Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do recznego przesuwu stolu obrabiarki, za¬ opatrzonej w hydrauliczny zesipól jposuwu robocze¬ go, zwlaszcza wytaczarki do diamentowania, zlo¬ zone ze znanego mechanizmu zebatkowego do prze¬ suwania istolu oraz sprzezonego z nim suwaka ste¬ rujacego, który po wlaczeniu tego mechanizmu wy¬ lacza hydrauliczny zespól posuwu roboczego.Znane sa obrabiarki zaopatrzone w hydrauliczny zespól posu'wu roboczego z .tlokiem majacym z oby¬ dwu stron jednakowe powierzchnie czynne oraz w mechanizm do recznego przesuwu stolu. W tym celu stosuje sie np. w szlifierkach znany zebatko¬ wy lub srubowy mechanizm przesuwu oraz zawór laczacy obydwie strony cylindra posuwu hydra¬ ulicznego. Wada tego rozwiazania jest koniecznosc wykonywania przy wlaczaniu posuwu recznego od¬ dzielnej czynnosci wylaczania zaworem posuwu hydraulicznego i ponownego wlaczania go po za¬ konczeniu przesuwu recznego.W celu usuniecia tej wady zastosowano urzadze¬ nia do hydraulicznego przesuwu recznego stolu sta¬ nowiace hydrauliczny uklad nadazny zaopatrzony w przesuwany recznie dwukrawedziowy blok ste¬ rujacy sprzezony z tlokiem roboczym zespolu po¬ suwowego w ten sposób, ze powoduje jego równo¬ czesne przesuniecie. Mechanizmy te sa jednak sto¬ sunkowo skomplikowane i kosztowne, a ponadto moga byc sifcosowane w zasadzie w tych przypad¬ lo 15 20 kach gdy powierzchnie czynne po obu stronach tlo¬ ka roboczego sa jednakowe.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa urzadze¬ nie do recznego przesuwu stolu obrabiarki zwlasz¬ cza wytaczarki do diamentowania, które isklada sie ze znanego mechanizmu zebatkowego oraz z suwa¬ ka sterujacego, który po wlaczeniu tego mechaniz¬ mu powoduje samoczynne odciecie ukladu zasila¬ nia oraz polaczenie obydwu -stron cylindra hydra¬ ulicznego zespolu posuwu roboczego.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku umozli¬ wia równoczesne samoczynne sterowanie przez ten suwak uzupelnianiem i odprowadzaniem nadmiaru czynnika hydraulicznegio po obydwu stronach cy¬ lindra posuwu roboczego, w tych przypadkach gdy powierzchnie czynne tloka po obydwu jego stro¬ nach nie sa jednakowe tj. w zespolach hydraulicz¬ nych z jednostronnym tloczyiskiem.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku przedstawiajacym schematycznie urzadzenie do recznego przesuwu .stolu Obrabiarki w przekroju podluznym, odtpowiadajacym poprzecznemu prze¬ krojowi stolu.Urzadzenie do recznego -posuwu stolu obrabiarki wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych pod¬ stawowych zespolów: ze znanego mechanizmu ze¬ batkowego oraz ze sprzezonego z nim suwalka ste¬ rujacego który przy wlaczaniu przesuwu reczne¬ go powoduje samoczynne wylaczenie hydrauliczne¬ go zespolu posuwu roboczego. 5071450714 3 4 Znany mechanizm do recznego przesuwu stolu osadzonego na prowadnicach 3 loza 4 sklada sie z zebatki 1, przytwierdzonej do stolu roboczego 2 z zazebiajacego sie z nia. posredniego kola zeba¬ tego 5, osadzonego obrotowo w lozu 4 oraz z kola zebatego napedowego 6 zaklinowanego na walku 7 osadzonym (przesuwnie i obrotowo w lozu 4 i pola¬ czonego rozlacznie za pomoca czworokatnej kon¬ cówki 8 z dzwliginia reczna 9. Walek 7 i kolo zebate napedowe 6 moze. przy tym pod dzialaniem nacisku osiowego dzwigni 9 przyjmowac dwa polozenia: po¬ lozenie wylaczone (przedstawione na rysunku) oraz polozenie wlaczone w którym kolo zebate 6 zaze¬ bia sie z kolem posrednim 5.Sluwak sterujacy urzadzenia sklada sie z korpu¬ su 10 oraz z osadzonego w nim przesuwnie wlas¬ ciwego suwaka 11 zaopatrzonego w trójdrozny otwór 12 i przynajmniej diwie komory sterujace.Korpus 10 suwaka jest polaczony za pomoca prze¬ wodów 13 i 14 z obydwu stronami 15a i 15b cylin¬ dra zesipolu hydraulicznego 15 posuwu roboczego, za pomoca przewodu 16 ze zbiornikiem 17 czynnika hydraulicznego a równoczesnie za pomoca przewo¬ dów 25 i 26 z nieuwidocznionym na rysunku ukla¬ dem zasilania tego zespolu.Komory sterujace suwaka 11 i jego kanal 12 sa umieszczone w ten sposób, ze w polozeniu przed¬ stawionym na rysunku powoduja one polaczenie przewodu zasilajacego 25 z przewodem 13, a prze.- wodu zasilajacego 26 przewodem 14 a równoczesnie wzajemne odciecie przewodów 13, 14 i 16. Nato¬ miast w prawym polazeniu suwaka odpowiadaja¬ cym stanowi wlaczenia mechanizmu przesuwu recz¬ nego komory sterujace suwaka powoduja wzajem¬ ne odciecie przewodów 25 i 13 oraz 26 i 14, zas ka¬ nal sterujacy 12 wzajemne polaczenie przewodów 13, 14 i 16.Suwak sterujacy 11 jest ponadto zaopatrzony w sworzen 21 z obustronnym zderzakiem 22, które wspólpracuja z widelkami 23 osadzonymi obrotowo bez mozliwosci przesuniecia na walku 7 i zaopa¬ trzonym w sprezyne opoirowa 24, przesuwajaca wa¬ lek 7 w polozenie wylaczone.W cylindrze 15 hydraulicznego zespolu posuwu roboczego, który w rzeczywistosci zajmuje poloze¬ nie poziome, prostopadle do powierzchni rysunku jest osadzony przesuwnie tlok 18, którego powierz¬ chnia czynna od strony 15a cydindra jest wieksza niz od strony 15b, polaczonego za pomoca jedno¬ stronnego tloczyska 19 z wystepem 20 stolu robo¬ czego 2.Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia do recz¬ nego przesuwu stolu obrabiarki, zwlaszcza wyta- czairki diamentowej jest nastepujace: W celu wla¬ czenia przesuwu recznego nasadza sie na kwadra¬ towa koncówke 8 walka 7 dzwignie 9 i naciskajac ja przesuwa sie walek i kolo napedowe 6 w polo¬ zenie w którym zazebia sie ono z kolem posredni¬ czacym 5, a równoczesnie przesuwajac za pomoca widelek 23 i sworznia 21 suwak 11 w polozenie w którym kanal trójdrozny 12 laczy wzajemnie przewody 14, 13 i 16, tym samym laczac wzajemnie obydwie strony 15a i 15b cylindra 15 hydrauliczne¬ go zespolu posuwu roboczego ze zbiornikiem 17.Równoczesnie komory sterujace suwaka 11 -powo¬ duja odciecie od cylindra 15 obydwu przewodów 25 i 26 ukladu zasilania. Wskutek tego wlaczenie mechanizmu posuwu recznego powoduje równo¬ czesne wylaczenie hydraulicznego zesipolu posuwu roboczego.Obrót korby 9 przenoszony przez walek 7 na kolo napedowe 6 powoduje wówczas jako jedyny skutek obrotu kola zebatego 5 i przesuw zebatki 1 wraz ze stolem roboczym 2 obrabiarki.Po przesunieciu stolu roboczego w zadane polo¬ zenie np. w celu ustawienia zderzaków lub narze¬ dzi zwalnia sie osiowy nacisk korby 9 wskutek czego sprezyna odporowa 24 powoduje przesuniecie walka 7 z kolem zebatym 6 w lewe polozenie uwi¬ docznione na rysunku, w którym mechanizm prze¬ suwu recznego jest wylaczony. Równoczesnie wi¬ delki 23 przesuwaja za pomoca sworznia 21 suwak 11 w polozenie (na rysunku), w którym cylinder 15 jest polaczony ukladem zasilania przez przewo¬ dy 25 i 13 oraz 26 i 14, zas przewody 13, 14 i 16 wzajemnie odciete. W tym polozeniu suwaka jest realizowany w znany sposób naped hydrauliczny posuwu roboczego obrabiarki.Urzadzenie do recznego przesuwu stolu obra¬ biarki wedlug wynalazku moze znalezc zastosowa¬ nie zwlaszcza do wytaczarek do diamentowania. PL