PL46699B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy warstwowego rdzenia magnetycznego do urzadzen elektrycznych, zwlaszcza transformatorów, których jarzma rdzeniowe, sciagniete przez gietkie tasmy na- prezne sa ograniczone z boku plytami docisko¬ wymi.W budowie transformatorów i przekladników obecnie stosuje sie w coraz szerszym zakresie tak zwane blachy o zorientowanym ziarnie, to jest blachy, które w kierunku walcowania wy¬ kazuja szczególnie korzystne wlasnosci magne¬ tyczne. Z wlasnosci tych blach magnetycznych wynika dla konstrukcji rdzenia magnetycznego caly szereg warunków, które zmuszaja do od¬ stapienia od klasycznego sposobu sprasowy- wania rdzenia. Jednym z tych warunków jest unikniecie mozliwie w jak najwiekszym stop¬ niu magnesowania poprzecznego blach, gdyz tylko wtedy jest mozliwe najlepsze wykorzy¬ stanie blachy magnetycznej o zorientowanym ziarnie. Z tego wzgledu caly szereg znanych konstrukcji zmierza do wyeliminowania otwo¬ rów w ramionach rdzenia i jarzmach, a prze¬ znaczonych do umieszczenia sworzni docisko¬ wych.Proponowano juz dokonywanie sprasowyWa¬ nia rdzeni za pomoca gietkich tasm, na przy¬ klad tasm stalowych, obejmujacych czlony rdzenia. Konstrukcja taka wymaga jednak uzy¬ cia dodatkowych urzadzen do wytwarzania po¬ trzebnej sily naciagu, aby uzyskac wystarcza¬ jaca mechaniczna wytrzymalosc i duzy wspól¬ czynnik wypelnienia rdzenia, a ponadto otrzy¬ mac jak najmniejsze zamki elementów naprez- inych, któireiby mozna bylo umiescic wewnatrz srednicy kola opisanego na rdzeniu, przy eko¬ nomicznym przekroju rdzenia.Inne znane urzadzenie do prasowania jarzma transformatorów przewiduje umieszczenie tasm napreznych tylko od strony jarzma zwróconej ku uzwojeniu. Sile naciagu niezbedna do scis¬ kania otrzymuje sie za pomoca srub, umiesz¬ czonych na sworzniach srulbowych, które sa polaczone z tasmami napreznymi. Takie urza-drenie jednak nie jest tgodne zalecenia w przy¬ padku transformatorów wieksze} mocy i wyz¬ szego napiecia, gdyz sily potrzebne do spraso¬ wania wymagaja* takich sworzni naprezoycfe i nakretek; które ze wzgledu na swe wymiary i koniecznosc* zachowania odstepów izolacyj¬ nych od uzwojen transformatora wymagaja po¬ wiekszenia wysokosci Okna rdzenia.Wady opisanych urzadzen zostaja usuniete wedlug wynalazku przez zastosowanie w uwar¬ stwionym rdzeniu magnetycznym, ograniczonym z boku przez plyty dociskowe, na co najmniej jednej z dwóch plyt dociskowych dwóeh rza¬ dów elementów mocujacych tasmy naprezne, których odleglosc wzgledem siebie moze byc zmieniana co najmniej na jednej plycie docis¬ kowej, przy czym elementy mocujace na jed- oej plycie dociskowej posiadaja czesci kon¬ strukcyjne rolkowe, dokola których jest opa¬ sana petla tasmy napreznej.Na plycie, dociskowej polozonej naprzeciw pWy z rolkowymi czesciami konstrukcyjnymi moga byc umieszczone, wedlug dalszego rozwi¬ niecia wynalazku, elementy mocujace, które utrzymuja zarówno poczatek, jak i koniec tas¬ my napreznej, za pomoca polaczenia ksztalto¬ wego luib dociskowego. Takie wykonanie po¬ siada te zaleite, ze dlugosc pojedynczej tasmy napreznej mozjt byc tkroeon* wiecej niz o Po¬ lowe, co ulatwia montaz, natomiast sa po¬ trzebne wtedy specjalne elementy mocujace.Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug wy¬ nalazku jest uwidoczniony na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia urzadzenie do mocowa¬ nia tego rdzenia, a fig. 2 i 3 — dwie odmiany wykonania tego urzadzenia.Na fig. 1 cyfra 1 oznacza wielostopniowe jarzmo rdzenia transJormaitora, które z oby¬ dwu strom jeist ograniczane przez dwlie plyty dociskowe Z i 3, Plyta dociskowa 2 posiada dwa elementy mocujajce 4 i 5, w postaci ele¬ mentu konstrukcyjnego w ksztalcie litery U, w którym jept osadzona rolka 6. Dla unikniecia powstanfta zwartego zwoju rolka 6 jest wyko¬ nana z materialu izolacyjnego albo podtrzy¬ muje inna rolke 7 z tego materialu. W srodko¬ wych ramionach elementów konstrukcyjnych w ksztalcie litery U wykonane sa gwintowane otwory, w których osadzana jest dwustronna sruba 8 z gwintem lewym i prawym. Poza tym elerneny konstrukcyjne 4 i 5 sa umieszczone ruchomo na plytce doctiskowej 2 i moga byc przysuniete ku sobie przez obracaniie sworznia 8. Na rolkath 6 elementów mocujacych 4 i 5 sa oratinlicte tasmy natprezne 9, których pocza¬ tek i koniec sa umocowane w elemencie 10 lub 11 na plycie dociskowej 3. Elementy mo¬ cujace 10, 11 stanowia czesci konstrukcyjne 12 w ksztalcie litery U, które obydwoma ramio- ttaa&i sa przyspawane do plyty dociskowej 3 i Morach czesci srodkowe sa uksztaltowane zbieznie. Do tych czesci konstrukcyjnych w tamtalcie litery U sa wsuwane kljny 13, przy czjm tasma aaprezna 9 jest wstawiona najle¬ piej pomiedzy czesci konstrukcyjne 12 i 13.Tasme naprezna 9 mozna równiez wstawic mie¬ dzy klin 13 i plyte dociskowa 3 albo tez mozna kJjin 13 podzielic na Mika klinów i ewentualnie peratieldzy tak podzielone kliny wlozyc tasme naprezna. W przykladzie wykonanfia tasma na- prozna 9 jest owinieta na klinie i polaczona z klinem 13 za pomoca sruby 14. Cale to urza¬ dzenie posliada te zalete, ze nie wymaga osob¬ nego urzadzenia do naprezania wstepnego wy¬ twarzajacego docisk sprasowujacy, gdyz przez soiagrtiecie elementów mocujacych 4 i 5 uzys¬ kuje sie sile naciagu, ipotrizebna do naprezenia wtstefcmego. Przez opasanie rolki 0 tasma na¬ prezna 9 osiaga sie to, ze przy naprezeniu sila naciagu zewnetrznej tasmy napreznej nie jest wactama niz w tej tasmie napreznej, która jest polozona blizej rdzenia. W tym celu rolkowy element 6 jest osadzony obrotowo na elemen¬ tach mocujacych 4 i 5, Uksztaltowanie elemen¬ tu mocujacego, który sluzy dio polaczenia po- czaitku i konca tasmy napreznej z plyta docis¬ kowa 3, pozwala przy zaciskaniu tasmy na¬ preznej 9 na ruch klina 13 w kierunku tasmy napreznej, dzieki czemu otnzyfrmije sie sile do* disku, dzialajaca na tasme naprezna zalezna od sily nadagu. Im wieksze jest wiec naprezenie tasmy napreznej, tym wdetasza staje sie rów- nfiez sila, z jaka sa polaczone elementy kon¬ strukcyjne 12 i 13 z tasma naprezna. Aby uzy¬ skac równomierny roizfclad sil docisku na ca¬ lym rdzeniu, na obwodzie rdzenia sa rozmiesz¬ czone listwy 15 z drewna lub prelszpanu. Oprócz tego, w przykladzie wykonania, pomiekftzy tas¬ me naprezna 9 i te listwy jest wlozona Wlad¬ ka 16, równiez z ciefaMego preszpanu. W ten sposób unika sde jednoczesnie zwiekszonego na¬ prezenia w tasmach napreznych na rolkach rdzenia oraz zwderania poszczególnych blach przez tasme naprezna.Na fig. 2 przedstawiono odmiane wykonania rdzenia wedlug wynalazku. W tym przypadku rezygnuje sde z mozliwosci ruchu elementów mocujacych 17 wzgledem siebie, a niezbedna sile naciagu uzyskuje sie przez odepchniecie tych elementów mocujacych od plyty docisko¬ wej 2. Jest równiez rzecza mozliwa zespolenie elementu mocujacego 17 i plyty dociskowej 2 - 2 -w jedna calosc konstrukcyjna i uzyskanie nie¬ zbednego docisku sprasowuja«ego przez odpy¬ chanie plyty dociskowej 2 od rdzenia 1. Oczy¬ wiscie sposób wytwarzania Sily docisku we¬ dlug fig. 2 moina polaczyc ze sposobem we¬ dlug fig. 1, stosujac zarówno srodki do przesu¬ wania elementów mlotujacych ku sobie, jak i srodki do odpychania elementów mocujacych od plyty dociskowej.Fig. 3 przedstawia inna odmiane rdzenia we¬ dlug wynalazku. Tutaj rdzen 1 jest równiez ograniczony przez plyte dociskowa 2. Na tej plycie dodilskowej jest umocowany element mo¬ cujajcy 18. W elemencie tym sa osadzone prze¬ suwnie rolkowe czesci konstrukcyjne 19 i 20.Dokola kazdej z tych rolkowych czesci kon¬ strukcyjnych jest opasana tasma naprezna lub para tasm napreznych. Odmiana wedlug fig. 3 ma te zalete, ze w tym przypadku do sciskania moze byc zastosowana wiek&za licflba tasm na¬ preznych. Oczywiscie jest równiez rzecza mozli¬ wa w imnpah ^odmianach ldotastrukcyijnych na¬ lozyc kilka tasm naprecnych jedna na druga, gdyz prze* podzial na kilka tasm napreznych mozna otrzymac konstrukcje bardziej gietka.Na stronie plyty dociskowej 3 mozna równiez zaniechac calkowicie elementów mocujacych, jezeli tasme lub tasmy owinie sie wokól calego rdzenia i zaczepi sie je bezposrednio na rolko¬ wych elementach 6, albo tez poczatki lub kon¬ ce tasm napreznych 9 moga równiez byc pola¬ czone bezposrednio, na przyklad przez spawa¬ nie, tak iz pomiedzy czesci konstrukcyjne 12 i 13 moga byc wlozone ^tylko poczatki lub kon¬ ce. Taka odmiana wykonania jest szczególnie korzystna przy zastosowaniu wielu tasm na¬ preznych, gdyz w tym przypadku moze sie zda¬ rzyc, ze bez podzialu klina 13 tasmy nie moga byc utrzymane w sposób niezafwodny. PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uwarstwiony rdzen magnetyczny do urza¬ dzen elektrycznych, zwlaszcza transforma¬ torów, których jarzma scisniete przez gietkie tasmy naprezne sa ograniczone bocznie przez plyty dociskowe, znamienny tym, ze przynajmniej na jednej z dwóch plyt docis¬ kowych (2 i 3) znajduja sie dwa rzedy ele¬ mentów mocujacych (415) tasmy naprezne (9), których wzajemny odstep jest zmienny przy¬ najmniej na jednej (plycie dociskowej, przy czym elementy mocujace na jednej plycie dociskowej posiadaja rolkowe czesci kon¬ strukcyjne (6), dokolo których sa opasane tasmy naprezne (9).

2. UwarstM*pny n*zen mngn«tyowy *wrftug zastra. 1^ znwrfenny tjs*, ze «a ptjafer#o- ctetoowej (3) potozmwj iwpwclw pljty 4f- oiskowet (2) i roifcerwyniii ulamiiiwml kmfk- strukcyjnymi (6) sa umieszczone elementy mocujace (10, 11), które utrzymuja zarówno poczatek, jak i koniec tasmy napreznej (9) za pomoca polaczenia ksztaltowego lub do¬ ciskowego.

3. Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze kazdy z dwóch elementów mocujacych (4 i 5) jest zaopatrzony w umieszczone jedna nad druga tasmy naprezne (9).

4. Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, » ze kazdy z dwóch elementów mocujacych (1*) jest za¬ opatrzony w tasme naprezna (9) o kilku warstwach nawinietych na siebie (fig. 3).

5. Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug zadtrz. 1—4, znamienny tym, ze elementy mocujace (10, U), sluzace do umocowania poczatku i konca tasmy najprezniej, posiadaja po dwa klinowe elementy konstrukcyjne (12; 13), z których Jeden jest przesuwny tak, iz nacisk elementów konstrukcyjnych na umieszczona miejfey ntimi tasme naprezna (9) wzrasta, przy wzrastajacym naprezeniu rozciagajacym tasm.

6. Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug zaistrz. 1—4, znamienny tyto, ze co najmniej jedna plyta dociskowa (2, 3) oprócz elemen¬ tów mocujacych tasmy napretoe posiada jeszcze elementy, które pozwalaja na odep¬ chniecie elementów miocujacycfe ad plyty cto- diskowej albo odepchniecie plyfty docisko¬ wej od rdzenia.

7. Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug zastrz. 1, 2, 5 i 6, znamienny tym, ze ele¬ ment mocujacy (18) posiada kilka rolko¬ wych elementów konstrukcyjnych (19, 20), przy czym do kazdego rolkowego elementu konstrukcyjnego przynalezna jest jedna lub kilka tasm napreznych (9).

8. Uwairstwiony rdzen magnetyczny wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze kazda rolkowa czesc konstrukcyjna (19, 20) jest nastawna oddzielnie.

9. Uwarstwiony rdzen magnetyczny wedlug zastrz. 1, 3, 6, 7 i 8, znamienny tym, ze znaj- -3 -dujace sie na plyctie dociskowej (3) na wprost siebie poczatki i konce dwóch róz¬ nych tasm napreznych (9) sa polaczione ze s"oba, na przyklad przez spawanie. VEB Trans forma to ren- u n d R 6 m t g e n w e r k Dresden Zastepca: inz. Józef Felkner rzeczindk patentowy 2967. RSW „Rrasa", Kielce BIBLIOTEK^ Urzedu ?ale- . *«"..*¦ PL