodzie elektrycznym, przeznaczonym do ochrony od niespodziewanego zadzialania zespolu przekladki przenosnika innej podpory stropu, znaj¬ dujacej sie po wspomnianej przeciwnej stronie.W odmianie sposobu wedlug wynalazku dziala¬ nie urzadzenia jest takie, ze gdy podpora stropu jest juz wybrana do przestawiania, to zostaje wy¬ brany zespól przekladki przenosnika podpory stro¬ pu, znajdujacej sie po jednej stronie podpory stro¬ pu wybranej dla przestawiania, a równiez zostaje wybrany zespól do przestawiania podpory stropu, znajdujacej sie po przeciwnej stronie podpory stropu, której zespól przekladki przenosnika zostal wybrany na innej podporze stropu przeznaczonej do przestawiania, przy czym urzadzenie zawiera czlon przeznaczony do uruchomiania jednej z dwóch wybranych podpór stropu.Wynalazek zostanie objasniony szczególowo na podstawie przykladu wykonania obudowy sciany wydobywczej, stanowiacej urzadzenie uwidocznio¬ ne na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ matyczny widok z góry zespolu kroczacych pod¬ pór stropu, zestawionych w jedno urzadzenie, fig. 2 — czesó obwodu elektrycznego zespolu podpór stropu zestawionych wedlug innej odmiany wy¬ konania urzadzenia, fig. 3 — widok tablicy skrzyn¬ ki polaczeniowej, a fig. 4 — czesc obwodu ele¬ ktrycznego zespolu podpór zestawionych wedlug trzeciego wykonania urzadzenia.Jak to przedstawiono na fig. 1 urzadzenie sklada sie z szeregu podpierajacych strop podpór krocza¬ cych, rozstawionych wzdluz przodka scianowego 1 kopalni. Te podpory stropu sa zestawiane w pew¬ na liczbe grup A, B, C itd. Kazda z tych grup za¬ wiera cztery podpory oznaczone litera grupy i swym numerem kolejnym wewnatrz grupy, na przyklad Al, A2, A3, A4, lub BI, B2, B3, B4 itd.Na rysunku przedstawiono siedem grup od A do G, a zatem dwadziescia osiem podpierajacych strop podpór kroczacych, przy czym przedstawiono rów¬ niez maszyne urabiajaca 2, która jest przesuwana w kierunku od lewej strony do prawej. Gdy ma¬ szyna urabiajaca 2 przesuwa sie wzdluz przodka scianowego 1, wówczas polozenie przodka jest przemieszczone do przodu i zachodzi koniecznosc przesuniecia równiez do przodu podpierajacych strop podpór kroczacych oraz przenosnika 3, który ulozony jest wzdluz przodka scianowego 1. Kazda podpora jest polaczona z przenosnikiem 3 za po¬ moca dzwignika hydraulicznego 4, który jest wsuwany za pomoca cisnienia hydraulicznego, w celu przestawiania przynaleznej podpory do prze¬ nosnika 3. Pierwsza podpierajaca strop podpora w kazdej grupie, to znaczy podpora Al, BI itd., jest równiez polaczona z przenosnikiem 3 za po¬ moca innego dzwignika 5, który jest wysuwany za pomoca cisnienia hydraulicznego, w celu prze¬ kladki przenosnika 3 do przodu, w stosunku do tych podpór Al, BI itd.Kazda podpora kroczaca zawiera w znany spo¬ sób belke spagowa spoczywajaca na spagu do któ¬ rej jest przymocowany dzwignik 4 lub dzwigniki 25 4, 5. Na belce spagowej sa osadzone dwa lub Wie¬ cej hydrauliczne stojaki teleskopowe,,.na których spoczywa belka stropowa. Z chwila wysuwania stojaków teleskopowych belka stropowa jest do- 5 ciskana do stropu i w ten sposób podpiera go.Stojaki i dzwignik lub dzwigniki kazdej podpory sa polaczone z hydraulicznymi przewodami cisnie¬ niowymi oraz z niepokazanym na rysunku prze¬ wodem powrotnym. Doplyw czynnika Jiydraulicz- 10 nego do stojaków i dzwignika lub dzwigników jest sterowany za pomoca zaworów elektromagnetycz¬ nych. Dzieki uruchomieniu zaworu lub zaworów elektromagnetycznych kazdej podpory ich stojaki teleskopowe sa wysuwane lub Wsuwane, zas w dzwignik 4 jest wsuwany celem,: przestawienia pod¬ pory, az do przenosnika 3 lub tez'drugi dzwignik 5 (jezeli jest przewidziany) jest wysuwany w celu przekladki przenosnika 3 w stosunku do wspartej podpory. 20 Zawory elektromagnetyczne sa sterowane z cen¬ tralnego stanowiska dyspozytorskiego 6, umiesz¬ czanego w dowolnym miejscu na calej dlugosci przodka scianowego 1, lub na jednym jego koncu.Dla kazdej grupy podpór podpierajacych strop jest przewidziana skrzynka polaczeniowa, przy czym skrzynki te sa oznaczone literami A, B, C itd. W obrebie centralnego stanowiska dyspozy¬ torskiego 6 znajduje sie wybierak kierunkowy 7, który przekazuje sygnaly sterownicze przewodami elektrycznymi 8 do kazdej wybranej skrzynki po¬ laczeniowej. Kazda ze skrzynek polaczeniowych zawiera pewna liczbe przekazników, które sa uru¬ chomiane za pomoca sygnalów doprowadzanych z wybieraka kierunkowego 7. Wybierak kierunko¬ wy 7 uruchamia stojaki i dzwigniki 4 kazdej pod¬ pory wedlug ustalonej kolejnosci za pomoca ze¬ spolu 9 i przewodów elektrycznych 10. Zarówno zespól 9 jak i sterujace przesuwem przenosnika 3 urzadzenie 11 sa umieszczone w centralnym punk- 40 cie dyspozytorskim 6. Wybierak kierunkowy 7 laczy dzwignik 5 podpory z urzadzeniem 11 steru¬ jacym przesuwem przenosnika 3.W chwili, kiedy wybierak kierunkowy 7 prze- 45 syla sygnal do skrzynki polaczeniowej grupy pod¬ pór podpierajacych strop, w celu uruchomienia jej przekazników dla dokonania polaczenia którejkol¬ wiek z podpory podpierajacej strop tej grupy z ustalajacym kolejnosc zespolem 9, laczy on rów- 50 niez pierwsza podpore nastepnych czterech grup (liczac w kierunku przesuwu maszyny urabiajacej 2) z urzadzeniem 11 sterujacym przesuwem prze¬ nosnika 3. Na przyklad, gdy wybierak kierunko¬ wy 7 uruchamia prezkazniki w skrzynce polacze- 55 niowej grupy B w celu polaczenia którejkolwiek z podpór w przynaleznej grupie ze sterujacym ko¬ lejnoscia zespolem 9, wówczas wybierak 7 laczy równiez pierwsza podpore kazdej nastepnej grupy C, D, E i F z zespolem 11, dzieki uruchomieniu 60 odpowiednich przekazników w skrzynkach pola¬ czeniowych przynaleznych do grup C, D, E i F.Podobnie gdy którakolwiek z podpór w grupie C zostanie polaczona z zespolem 9 sterujacym ko¬ lejnoscia cyklu roboczego urzadzenia, to pierwsza 65 podpora kazdej z nastepnych grup D, E, F i G 30 3552584 zostanie polaczona z urzadzeniem 11 sterujacym przesuwem przenosnika 3.W chwili, kiedy zostal polaczony zespól 9 za pomoca wybieraka kierunkowego 7, moze on prze¬ slac sygnal do tej podpierajacej strop podpory w celu uruchomienia zaworów i spowodowac opuszczenia sie stojaków, wsuniecia sie dzwignika 4 i ponowne wysuniecia sie stojaków w celu po¬ nownego podparcia stropu za pomoca belki stro¬ powej.Urzadzenie 11 sterujace przesuwem przenosnika 3 z chwila polaczenia go z pierwsza podpora danej grupy za pomoca wybieraka kierunkowego 7 prze¬ syla sygnal do tej podpory w celu uruchomienia innego zaworu dla wysuniecia dzwignika 5 po¬ wodujacego przesuw do przodu przenosnika 3 w stosunku do tej podpory.Wybierak kierunkowy 7 jest przystosowany do recznego lub samoczynnego uruchamiania, zgodnie z zyczeniem operatora. Przy uruchamianiu recz¬ nym operator obsluguje wybierak kierunkowy 7 w celu wybrania na przyklad podpory B3, która ma byc polaczona z zespolem 9 sterujacym kolej¬ noscia pracy urzadzenia. Dokonany wybór powo¬ duje równiez to, ze podpierajace strop podpory Cl, Dl, El i FI zostaja polaczone z urzadzeniem 11 sterujacym przesuwem przenosnika 3, wskutek czego czynnik hydrauliczny zostaje podany pod cisnieniem do dzwigników 5 podpór Cl, Dl, El i FI i nastepuje przekladka przenosnika 3 do przo¬ du w stosunku do tych podpór Cl, Dl, El i FI.Operator uruchamia nastepnie zespól 9 sterujacy kolejnoscia pracy urzadzenia, który przesyla syg¬ naly przewodami 10 w celu uruchomienia zaworów podpory B3. Te zawory elektromagnetyczne zostaja uruchomione w takiej kolejnosci, ze stojaki naj¬ pierw zostaja wsuniete w celu opuszczenia ku do¬ lowi belki stropowej, zas dzwignik 4 zostaje wciag¬ niety w celu przestawienia podpory B3 az do prze¬ nosnika 3, a nastepnie stojaki te zostaja znów wy¬ suniete w celu docisniecia belki stropowej do stro¬ pu. Tego rodzaju kolejnosc czynnosci jest znana jako operacja przestawiania podpór kroczacych.Przenosnik 3 przyjmuje polozenie pokazane na fig. 1 w którym dzwignik 5 podpory Cl jest calko¬ wicie wysuniety, a dzwigniki podpór Dl, El i FI sa wysuniete kolejno coraz mniej. Taka przeklad¬ ka przenosnika 3 jest znana jako przekladka „we¬ zowa".Gdy podpora B3 zakonczy swa operacje przesta¬ wiania wtedy operator uruchamia wybierak kie¬ runkowy 7 w celu wybrania podpory B4 i urucha¬ mia zespól 9 sterujacy kolejnoscia urzadzenia w celu przestawienia do Rrzodu podpory B4. Wybra¬ nie podpory B4 powoduje równiez polaczenie pod¬ pór Cl, Dl, El i FI z urzadzeniem 11 ze steruja¬ cym przesuwem przenosnika 3.W ten sposób kolejne podpory zostaja przesta¬ wione do przodu jedna za druga przez operatora.Kiedy podpory w grupie C sa wybrane do prze¬ stawiania w kierunku do przodu wtedy podpory Dl, El, FI i Gl zostaja polaczone z urzadzeniem 11 wzdluz przodka scianowego 1.W przypadku samoczynnego uruchomiania urza¬ dzenia wybierak kierunkowy 7 wybiera kolejno kazda podpore w celu dokonania operacji prze¬ stawiania, a nastepnie samoczynnie wybiera prze¬ kladke przenosnika w czterech grupach podpór umieszczonych za ta grupa, w której znajduje sie B wybrana podpora w chwili, kiedy zostala juz wy- ;brana wlasciwa podpora. W chwili, kiedy zostala juz wybrana wlasciwa podpora zostaje uruchomio¬ ny zespól 9 oraz urzadzenie 11 sterujace przesu¬ wem przenosnika 3. W ten sposób zarówno podpo- 10 ry jak i przenosnik 3 zostaja samoczynnie przesu¬ wane w sposób cykliczny do przodu wzdluz przod¬ ka scianowego 1 kopalni.Opisany wyzej proces przemieszczania sie obu¬ dowy sciany wydobywczej jest skierowany w kie- 15 runku od lewej strony do prawej. Niezaleznie od tego, przedstawione na fig. 1 urzadzenie, stano¬ wiace zmechanizowana obudowe sciany wydobyw¬ czej moze byc równiez przemieszczane w kierunku od prawej strony do lewej, zaleznie od przesuwu io maszyny urabiajacej 2. Przy przemieszczaniu sie do przodu zmechanizowanej obudowy sciany wy¬ dobywczej z uwzglednieniem kierunku przesuwu maszyny urabiajacej 2 od prawej strony do lewej, opisany uprzednio przebieg dzialania poszczegól- 25 nych zesfcdlów polega na tym, ze wtedy, kiedy grupy C, D, E i F podpór zostaly wybrane do prze¬ kladki przertosnika, musza byc wybrane do prze¬ stawiania podpory z grupy G. Z tego wynika, ze wtedy, kiedy grupy C, D, E i F sa wybrane do 30 przekladki przenosnika to wówczas w celu prze¬ prowadzenia tej operacji w kierunku od lewej strony do strony prawej musza byc wybrane pod¬ pory BI, B2, B3 i B4 do przestawienia w takiej wlasnie kolejnosci, a dla przeprowadzenia operacji 35 przesuwu przy uwzglednieniu przesuwu maszyny urabiajacej w kierunku od prawej strony do lewej strony musza byc wybrane podpory G4, G3, G2 i Gl.W tym celu zespól 9 sterujacy kolejnoscia pracy 40 urzadzenia zostaje przylaczony do innych przewo¬ dów elektrycznych 13, a przelacznik 14 przylacza zespól 9 badz do przewodów 10, badz tez do prze¬ wodów 13. Kazda skrzynka polaczeniowa zawiera dodatkowy zespól przekazników przeznaczony do 45 laczenia zaworów elektromagnetycznych, uru¬ chamiajacych hydrauliczne stojaki teleskopowe i dzwigniki 4, który to zespól przekazników jest polaczony z przewodami elektrycznymi 13, a wy¬ bierak kierunkowy 7 uruchamia te dodatkowe so przekazniki przeznaczone dla podpory wystepuja¬ cej w grupie, wówczas gdy zostana; uruchomione glówne przekazniki wybrane w odpowiedniej pod¬ porze, w piatej grupie na lewo. Na przyklad do¬ datkowe przekazniki podpory G3 zostaja urucho- 55 miane wówczas, gdy glówne przekazniki podpory B3 zostana uruchomione razem z przesuwajacymi do przodu przenosnik 3 przekaznikami grup C, D, E i F. W wyniku tego, przy przemieszczaniu sie do przodu zmechanizowanej obudowy sciany wy- 60 dobywczej postepujac w kierunku od lewej strony do strony prawej ustawia sie przelacznik 14 w ta¬ kim polozeniu aby zespól 9 polaczony zostal z prze¬ wodami elektrycznymi 10, zas dla przesuwania sie w kierunku od prawej strony do lewej prze- e8 lacznik 14 ustawia sie w polozeniu gwarantujacym92394 polaczenie zespolu 9 z przewodami elektrycznymi Mi Wybierak kierunkowy 7 moze wybierac pod¬ pory w kolejnosci od lewej strony do prawej lub tez W kolejnosci przeciwnej w zaleznosci od wy¬ magan technologiiurobku. 5 Zamiast zastosowania dodatkowych zespolów przekazników w kazdej skrzynce polaczeniowej, glówny zespól przekazników moze byc zaopatrzo¬ ny w prostowniki przylaczone do ukladu w taki sposób, ze przekazniki te reaguja na prad prze- J0 plywajacy tylko w jednym kierunku* przy prze¬ mieszczaniu sie obudowy zmechanizowanej do przodu postepujac w kierunku od lewej strony do prawej, oraz reaguja na przeciwny kierunek prze¬ plywu pradu przy przemieszczaniu sie tej obu- 15 dowy w kierunku od prawej strony do lewej.Uklad taki jest przedstawiony na fig. 2 uwidocz¬ niajacej obwód elektryczny skrzynki polaczenio¬ wej grupy O wraz z jej polaczeniami z wybiera¬ kiem kierunkowym 7 z zespolem 9 sterujacym od- ^ powiednia kolejnoscia cyklu pracy urzadzenia oraz z; urzadzeniem 11* sluzacym do sterowania prze¬ kladki przenosnika 3.Z kazda podpora Gl 02, G3 i G4 jest polaczony odpowiednio przekaznik wybierajacy UA/6, UB/6, 25 UC/6 i UD/G. Kazdy z tych przekazników jest sprzezony z szescioma stykami, na przyklad prze¬ kaznik UA/6 jest sprzezony ze stykami UAl, UA2 ... UA6. W chwili- kiedy przekaznik UA/6 znajduje sie w pozycji spoczynkowej, wtedy styki UA1 jo i UA2 sa przylaczone do obwodu elektrycznego przekladki do przodu przenosnika, tak jak to zo- fstkhie opisane w dalszej czesci opisu. Z chwila uruchomienia przekaznika UA/6, styki UAl i UA2 lacza zawory S podpory Gl z przynaleznymi prze- as wodami elektrycznymi 10 przylaczonymi do zespo¬ lu 9 sterujacego kolejnoscia pracy calego urzadze¬ nia. Gdy przekaznik UA/6 znajduje sie w stanie spoczynku, to jego styki UA3» UA5 i UA6 sa otwarte, natomiast gdy przekaznik zostaje -urucho- ^0 miony, to styki te lacza potencjometry 15 i 16 znajdujace sie na podporze kroczacej Gl z zespo¬ lem 9. Polozenie styków slizgowych potencjonoe- trów 15 i 16 odwzorowuja za pomoca zespolu 9 wysuniecie dzwigników podpory, a równiez cisnie*- 45 nie hydrauliczne panujace w stojakach teleskopo¬ wych, dzieki czemu operator moze obserwowac warunki w jakich znajduje sie wybrana podpora.W pozostalych trzech podporach znajdujacych sie w grupie G, to znaczy w podporach G2, G3, ,50 i G4, styki 1—4 *sa normalnie otwarte i z chwila kiedy przekaznik zostaje uruchomiony, lacza one potencjometry 15 i 16 na omawianej podporze z zespolem 9. Styki 5 i 6 sa równiez normalnie Otwarte i -gdy przekaznik zostaje uruchomiony ?la- B5 scza (One -elektrozawory S omawianej podpory z ze¬ spolem 9, poprzez wspomniane juz wyzej przewo¬ dy ^elektryczne 10.Elektro zawory S sa w .istocie dwoma olektro- hydraulicznymi zaworami z .prostownikami przy- 60 laczonymi do obwodu w taki sposób, ze .gdy prad 'O odpowiednim kierunku przeplywu jest dopro¬ wadzany do tych zaworów, to jeden z nich zostaje uruchomiony, natomiast gdy prad ma przeciwny ^kierunek, wówczas drugi zawór zostaje urucho- ^ miony. Tego rodzaju uklad stanowi przedmiot od¬ rebnego rozwiazania wynalazczego.Z chwila doprowadzenia do zaworów S pradu przemiennego zostaja uruchomione jednoczesnie obydwa zawory. Zawory S moga zatem zajmowac cztery rózne polozenia, przy czym w pierwszym polozeniu zaden zawór nie jest uruchomiony, w drugim polozeniu jeden z zaworów jest urucho^ miony, w trzecim polozeniu drugi z zaworów jest uruchomiony, natomiast w czwartym polozeniu obydwa zawory sa uruchomione.Te cztery polozenia zaworów sa wykorzystane w celu sterowania kolejno na kazdej podporze przebiegiem obnizania stojaka, przestawianiem do przodu podpory i ponownym wysuwaniem stojaka teleskopowego oraz na pierwszej podporze kazdej grupy steruja one przekladka przenosnika.Wybierak kierunkowy 7 sklada sie z dwóch sek¬ cji 17 i 18, przy czym sekcja 18 wybiera grupe podpór a sekcja 17 wybiera potrzebna podpore w grupie. Przewody elektryczne 8 laczace wybie¬ rak 7 ze skrzynka polaczeniowa G sa podzielone na trzy czesci a, b i c. Czesc a jest polaczona z sekcja 17, a czesci b i c sa polaczone z sekcja 18 wybieraka kierunkowego 7.Czesc b zawiera osiem przewodów A, B ... II, oraz czesc c ma równiez osiem przewodów A, B ...H. Kazda zadana grupa podpór zostaje wybierana przez polaczenie jednego przewodu z czesci b z jednym przewodem z czesci c. W wyniku tego istnieje szescdziesiat cztery kombinacje, a wiec istnieje mozliwosc przygotowania tylez grup pod¬ pór. Jak to jest przedstawione na rysunku dla grupy G, dwa zaciski zródla pradu stalego sa po¬ laczone odpowiednio z przewodem A czesci b i c z przewodem G czesci c. Wszystkie przekazniki, które zostaly wlaczone równolegle do tych prze¬ wodów zostana zatem wzbudzone. Dotyczy to przekaznika AG/4 w skrzynce polaczeniowej G (fig. 2), a takze innych przekazników w pieciu skrzynkach polaczeniowych sasiadujacych z skrzynka przylaczeniowa G.Przekazniki te i ich dzialanie zostanie opisane -szczególowo, z powolaniem sie na fig. 2 i 3, przy czym dla latwiejszego zrozumienia istoty ich dzia¬ lania wskazane jest rozpatrzenie tylko jednej skrzynki polaczeniowej G oraz zbadaaaie, które przekazniki zostana wzbudzone, z chwila wybrania odpowiednich podpór kroczacych. Przekazniki AB/4 i AG/4 sa sterowane za pomoca sekcji 18 wybieraka kierunkowego 7 i zawieraja styki, któ¬ re przygotowuja obwody elektryczne dla wybiera¬ jacych podpory przekazników UA/fy UB/C, UC/6 i UD/6.Te cztery wybierajace podpory przekazniki maja styki, które wybieraja poszczególne jednostki, tak jak to zostalo opisane wyznej, i sa sterowane za .pomoca sekcji 17 wybieraka kierunkowego .7. Sek¬ cja 17 wybieraka 7 zawiera przelacznik 19 zmie¬ niajacy biegunowosc zasilenia oraz wybierak wstepny ,20. W czesci a wszystkie cztery ^przekaz- rniki UA/6 -,. UD/6 .sa polaczone z piatym przewo¬ dem czesci a, a przekaznik UA/6 jest xównifiz po¬ laczony .(wówczas gdy -styk AB1 ln\ AGI jest zamkniety) z .pierwszym przewodem czesci ,a. ,Po-9 $2584 li zostale trzy przekazniki UB/6, UC/6 i UD/6 sa równiez podobnie polaczone. Styki przekazników AG/4 i AB/4 sa polaczone z przekaznikami UA/6, UB/6 i UC/6 wybierajacymi podpory poprzez pro¬ stowniki, przy czym prostowniki sa polaczone z przekaznikiem AG/4 przewodami w takim kie¬ runku, ze kazdy z przekazników wybierajacych podpory zostaje wzbudzany tylko wówczas, gdy zmieniajacy biegunowosc zasilenia przelacznik 19 zajmuje polozenie pokazane na rysunku, a pro¬ stowniki przekaznika AB/4 sa polaczone przewo¬ dami w odwrotnym kierunku, tak ze kazdy z prze¬ kazników wybierajacych podpore moze byc uru¬ chomiony tylko wówczas, gdy przelacznik 19 znaj¬ duje sie w przeciwnym polozeniu niz pokazane na rysunku.Cztery przekazniki AC/2, AD/2, AE/2 i AF/2 przekladki przenosnika sa polaczone z przewo¬ dem A czesci b, oraz odpowiednio z przewodami C, D, E i F czesci c, a zatem sa uruchamiane wów¬ czas, gdy odpowiednio kazda jedna z grup C, D, E i F zostaje wybrana za pomoca kierunkowego wy¬ bieraka 7. Z chwila, kiedy przekazniki AC/2 i AD/2 sa wzbudzane, zwieraja swe normalnie otwarte styki AC1, AC2 i AD1, AD2, natomiast przekazni¬ ki AE2 i AF2 przelaczaja swe styki AE1 i AE2 oraz AF1 i AF2 odpowiednio z jednej linii do dru¬ giej. Styki AC1 ... AF1 oraz AC2 ... AF2 lacza za¬ silanie urzadzenia 11 sterujacego przekladka prze¬ nosnika poprzez przewody 12, zas styki UA1 i UA2 lacza zawory S podpory Gl, w celu urucho¬ mienia dzwignika 5, sluzacego do przekladki prze¬ nosnika.Cykl uruchamiania przekazników mozna prze¬ sledzic na tablicy przedstawionej na fig. 3. Srod¬ kowa kolumna zawiera te przekazniki, które sa wzbudzone dla wybierania kierunkowego podanego w lewej kolumnie, w chwili gdy nastepuje prze¬ suwanie sie obudowy zmechanizowanej do przodu postepujacej w kierunku od lewej do prawej stro¬ ny (to jest od Al do H4), natomiast prawa kolum¬ na informuje o dzialaniu przekazników wówczas gdy nastepuje przesuw obudowy do przodu, poste¬ pujacy od prawej do lewej strony (to jest od H4 do Al). Nalezy zaznaczyc, ze w kazdym przypadku dzialanie urzadzenia jest takie, azeby dokonywalo przekladke przenosnika w tym czasie, gdy zostaja wybierane poprzednie cztery grupy podpór, na¬ stepujaca po wykonaniu operacji przestawiania podpory przodu. Gdy operacja ta odbywa sie po¬ stepujac w kierunku od prawej strony do lewej to czynnosc przestawiania podpór zachodzi w jed¬ nostkach G4, G3, G2 i Gl, przy jednoczesnym wy¬ braniu kierunkowym podpór B4, B3, B2 i BI.Przy obsludze recznej urzadzenia i dla jego prze¬ suwu do przodu postepujacego w kierunku od le¬ wej do prawej strony, operator wybiera wymaga¬ na grupe podpór, na przyklad grupe G, poprzez uruchomienie czesci b i c dla przeslania sygnalu wzdluz przewodu A i G, w celu uruchomienia przekaznika AG/4. Operator wybiera pierwsza podpore z tej grupy za pomoca uruchomienia prze¬ lacznika 19 zmieniajacego biegunowosc zasilenia oraz wybieraka wstepnego 20, tak ze sygnal dodat¬ niego pradu zostaje przeslany wzdluz przewodu 5 czesci a poprzez przekaznik UA/6 i poprzez pro¬ stownik oraz zamkniety styk AGI, a nastepnie po¬ wraca do przewodu 1 czesci a. Przekaznik UA/6 zostaje uruchomiony i sterujacy kolejnoscia zes- 5 pól 9 zostaje polaczony poprzez przewody 10 z podpora Gl. Zespól 9 zostaje wprawiony w dzia¬ lanie w celu uruchomienia zaworów S podpory Gl i spowodowania przez te podpore operacji prze¬ stawiania. Nastepnie operator uruchamia wybierak 10 wstepny 20 oraz zespól £ w celu przestawienia podpory G2 itd. Gdy dowolna podpora zostaje juz wybrana, wtedy operator moze obserwowac jakie jest polozenie dzwignika lub dzwigników oraz ja¬ kie jest cisnienie plynu w stojakach teleskopo- 15 wyeh, dzieki temu, ze potencjometry 15 i 16 prze¬ sylaja potrzebne sygnaly do zespolu 9. Po grupie G operator nastepnie wybiera grupe H itd.Gdy dowolna podpora w grupie G jest wybie¬ rana do przestawiania przy przesuwie obudowy 20 postepujacym w kierunku od strony lewej do pra¬ wej, wówczas przekladka przenosnika w czterech grupach znajdujacych sie z prawej strony grupy G jest równiez wybierana i jest realizowana za po¬ moca urzadzenia 11. 25 Dla wykonania czynnosci przestawiania podpór do przodu, postepujacego w kierunku od prawej do lewej strony, w celu wybrania grupy G opera¬ tor powoduje doprowadzenie pradu do przewodów w czesciach b i c odpowiadajacych grupie B i ten 30 wybór uruchamia przekaznik AB/4 w skrzynce po¬ laczeniowej G. Zmieniajacy biegunowosc zasilenia przelacznik 19 zostaje przestawiony, w wyniku czego i wybierak wstepny 20 zostaje uruchomio¬ ny w celu przeslania dodatniego sygnalu poprzez 35 linie 4 czesci a do zamknietego teraz styku AB4, poprzez prostownik i przekaznik UD/6, wzdluz przewodu 5 czesci a i z powrotem do przelacznika 19. Przekaznik UD/6 zostaje uruchomiony i sygna¬ ly moga byc przeslane z zespolu 9 do podpory G4. 40 Operator wybiera nastepnie podpore G3 itd. Po uruchomieniu grupy G za pomoca wybrania grupy B z przestawionym przelacznikiem 19 operator wy¬ biera grupe A w celu uruchomienia grupy F. Gdy którakolwiek z podpór w grupie G zostaje uru- 45 chomiona podczas wykonywania operacji przesta¬ wiania, postepujacej w kierunku od prawej do le¬ wej strony, to jest za pomoca wybrania grupy B, zostaje wówczas wybierana równiez przekladka przenosnika w grupach C, D, E i F. 50 Jak to wynika z ukladu polaczen, istnieja rów¬ niez do dyspozycji elementy przeznaczone do uru¬ chamiania grup A, B, C, D i E dla wykonania ope¬ racji przesuwania sie postepujacej w kierunku od prawej do lewej strony, za pomoca zastosowania 55 dodatkowych przewodów w czesci b kabla & W celu samoczynnego sterowania obudowa zme¬ chanizowana, przemieszczajaca sie w kierunku od lewej do prawej strony, operacja przestawiania podpór jest wykonywana za pomoca kierunkowego 60 wybieraka wybierajacego kazda kolejna podpore w kierunku od lewej strony do prawej, przy czym ten wybierak samoczynnie wybiera przekladke przenosnika w kolejno nastepujacych po sobie czterech grupach. Zespól 9 i urzazdenie 11 sluza- 35 ce do przekladki przenosnika sa samoczynnie uru-52584 11 12 chamiane wtedy, gdy podpora jest wybierana do przestawiania.Samoczynna operacja przestawiania podpór, po¬ stepujaca w kierunku od prawej do lewej strony, jest uzyskiwana za pomoca zmiany polozenia przelacznika 19 zmieniajacego biegunowosc zasile¬ nia oraz zmiany wybieraka wstepnego w celu uru¬ chomienia podpór grupy w kolejnosci czwarta, trzecia, druga i pierwsza, zamiast w kolejnosci pierwsza, druga, trzecia i czwarta, jak to bylo opisane uprzednio. W tym celu obwody wybieraka kierunkowego sa typu uniwersalnego, nadajacego sie do wybierania kolejnego w obydwóch kierun¬ kach. Przykladami takich obwodów sa pierscienie przekaznikowe nadajace sie do nadawania impul¬ sów w obydwóch kierunkach lub przelaczniki sko¬ kowe z blizniaczym napedem zapadkowym, przy czym zapadki sa napedzane w przeciwnych kie¬ runkach i zarówno jeden jak i drugi kierunek jest wybierany dowolnie.W przykladach wykonania urzadzenia opisanych z powolaniem sie na fig. 1 oraz fig. 2 i 3 wybie¬ ranie podpory stropu, przeznaczonej do wykonania operacji przestawiania powodowalo wybieranie czterech zespolów przekladki przenosnika po jed¬ nej stronie tej podpory stropu, a takze wybieranie do wykonania operacji przestawiania do przodu podpory stropu znajdujacej sie po przeciwnej stronie wybranych juz zespolów do przekladki przenosnika na innej podporze stropu, wybranej poprzednio do wykonania operacji przestawiania do przodu. Która podpora stropu zostala faktycz¬ nie przesunieta do przodu zalezalo od tego, czy szereg podpór stropu zostawal przesuwany do przodu w kierunku od strony lewej do prawej czy od strony prawej do lewej.W przykladzie wykonania, który teraz zostanie opisany z powolaniem sie na fig. 4, wybieranie podpory stropu przeznaczonej do wykonania ope¬ racji przestawiania powoduje wybranie czterech zespolów do uruchomienia przekladki przenosnika po jednej stronie podpory stropu i czterech ze¬ spolów przekladki przenosnika znajdujacych sie po przeciwnej stronie tej podpory stropu. Które z czterech zespolów uruchamiajacych przekladke przenosnika zostana uruchomione zalezy od tego czy przestawienie do przodu szeregu podpór stro¬ pu odbywa sie w kierunku od strony lewej do prawej, czy tez od strony prawej do lewej. We wszystkich przykladach zespoly uruchamiajace przekladke przenosnika uruchamiane sa zaleznie od kierunku kolejnie przestawianych podpór stro¬ pu. Poza ta róznica przykladu wykonania, który zostanie opisany z powolaniem sie na lig. 4, jest on podobny do przykladu wykonania z fig. 2, przy czym dla jasnosci zostaly utrzymane w miare mo¬ zliwosci te same oznaczenia rysunku jak na fig. 2.W skrzynce polaczeniowej G wystepuja przekaz¬ niki UC, UV, UW, UX i UY odpowiadajace odpo¬ wiednio przekaznikom AG/4, UA/6, UB/6, UC/6 i UD/6 na fig. 2. Przekaznik CA jest wlaczony po¬ miedzy linia wspólna dla przekazników UV, UW, UX i UY a linia z, która przechodzi przez kazda skrzynke polaczeniowa. Pomiedzy przekaznikiem CA i sasiednia skrzynka polaczeniowa F na linii z przylaczone sa szeregowo dwa styki przekazniko¬ we SR i UC, a pomiedzy przekaznikiem CA i sa¬ siednia skrzynka polaczeniowa H na przewodzie z przylaczone sa szeregowo dwa styki przekazni- 5 kowe SL i UC. Z chwila wzbudzenia przekaznika UC jego styki polaczone szeregowo ze stykiem SR przerywaja to polaczenie i lacza sie z linia x, któ¬ ra jest polaczona z kazda skrzynka polaczeniowa.W wyniku tego, styk UC polaczony szeregowo ze 10 stykiem SL przerywa to polaczenie tworzac pola¬ czenie z linia y, która jest równiez polaczona z kazda skrzynka polaczeniowa.Przekaznik SL jest polaczony z ta sama linia w czesci b i c wybieraka kierunkowego 7 co i 15 przekaznik UC w skrzynce polaczeniowej L, a przekaznik SR zostaje polaczony z tymi samymi liniami co przekaznik UC w skrzynce polaczenio¬ wej b. Linie x, y i z tworza czesc kierunkowego wybieraka 21 przekladki przenosnika, a którego 20 dzialanie zostanie opisane w dalszej czesci opisu.W stanie spoczynku urzadzenia, to jest wtedy kiedy zadna podpora stropu nie zostala wybrana do wykonania operacji przestawiania, stan obwodu elektrycznego skrzynki polaczeniowej jest taki, 25 jak to uwidocznia fig. 4. W celu wybrania w skrzynce polaczeniowej G podpory stropu przezna¬ czonej do wykonania operacji przestawiania, zo¬ staje wzbudzony przekaznik UC, a nastepnie od¬ powiedni przekaznik UV, UW, UX lub UY przez 30 wlasciwe wybranie linii w czesciach a, b i c wy¬ bieraka kierunkowego 7. Dzialanie przekaznika UC powoduje równiez to, ze linia z zostaje odlaczona w skrzynce polaczeniowej G, przy czym jedna czesc linii z zostaje polaczona z linia x, a druga 35 czesc tej linii z zostaje polaczona z linia y. Rów¬ niez zostaje otwarty styk pomiedzy linia z, a prze¬ kaznikiem CA w skrzynce polaczeniowej G.Wzbudzenie przekaznika UC w skrzynce pola¬ czeniowej G powoduje równiez uruchomienia prze- 40 kaznika SL w skrzynce polaczeniowej B, oraz przekaznika SR w skrzynce polaczeniowej L.W wyniku tego zostaje przerwany obwód pomie¬ dzy przekaznikiem CA w skrzynce polaczeniowej B, a czescia linii z polaczona z linia x za pomoca 45 skrzynki polaczeniowej G jak równiez zostaje przerwany w tej skrzynce obwód pomiedzy prze¬ kaznikiem CA. Dzieki temu jedna czesc linii z jest polaczona z jednej strony do kazdego prze¬ kaznika CA w skrzynkach polaczeniowych C, D, 50 E i F z linia x, a druga czesc linii z jest polaczona z jednej strony do kazdego przekaznika CA w skrzynkach polaczeniowych H, I, J i K z linia y.W ten sposób, gdy podpora stropu zostanie wy¬ brana w skrzynce polaczeniowej G do wykonania operacji przestawiania, sygnal zostaje doprowa¬ dzony do dolnej linii czesci a wybieraka kierunko¬ wego 7, z która to linia zostaja polaczone prze¬ kazniki CA. Jezeli obwód elektryczny zostaje zamkniety przez linie x, to przekazniki CA w skrzynkach polaczeniowych C, D, E i F zostana wzbudzone, a jezeli zas obwód ten zostanie zamk¬ niety przez linie y, to zostaja wzbudzone przekaz¬ niki CA w skrzynkach polaczeniowych H, I, J i K.Wzbudzony przekaznik CA w skrzynce polaczenio- 65 wej zwiera dwa styki CA w celu polaczenia zasi- 55 6052584 13 lania urzadzenia 11 sluzacego do przekladki prze¬ nosnika za pomoca pierwszej podpory stropu gru¬ py, poprzez przewód 12. Jezeli przesuw do przodu obudowy odbywa sie postepujac w kierunku od strony lewej do prawej, to linia y zostaje wyko¬ rzystana do zamkniecia obwodu elektrycznego na przekaznikach CA, a jezeli zachodzi przesuw do przodu postepujacy w kierunku od strony prawej do lewej, wówczas linia x zostaje wykorzystana do tego celu, tak ze przenosnik bedzie zawsze prze¬ suwany do przodu wzdluz przodka scianowego ko¬ palni w dalsze polozenie, niz polozenie osiagniete przez przestawianie do przodu podpór stropu. PL