Próby dokonane w latach ostatnich wy- jiak i towarowych, poslugujemy sie wagoma- kazaly, ze urzadzenia! hamulcowe, zastoso- mi rozmaitych typów, wiiiec hamulec jakiegos wywianie do pociagów osobowych, nie nada- wagonu, przystosow&my do jednego rodzia- ja sie do wagonów towiairowych. Z fedlnej ju ruchu, musi byc, przy uzyciu go do in- strany nalezaloby zwieksizyc znaiozmie siiile nielgo rodbaiju pociagów, wylacz!ony, lub teze- hamulców w pociagach osobowych, zialezlnie ba zaopatrywac wznrórakowiany wagom w od zwiekszonej szybkoscij, podczais gdy te- hamulce dwóch rodzajów, ., doi ntaturaiWe go rodlziaiju zwiekszenie isily hamulców w podnosi bardzo koszty inwestycji, pociagach towarowych byloby njiebetzipiecz- Wynalazek nfihiiefsizy. dotyczy urzadze¬ nie, Z drugiej strony—najsilniej size dziala- raia, umozliwialjaoego uzycie wajgonu zaiopai- nie hamulców w pociagach, posiadajacych trzonego w hamulec jiedlnocylindnowy tak wlselka szybkosc, musi nastepowac bardzo w pociagach osobowych, jak i towarowych, Sizybfeo, podbzais gdy tego nodlzaiju szybkie co osiaga sie dzieki zaopatrzeniu zaworu podniesienie krzywej hamowania w poda- rozrzadlozego w urzadzenia przelacznikowe gach towarowych pociagaloby zia soba ze- dlo ustawianiial hamulca w ten sposób, ze n*a- rwanie sprzegów wagonowych przynajmniej diaje sie juz to do pociagów dsoboWych, juz takich, jakie sa uzywanie w Etunopie, to towanowych.Poniewaz tak w pociagach osobowych, Potttówtó w cfealnym wypadku chodiziifcadtf o tot aby w haunulcu przewidzianym dAia pociagu osobowego oslabic dzialanie hamulca,badtztez o to, alby wzinoszenfe sie krzywej; hafnowanial uczynic powolnie j^ szeiii, wiec jako urzadzenie przelacznikowe najkorzystniej jest zastosowac kurek, zal- pornoca którego mozna zwileksizac lub zmrm^&zac przekrój kanalów przez które przechodizi powietrze, wplywajace nai dlzia- lalnale hamulca.Rysunek przedstawia zastosowanie wy¬ nalazku do hamulca taik zwanegoi sprzezo¬ nego, t. j. do hamulca o jednej komorze po¬ laczonego z hamulcem o dwu komorach. Fig. 1 i 2 przedstawiaja zastosowianie poimaenibh neigo zaworu rioizrzadczego w polozeniu na¬ dajacem sie dto pociagów osobowych, pod¬ czas gdy fig. 3 i 4—polozenie urzadzenia przelacznikowego, nadajace sie do hamul-' cai w pociagach towarowych. W pociagach osobowych najszybsze dzialanie hamulców osiaga sie wtedy, ,gdty\ cylindry zarówno ha¬ mulca jednokomorowego, jak i dwukomoro¬ wego beda dzialaly calkowicie. Poniewaz dzialalnosc ta bylaby w pociagach towaro¬ wych zbyt silna, wiiec dzieki przestawieniu kurka Wspóldzialanie cylindra dwukomo¬ rowego zostaje czesciowo wylaczone w ten sposób/ ze otwór do wypuszczania powie¬ trza z komory jalowej cylindra; dwukomo¬ rowego zostaje zamkniety.Ponadto, otwór przelotowy, laczacy ko¬ more jalowa cylindra dwukomorowego po¬ przez suwak glównego tloka zaworu rozr- rzadczego z cylindrem jednokomorowyin, otwór który byl mozliwie szeroko otwarty w pociiagach osobowych, zostaje dla poci|a- gów towarowych zwezony o tyle, ze cisnie¬ nie hamowania w cylindlrze jednokomoro- wym wzrasta izniabznie wolniej.Glówny tlck rozrzadiczy mdescjl sie w czesci górnej A oprawy zaworu rozrzad'- czegó i porusza, w sposób znany, glówny suw^aSkj ii dodatkowy isuwak h; który rów¬ niez, w sposób znany, laczy, w chwili dziala- *iiai hamulca, komore jallowa cylindra dwu¬ komorowego z kanalem 12, z którego po¬ wietrze komory jalowej plynie, unióslszy zawór, i, przez kanal 14, otwcry górne 13 i przez kanal 6 db cylindra hamulca jedtao- kamorowego. Gdfy cisnienie komory jalowej zrówna sie z cisnieniem panuj acem w cylin¬ drze jedinjoikomorowym, zawór i zamyka sie zpownotem i powietrze^ pozostajace jeszcze w komorze jalowej, uchodzi nazewnatrz, w atmosfere, przez otwory dolne 16 i kanal 5.Kurek przestawialny H wlaczony jest z jednej istrony w kaniail 12; z 'drugiej zas strony w kanal 15 w ten sposób, iz o- bejimuje przeloty obu kanalów. Fig. 1 i 2, Wzglednie 3 i 4, uwidoczniaja rozmaite przekrojie kurka, a mianowicie fi|g. 1 i 3— wzdluz kanalu 12, fiig. 2 i 4—wzdluz kanai- lu 15.Przy nastawieniu kurka dla pociagu o- sobowego (fig. 1 i 2) przelot kanalu 12 prto- wa/dlzii przez iszerokie otwory kurka H.Jednoczesnie powietrza, znajdujace sie w komorze jalowej cylindra dkvuikomorowe- go, przechodzi swobodnie przez suwaki roz^ rzadcze g i h oralz przez kanal 12 do zawo¬ ru zwrotnego, a nastepnie dlalej do cylin¬ dra jednokomorowego. Równiez w ten spo^ sób, po zatmknieciiu zaworu) f, powietrzei, pozostale jeszcze w komorze jalowej, ucho¬ dzi bez przeszkód mazewnatrz, gdyz kurek H pozostawia dosc dtozy przelot dla kana¬ lu 15.Przeciwni-, przy ustawieniu kurka dla hamulców pociagu towarowego (fig. 3) o- twory kurka, przez które przeplywa powie¬ trze z komory jalowej do cylindra jednokow morowego, sa balrdzo male. Ponadto, kanal 15 zostaje zamkniety przez kurek H, wskuJ- tek czego powiietrze pozostale jeszczei w ko¬ morze jalowej cylindra dHvtikomorowego po z&imkniecilu zaworu i nile moze ujisc naze- whatrz.Dzieki temuj, najwieksze dzialanie ha¬ mulca jest znacznie zmniejszone, gdyz cy- linder dwukomorowy nie dziala cialkowliicie lecz tylko czesciowo. — 2 —Poniewaz odhamowywanie hamulców, ze wzgledów powyzszych, dla obu rodzajów pociagów winno byc równiez uskutecznione inaczej, a mianowicie dla pociagów osobo¬ wych szybko, dla towarowych przeciwnie, wolniej, wiec niezbednem jest aby przekrój otworu wylotowego byl odpowiednio zmniej¬ szony lub zwiekszony zapcmcea tego same¬ go kurka H. Liczba 10 ozacza kanal wydmu¬ chowy. Jak widac z fig. 2, kanal ten jest za- pomoca kurka H szeroko otwarty dla ha¬ mulców pociagu osobowego, podczas gdy dla hamulców pociagu towarowego (fig. 4) jest on znacznie zwezony przez dysze, w która jest zaopatrzony trzon kurka.W hamulcach, zbudowanych w sposób odmienny, mozna stosowac, zaleznie od ich budowy, badz zwezenie przekrojów, badz zamkniecie kanalów, badz tez oba te spo¬ soby jednoczesnie. Rozumie sie, ze zasada wynalazku daje sie stosowac i do hamulców o rozrzedzenem powietrzu.Aby móc zastosowac ten zawór rozrzad¬ czy do zwyklych wagonów towarowych, w których nalezy uwzglednic stopien ich zala¬ dowania, kurek H, stosownie do dalszej czesci wynailazku,, i zawór zwrotny ? daja sie ustawic w ten sposób, iz dla wagonów naladowanych zawór zwrotny zachowuje wymagane polaczenie komory jalowej cy¬ lindra dwukomorowego z cylindrem jedno- komorowym i z powietrzem zewnetrz nem, podczas gdy dla wagonów nieobciazonych otwór kurka, wiodacy nazewnatrz, zostaje zamkniety. Odpowiednia budowe tych cze¬ sci uwidoczniono na fig. 5, 6, 7 i 8. Otwory 13 i 16 zaworu zwrotnego sa zwezone w ten sposób, iz przeplyw powietrza z komory ja¬ lowej cylindra dwukomorowego przez ka¬ nal 12 do cylindra jednokomorowego, wzglednie nazewnatrz, jest stosownie do wymagan hamuiców wozu towarowego od¬ powiednio zwezony. Przeciwnie zas, stozek kurka H w obu swych polozeniach nie dla¬ wi kanalu 12, tak iz ta czesc kurka pozosta¬ je bez zmiany dla wagonów towarowych tak naladowanych (fig. 5), jak i dla próznych (fig. 7). Kanal 13, laczacy z powietrzem ze¬ wnetrznym, jest otwarty w wagonach nala¬ dowanych (fig. 6), podczas gdy w wago¬ nach próznych (fig. 8) jest on zamkniety, wskutek czego w wagonach próznych dzia¬ la calkowicie tylkoi cylinder jednokomoro- wy. Wylot zewnetrzny kanalu wydmucho¬ wego 10 w obu wypadkach jest zdlawiony przez stozek kurka. Aby powyzej opisany zawór rozrzadczy mógl byc zastosowany do hamulec -v jednocylindrowych w pocia¬ gach towarowych, osobowych lub pospiesz¬ nych, trzeba przewidziec, jak to jest wska¬ zanie na fig. 9, 10, 11 i 12, kurek rozdzielczy H, który w polozeniu zamkniietem przerywa lacznosc miedzy kanalami, jakie mialy za¬ pewnic polaczenie komory jalowej cylindra dwukomorowego z glównym przewodem, i jednoczesnie zamyka polaczenie ze specjal¬ nym zaworem, opózniajacym przyplyw po¬ wietrza do cylindra hamulcowego.Dzieki zastosowaniu kurka H, ten sam zawór rozrzadczy moze byc uzyty dla po¬ ciagów pospiesznych, osobowych i towaro¬ wych i dla hamulców je dnocylindrowych lub sprzezonych z hamulcem dwukomoro¬ wym.Fig. 9 i 10 przedstawiaja przekrój za¬ woru rozrzadczego w polozeniu nadajacem sie do hamulca pociagu pospiesznego, pod¬ czas gdy fig. 11 i 12 uwidoczniaja poloze¬ nie kurka nastawialnego, jakie umozliwia uzycie tegoz zaworu rozrzadczego w pecia- gach osobowych.Glówny tlok rozrzadczy miesci sie (fig. 9) w czesci górnej oprawy A zaworu roz¬ rzadczego i popycha w sposób znany glówny suwak rozrzadczy g i suwak k, który w po¬ lozeniu hamowania laczy komore jalowa pominietego na rysunku hamulca dwucylim- drowego z równiez nie uwidocznionym na rysunku cylindrem hamulcowym jednoko- morowym.Komora / suwaka rozirzadezego posia¬ da to samo cisnienie, co i przewód glówny 3Z,, Komora // suwaka rozmzadczego laczy sie rUra £ z koinara suwaka rozrzadczego dh^ukomorbweigo cylindra hatmulcowiego.Zaitór rozrzadczy jiest iponadto :mopaitrzony w zawór zwrotny i, polaczony rura F z jed- nokomoirowym cylindrem hamulcowym. Na pr^ecieciti sie przewodów, wiodacych do komory jalowej cylindra dwukomorowego f jb' cylindra jednokomorowego, znajdtoje sie zawór tlokowy q (fig. 9), który podczas zwyklego hamowania zamyka oba kanaly lacznikowe 14 i 16, a przeciwnie f podczas naglego hamowania, laczy oba te kanaly.Przewód glówny L laczy sie zaipomcca ka¬ nalu 18 z komora, znajdujaca sie pod tlo- kieim q. Na przewodzie laczacym przewód glówny L lub komore jalowa cylindra dwu¬ komorowego (przewód! rurowy D) z kana- leiii wylotowym 15, kontrolowanym przez zawór tlokowy q9 umieszczono kurek H, który umozliwia to polaczenie, gdy jest u- stawiony w polozeniu krancowem (fig, 9 i 10) lub, przeciwnie, przerywa to polaczenie, gdy sie ustawil kurek w polozeniu zaimknie- tem (fig. 11 i 12). Pierwsze polozenie kurka H stoisuje sie wtedy, gdy idzie o uzyci* za¬ woru rozrzadczego w pociagach pospiesz¬ nych, dirugie zas jego polozenie, zamkniete w pociagach o mniejszej szybkosci: osobo¬ wych lub towatrowych.W polozieniiu odhamiowani a,, uwidbczni o- nem na fig. 9 i 10, przewód glówny L la¬ czy sie z kanalami 1, 2, 3, 415 i przewodem D z komora jalowa cylindra dwukomorowe¬ go, skad powietrze przechodzi dalej, odchy¬ lajac skónzany pierscien tloka przedziela¬ jacego, przez rure E dio komory // suwaka rozrzadczego, podczas gdy jednoczesnie po¬ wietrze z cylindra jednokomórkowego ucho¬ dzi w atmosfere przez nire F i kanaly 6, 7, 8, 9 i 10.Podczas pelnego lub naglego hamowa¬ nia prizewód glówny zostaje, jak wiadomo, natychmiiast oprózniony przez kurek ma¬ szynisty, wskutek czego opróznial sie rów¬ niez i przestrzen, znajjkluijaca sie pod tlo¬ kiem zaworowym 19, poniewaz przestrzen ta jest wtedy polaczona z przewodem¦glów¬ nym przez kanal 18 ii kurek H. Dzieki temu zmniejszeniu isie cisnienia pod tlokiem q, tenze przesuwa sie riadólr wytwarzajac po- lajczenie o stosunkowoi znacznym przekroju miedzy kanalami 14 i 16. Powietrze z ko¬ mory jalowej przechodzi witedy swobodnie do cylindra jednokcmorowego przez rure D, kanaly 13 i 14 (fig. 10), kanal 16, zawór zwrotny i i przewód F.Gdy sie uskutecznia nagle hamowanie, tlok zaworu q opadla nagle wdól i jego su¬ wak otwiera szeroko wychodzacy naze¬ wnatrz kanal 15, diziieki czemu przewód glówny opróznila sie pospiesznie przez ka¬ naly L, H, 18 i 15 (fig. 9).Z chwila prawie zupelnego wyrównania cisnieniia miedzy komora jalowa a cylin¬ drem jedinokomoirowym, otwiera isie zawór zwrotny i pod dzialaniem sprezyny i po¬ wietrze, jakie pozostalo jeszcze w komorze jalowej, zostaje wypuszczone nazewnatrz przez otwór 19, kanal 20 i konche suwaka r, która laczy wted^y kanal 20 z kanalem 15, wychodzacym nazewnatrz. Dzieki temu, ci¬ snienie hamujace w cylindrze dwukomoro¬ wym jeszcze sie wzmaga.W polozeniu zamknietem kurka H (fig* 12 i 13), polaczenie miedzy przewodem glównym i kanalem 18, jajko tez polaczenia miedzy przewodem idacym z komory jalo¬ wej i kanalem 14 zostaje przerwane, dzieki czemu podczas naglego hamowania zawór tlokowy q i suwak r pozostaja na miejscu w górnem krancowem polozeniu. Dzialanie przyspieszajace zaworu tlokowego zostaje wiec dzieki" temu zniesione. Jednoczesnie, polaczenie praewodlu glównego z powie¬ trzem izewnetrznem zostaje zamkniete, a polaczenie komory jalowej z cylindrem ha¬ mulca jedlnocylindrowego jest bardzo u- trudnione, wskutek czego napór powietrza na tlok hamulcai, czyli krzywa hamowania, wzrasta bardzo powoli. Nareszcie, wobec — 4 —za^iii^cikpolacizietofet komory jajowej z powietrzem zewinetrznem, wchodzi w gre glównie : dizialllainie tlokaj cylindira jednoko- m-orawego, Spowodtowane w powyzszy spo¬ sób oslabienie sily hamulców umozliwila u- zytóe zaworu rozrftadczegio, stosowanego w pociagach; poslusznych, dla pociagów oso* bowych. :.Korek gwintowany fe, umieszczony w do¬ le komory 22, sluzy do wypuszczania skro¬ plonej wilgoci i nieczystosci, któreby w|pa- dly do zaworu. Zawór zwrotny 21, umie¬ szczony ma1 kanale 12 (lig. 9), w chwili gdy zawór rozrzadlczy znajduje sie w polozeniu hamowania, uniemozliwia powrót powietrza sprezonego z cylindra jedinokomorowego nazewnatrz. PL