Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.XI.1965 (P 111 721) 15.IX.1967 53808 KI. 39 a*, 5/02 MKP B 29 c fjoi UKD 678.027.774 Twórca wynalazku wlasciciel patentu Heinz Behrens, Junkersdorf (Niemiecka Republika Federalna) Urzadzenie do wyrobu uszczelek z tworzywa sztucznego do uszczelniania polaczen rurowych i/lub rur kielichowych Wynalazek dotyczy urzadzenia do wyrobu uszcze¬ lek z tworzyw sztucznych do uszczelniania pola¬ czen i (lub konców osadzanych rur kielichowych.Dotychczas ceramiczne rury kielichowe, zwlasz¬ cza rury kanalizacyjne powszechnie uszczelniano 5 w ten sposób, ze umieszczano w pierscieniowej przestrzeni miedzy koncem osadzonym jednej i kielichem drugiej rury, na przyklad sznur na¬ sycony smola lub podobny material uszczelniajacy.Ostatnio zaczeto zamiast takich uszczelnien, sto- 10 sowac uszczelki umieszczone w kielichu, przy kon¬ cu osadzonym w rurze ceramicznej tak, ze przy ukladaniu rur pozwalaly one na laczenie rur na miejscu.Stwierdzono, ze do wyrobu takich uszczelek 15 okazalo sie szczególnie korzystne tworzywo sztucz¬ ne, na przyklad zywice poliestrowe lub poliure¬ tan, które w celu zmniejszenia kosztów mozna mieszac z wypelniaczem na przyklad z maczka kwarcowa.Przy wyrobie takich uszczelek do rur wykorzy¬ stuje sie fakt, ze tworzywa sztuczne moga byc od¬ lewane w stanie plastycznym i ipo odlaniu utwar¬ dzane.Wyrób takich uszczelek z tworzyw sztucznych jest drozszy, poniewaz same tworzywa sztuczne sa drozsze oraz wymagane sa bardziej skompliko¬ wane urzadzenia. Koszty takich uszczelek odpo¬ wiadaja kosztom wyrobu rur ceramicznych.W celu obnizenia kosztów wyrobu takich uszcze- 30 20 25 lek, próbowano stosowac drogie tworzywo sztucz¬ ne w polaczeniu z tanim wypelniaczem oraz moz¬ liwie najbardziej zracjonalizowac sam sposób wy¬ robu uszczelek, na przyklad gotowe wypalone kie¬ lichowe rury ceramiczne ukladane sa za pomoca odpowiedniego wózka przenosnego . na stojaku, z którego sa za pomoca chwytaka pneuimatycz¬ nego podwieszane na lancuchowej kolejce szyno¬ wej w ten sposób, aby kielichy rur byly zwró¬ cone do góry. Rury sa przy tym zawieszone na widelkach chwytajacych je ponizej kielicha. Po¬ nadto sa one zamocowywane na obiegajacej lancu¬ chowej kolejce szynowej tak, ze wiszaca pionowo rura moze sie obracac dokola swej osi.Rury sa przemieszczane dalej kolejka w spo¬ sób ciagly. Po przesunieciu rury na krótkim od¬ cinku, robotnik wklada w górny kielich metalo¬ wa forme, umozliwiajaca odlewanie uszczelek z tworzywa sztucznego. Po osadzeniu formy umie¬ szcza sie wewnatrz rury lancuch o takiej dlugosci, aby wystawal on ponizej osadzonego konca rury.Nastepnie uklada sie ponizej osadzonego konca rury druga forme metalowa, zaopatrzona w srodku w otwór i szczeline, przez która przeciaga sie lancuch. Nastepnie za pomoca lancucha dolna for¬ me nasuwa sie na osadzany koniec rury. Dolna for¬ ma sluzy do tego, aby mozna bvlo podczas dal¬ szej obróbki wykonac uszczelke dokola osadza¬ nego konca rury. Formy dolna i górna musza byc za pomoca lancucha napiete tak mocno, aby przy 538083 ' odlewaniu tworzywa sztucznego w forme srodek uszczelniajacy nie przedostawal sie ponizej osa¬ dzanego konca rury lub przy formie w kielichu, w obsade kielicha lub do rury.Okazalo sie, ze przy mocowaniu form obok skomplikowanych czynnosci wymagany jest takze ciezki wysilek fizyczny w celu osiagniecia zadane¬ go nacisku.Przy dalszym ruchu postepowym rur na lancu¬ chowej kolejce szynowej, przenosi sie je)na stario- 3isko robocze, na którym wtryskuje sie do form ^ pomoca pistoletu natryskowego tworzywo sztuczne. Podczas natryskiwania tworzywa rury sa recznie obracane w celu uzyskania równomiernego rozmieszczenia tworzywa sztucznego na calym ob¬ wodzie rury. Po zaopatrzeniu rury w warstwe tworzywa^ rure przesuwa sie dalej i ipozostawia tak dlugo na lancuchowej kolejce szynowej, az two¬ rzywo sztuczne wystarczajaco stwardnieje, na przyklad na okres 15—30 minut.Konce rur nastepnie sa oczyszczane z nadmiaru tworzywa, powstajacego przy zabiegu natryskiwa¬ nia. Ponadto usuwa sie recznie rozpryski tworzy¬ wa i inne zanieczyszczenia. Nastepnie usuwa sie formy z konców rury, a rury przesuwa sie do sta¬ nowiska, na którym sa zdejmowane z lancuchowej kolejki szynowej za pomoca odpowiedniego urza¬ dzenia i odsylane na skladowanie.Formy odlewnicze po zdjeciu z rur dostarcza sie ponownie na stanowisko, gdzie moga byc na nowo zamocowane na rurach. Podczas powrotnej drogi nastepuje takze oczyszczanie form.Dzieki zastosowaniu urzadzenia wedlug wyna¬ lazku uzyskuje sie znaczne uproszczenie sposobu wyrobu uszczelek oraz ulatwia sie prace obslu¬ gujacemu personelowi, co pozwala na dokladne wykonanie uszczelek takze przez mniej wykwali¬ fikowanych pracowników.Wynalazek dotyczy urzadzenia do wyrobu uszczelek z tworzyw sztucznych, sluzacych do uszczelniania rur i/lub rur kielichowych. Urza¬ dzenie wyposazone jest w srodek transportu po¬ ruszajacy sie w sposób ciagly, który doprowadza uszczelniane rury co najmniej do jednego stano¬ wiska pracy w celu wypelnienia sztucznym two¬ rzywem formy osadzanej w rurze kolnierzowej oraz do stanowiska pracy gdzie nastepuje utwar¬ dzanie odlanego sztucznego tworzywa. Wynalazek wyróznia sie ponadto tym, ze obejmuje formy wy¬ konane w postaci zamocowanej za pomoca odpo¬ wiednich zacisków i poruszane wraz z przenos¬ nikiem.Urzadzenie takie umozliwia uzyskiwanie w pro¬ sty sposób wymaganego docisku formy do uszczel¬ nianej rury, za pomoca urzadzenia zaciskowego pozwalajacego na wyeliminowanie wysilku fizycz¬ nego robotnika. Urzadzeniem zaciskowym moze byc, na przyklad urzadzenie pneumatyczne, elek¬ tromagnetyczne lub hydrauliczne.Korzysci jakie daje urzadzenie wedlug wynalaz¬ ku polegaja na tym, ze formy sa zamocowane na .stale na lancuchowej kolejce szynowej w zwiazku z czym nie jest wymagane zdejmowanie przeno¬ szenie i ponowne podwieszanie form. 53808 ¦ x' 4 Wynalazek umozliwia takie zastosowanie szcze¬ gólnie korzystnych urzadzen zaciskowych, które umieszczone sa na ramie zamocowanej na prze¬ nosniku, która na jednym koncu zaopatrzona jest 5 w urzadzenie zaciskowe, podczas gdy inne urza¬ dzenie zaciskowe jest umieszczone na ramie za po¬ srednictwem ukladu dzwigni.Urzadzenia zaciskowe sa rozmieszczone na ra¬ mie obrotowo dokola osi zbieznej z osia srodkowa ,io rury. Pozwala to na osiagniecie wymaganego ru¬ chu obrotowego rury przy napelnianiu form two¬ rzywem sztucznym, dolna i/lub górna forme prze¬ tacza sie po torze, przez co przy ruchu postepo¬ wym rury osiaga sie automatycznie jej ruch obro- 15 towy.Ponadto duza zaleta urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku jest równiez to, ze jest bardzo latwe czyszcze- 1 nie form po odlaniu tworzywa sztucznego, ponie¬ waz wyzej opisany naped cierny do uzyskiwania 20 ruchu obrotowego moze byc w prosty sposób za¬ stosowany tak, aby na trasie ruchu rury mozna bylo zastosowac odpowiednie stanowisko czyszcze¬ nia przenosnika, formy i rury za pomoca nozy, szczotek stalowych lub urzadzen strumieniowych. 25 Przy wyrobie uszczelek dla rur, których srednica wynosi 1/3 ich dlugosci lub wiecej, jako srodek transportu stosuje sie przenosnik przetokowy, na którym, osadzone sa ramy z urzadzeniami zaciska¬ jacymi. 30 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry¬ sunku na którym fig. 1 przedstawia schematycznie przebieg pracy przy zastosowaniu urzadzenia we¬ dlug wynalazku, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku, a fig. 3 — odmiane ramy urzadzenia. 35 Na fig. 1 cyfra 1 oznaczono szyne przenosnika podwieszonego do przenoszenia rur, przedstawiona linia przerywana, strzalka 2 wskazuje kierunek przemieszczania wypalonych rur kielichowych do punktu 3, gdzie rury umieszczane sa na przenosni- 40 ku, przy czym jednoczesnie osadza sie formy na koncu rury i jej kielichu.W ten sposób rury zaopatrzone w formy do od¬ lewania uszczelek z tworzywa sztucznego sa prze¬ suwane za pomoca przenosnika wzdluz szyny 1 do 45 strefy 4 gdzie zostaja podgrzane. W obszarze 5 na¬ stepuje napelnienie tworzywem sztucznym form osadzonych na kielichu rury i na jej drugim kon¬ cu najlepiej za pomoca pistoletu natryskowego.W strefie 6 tworzywo sztuczne poddaje sie 50 utwardzaniu i wreszcie na stanowisku roboczym 7 nastepuje zdjecie rur z odpowiedniej ramy zawie¬ szonej na szynie 1 przenosnika podwieszonego i po wymaganym oczyszczeniu odtransportowanie na miejsce skladowania. 55 Pozostajace na przenosniku formy sa oczyszcza¬ ne w obszarze 8 przed powrotem do punktu 3 i po¬ nownie sa uzywane do odlewania uszczelek dla nowych rur kielichowych.Na fig. 2 oznaczono liczba 11 prostokatna rame, 60 wykonana odpowiednio z rur, która za pomoca urzadzenia prowadzacego 12 zamocowuje sie pio¬ nowo na przenosniku 13, w danym przykladzie na kolejce lancuchowej.Liczba 14 oznaczono dolna forme osadzona na 65 koncu 15 rury 16. Forma 14 dzieki odpowiedniemu53808 6 ulozyskowaniu ramy 11, nie pokazanym na ry¬ sunku jest obracana dokola osi A — A rury.Liczba 17 oznaczono druga forme przystosowana do kielicha 18. Forma 17 jest zamocowana przebugo- wo na dzwigni 19 za pomoca trzpienia 20.Po osadzeniu konca 15 rury w formie 14 naciska sie dzwignie 19 do dolu przesuwajac ja w polo¬ zenie 19' oznaczone liniami przerywanymi, przez co nie tylko zostaje osadzona forma 17 w kielichu 18, lecz takze rura 16 zostaje mocno docisnieta miedzy formami 14 i 17. Rura 16 jest oczywiscie utrzymana w stalym polozeniu miedzy obydwiema formami 14 i 17, sluzacymi jako urzadzenie za¬ ciskowe za pomoca odpowiedniego urzadzenia przenoszacego. Dzwignie 19 mozna ustawic w polo¬ zeniu oznaczonym liczba 19* za pomoca schema¬ tycznie przedstawionej zapadki 21.W odmianie urzadzenia przedstawionej na fig. 3 górna forma 117, dajaca sie przesuwac w kielich 118 rury 116, jest zamocowana na ramie 111, pod¬ czas gdy dolna forma 114 obejmujaca koniec 115 rury jest osadzana przesuwnie za pomoca preta 123, osadzonego w piascie 122, za posrednictwem zespolu dzwigni 124, osadzonych na wewnetrznym koncu dzwigni 119, która w tym przypadku jest zamocowana przegubowo w punkcie 125 ramy 111.Moze byc ona przestawiana z polozenia 119 w po¬ lozenie 119* oznaczone linia przerywana, przy czym dzieki zespolowi dzwigni 124 pret 123 moze byc podnoszony. Dzieki temu kolnierzowa rura 116 zostaje mocno zacisnieta miedzy dwiema formami 114 i 117, dzialajacymi jako urzadzenie zaciskowe.Urzadzenie to umozliwia równiez wprawianie ru¬ ry w ruch obrotowy dokola jej osi A — A dzieki zastosowaniu zebatki ciernej wraz z umieszczonym z boku urzadzeniem do obracania.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy. Po osadzeniu formy 17 w kielichu 18 rury 16 doprowadza sie do utworzonej przestrzeni pierscieniowej ciekle tworzywo sztuczne. Jedno¬ czesnie doprowadza sie tworzywo do dolnej formy 14. Nastepnie rame 11* wraz z rura 16 i formami 14, 17, zawieszona na przenosniku 1 przesuwa sie do strefy utwardzania tworzywa.Ze wzgledu na rózne mozliwosci doboru mate¬ rialu do wyrobu uszczelek trzeba byloby stosowac rózne okresy czasu, a wiec róznej dlugosci odcinki toru przenosnika w strefie podgrzania, odlewania i utwardzania odlewanego tworzywa sztucznego.Mozna stosowac równiez materialy umozliwiajace 5 calkowite pominiecie zabiegu podgrzewania i utwardzania. Z tego wzgledu przedstawiono na rysunku tylko jedna z wielu mozliwych postaci wykonania urzadzenia. PL