Opublikowano: 30.IX. 1964 48501 KI. 3*9 d,7 «W M\oo MKP B 23 f AAfOD UKD Wspóltwórcy wynalazku: Inz. Mieczyslaw Czerwinski, Tadeusz Ochala Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Gumowego „Sanok", Sanok (Polska) Sposób wytwarzania slimaka o skoku progresywnym BIBLIOTEKA [Urzedu Patenrow<*ji PiUtitj IzcemusifflMi lutwalf Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia slimaka o skoku (progresywnym, bedacym czes¬ cia islklado^wa wytlaczarki do mas (plastycznych, jak tworzywa sztuczne, guma itp.Powszechnie znany sposób wytwarzania slima- 5 ków o skoku progresywnym polega na frezowaniu rdzenia na specjalnego typu frezarkach o przyspie¬ szonym posuwie. Sposób ten ma zastosowanie przy masowej produkcji tego typu slimaków.W wypadku koniecznosci wykonania kilku sztuk 10 slimaków o skoku progresyiwnym przy jednoczes¬ nym braku frezarki o przyspieszonym posuwie, na rdzeniu o zadanej srednicy frezuje sie rowek o skoku progresywnym, w którym umieszcza sie pla¬ skownik, tworzacy zwój slimaka. 15 Przyklad sposobu wykonania wynalazku przed¬ stawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia wykres linii srubowej progresywnej w ukla¬ dzie wspólrzednych niezbedny do wytrasowania na rdzeniu sladu do wyfrezowania rowka, fig. 2 — 20 powierzchnie powstala z wykresu ograniczona osia x, krzywa progresywna i dlugoscia czesci cylin¬ drycznej slimaka przed nawinieciem jej na rdzen, fig. 3 — rdzen z wytrasowanym sladem rowka, fig. 4 — rdzen z wyfrezowanym rowkiem, fig. 5 — 25 rdzen z umieszczonym w wyfrezowanym rowku przyspawanym plaskownikiem tworzacym zwoje slimaka.Na podstawie rysunku konstrukcyjnego slimaka o zadanym skoku progresywnym wykonuje sie wy- 30 kres linii srubowej progresywnej w ukladzie wspól¬ rzednych fig. 1 odmierzajac na osi x tyle obwodów rdzenia, ile ma byc zwojów slimaka, zas na osi y skoki linii srubowej progresywnej, od wielkosci skoku najmniejszego do wielkosci skoku naj¬ wiekszego. Powierzchnia 1, ograniczona z jed¬ nej strony osia 2, z drugiej linia krzywa pro¬ gresywna 3, a z trzeciej dlugoscia czesci cylindry¬ cznej slimaka 4, stanowi podstawe do sporzadzenia linii srubowej progresywnej na powierzchni cylin¬ drycznej rdzenia 5. Wycieta powierzchnie 1 poczy¬ najac od punktu „O" wykresu, nawija sie na rdzen 5 poczynajac od jego czola 6. Po nawinieciu na rdzen 5 powierzchni 1, trasuje sie na nim punkta- kiem linie srubowa progresywna 7.W miejscach oznaczenia linii 7 frezuje sie recz¬ nie frezem trzpieniowym na frezarce pionowej za¬ opatrzonej w podzielnice, rowek 8 o szerokosci wiekszej o okolo 1 mm od szerokosci majacego byc uzytego do wykonania zwojów slimaka plaskowni¬ ka i glebokosci wynoszacej okolo 0,8 jego grubosci.Celem uzyskania lepszego przetopu w pózniejszym procesie spawania, scina sie krawedzie rowka 9.Nastepnie jeden koniec plaskownika 10, który ma stanowic zwoje slimaka, zaczepia sie w koncu row¬ ka 11 za pomoca spawania elektrycznego. Plaskow¬ nik wjnien posiadac odpowiednia szerokosc, wy¬ sokosc i dlugosc, oraz byc wykonany ze stali od¬ pornej na scieranie. Po wykonaniu tej czynnosci nawija sie plaskownik 12 na goraco w wyfrezowa- 485013 48501 4 ny rowek 8 i spawa sie elektrycznie drugi koniec nawinietego plaskownika 13 z poczatkiem wyfrezo- wanego w rdzeniu 5 rowka 14.Po ostudzeniu plaskownik 12 kurczy sie, dajac tym samym dobry docisk do dna wyfrezowanego rowka 8.Z kolei obie strony zwoju 12 spawa sie elektry¬ cznie z rdzeniem 5 na calej dlugosci slimaka i na wysokosc ustalona zalozeniem konstrukcyjnym.Celem zlikwidowania powstalych w procesie spa¬ wania naprezen, wyzarza sie slimak odprezajaco w temperaturze od 400°C do 600°C i obrabia jego zewnetrzna powierzchnie na tokarni celem dopa¬ sowania do tulei wytlaczarki. Ostatnia czynnoscia jest obróbka slusarska polegajaca na wygladzeniu powstalych w wyniku spawania nierównosci.Sposób wykonania slimaka wedlug wynalazku 10 15 jest szybszy i tanszy od^ sposobu wykonania go z jednolitego rdzenia. Ponadto sposób ten umozli¬ wia zastosowanie specjalnego zwoju ze stali od¬ pornej na scieranie, co ma zasadniczy wplyw na przedluzenie zywotnosci slimaka. PL