Opublikowano: 28.11.1967 53126 KI. 7 a; MKP B 21 b UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zbigniew Bartman, mgr inz. Zbigniew Karge Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut" Gliwice (Polska) Urzadzenie do chlodzenia, smarowania i kalibrowania walców hutniczych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do au¬ tomatycznego chlodzenia, smarowania i termicz¬ nego kalibrowania walców hutniczych.Do chlodzenia, smarowania i kalibrowania po- bocznicy walców w czasie walcowania blach i tasm stalowych stosuje sie wode lub odpowiednie plyn¬ ne emulsje. Doprowadzana woda ma z jednej strony przez chlodzenie nie dopuscic do zniszcze¬ nia walców od zbyt duzego nagrzania i ma ulatwic przesuwanie sie walcowanego materialu, a z dru¬ giej strony przez odpowiednie dozowanie natry¬ sku w rózne czesci pobocznicy walców ma natych¬ miast regulowac rozszerzalnosc termiczna wal¬ ców, zwlaszcza w przypadku, gdy wywalcowana blacha lub tasma wykazuje na swej szerokosci nie jednakowa grubosc lub jest czesciowo znie¬ ksztalcana, na przyklad przez pofaldowanie. Opi¬ sane przykladowo wady walcowanego materialu, wynikaja z zasady dlatego, ze walce nagrzewajac sie na swej dlugosci nie jednakowo podczas pro¬ cesu walcowania, maja rózna miejscowa rozsze¬ rzalnosc cieplna i rózna srednice. Wskutek tego nie uzyskuje sie wymaganego, idealnie równego od¬ stepu pomiedzy pobocznicami walca dolnego i gór¬ nego. Wyrównywanie rozszerzalnosci termicznej walców do takiego stanu, aby odstep pomiedzy nimi w procesie walcowania byl zawsze jednako¬ wy nazwano w niniejszym opisie termicznym ka¬ librowaniem walców.Dotychczas walce hutnicze natryskiwano szere- 10 15 25 30 giem dysz do których wezami gietkimi, doprowa¬ dzano oddzielnie wode lub emulsje. Kazdy waz byl zaopatrzony w zawór sterowany indywidualnie przez czlowieka recznie lub przez uklady elek- tryczno-hydrauliczne. Takie reczne indywidualne sterowanie poszczególnymi zaworami mialo te wade, ze ani smarowanie, ani chlodzenie ani ka¬ librowanie nie bylo dokladne. Zachodzily równiez czesto przeoczenia i pomylki w sterowaniu posz¬ czególnymi zaworami, co doprowadzalo niejedno¬ krotnie do zniszczenia walców lub do powaznych uszkodzen i strat materialu walcowanego jako produktu.Wad powyzszych nie ma urzadzenie które jest przedmiotem wynalazku. Osiagnieto to dzieki uproszczeniu i zautomatyzowaniu sterowania na¬ tryskiem. Czynnik doprowadzany jest jednym we¬ zem do urzadzenia natryskowego zaopatrzonego w automatycznie sterowane krzywkami dysze, za pomoca jednego walu rozrzadczego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju wzdluz jego osi, a fig. 2 — dysze w przekroju wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1.Urzadzenie sklada sie z kolektorowej rury 1 umieszczonej nad lub pod walcem, zaopatrzonej w komore 2 do której doprowadza sie ciecz wlo¬ tem 3 i w komore 4 w której jest umieszczony wal 5 ze sterujacymi krzywkami 6. W rurze 1 5312653126 jest osadzonych kilka lub kilkanascie dysz 1 ma¬ jacych polaczenie przez otwory 7a z komora 2.Dysze sa zaopatrzone w grzybkowy zawór 8, któ¬ ry poprzez wrzeciono 9 jest otwierany lub zamy¬ kany krzywkami 6. Sprezyna 10 ma za zadanie zamykanie zaworu 8 gdy brak jest docisku krzyw¬ ki 6. Dolna czesc wrzeciona 9 jest zaopatrzona w kulowy pryzmat 11 przesuwajacy sie po krzyw¬ ce 6, oraz w uszczelniajacy tlok lt zabezpiecza¬ jacy od przeciekania cieczy z komory 2 do ko¬ mory 4.*. Wal 5 osadzony w lozyskach 13 napedzany jest elektrycznym silnikiem 14 poprzez obiegowa prze¬ kladnie 15 o duzym przelozeniu. Zdalne sterowa¬ nie obrotem walu, a wiec krzywkami 6 i zawo¬ rami 8 wykonuja elektryczne sterowniki 16 sprze¬ gniete z walem za pomoca krzywek 17. Impulsy elektryczne do sterowania z kolei sterownikami 18 moga byc nadawane na przyklad przez termoele- menty umieszczone w róznych czesciach walca walcarki. Konstrukcja sterowników 16 i ukladów nadajacych impulsy do ich sterowania moga byc dowolnie rozwiazane, równiez na przyklad na za¬ sadzie ukladów selsynowych dlatego nie sa przed¬ miotem wynalazku i nie sa szczególowo opisane.Do sterowania poszczególnymi zaworami 8 na ob¬ wodzie walu jest umieszczonych w zaleznosci od potrzeby kilka krzywek 6. Wszystkie krzywki 6 sterujace zaworami 8 sa umieszczone na wale 5 w ukladzie programujacym otwieranie i zamy¬ kanie pojedynczych zaworów 8 albo wszystkich zaworów jednoczesnie. Kazdy najmniejszy obrót katowy walu powoduje ustalone z góry otwarcie lub zamkniecie jednego, kilka lub wszystkich za¬ worów jednoczesnie, w zaleznosci od potrzeby na¬ trysku ciecza jednego, kilku miejsc, lub calej dlu¬ gosci danego walca walcarki.Urzadzenie wylej opisane dziala przykladowo w sposób nastepujacy.Przy normalnej pracy walcarki wal 5 jest obró¬ cony tak, ze wszystkie zawory 8 sa srednio otwar¬ te za pomoca krzywek 6. Gdy jednak okaze sie, ze walce sa nadmiernie nagrzane wówczas impuls elektryczny nadany na przyklad przez termoele- menty zabudowane na walcach, powoduja zadzia¬ lanie silnika 14 oraz sterownika 16 i obrót walu 5 do tego miejsca gdzie Wszystkie krzywki 6 jedno¬ czesnie powoduja maksymalne otwarcie wszyst* kich zaworów 8. Trwa to tak dlugo, az tempera¬ tura walców spadnie do wymaganego fwziomu, 5 gdzie wówczas nastepuje dalszy obrót walu 5 az jego krzywki 6 spowoduja otwarcie zaworu do po¬ ziomu wyjsciowego normalnego. Moze sie zdarzyc, ze tylko pewna czesc, na przyklad srodkowa czesc walca zostala nadmiernie nagrzana, co jest rów- 10 noznaczne ze zwiekszona srednica tej czesci walca.W tym przypadku urzadzenie rozpocznie kalibro¬ wanie walców. Impuls elektryczny nadany przez termoelement z danego miejsca walca, spowoduje wówczas uruchomienie elektrycznego silnika 14 15 i sterownika 16 oraz obrót walu 5 do tego miej¬ sca, gdzie poszczególne krzywki 6 pozostawia na dotychczasowym poziomie otwarcie zaworów skraj¬ nych a spowoduja maksymalne otwarcie zaworów srodkowych, to jest nad nadmiernie nagrzanym ^ miejscem walców.Urzadzenie wedlug wynalazku moze miec rów¬ niez zastosowanie do chlodzenia walcarek bruz¬ dowych. Otwieranie zaworów 8 poszczególnych dysz 7 nastepuje tutaj przy zblizaniu sie do danej 25 brutdy walca, nagrzanego materialu wsadowego.W tym przypadku, impuls elektryczny urucha¬ miajacy silnik 14 i sterownik 16 moze byc nada¬ wany na przyklad przez fotokomórki umieszczo¬ ne przed klatka walcownicza naprzeciwko kazdej 30 bruzdy walca. PL