Opublikowano: 20.VIII.1965 49770 KI. 45 a, 53/08 MKP UKD IBLIOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: inz. Reinhard Blumenthal, inz. Helmut Katzsch, inz. Karl Wehsely Wlasciciel patentu: VEB Traktorenwerk Schónebeck, Schónebeck (Nie¬ miecka Republika Demokratyczna) j Urzedu Patentowej PoMIm f:zet:v ¦¦¦'¦! tsi LttfoweJ Urzadzenie przekladni sterujacych w ciagnikach Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie prze¬ kladni sterujacych w ciagnikach o konstrukcji ra¬ mowej lub pólramowej, umozliwiajacej stosowanie tego rodzaju przekladni nie tyilko w pojazdach me¬ chanicznych ale i przy budowie ciagników.Dotychczas znane sa sterujace przekladnie w ciag¬ nikach umieszczone w bezposrednim sasiedztwie kierownicy. Umozliwia to wykonanie sterujacych slupków polaczonych z przekladnia sterujaca. Przy tym rozwiazaniu konstrukcyjnym konieczne jest umieszczenie przesuwnego drazka sterujacego poza podwoziem ciagnika, co jest bardzo niedogodne.W przypadku stosowania na przyklad napedu me¬ chanizmu sterujacego do 3 — kolowego ciagnika, powstaja duze trudnosci zwiazane z obrotem kól i toirem przesuwnego drazka sterujacego. Z tego powodu przekladnie sterujace umieszcza sie w czesci przegubowej ciagnika pod katem prostym.Znane jest takze 'boczno — przegubowe umiesz¬ czanie przekladni sterujacych na dzwigarach, przy wykorzystaniu czesci ramy jako dzwigara prze¬ kladni sterujacej.Oprócz tego umieszczenie przekladni sterujacej z drazkami przesuwnymi poza podwoziem ciagnika ma te niedogodnosc ze ruch przesuwnych drazków sterujacych utrudnia dobudowe oprzyrzadowania na ciagniku.Znane boczne przegubowe przekladnie sterujace charakteryzuja sie tym, ze ich os glówna jest usta¬ wiona pionowo. 2 Znane sa na przyklad specjalne rozwiazania kon¬ strukcyjne znajdujace zastosowanie wylacznie przy budowie ciagników, w których osie walu sterujace¬ go i walu dzwigni palczastej sa ustawioe wzgle- 5 dem siebie równolegle i pionowo. Jednakze prze¬ kladnie sterujace, stosowane nie tylko w pojazdach mechanicznych ale i przy budowie ciagników, maja najczesciej wal dzwigni palczastej,. umieszczony prostopadle do osi podluznej walu sterujacego. 10 Jednak nie moga one byc wbudowane z boku w przegub.Z drugiej strony przekladnie sterujace, umiesz¬ czone na dzwigarze, sa przekladniami specjalnymi, poniewaz musza byc one zamocowane we wglebie- 15 niach nosnych elementów, aby w ten sposób nie stanowily przeszkody w umieszczeniu osprzetu ciagnika.Przy tego rodzaju rozwiazaniach konstrukcyj¬ nych wystepuje niedogodnosc, polegajaca na tym, 20 ze wykonywane seryjnie przekladnie sterujace sa zbyt duze, w zwiazku z czym nie moga byc one do¬ pasowane do wglebien nosnych elementów.Celem wynalazku jest skonstruowanie takich przekladni sterujacych, które moglyby byc wbu- 25 dowane nie tylko w samochody, lecz takze w ciag¬ niki, a ponadto .bylyiby ekonomiczne i nadawaly by sie do seryjnej produkcji, jak równiez moglyby byc umieszczane przegubowo w zasiegu konturu ciagnika, z wyeliminowaniem jego przedluzania lub 30 zmniejszenia jego predkosci. 4977049770 Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze os glów¬ na (przekladni sterujacej zostala tak umieszczona przegubowo w plaszczyznach pomiedzy górnym a dolnym obrzezem pólramy, ze lezy ona równo¬ legle do plaszczyzny poziomej wyznaczonej przez 5 górne i doline jej obrzeza lub linie laczaca punkty kól przednich, a os walu dzwigni palczastej jest ustawiona pod katem prostym do osi glównej w góre lub w dól.Przekladnia sterujaca jest przy tym tak umiesz- 10 czona, ze os glówna jest ustawiona równolegle lub skosnie do podluznego dzwigara lub do polaczenia poprzecznego pólramy, a wal sterujacy jest wypro¬ wadzony ze srodka ciagnika skosnie do dolu w pod¬ luznym dzwigarze, w kierunku przekladni steru- jacej.Takie rozwiazanie konstrukcyjne umozliwia prze¬ gubowe umieszczanie wzglednie duzych przeklad¬ ni sterujacych o hydraulicznym napedzie w komo¬ rze, w górnej czesci której znajduja sie zwykle baterie i filtry urzadzen chlodniczych tak, ze prze¬ stawienie przekladni sterujacej w tej komorze, umozliwia nie tylko skrócenie dlugosci ciagnika, ale i rozbudowanie ipionowo ustawionego napedu specjalnego.Na rysunku fig. 1 przedstawia ciagnik z urzadze¬ niem przekladni sterujacych wedlug wynalazku w widoku z boku, fig. 2 — ciagnik w widoku z góry, fig. 3 — przekladnie sterujaca umieszczona równolegle do ramienia ramy w widoku z góry a fig. 4 — przekladnie sterujaca umieszczona rów¬ nolegle do przedniego polaczenia poprzecznego pólramy w widoku z góry.Pólrama 2 sklada sie z dwóch podluznych dzwi¬ garów 17 i z przedniego polaczenia poprzecznego 18. Oba podluzne dzwigary 17 maja górne obrzeze 3 i dolne obrzeze 4. Ciagnik 1 jest oparty przegu¬ bowo za pomoca przedniej osi, zaopatrzonej w mniejsze przednie kola, których ipunkty srodko¬ we leza na jednej linii.Przekladnia sterujaca 5 ma os glówna 6, nape¬ dzana poprzez przegub widelcowy 13 za pomoca walu sterujacego 14, uruchamianego przez kolo 40 sterujace 15. Prostopadle do osi glównej 6 prze¬ kladni sterujacej 5 ustawiona jest skierowana w góre lub w dól os walu 7 dzwigni palczastej, zamocowana na dzwigni 8. Dzwignia 8 uruchamia poprzez przesuwne prety sterujace 9 dzwignie sterujaca 10 osadzona na przegubie 11 osi.W innym rozwiazaniu konstrukcyjnym moze byc równiez stosowany sciag torowy 12.W rozwiazaniu konstrukcyjnym (fig. 2) przeklad¬ nia sterujaca zostala umieszczona skosnie w ko¬ morze, pomiedzy dzwigarami podluznymi 17 a po¬ laczeniem poprzecznym 18. Dzieki takiemu usytuo¬ waniu os walu 7 dzwigni palczastej uzyskala bar¬ dzo korzystne polozenie. PL