Opublikowano: 19.XII.1964 48811 3IBLIOTE Ur . ¦ ¦'¦¦ ifowegol Imituj &A^!i»|WM| MKP C 21 d UKD 9/0 Twórca wynalazku: mgr inz. Janusz Dobrowolski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Projektowania i Dostaw Inwesty¬ cyjnych Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Sposób chlodzenia przedmiotów w duzych zbiornikach w procesach obróbki cieplnej tego oraz urzadzenie do stosowania sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób chlodzenia przedmiotów w duzych zbiornikach w procesach obróbki cieplnej, przy pelnym wykorzystaniu po¬ jemnosci zbiornika z zachowaniem optymalnych warunków chlodzenia przedmiotów zarówno du¬ zych jak i malych, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Obróbka cieplna duzych przedmiotów wymaga stosowania nie typowych urzadzen, zawierajacych zbiornik do chlodzenia o znacznych wymiarach i pojemnosci.Taki zbiornik pomimo jego duzych wymiarów nie jest w stanie pomiescic wszystkich obrabianych przedmiotów chlodzonych jednorazowo w proce¬ sach obróbki cieplnej z zapewnieniem dla kazdego przedmiotu jednakowych warunków chlodzenia zblizonych do optymalnych.W celu lepszego wykorzystania pojemnosci zbior¬ nika czesc obrabianych przedmiotów nie miesz¬ czacych sie w zbiorniku obok siebie z koniecznosci sa ukladane na przedmiotach dopiero co umiesz¬ czonych w zbiorniku. W tych warunkach trudno jest zapewnic optymalne warunki chlodzenia po¬ szczególnym przedmiotom.Jeszcze gorzej rzecz sie ma przy chlodzeniu drob¬ nych przedmiotów. Wystepujace tu wzajemne na¬ grzewanie sie czesciowo ochlodzonych przedmiotów i trudny dostep do nich cieczy chlodzacej zaklócaja prawidlowy przebieg obróbki. Wystepuja tu ponad¬ to trudnosci z opróznianiem takiego zbiornika, oraz 15 20 25 30 wadliwe chlodzenie czesci przedmiotów wystaja¬ cych z cieczy.Wynalazek pozwala na wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci. Umozliwia on korzystne chlodzenie za¬ równo duzych gabarytów zwartych przedmiotów jak i dlugich plaskich oraz drobnych przedmiotów, przy czym calkowita powierzchnia przekroju po¬ ziomego jednorazowo chlodzonych przedmiotów nie posiadajacych z soba styku jest wieksza niz po¬ wierzchnia zwierciadla cieczy w zbiorniku, z tym ze przedmioty uklada sie warstwami nie stykaja¬ cymi sie ze soba, przy czym warstwa górna jest ukladana nad lustrem plynu w czasie gdy warstwa dolna zanurzona jest calkowicie w plynie. Stwa¬ rza to korzystne warunki chlodzenia przedmiotów w procesach obróbki cieplnej. Zaladunek i wyla¬ dunek ze zbiornika obrabianych przedmiotów jest latwy i nie wymaga duzo czasu.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze w celu zapewnienia optymalnych warunków chlodze¬ nia kazdego przedmiotu — przedmioty laduje sie do zbiornika warstwami jedne nad drugimi, przy czym kazda warstwa odpowiada ilosci przedmio¬ tów jednorazowo dostarczanych przenosnikiem ha przyklad za pomoca suwnicy obslugujacej piece i zbiornik hartowniczy.Do wykonywania opisanego sposobu stosuje sie urzadzenie wedlug wynalazku, które zawiera dwa uklady rusztowe, osadzone przesuwnie w kierunku pionowym w zbiorniku napelnionym ciecza chlo- 488773 48877 4 dzaca. Uklady rusztowe sa niezaleznie od siebie podnoszone i opuszczane za pomoca znanych urza¬ dzen mechanicznych lub hydraulicznych.Kazdy z ukladów rusztowych sklada sie z rusztu glównego i pomocniczego pomostu, utworzonego z dwóch elementów plytowych które sa zamocowane na ruszcie glównym tak, iz daja sie latwo ustawiac w polozeniu roboczym lub otwarcia za pomoca dwustronnie dzialajacego silownika hydraulicznego lub pneumatycznego.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznione schematycznie, tytulem przykladu, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju poprzecznym wzdluz linii A — A na fig. 3, przy ustawieniu pomostu pomocniczego w polozeniu ro¬ boczym, fig. 2 — urzadzenie w przekroju poprzecz¬ nym wzdluz linii B — B na fig. 3, przy ustawieniu pomostu pomocniczego w polozeniu otwarcia, a fig. 3 — urzadzenie w widoku z góryr przy czym nie pokazano na rysunku urzadzenia do podnoszenia i opuszczania ukladów rusztowych i elementów po¬ mostu pomocniczego, które moze byc odpowiednio znanej konstrukcji i nie jest objete wynalazkiem.Urzadzenie przedstawione na rysunku zawiera dwa rusztowe uklady a i b osadzone przesuwnie w kierunku pionowym we wspólnym zbiorniku c.Kazdy z ukladów sklada sie z glównego rusztu 1 i pomostu pomocniczego, wykonanego z dwóch ply¬ towych elementów 2 osadzonych na ruszcie 1 wy- chylnie za pomoca katowych dzwigni 3. Do rozrza¬ dzania dzwigni 3 sluzy dzialajacy dwustronnie si¬ lownik 4 hydrauliczny lub pneumatyczny.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy: Przed rozladunkiem pieca hartowni¬ czego obydwa uklady rusztowe a i b zostaja wynu¬ rzone z cieczy chlodzacej zbiornika c. Pomosty po¬ mocnicze ustawia sie w polozeniu otwarcia. Po umieszczeniu na glównym ruszcie 1 ogrzanego du¬ zego zwartego gabarytowo przedmiotu ustawia sie przez uruchomienie silownika 4 plytowe elementy 2 w polozeniu roboczym (fig. 1) po czym opuszcza sie caly uklad rusztowy w glab zbiornika zanurza¬ jac go w cieczy chlodzacej. Oczywiscie zmiana po¬ lozenia elementów 2 moze sie odbywac w nieco innej kolejnosci.Czynnosci wyzej opisane dla pierwszego ukladu rusztowego powtarzaja sie dla drugiego ukladu rusztowego. Teraz, w celu umieszczenia w cieczy trzeciego duzego hartowanego przedmiotu podnosi sie pierwszy uklad rusztowy tylko do wynurzenia sie z cieczy pomostów pomocniczych. Przy takim ustawieniu ukladu rusztowego przedmiot spoczy¬ wajacy na ruszcie 1 pozostaje nadal zanurzony w cieczy chlodzacej przez co zapobiega sie pogarsza¬ niu jego warunków chlodzenia. Na wynurzone po¬ mosty rusztu 2 pierwszego ukladu rusztowego za¬ ladowuje sie teraz ogrzany przedmiot trzeci, po czym niezwlocznie opuszcza sie caly uklad w glab zbiornika. Te same czynnosci wykonuje sie z dru¬ gim ukladem rusztowym przy chlodzeniu czwar¬ tego hartowanego przedmiotu.Opróznianie zbiornika po przewidzianym w tech¬ nologii czasie chlodzenia, odbywa sie w kolejnosci odwrotnej, tj. pierwszy uklad rusztowy podnosi sie do wynurzenia ladunku znajdujacego na pomos¬ cie pomocniczym, po czym za pomoca silownika 4 odchyla sie plytowe elementy 2 w polozenie otwar¬ cia (fig. 2). Nastepnie ten uklad rusztowy podnosi sie do góry i zdejmuje przedmiot znajdujacy sie 5 na ruszcie 1. Tak samo postepuje sie z pozostalym ukladem rusztowym.Jezeli chlodzone przedmioty maja wieksza dlu¬ gosc niz dlugosc jednego ukladu rusztowego to wówczas sprzega sie obydwa uklady rusztowe elektrycznie (silniki napedowe laczy sie równole¬ gle w przypadku napedu mechanicznego). W przy¬ padku ukladu hydraulicznego podnoszenia ukla¬ dów rusztowych nastepuje równolegle polaczenie silowników do sieci zasilania hydraulicznego.W tym przypadku, obydwa niezalezne dotychczas mechanizmy podnoszenia i opuszczania kazdego z ukladów rusztowych, pracuja jako uklad sprzeg¬ niety, umozliwiajac umieszczenie przedmiotu lub przedmiotów równoczesnie na obydwóch ukladach rusztowych.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku pozwa¬ laja na prace dla poszczególnego.ukladu rusztowe¬ go przesunieta w czasie najodpowiedniejszym z punktu widzenia ekonomicznego wykorzystania urzadzen hartowni i transportu. Umozliwia to rów¬ niez wykorzystanie duzego zbiornika przy róznych asortymentach przedmiotów poddawanych obróbce cieplnej.Obecnie uwzgledniajac mozliwosci jakie otwie¬ raja sie przy stosowaniu wynalazku oplacalnym sie stanie budowanie jednego lub paru duzych zbior¬ ników niz kilku czy kilkunastu zbiorników malych. PL