Opublikowano; 21.111.1966 50720 *lr UKD 49 h, 11 ic ,mo MKP B-23-fe azAU Al°l BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego ! Polskiej Bzeczy pospolite! Lrtrtti Twórca wynalazku ingr inz. Tadeusz Rut Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Obróbki Plastycznej, Poz- znan (Polska) Urzadzenie do speczania oraz speczania z równoczesnym wyginaniem W patencie glównym opisano urzadzenie do speczania oraz speczamia z równoczesnym wygina¬ niem napedzane prasa, do której mocowana jest glowica, przy czym podstawa, z odpowiednio ulo- zyskowanynii matrycami, mocowana jest do istolu prasy. Urzadzenie to posiada colnajlminiej jeden lacznik ulozyskowany wahliwie w glowicy oraz w glowicy oraz matrycy i pochylony wzgledem linii prostopadlej do osi matrycy o kat wiejkszy oid O0 i mniejszy od 90°, i powodujacy, wskutek nacis¬ ku glowicy, docisk matryc, a przez to mocowanie obrabianego preta oraz przesuw matryc w kierun¬ ku poprzecznym do kierunku ruchu glowicy.Z tresci patentu glównego oraz zamieszczonych w mim rysunków wynika, ze osie czopów lozysko¬ wych laczników w matrycy znajduja sie w plasz¬ czyznie podzialu matryc, wzglednie w plaszczyznie osd obrabianego preta. Takie polozenie osi lozysko¬ wania lacznika matrycy nie zawsze jest korzystne W urzadzeniu wedlug wynalazku os lozyskowa¬ nia lacznika w matrycy znajduje sie powyzej allbo ponizej plaszczyzny podizialu matryc lub -osi wzdluznej speczonego elementu.Tego rodzaju rozwiazanie jest wskazane ze wzgle¬ dów kinematycznych i konstrukcyjnych, nalezy bo¬ wiem dazyc do tego, aby lozyskowanie lacznika w matrycy znajdowalo sie w takim miejiscu by punkt przyczepienia sily skladowej poziomej pod¬ czas speczania znajdowal sie w plaszczyznie po¬ dzialu matryc. 10 15 20 25 30 Poniewaz podczas suwu roboczego puinkt zacze¬ pienia sily skladowej poziomej ulega w praktyce przesuinieciiu, wiec jest rzecza oczywista, ze dazyc nalezy do tego, by punkt zaczepienia sily skladowej poziomej lezal podczas trwania suwu (roboczego mozliwie jak najblizej plaszczyzny podzialu matryc.Przy prawidlowym polozeniu punktu zaczepienia sily skladowej poziomej w matrycy nie 'wystepu¬ ja momenty gnace lub wybaczajace te matryce.Polozenie osi lozyskowania lacznika w matrycy zalezy przede wszystkim od ksztaltu zastosowanego lacznika i rodzaju lozyskowania, jak równiez od tego jaki ksztalt maja same matryce.Na rysunku przedstawiono przykladowo dwa rozwiazania konstrukcyjne urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, przy czym w pierwszej odmianie wyko¬ nawczej osie lozyskowan •laczników w matrycach leza powyzej plaszczyzny podzialu matryc, a w dru¬ gim rozwiazaniu konstrukcyjnym osie te znajduja sie ponizej plaszczyzny podzialu maitryc.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w widoku z boku w polozeniu przed rozpoczeciem suwu roboczego, fig. 2 — to urza¬ dzenie w widoku z boku po (Otwarciu matryc, a fig. 4 — inna odmiane konstrukcyjna urzadze¬ nia w momencie zamkniecia matryc.W urzadzeniu uwidocznionym na fiig. 1 -i- 3 w glowicy 1 prasy sa ulozylskowane na czopach 11 górne konce laczników 2. Dolme konce laczników 5072050720 sa ulozyslkowane na czopach 12 w górnych matry¬ cach 3. Dolne matryce 4 moga byc przesuwane na podstawie 5.W glowicy 1 oraz podstawie 5 zastosowano zde¬ rzaki 6 i 7 ograniczajace przesuwanie matryc 3 i 4 w bok. Dicziba 8 oznaczono obrabiany przedmiot.Górne matryce 3 maja wystepy 9, które podczas zamykania matryc 3 i 4 wchodza w wybrania 10 dolnych matryc 4. Liczba 13 oznaczono wyginak, sluzacy do wyginania obrabianego elementu, na przyklad wyginania korby walu korbowego.Jak to jest widoczne na fig. 2, os czopa 12 lacz¬ nika 2 znajduje sie powyzej plaszczyzny podzialu matryc, luib powyzej poziomu plaszczyzny prze¬ chodzacej przez os wzidluzna obrabianego elementu.Takie polozenie osi czopa 12 zastosowano po to, by punkt zaczepienia P sily skladowej poziomej speczajacej element 8, lezal blisko plaszczyzny po¬ dzialu matryc. W rozwiazaniu konstrukcyjnym 4 przedstawionym na fig. 4 lozyskowania laczni¬ ków 2 stanowia segmenty walków 14. W tym przy¬ padku, punkt zaczepienia P sily skladowej pozio¬ mej znajduje sie powyzej osi segmentu walka 14, zamocowanego do matrycy. Os tego walka 14 znaj¬ duje sie ponizej plaszczyzny podzialu matryc. PL