Na¬ stepnie w ciagu okolo 30 minut dodaje sie w tem¬ peraturze 60°C 56 czesci wody, po czym w tempe¬ raturze 20—25°C miesza sie z 0,4 czesciami mety¬ lopolisiloksanu (silikonowy srodek przeciwpiano¬ wy) w postaci wodnej emulsji. Otrzymuje sie gesta emulsje, która zawiera 22,5% srodka wyrównuja¬ cego.Podobnie dobre wyniki uzyskuje sie jezeli za¬ miast preparatu B zastosowac takie same ilosci preparatu A.Zamiast zastosowanego w tym przykladzie zwia¬ zku kompleksowego 1 : 2 mozna takze uzyc bar¬ wiacy na kolor czerwono-brazowy mieszany kom¬ pleks chromowy barwników monoazowych o wzo¬ rach 7 i 8.Przyklad III. W urzadzeniu do barwienia w motkach, do 100 kg przedzy welnianej dodaje sie 3000 litrów wody zawierajacej 3 kg kwasu octowego lodowatego, 100 kg krystalicznego siar¬ czanu sodowego, 5 kg preparatu A opisanego w przykladzie I i 3 kg barwnika o wzorze 9. W ciagu 30 minut ogrzewa sie do temperatury 85°C, przez 20 minut utrzymuje temperature 85°, w ciagu 15 minut doprowadza do wrzenia i przez jedna go¬ dzine utrzymuje w temperaturze wrzenia. Naste¬ pnie dodaje sie do kapieli 3 kg 35%-ego wodnego roztworu wodorotlenku amonowego i obrabia w ciagu 15 minut w oziebiajacej kapieli farbiarskiej.'Nastepnie plucze sie i suszy.Otrzymuje sie spokojne czerwone wybarwienie.W przedzy welnianej nie wystepuje zlepianie sie.Podobnie dobre wyniki uzyskuje sie jezeli za-51400 miast preparatu A stosowac takie same ilosci pre¬ paratu B, opisanego w przykladzie II albo jezeli zamiast uzytego w tym przykladzie barwiacego na czerwono barwnika, zastosowac barwiace na nie¬ biesko kwasy miedziowoftalocyjaninotrójsulfonowe.Przyklad IV. W aparacie do barwienia w motkach zwilza sie wstepnie 100 kg przedzy wel¬ nianej w 2000 litrach wody w ciagu 5 minut w temperaturze 5Ó°C. Nastepnie dodaje sie 2 kg lodo¬ watego kwasu octowego, 10 kg krystalicznego siar¬ czanu sodowego, 2,2 kg opisanego ponizej prepa¬ ratu C i 500 g barwnika o wzorze 4. W ciagu 30 minut podnosi sie temperature do wrzenia i barwi w temperaturze wrzenia przez 1 godzine. Nastep¬ nie ochladza sie, plucze na zimno i suszy. Uzyskuje sie równomierne niebieskie wybarwienie. W prze¬ dzy welnianej nie wystepuje zlepianie sie.Preparat C otrzymuje sie w sposób nastepujacy: 60 czesci mieszaniny z pierwszorzedowych alkilo¬ amin zawierajacej okolo 10% stearyloaminy, 55% arachidyloaminy i 35% behenyloaminy poddaje sie reakcji z 264 czesciami tlenku etylenu w tempera¬ turze 155—165°C, w obecnosci 0,6 czesci sodu lub 2 czesci wodorotlenku sodowego w postaci proszku. 365 czesci otrzymanego w ten sposób produktu reakcji (z 1 mola wymienionej mieszaniny pier¬ wszorzedowych alkiloamiri i 30 moli tlenku ety¬ lenu ) czwartorzeduje sie 36,5 czesciami siarczanu metylu w atmosferze azotu w temperaturze 90°C w ciagu 6 godzin, 80 czesci otrzymanego produktu (srodek wyrównujacy) miesza sie w temperaturze 60—70°C z 40 czesciami oleju parafinowego, 4,5 czesciami zwiazku addycyjnego 6 moli tlenku ety¬ lenu i 1 molem alkoholu oleilowego i 5 czesciami alkoholu oleilowego. W ciagu okolo 30 minut do¬ daje sie do tej mieszaniny 80 czesci wody, przy czym nastepuje" stopniowe ochlodzenie do tempe¬ ratury 30—40°C. Na koniec dodaje sie jeszcze 0,9 czesci metylopolisiloksanu (silikonowy srodek prze- ciwpianowy) w postaci wodnej emulsji.Otrzymuje sie gesta emulsje, zawierajaca 37% srodka wyrównujacego.Przyklad V. W aparacie do barwienia w motkach zwilza sie wstepnie 100 kg delikatnej przedzy welnianej w 2000 litrach wody w tempe¬ raturze 60°C w ciagu 15 minut. Nastepnie dodaje sie 1,6 kg lodowatego kwasu octowego, 10 kg krystalicznego siarczanu sodowego i 2 kg ponizej opisanego preparatu D oraz 1 kg kompleksowego zwiazku chromu (kompleks 1 : 2) z barwnikiem o wzorze 10. W ciagu 40 minut doprowadza sie do temperatury wrzenia i wybarwia przez 1 godzine w temperaturze wrzenia. Nastepnie ochladza sie przez wprowadzenie zimnej wody i plucze.Otrzymuje sie równomierne niebieskie wybar¬ wienie, a w przedzy welnianej nie wystepuje zle¬ pianie sie.Preparat D wytwarza sie nastepujaco: 60 czesci mieszaniny pierwszorzedowych alkilo- amin zawierajacej okolo 10% stearyloaminy, 55% arachidyloaminy i 35% behenyloaminy poddaje sie reakcji z 264 czesciami tlenku etylenu w obec¬ nosci 0,6 czesci sodu, w temperaturze 155—165°C. 365 czesci otrzymanego w ten sposób produktu reakcji (z 1 mola wymienionej mieszaniny pierw¬ szorzedowych alkiloamin i 30 moli tlenku etylenu) czwartorzeduje sie w atmosferze azotu za pomoca ,36,5 czesci siarczanu metylu w ciagu 6 godzin 5 (srodek wyrównujacy). 40 czesci otrzymanego srodka wyrównujacego miesza sie w temperaturze 75—80°C z 40 czesciami oleju parafinowego, 5 czesciami technicznego al¬ koholu oleilowego i 5 czesciami zwiazku addycyj- 10 nego 1 mola technicznego alkoholu oleilowego z 6 molami tlenku etylenu; Nastepnie dodaje sie po kropli roztwór 10 czesci soli sodowej kwasu dwu- naftylomtetanodwusulfonowego w 10 czesciach Wo¬ dy, a na koniec jeszcze 41 czesci wody, przy czytn 15 temperature obniza sie do 20—30°C. Calosc miesza sie z 0,3 czesciami metylopolisiloksanu (silikonowy srodek przeciwpianowy) w postaci wodnej emulsji.Otrzymuje sie emulsje zawierajaca okolo 26% srodka wyrównujacego. 20 Zamiast zastosowanego w tym przykladzie kom¬ pleksowego zwiazku chromu 1 : 2, mozna takze uzyc nastepujace zwiazki kompleksowe 1:2: bar¬ wiacy na nibbiesko kompleksowy zwiazek kobaltu barwnika o wzorze 11, barwiacy na kolor bordo, 25 mieszany kompleks kobaltowy 1 : 2 barwników monoazowych o wzorach 12 i 13, barwiacy na kolor brazowy, mieszany kompleks kobaltowy 1 : 2 bar¬ wników monoazowych o wzorach 14 i 15, barwiacy* na kolor zielony, mieszany kompleks kobaltowy 30 1 : 2 barwników monoazowych o wzorach 16 i 17, barwiacy na czerwono, kompleksowy zwiazek chro¬ mowy 1 : 2 barwnika o wzorze 18.Równiez dobre wyniki uzyskuje sie, jezeli za¬ miast preparatu D zastosuje takie same ilosci 35 preparatów E i F.„Wytwarzanie preparatu E. 60 czesci mieszaniny pierwszorzedowych alkilo¬ amin, zawierajacej okolo 10% stearyloaminy, 55% — arachidyloaminy i 35% behenyloaminy poddaje sie 40 reakcji w znany sposób z 176 czesciami tlenku etylenu. 115 czesci otrzymanego produktu reakcji (z 1 mola wspomnianej mieszaniny pierwszorzedowych alkiloamin i 20 moli tlenku etylenu) czwartorze¬ duje sie 15 czesciami siarczanu metylu. 40 czesci otrzymanego srodka wyrównujacego miesza sie w temperaturze 70°C z 30 czesciami oleju parafinowego, 4 czesciami produktu estry- fikacji 1 mola kwasu oleinowego z 1 molem poli- glikolu etylenowego o ciezarze czasteczkowym 300, 3,5 czesciami produktu addycyjnego 8 moli tlenku etylenu z 1 molem oktylofenolu i 10 czesciami alko¬ holu izopropylowego, W ciagu 30 minut dodaje sie po kropli 40 czesci wody, a temperature obniza sie do 2Q—30°C. Nastepnie miesza sie z 0,9 czesciami metylopolisiloksanu (silikonowy srodek przeciw¬ pianowy) w postaci wodnej emulsji.Orzymuje sie emulsje zawierajaca okolo 30% srodka wyrównujacego. 60 Preparat F. 248 czesci zwiazku addycyjnego z 50 moli tlenku etylenu i 1 mola stearyloaminy czwartorzeduje sie 15 czesciami siarczanu metylu. 65 40 czesci otrzymanego srodka wyrównujacego 45 50 5551400 9 miesza sie w temperaturze 70—80°C z 60 czesciami oleju parafinowego, 7 czesciami technicznego alko- koholu oleilowego i 8 czesciami produktu addy¬ cyjnego 6'moli tlenku etylenu z 1 molem technicz¬ nego alkoholu oleilowego. Do tego dodaje sie po kropli w ciagu 30 minut 88 czesci wody i ochladza do temperatury 20—30°C. Nastepnie miesza sie z 0,9 czesciami metylopolisiloksanu w postaci wod¬ nej emulsji, Otrzymuje sie emulsje zawierajaca okolo 19% srodka wyrównujacego.Przyklad VI. W aparacie do barwienia w motkach 100 kg delikatnej przedzy welnianej na¬ wilza sie w 3000 litrach wody w temperaturze 50°C w ciagu 10 minut. Nastepnie dodaje sie 5 g kwasu siarkowego (98%) i 10 kg krystalicznego siarczanu sodowego, a takze 2,5 kg preparatu D opisanego w przykladzie V i 1,2 kg kompleksu chromowego 1 : 1 barwnika o wzorze 19, 1,2 kg kompleksu chro¬ mowego 1 : 1 barwnika o wzorze 20 i 0,6 kg kom¬ pleksu chromowego 1 : 1 barwnika o wzorze 21, doprowadza w ciagu 30 minut do wrzenia i gotuje w ciagu 60 minut. Nastepnie ochladza sie przez wprowadzenie zimnej wody i plucze.Otrzymuje sie równomierne brunatne wybarwie- nie, a przedza welniana nie zlepia sie.Zamiast preparatu D mozna stosowac takie same ilosci jednego z preparatów E, F i G i uzyskuje sie przy tym podobne dobre wyniki.Preparat G wytwarza sie w sposób nastepujacy: 60 czesci mieszaniny pierwszorzedowych alkilo- amin zawierajacej okolo 10% stearyloamin, 55% arachidyloamin i 35% behenyloamin poddaje sie reakcji W znany sposób z 176 czesciami tlenku etylenu. 80 czesci otrzymanego srodka wyrównujacego miesza sie z 80 czesciami oleju parafinowego, 10 czesciami zwiazku addycyjnego 6 moli tlenku etylenu z 1 molem technicznego alkoholu oleilo¬ wego i 10 czesciami technicznego alkoholu oleilo¬ wego w temperaturze 80°C. Po kropli dodaje sie 132 czesci wody i ochladza do temperatury 2<^—25°C.Nastepnie calosc miesza sie jeszcze z 1,2 czesciami metylopolisiloksanu (silikonowy srodek przeciw- pianowy) w postaci wodnej emulsji.Otrzymuje sie emulsje zawierajaca okolo 30% srodka wyrównujacego.Przyklap VII. W aparacie do barwienia na krzyzówkach. 100 kg przedzy welnianej Nm 1/54 nawilza sie w 1200. litrach wody w temperaturze 50°C wciagu 15 minut Nastepnie dodaje sie 1,8 kg lodowatego kwasu octowego i 10 kg krystalicznego siarczanu sodowego, 3 kg preparatu D opisanego w przykladzie V oraz 600 g, barwnika o wzorze 5 lub 600 g jednego z barwników o wzorach 22 i 23, albo 260 g barwnika o wzorze 24, doprowadza w ciagu 45 minut do wrzenia i gotuje w ciagu 40 minut. We wszystkich przypadkach uzyskuje sie równomierne czerwone wybarwienie. Nie wystepu¬ je deformacja cewek krzyzowych.Podobne wyniki uzyskuje sie, jezeli w przykla¬ dzie tym zamiast preparatu D zastosuje sie takie same ilosci jednego z preparatów E, F i G.Przyklad VIII. W aparacie do barwienia welny czesankowej 100 kg welny czesankowej zwil¬ za sie wstepnie w 1000 litrach wody w temperatu¬ rze 50°C. Nastepnie dodaje sie 1,5 kg lodowatego kwasu octowego, 10 kg krystalicznego siarczanu sodowego, 3 kg preparatu E opisanego w "przy-. 5 kladzie V i 1,5 kg barwnika o wzorze 4, W ciagu 30 minut doprowadza sie do temperatury wrzenia i wybarwia w temperaturze wrzenia przez 40 minut. Potem ochladza sie, plucze na zinino i suszy. j 10 Otrzymuje sie równomierne wybarwienie. Cewki z przedza czesankowa nie ulegaja deformacji.Podobnie dobre rezultaty uzyskuje sie, jezeli zamiast preparatu E stosuje sie takie same ilosci 15 jednego z preparatów D iF, Zamiast zastosowanego w tym, przykladzie kwa¬ snego barwnika antrachinonowego mozna takie stosowac podane w przykladzie V kompleksy 1 : 2.Przyklad IX. W aparacie do barwienia w 20 motkach zwilza sie wstepnie 100 kg przedzy cze¬ sankowej w 2000 litrach wody w ciagu 5 minut w temperaturze 50°C. Nastepnie dodaje sie 2 kg octanu amonowego, 2 kg lodowatego kwasu octo¬ wego, 2 kg ponizej opisanego preparatu H, a takze 25 1,2 kg kompleksu chromowego 1:2 barwnika monoazowego o wzorach 25 i 26, doprowadza w ciagu 45 minut do temperatury ( wrzenia i barwi w temperaturze wrzenia przez 1 godzine. Potem- ochladza przez wprowadzenie zimnej wody i plu- 30 cze. Otrzymuje sie równomierne brunatne wybar¬ wienie. Przedza nie zlepia sie.Zastosowany w tym przykladzie preparat H wytwarza sie w nastepujacy sposób: 60 czesci mieszaniny pierwszorzedowych alkilo- 35 amin, zawierajacej okolo 10% stearyloaminy, 55% arachidyloaminy i 35% behenylbaminy poddaje sie reakcji z 88 czesciami tlenku etylenu. 75 czesci produktu reakcji (1 mola danej miesza¬ niny pierwszorzedowych alkiloamin i 10 moli tlen¬ ku etylenu) czwartorzeduje sie 15 czesciami siar- 40 czanu metylu. 40 czesci otrzymanego srodka wyrównujacego miesza sie na wrzacej lazni wodnej z 20 czesciami oleju parafinowego i 2,5 czesciami produktu estry- fikacji 1 mola kwasu oleinowego z 1 molem pioli- 45 glikolu etylenowego o ciezarze czasteczkowym 300 i 2,5 czesciami zwiazku addycyjnego 1 mola okty- lofenolu z 8 molami tlenku etylenu. Potem dodaje sie po kropli w ciagu 30 minut 50 czesci wody, przy czym ochladza sie powoli do temperatury 30°G. 50 Nastepnie:calosc miesza sie z 0,6 czesciami mety¬ lopolisiloksanu w postaci wodnej emulsji Otrzy¬ muje sie emulsje zawierajaca okolo 33% srodka wyrównujacego.Podobne wyniki uzyskuje sie jezeli zamiast pre- 55 paratu H stosuje sie takie same ilosci preparatu G albo ponizej opisanego preparatu J.Preparat J wytwarza sie w sposób nastepujacy: 75 czesci mieszaniny pierwszorzedowych alki¬ loamin, zawierajacej okolo 10% stearyloaminy/55% 60 arachidyloaminy i 35% behenyloaminy poddaje sie reakcji z 44 czesciami tlenku etylenu. 95,6 czesci otrzymanego zwiazku przylaczeniowe¬ go (z 1 mola danej mieszaniny pierwszorzedowychii alkiloamin i 4 moli tlenku etylenu) czwartorieduje sie 30 czesciami siarczanu metylu. 40 czesci otrzymanego srodka wyrównujacego miesza sie w temperaturze 75—80°C z 20 czescia¬ mi oleju parafinowego i 5 czesciami produktu addycyjnego z 6 moli tlenku etylenu i 1 mola tech¬ nicznego alkoholu oleilowego. W ciagu 30 minut dodaje sie malymi ilosciami 70 czesci wody. Ochla¬ dza sie mieszajac do temperatury 30°C i nastepnie miesza z 0,3 czesciami metylopolisiloksanu (sili¬ konowy srodek przeciwpianowy) w postaci wodnej emulsji. Otrzymuje sie emulsje zawierajaca 28— 29% srodka wyrównujacego.Podobne wyniki uzyskuje sie, jezeli podany w tym przykladzie mieszany kompleks chromowy 1:2 zastapiony zostanie jednym z nastepujacych kompleksów 1:2.Barwiacy na fioletowo kompleksowy zwiazek chromowy (kompleks 1:2) barwnika o wzorze 27, barwiacy na fioletowo z odcieniem brazowym mie¬ szany kompleks chromowy 1:2 barwników mo- noazowych o wzorach 28 i 29, barwiacy na oliwko- wozielony kolor, kompleksowy zwiazek kobaltowy (kompleks 1:2) barwnika o wzorze 30.Przyklad X. W aparacie do barwienia na krzyzówkach 100 kg cewek krzyzowych z przedza welniana Nm 1/48 zwilza sie wstepnie w 1500 litrach wody w temperaturze 50QC w ciagu 20 mi¬ nut. Nastepnie dodaje sie 2,7 kg lodowatego kwasu octowego, 3 kg preparatu J opisanego w przykla¬ dzie IX, a takze 3 kg barwnika o wzorze 31, do¬ prowadza temperature do 80°C, barwi w tej tem¬ peraturze w ciagu 20 minut, nastepnie w ciagu 10 minut doprowadza temperature do wrzenia i go¬ tuje przez 1 godzine. Potem do kapieli* dodaje sie 3,6 kg amoniaku (25%-ego) i obrabia w ochladza¬ nej kapieli farbiarskiej w ciagu 20 minut.Otrzymuje sie równomierne czerwone wybarwie¬ nie. Cewki krzyzowe nie Ulegaja deformacji.Podobne wyniki uzyskuje sie jezeli w tym przy¬ kladzie zamiast preparatu J zastosuje sie takie sa¬ me ilosci jednego z preparatów G i H.Zamiast barwnika o wzorze 31 mozna zastoso¬ wac jeden z nastepujacych barwników: barwiacy na czerwono barwnik o wzorze 32 barwiacy na czerwono barwnik o wzorze 33 barwiacy ha czerwono barwnik o wzorze 34 barwiacy na niebiesko barwnik o wzorze 35 barwiace na niebiesko kwasy miedziowoftalo- cyjaninotrójsulfonowe.Takze tymi barwnikami uzyskuje sie równomier¬ ne wybarwienie, a cewki krzyzowe nie ulegaja de¬ formacji.Przyklad XI. W aparacie do barwienia welny 12 czesankowej zwilza sie wstepnie 100 kg welny czesankowej w 1000 litrach wody w ciagu 10 minut w temperaturze 50°C. Nastepnie dodaje sie 2 kg lodowatego kwasu octowego, 10 kg krystalicznego 5 siarczanu sodowego, 4 kg preparatu B opisanego w przykladzie II i 370 g barwnika o wzorze 36.W ciagu 45 minut doprowadza sie do temperatury wrzenia i barwi w tej temperaturze w ciagu 1 go¬ dziny. Nastepnie ochladza sie, plucze na zimno 10 i suszy. Otrzymuje sie bardzo równomierne czer¬ wone wybarwienie.Bardzo równomierne zólte wybarwienie otrzy¬ muje sie jezeli w przykladzie tym zamiast barwni¬ ka o wzorze 36 zastosuje sie barwnik o wzorze 37. 15 PL