PL48205B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 15.VI.1961 Wlochy Opublikowano: 30.IV.1964 48205 KI 8 m l/Ol MKP D 06 |D M](X) UKD S!^UOTEl\'~ U"»- % - v, faterrtoweg Wspóltwórcy wynalazku: Ubaldo Riboni, Luigi Bartolucci Wlasciciel patentu: Montecatini Societa Generale per 1'Industria Mine- raria e Chimica, Mediolan (Wlochy) Sposób polepszenia zdolnosci barwienia sie wlókna otrzymanego przez tloczenie mieszaniny skladajacej sie zasadniczo z krysta¬ licznego polimeru olefinowego, zwlaszcza polipropylenu i poli- merycznego zwiazku zawierajacego zasadowy azot Wynalazek dotyczy sposobu polepszenia zdolno¬ sci barwienia sie wlókien otrzymywanych przez tloczenie mieszanin zawierajacych krystaliczny polimer olefinowy, taki jak wysokokrystaliczna poliolefina wytworzona za pomoca stereospecyfi- cznego katalizatora i zwiazek polimeryczny zawie¬ rajacy zasadowy azot, na ogól w ilosci 1 — 25% wagowo w stosunku do polimeru olefinowego. Wy¬ mienione polimery sa dokladnie opisane w opisach patentowych (zgloszenia nr P. 96 965 i P. 99 358).Wiadomo, ze wysokokrystaliczne polimery sa szeroko stosowane w produkcji wlókien. Jako we¬ glowodory parafinowe, posiadaja one jednak te wade, ze wykazuja slabe powinowactwo wzgle¬ dem barwników.Proponowano juz wiele sposobów w celu polep¬ szenia powinowactwa polimerów olefinowych wzgledem barwników, np. dodawanie do poliole- finy przed przedzeniem odpowiednich stalych sub¬ stancji, rozpuszczalnych w roztopionej poliolefinie.Dodatek np. substancji zasadowych ulatwia bar¬ wienie barwnikami kwasowymi, zas dodatek sub¬ stancji kwasowych ulatwia barwienie barwnikami zasadowymi. W szczególnosci znane jest polepsze¬ nie zdolnosci poliolefinowych wlókien przednych do przyjmowania róznych klas barwników, zwla¬ szcza barwników kwasowych, przez stosowanie 20 25 mieszanin, zawierajacych 1 — 25% wagowych w stosunku do poliolefiny, polimerów zawierajacych zasadowy azot.Proponowano juz takze sposoby polepszenia wlasciwosci barwienia sie, zwlaszcza trwalosci wy- barwienla wlókien poliolefinowych, przez obróbke za pomoca zwiazków dwuepoksydowych, w szcze¬ gólnosci za pomoca wodnych roztworów eteru,ety- lenoglikolodwuglicydylowego albo eteru dwuglicy- dylowego.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze znacznie lepsze wyniki osiaga sie, jezeli wlókna z wyzej wymie¬ nionych mieszanin traktuje sie dwoma oddzielny¬ mi odczynnikami, mianowicie chlorohydrynami i srodkami alkalicznymi, takimi jak wodorotlenek sodowy lub wodorotlenek potasowy w talci sposób, aby odpowiednie zwiazki dwuepoksydowe zostaly wytworzone w chwili stosowania wspomnianych odczynników albo, co jest jeszcze bardziej pozada¬ ne, w taki sposób, aby wspomniane zwiazki dwu¬ epoksydowe zostaly utworzone bezposrednio na wlóknie.Dwuchlorohydryny mozna stosowac w roztworze w organicznym rozpuszczalniku lub w stanie bez¬ wodnym. Wodorotlenek sodowy mozna dodawac wprost do naczynia lub urzadzenia, w którym przeprowadza sie obróbke wlókien, przed wprowa-48205 3 dzeniem lub natychmiast po wprowadzeniu wlók¬ na. Obróbke przedzy mozna prowadzic w sposób ciagly lub okresowo przed i( albo) po rozciagnieciu w ciagu okresu od paru minut do 2 — 3 godzin w temperaturze od pokojowej do 10°, ponizej tempe¬ ratury topnienia polimeru. Wodorotlenek sodowy dodaje sie korzystnie do roztworu dwuchlorohy- dryny w ilosci chemicznie równowaznikowej dla przemiany jej w dwuepqksyd. Dwuchlorohydryne eteru etylenoglikolodwuglicydylowego albo dwu¬ chlorohydryne eteru dwuglicydylowego mozna sto¬ sowac w stanie czystym lub surowym.Nastepujace przyklady wyjasniaja wynalazek.Lepkosc istotna polipropylenu mierzono w tetra- linie w temperaturze 135°C.Przyklad I. Dwuchlorohydryne eteru etyleno¬ glikolodwuglicydylowego o wzorze 1, wytwarza sie nastepujaco: 64 g (1 mol) glikolu etylenowego i 0.4 ml trój- fluorku boru w 45%-owym roztworze eterowym wprowadza sie do trójszyjnej kolby o pojemnosci 500 ml, zaopatrzonej w termometr, mieszadlo i chlodnice zwrotna. Mieszanine ogrzewa sie do tem¬ peratury 90°C i dodaje w ciagu 2 godzin 185 g epichlorohydryny. Mase reakcyjna utrzymuje sie w temperaturze 90°C w ciagu 1 godziny, po czym oziebia do temperatury pokojowej. Otrzymana dwuchlorohydryna okolo 72%-owa jest gotowa do uzytku.Przedze otrzymana przez przedzenie stopu mie¬ szaniny zawierajacej 95% polipropylenu wytwo¬ rzonego za pomoca stereospecyficznego katalizato¬ ra (o lepkosci istotnej [rj] = 1,51, zawartosci popio¬ lu = 0,028%, pozostalosci po ekstrakcji hepta- nem = 95,6%) i 5% produktu kondensacji oktade- cyloaminy z epichlorohydryna i piperazyna, które¬ go sposób wytwarzania jest opisany w opisie pa¬ tentowym zgloszenia nr P. 96 965, zanurza sie na przeciag 5 minut w temperaturze 25°C w 5%-owym roztworze wodnym dwuchlorohydryny eteru etyle¬ noglikolodwuglicydylowego, wytworzonej w spo¬ sób wyzej opisany, do którego dodano 13 g wodo¬ rotlenku sodowego na litr roztworu. Prawie 70% tego roztworu usuwa sie z przedzy przez odcisnie- nie za pomoca walców, po czym wlókno obrabia sie termicznie w temperaturze 120°C w ciagu 20 minut. Obrabiana przedze barwi sie nastepujacy¬ mi barwnikami: Zólcien alizarynowa 2 G (CL mordantyellow 1) barwnik kwasowy Czerwien do welny - (Cl. acid red 115) „ „ Czerwien alizarynowa (Cl. mordant red 3) Blekit allzarynowy SE (CI. acid blue 43) Czern kwasowa JVS (CL acid black 1) Zólcien Lanasyn GLN (CI. acid yellow 112) barwnik metalizowany Czerwien Lanasyn 2 GL (CI. acid red 216) Brunat Lanasyn 3 RL ";:'V" Zólcien Cetacyl 3 G (CI. disperse yellow 20) rozpuszczalny w roztopionych olefinach Szkarlat Cibacet BR 5 (CI. disperse red18) „ „ Jasny blekit BG (CI. disperse blue 3) „ „ Barwienie przeprowadzono w kapieli zawieraja- 10 cej 2,5% barwnika w stosunku do ciezaru wlókna, przy stosunku wlókna do kapieli 1:40.Barwienie kwasowymi lub metalizowanymi bar¬ wnikami prowadzono w obecnosci 3% octanu amo¬ nu (w stosunku do ciezaru wlókna) i 1% srodka 15 powierzchniowo czynnego w postaci produktu kon¬ densacji tlenku etylenu z alkilofenolem. W 30 mi¬ nut po rozpoczeciu wrzenia dodano 2% w stosun¬ ku do ciezaru wlókna 10%-owego roztworu kwasu octowego, w celu przeciwdzialania wyczerpaniu 20 kapieli. Barwienie barwnikami calkowicie roz¬ puszczalnymi w roztopionych olefinach prowadzi sie w obecnosci 2% srodka powierzchniowo czyn¬ nego w stosunku do ciezaru wlókna.Przedze po barwieniu splukano woda biezaca. 25 Wykazywala intensywne zabarwienie po trakto¬ waniu zarówno barwnikami kwasowymi, jak i me¬ talizowanymi lub barwnikami rozpuszczalnymi w roztopionych olefinach. Badanie trwalosci na swia¬ tlo, pranie i tarcie wypadlo calkowicie zadowa- 30 lajaco.Przyklad II. Przedze o skladzie jak w przy¬ kladzie I wprowadzono do kapieli zawierajacej na 1 litr 100 g dwuchlorohydryny eteru etylenogliko- 35 lodwuglicydylowego i 26 g wodorotlenku sodowe¬ go. Szybkosc wprowadzania przedzy wynosila 10 metrów/minute. Temperatura kapieli 30°C Prze¬ dze pozostawiono w kapieli na 2 minuty, po czym sciskano miedzy walcami w takim stopniu, zeby na przedzy pozostalo 2% czystego epoksydu. Zebrany niedoprzed traktowano w autoklawie para w tem¬ peraturze 120°C w ciagu 1 godziny. Przedza wyka¬ zywala trwale zabarwienie po zastosowaniu barw¬ ników z przykladu 1. 40 BO Przyklad III. Przedze otrzymana przez prze^ dzenie stopu mieszaniny zawierajacej 95% poli¬ propylenu wytwarzanego za pomoca katalizatora stereospecyficznego ([^] = 1,51, zawartosc popio¬ lu = 0,028%) i 5% produktu kondensacji ofctade- cyloaminy z epichlorohydryna i piperazyna) zanu¬ rza sie na 5 minut w temperaturze 40°C w 6%- -owym roztworze wodnym dwuchlorohydryny ete¬ ru etylenoglikolodwuglicydylowego. Dodaje sie wo¬ dorotlenek sodowy w ilosci odpowiadajacej 80% ilosci równowaznika dwuchlorohydryny i odwiro¬ wuje, traktuje na goraco woda i suszy. Traktowa¬ na przedza daje intensywne i trwale zabarwienia z barwnikami z przykladu I.Przyklad IV. Przedze otrzymana z przedze¬ nia stopu mieszaniny zawierajacej 95% polipropy¬ lenu wytworzonego za pomoca stereospecyficzne¬ go katalizatora ([rj] = 1,51; zawartosc popiolu — = %0,028%; pozostalosc po ekstrakcji heptanem .= = 95,6% i 5% produktu kondensacji dwuchloroe- tanu z heksametylenodwuamina, zanurza sie na48205 5 6 10 minut w temperaturze 20°C w 3%-owym wod¬ nym roztworze dwuchlohohydryny eteru etyleno- glikolodwuglicydylowego, po czym dodaje równo¬ wazna ilosc wodorotlenku sodowego jak w przy¬ kladzie III, ogrzewa w autoklawie do temperatury 120°C w ciagu 1 godziny, przemywa woda i suszy.Traktowana przedza daje intensywne trwale za¬ barwienia z barwnikami z przykladu I.Przyklad V. Przedze otrzymana przez prze¬ dzenie stopu mieszaniny zawierajacej 95% polipro¬ pylenu otrzymanego za pomoca stereospecyficzhe- go katalizatora ([t]] = 1,51, zawartosc popiolu — = 0,28%; pozostalosc po ekstrakcji heptanem = = 95,6% i 5% produktu kondensacji oktadecylo- aminy z epichlorohydryna i heksametylenodwuami- na zanurza sie na 30 minut, w temperaturze 60°C w 3%-owym wodnym roztworze dwuchlorohydryny eteru etylenoglikolodwuglicydylowego. Dodaje sie nastepnie wodorotlenek sodowy jak w przykla¬ dzie IV, i traktuje przedze goracym powietrzem W temperaturze 130°C w ciagu 20 minut, przemy¬ wa woda i suszy. Traktowana przedza daje inten¬ sywne i trwale zabarwienie barwnikami z przy¬ kladu I.Przyklad VI. Przedze otrzymana przez prze¬ dzenie stopu mieszaniny zawierajacej 95% polipro¬ pylenu utworzonego za pomoca stereospecyficzne- go katalizatora ([17] = 1,51; zawartosc popiolu = = 0,028%, pozostalosc po ekstrakcji heptanem = = 95,6%) i 5% izotaiktycznej krystalicznej poli 2-winylopirydyny o [rj] = 0,22, zanurza sie na 40 minut w temperaturze 40°C w 10%-owym roztwo¬ rze wodnym dwuchlorohydryny eteru etylenogli- kolodwuglicydylowego. Dodaje sie równowazniko¬ wa ilosc wodorotlenku sodowego, przedze odwiro¬ wuje, traktuje goracym powietrzem o temperatu¬ rze 130°C w ciagu 30 minut, przemywa woda i su¬ szy. Traktowana przedza daje intensywne i trwale zabarwienia z barwnikami z przykladu I.Przyklad VII. 2000 ml monochlorogliceryny i 5 ml 45%-owego roztworu eterowego trójfluorku boru wlewa sie do 3-litrowej trójszyjnej kolby zaopatrzonej w chlodnice zwrotna, termometr i wkraplacz. Mieszanine ogrzewa sie do tempera¬ tury 95 — 100°C i dodaje 610 epichlorohydryny w ciagu okolo 2 godzin, w stalej temperaturze. Po za¬ konczeniu dodawania, kolbe utrzymuje sie w tem¬ peraturze 95 — 100°C w ciagu 2 dalszych godzin i oddestylowuje sie w prózni nadmiar monochloro¬ gliceryny. Dwuchlorohydryne o wzorze 2, zbiera sie w temperaturze 150 — 165°C przy 3 mm cisnie¬ nia. Wydajnosc czystej dwuchlorohydryny jest wyzsza od 80%.Sporzadza sie 40%-owy wodny roztwór dwuchlo¬ rohydryny i traktuje równowazna iloscia roztworu wodorotlenku sodowego. Przedze o skladzie jak w przykladzie I przeprowadza sie do otrzymanego roztworu 1 po wycisnieciu miedzy walcami, w ta- kjim stopniu, zeby pozostalo na wlóknie okolo 2% czystego eteru dwuglicydylowego traktuje sie go¬ racym powietrzem w temperaturze 130°C W ciagu 15 minut. Otrzymane zabarwienia za pomoca kwa¬ sowych i metalizowanych barwników po trakto¬ waniu epoksydowym sa trwale i zywe. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób polepszenia zdolnosci barwienia sie wlókna otrzymanego przez tloczenie mieszani¬ ny skladajacej sie zasadniczo z krystalicznego polimeru olefinowego, zwlaszcza polipropylenu i polimerycznego zwiazku zawierajacego zasa¬ dowy azot, znamienny tym, ze wlókno poddaje sie dzialaniu dwuchlorohydryny i .alkalicznego reagenta zdolnego do wytwarzania odpowie¬ dniego dwuepoksydu w Warunkach traktowa¬ nia, przy czym proces ten prowadzi sie w jed¬ nym stadium, badz w dwóch kolejnych stadiach.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ja¬ ko dwuchlorohydryne stosuje sie dwuchlorohy¬ dryne eteru etylenoglikolodwuglicydylowego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. li 2, znamienny tym, ze jako dwuchlorohydryne stosuje sie dwuchloro¬ hydryne eteru dwuglicydylowego. 10 15 20 25 30 3548205 Cl CH - CH- I 2 OH O - CH2 - CH2 O - CH, - CH - CH5 2 I I * OH CL WZÓr 1 CH, - a CH I OH C»2 - O - CH2 CH - CH. I I 2 OH Cl wzór2 Z.G. „Ruch" W-wa, zam. 268-64 nakl. 250 etfz. iB-BLI^n^K At ., rei towego| PL