Pierwszenstwo: Opublikowano: 26.Y.1S65 49556 KI. 20e, 16 MKP B 61 g "sto UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Badura, inz. Roman Kraw¬ czyk Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) BIBLIOTEKA! Sprzeg do wozów kopalnianych i Przedmiotem wynalazku jest sprzeg obrotowy do wozów kopalnianych, stosowanych do transportu wegla w podziemiach kopalni i na nadszybiu.Do laczenia poszczególnych wozów ze soba, sto¬ sowane sa dotychczas sprzegi hakowe, obrotowe 5 i sprzegi automatyczne. Powszechnie znane sprzegi hakowe nie nadaja sie do stosowania przy pocia¬ gach nierozpinanych i wyladowywanych automa¬ tycznie. Praktyka wykazala, ze sprzegla powodo¬ waly czeste przerwy i awarie w transporcie kolo- 10 wym.Znane sprzegi obrotowe automatyczne maja bar¬ dzo skomplikowana konstrukcje, sa drogie w wyko¬ naniu i nie pewne w dzialaniu, a przy tym obsluga ich w ruchu wymaga zatrudnienia kwalifikowane- 15 go personelu. Te wszystkie wady, sa powodem nie¬ chetnego stosowania tego sprzegu.Sprzeg obrotowy wedlug wynalazku usuwa wszy¬ stkie dotychczasowe wady i niedomagania dzieki temu, ze jego konstrukcja jest prosta w wyko- 20 naniu, niezawodna w dzialaniu oraz nie wymaga zatrudnienia specjalnie przeszkolonego personelu.Sprzeg ma wszechstronne, niezawodne zastosowanie* mianowicie nadaje sie równorzednie do wozów cze¬ sto rozlaczanych jak równiez do skladów pocia- 25 gów, które nie powinny byc rozlaczane, zwlaszcza przy rozladowaniu urobku w wywrotach. Konstruk¬ cja sprzegu wedlug wynalazku jest celowo tak wykonana, aby z jednej strony laczenie i roz¬ laczanie wozów bylo czynnoscia latwa i wyklu- 3o czajaca ryzyko niebezpiecznego wypadku, a z dru¬ giej strony aby rozladowanie calego pociagu, zwlaszcza kazdego kolejnego wozu odbywalo sie w obrotnicach bez potrzeby ich rozpinania i przy maksymalnej pewnosci, ze przy obrocie wozu takie rozlaczenie nie nastapi.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeg w widoku z boku i w czescio¬ wym przekroju, a fig. 2 — jedna polowa sprzegu w widoku z góry i w czesciowym przekroju.Kazda polowa sprzegu sklada sie z glowicy 1, w której jest osadzony obrotowo i wahliwie w plaszczyznie pionowej hak 2. Glowica 1 jest zamocowana nieobrotowo za pomoca ciegla 3, swo¬ rznia 4 i sprezyn 5 do podwozia kopalnianego) wozu 6.Glowica 1 w calosci jest wykonana jako odlew i sklada sie ze zderzakowego czola la, z dwóch plyt górnej Ib i dolnej lc, oraz z otworu Id, do którego wklada sie kiel 2a haka 2 sprzegu drugiego wózka.Hak 2 jest osadzony obrotowo i wahliwie w glo¬ wicy 1 za pomoca kulowego przegubu 2b, przy czym na obwodzie przegubu 2b jest wykonane prowadnicze wyciecie 2c w którym sa osadzone jarzma 7, zamocowane do walków 8, zaopatrzo¬ nych w ramiona 9. Wykonywanie w plaszczyznie pionowej ruchu wahadlowego haka 2, co ma miej¬ sce przy laczeniu lub rozlaczaniu wozów 6, odby- 4955649556 3 wa sie zdalnie przez obrót walków 8 ramieniem 9.Dzieki temu pracownik nie musi wkladac rak po¬ miedzy wagony, co ulatwia i umozliwia w sposób bezpieczny wykonanie czynnosci laczenia lub roz¬ pinania wozów 6. Wyciecie 2c i jarzma 7 umozli¬ wiaja obrót haka 2 w kadlubie 1 bez potrzeby roz¬ laczania wozów, w celu ich rozladowania w wy¬ wrotach na podszybiach skibowych. Tak wiec po¬ mimo zastosowania zdalnego podnoszenia lub opuszczania haka 2 poszczególne wozy calego skla¬ du pociagu przesuwajac sie przez wywrót, moga byc podczas czynnosci rozladowanych obracane bez potrzeby rozpinania wozów.Pionowe polozenie haka 2 przy rozlaczonych sprzegach, ustala lacznik la ze sprezyna 11, który z jednej strony jest zamocowany przegubowo sworzniem 12 do jarzma 7 haka 2, a z drugiej stro¬ ny jest osadzony przesuwnie w walku 13, ulozy- skowanym w górnej plycie Ib glowicy 1. Lacznik 10 jest tak zamocowany do jarzma 7, ze sprezyna utrzymuje hak zawsze w krancowym pionowym badz poziomym polozeniu i nie dopuszcza do inne¬ go posredniego polozenia. Ma to te wielka ceche i zalete, ze pomimo obrotu wozu w wywrocie i nie¬ korzystnych warunków torowych w podziemiach kopalni, wykluczono calkowicie samoczynne rozla¬ czenie sie sprzegu, a zwlaszcza rozlaczenie sie wozu z calego skladu pociagu. Jak uwidoczniono na fig 2 kazda polowa sprzegu jest wykonana jedna¬ kowo, wskutek czego przy polaczeniu wozów 6, je¬ den z haków przyjmuje polozenie poziome i jego kiel 2a jest wsuniety do otworu Id glowicy 1 sprze¬ gu drugiego wozu, a hak 2 sprzegu drugiego wozu przyjmuje trwale polozenie pionowe ustalone lacz- 5 nikiem 10 zaopatrzonym w sprezyne 11. PL