Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania tulei stykowych, stosowanych zwlasz¬ cza w oprawach bagnetowych, polegajacy na rów¬ noczesnym ciagnieniu i zawijaniu prostokatnego odcinka tasmy.Tuleje stykowe stosowane zwlaszcza do opraw bagnetowych maja postac jednostronnie zamknie¬ tego walca z zaokraglona krawedzia i sa wytwa¬ rzane dotychczas z preta przez obróbke skrawa¬ niem (wiercenie i toczenie powierzchni zewnetrz¬ nych).Zasadnicza wada tego sposobu jest jego wysoka pracochlonnosc i bardzo duze ubytki materialu przekraczajace trzy lub czterokrotnie ciezar goto¬ wego przedmiotu.W ostatnim czasie przeprowadzono próby wy¬ twarzania tulei stykowych przez ciagnienie z kraz¬ ka blachy za pomoca narzedzia wielozabiegowego.Okazalo sie jednak, ze powoduje ono wskutek zwiazanego z ksztaltem tulei wysokiego stopnia deformacji takie utwardzenie i odksztalcenie mi¬ krostruktury krystalicznej materialu iz dla przy¬ wrócenia zadanych wlasnosci mechanicznych, zwlaszcza ciagliwosci i sprezystosci, konieczne jest miedzyoperacyjne, wyzarzanie odprezajace pólfa¬ brykatów. Poniewaz jednak obróbka cieplna stoso¬ wana miedzy operacjami obróbki plastycznej stwa¬ rza niezwykle trudnosci techniczne sposób ten nie znalazl praktycznego zastosowania.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób 25 30 2 wytwarzania tulei stykowych wedlug wynalazku, polegajacy na równoczesnym czesciowym ciagnie¬ niu i zawijaniu pólfabrykatu wyjsciowego w ksztal¬ cie prostokatnego odcinka tasmy, poniewaz zwia¬ zane z tym .sposobem formowania tulei odksztalce¬ nie materialu jest znacznie mniejsze niz przy sposobie ciagnienia i nie powoduje zmian struk¬ tury wymagajacych wyzarzania odprezajacego, przy czym calkowite ksztaltowanie tulei moze byc wy¬ konane w jednym zabiegu ciagnaco-zawijajacym.Urzadzenie sluzace do stosowania sposobu we¬ dlug wynalazku rózni sie od znanych dotychczas tloczników tym, ze odciety prostokatny odcinek tasmy w chwili zetkniecia sie z narzedziem ciagna¬ cym utrzymuje sie w okreslonym polozeniu tylko przez tarcie obrzezy bocznych bez stosowania ja¬ kiegokolwiek docisku jej górnej powierzchni, co umozliwia równoczesne wciaganie srodkowej czesci tasmy i zawijanie sie jej obrzezy bocznych. Otrzy¬ mana sposobem wedlug wynalazku tuleja stykowa ma w górnej swej czesci szczeline, która jednak nie przeszkadza w prawidlowym dzialaniu tulei na przyklad jako elementu oprawy bagnetowej.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie wstepna faze ciagniecia pólfabrykatu w postaci prostokatnego odcinka tasmy, fig. 2 — druga faze ciagnienia z równoczesnym zawijaniem obrzezy odcinka tasmy, fig. 3 — nastepna faza ciagnienia i zawijania obrpezy, fig. 4 — ostateczna faze wyko- 4950349503 nania tulei, fig. 5 — gotowa tuleje wykonana spo¬ sobem wedlug wynalazku, fig. 6 — przykladowe rozwiazanie konstrukcyjne urzadzenia do stosowa¬ nia sposobu wedlug wynalazku w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 7, fig. 7 — matryce urzadzenia w widoku z góry, a fig. 8 — sposób wykorzystania tasmy metalowej do wytwarzania tulei wedlug wynalazku za pomoca przyrzadu przedstawionego na fig. 6 i 7.SpcJsób wytwarzania tulei stykowych opraw bag¬ netowych wedlug wynalazku, polega na poddaniu pótfe&ykatu w postaci prostokatnego odcinka 1 tasmy metalowej 2, ciagnieniu za pomoca tulei cia¬ gowej 3 i stempla ciagnacego 4. W tym celu odci¬ nek i tasmy umieszcza sie nad tuleja ciagowa 3 (fig. 1) w ten sposób, aby jego srodek geometryczny pokrywal sie z osia tulei, a nastepnie wywierajaca nan naciski za pomoca stempla ciagnacego 4, po¬ wodujac wciaganie czesci srodkowej 5 odcinka 1 do wnetrza tulei, a równoczesne zawijanie do góry jego czysci bocznych 6, które owijajac stempel ksztaltuja tuleje (fig. 3). W koncowej fazie ruchu stempla odpowiadajacej jego dolnemu polozeniu (fig. 4) zostaje uksztaltowana tuleja stykowa z kol¬ nierzem 7 na obrzezu oraz osiowa szczelina 8 po bokach czesci walcowej utworzona wskutek zet¬ kniecia sie ze soba dwóch zawinietych obrzezy 6 odcinka 1 tasmy^ Szczelina ta nie wplywa jednak na prawidlowosc dzialania tulei stykowej stano¬ wiacej na przyklad element oprawy bagnetowej.Unzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku przedstawione oddzielnie na fig. 6 i 7 stanowi narzedzie wielotaktowe umozliwiajace w kazdym takcie wykonanie pieciu gotowych tulei stykowych i sklada sie: z matrycy 9, przymocowa¬ nej do podstawy 11 i z przytwierdzonej do niej plyty prowadzacej 10 oraz z plyty stemplowej 12 z ukladem stempli, która przymocowana jest do plyty czopowej 13, polaczonej za pomoca czopa 14 z suwakiem prasy. W matrycy 9 znajduje sie uklad otworów 15 wspólpracujacych z zespolem stempli 16, nadcinajacych tasme 2 równolegle do osi, uklad otworów wspólpracujacych ze stemplami ustalaja¬ cymi 17, uklad otworów 18 wspólpracujacych z no¬ zami odcinakami poprzecznymi 19 oraz z ukladu tulei ciagowych 3 wspólpracujacych z zespolem stempli ciagnacych 4. W plycie prowadzacej 10 przymocowanej do matrycy 9 znajduje sie nad tuleja ciagowa 3 wyciecie 27, które umozliwia za¬ wijanie sie umieszczonego w nim odcinka 1 tasmy wokól stempla 4 i ksztaltowanie czesci bocznej tulei.W matrycy jest ponadto osadzony przesuwnie wynzutnik 20 uruchamiany przez mechanizm spre¬ zynowy 21, podnosnik 22 ze sprezyna oporowa 23 unoszacy nadcieta tasme 2 oraz króciec 24 sprezo¬ nego powietrza polaczony kanalami 25 i sluzacy do wydmuchiwania tulei w kierunku bocznym (ozna¬ czonym na fig. 7 strzalka I) do pojemnika 26, umieszczonego z boku matrycy.Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia do wy¬ twarzania tulei stykowych jest nastepujace. Tasma 2 przechodzaca przez narzedzie jest w pierwszym takcie nadcinana stemplami ustalajacymi 17, któ- 5 rych dlugosc okresla wielkosc skoku przy kazdym takcie, a rozstawienie szerokosc robocza, prjzy czym równoczesnie jest nadcinana za pomoca stempli nadcinajacych 16, które dziela ja na piec pasów.Drugi takt jest jalowy i powoduje jedynie prze- 10 suniecie tasmy o wielkosc skoku. W trzecim takcie nastepuje odciecie pasów bid tasmy za pomoca nozy poprzecznych 19 a równoczesne ciagnienie i za¬ wijanie odcietych odcinków 1 za pomoca stempli 4 i tulei ciagowych 3. W czwartym takcie nastepuje 15 obciecie trzech pozostalych pasów a, c, e, a równo¬ czesnie ciagnienie i zawijanie otrzymanych z od¬ cinków 1 tulei za pomoca stempli 4 i tulei ciago¬ wych 3. Przy kazdym ruchu roboczym prasy na¬ stepuje wykonanie przez odpowiednie narzedzia 16, 20 17, 19 i 4 wszystkich opisanych wyzej czynnosci, wskutek czego otrzymuje sie piec gotowych tulei stykowych. Tuleje te po wysunieciu z tulei ciago¬ wych 3 za pomoca wyrzutników 20 zostaja wydmu¬ chane sprezonym powietrzem do pojemnika 26, 25 umieszczonego z boku matrycy 9.Opisany wyzej sposób wytwarzania tulei styko¬ wych i urzadzenia do stosowania tego sposobu moze znalezc zastosowanie równiez do wytwarza¬ nia innego rodzaju tulei jednostronnie zamknie¬ tych. 30 35 45 PL