PL45736B1 - - Google Patents

Description

o ^ Jy §¦ z ^ |U rzedu Pol*?nlow-goI |Pfe; teksami itim4 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45736 KI. 12 o, 27 Zaklady Przemyslu Barwnikom „Boruta"*) Zgierz, Polska Sposób sulfonowania grupy aminowej w pochodnych fenolu Patent trwa od dnia 1 czerwca 1960 r.Wynalazek dotyczy sposobu sulfonowania grupy aminowej w pochodnym fenolu.Otrzymywane w ten sposób zwiazki, po ewentualnej dalszej przemianie sluza do utle¬ niajacego barwienia wlókien pochodzenia ro¬ slinnego.Jest rzecza znana sulfonowanie grup amino¬ wych, jedno- lub dwuaminobenzenów, nie za¬ wierajacych grup wodorotlenowych, za pomo¬ ca produktu polaczenia bezwodnika kwcijsu siarkowego z trzeciorzedowymi aminami aro¬ matycznymi, np. z pirydyna lufo dwumetylcani- lina.Jest równiez rzecza znana przemiana za po¬ moca kwasnego siarczynu sodowego nitroben¬ zenów, nie zawierajacych grup wodorotleno¬ wych^ na sulfaminy.Stwierdzono, ze otrzymuje sie zwiazki sulfa- minowe, które równiez nadaja sie do utlenia- ¦*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Waclaw An- ders mgr inz. Tadeusz Cislo i doc, Stanislaw Cralinowski. jacego barwienia wlókien, jezeli stosuje sie jako produkt wyjsciowy amino- lub nitrofe¬ nole lub ich pochodne, o ogólnym wzorze 1, w którym x oznacza —NH2 lufo —N02t a y oznacza -H, -CH3, -CI, -NHCOCH3 My -OCH3 przy czym oprócz grupy fenolowej w pierscieniiu znajduje sie co najmniej jedna grupa- aminowa lub nitrowa, przy czym pC1- chodne aminofenoli traktuje sie produktem polaczenia bezwodnika siarkowego 2 trzecio* rzedowa amina, a nitrofenole traktuje stóe kwa¬ snym siarczynem sodowym.Jako aminofenole stosuje sie wedlug wyoa- laaku orto-, meta- lub paraaminofeniole oraz ich pochodne zawierajace w pierscieniu jedna- lufo wieksza liczbe grup —N02, —CH3 —Cl —OCH3 i/lufo -NHCOCH3, natomiast jako ni- trofenole stosuje sie orto- meta, lufo paranitro- fenole, zawierajace w pierscieniu jedna lufo wiecej grup -2VHCOCH3 -CI, -CH3 i lub -OCH3.Przyklad I 0,58 mola kwasu chloroisul- fonowego wkrapla sie dó 2 moli bezwodnejdwumetyloaniliny utrzymujac temperature cie- &y "pcarizer 25'C. Do wytworzonego produktu polaczenia bezwodnika kwasu siarkowego z z dwumetylbanilina o wzorze CeH5 . N(CH^)2.. SÓs .wsypuje sie 0,5 mola paraaminofenolu.Reakcje sulfaminowania przeprowadza si<* w temperaturze 30—80°G w ciagu 4 godzin.Nastepnie mase reakcyjna oziebia sie do tem¬ peratury 40°C, wlewa do ndej roztwór 0,8 mo¬ la NaOH i 0,6 mola Na2CC3 w 600 ml wody i miesza az do rozpuszczenia. Srodowisko ma¬ sy reakcyjnej powinno byc zasadowe na pa¬ pierek zólcieni brylantowej.Po ogrzaniu clo temperatury 85°C oddziela sie -uwolniona dwumetyloaniline bajdz przez odstanie i oddzielenie w rozdzielaczu, badz tez przez oddestylowanie z para wodna. Pozostaje wodny roztwór soli parasulfaminofenolu o wzo¬ rze 2, który wy&ala sie, odprasowuje i wresz¬ cie suszy. Otrzymuje sie 70 g produktu stano¬ wiacego, po zmieszaniu go z utleniaczem, ze srodkiem kwasotwórczym, zagestnikiem i z ka¬ talizatorem oraz z woda, paste drukarska do utleniajacego banwienia wlókien celulozowych.Po wywolaniu nadruku w parowniku otrzy¬ muje sie brunatne zabarwienie tkaniny.Przyklad II. Wedlug przykladu 1 otrzy¬ muje sie produkt polaczenia bezwodnika kwa¬ su siarkowego z dwumetyloanilina, do którego wsypuje sie 0,5 mola 4-nitro-2-aminofenolu.Reakcje sulfaminowania przeprowadza sie w temperaturze 30 — 90°C w ciagu 5 godzin. Na¬ stepnie maise reakcyjna oziebia sie do tempe¬ ratury 40CC, wlewa do niej roztwór 0,8 mola NaOH i 0,6 mola Na2C03 w 600 ml wody i mie¬ sza az do rozpuszczenia. Srodowisko reakcyjne powinno byc zasadowe na papierek zólcieni brylantowej.Po ogrzaniu do temperatury 35°C oddziela sie uwolndona dwumetyloaniline a pozostaje 4-nitro-2nSulfaminofenol o wzorze 3, który \vy- sala sie z jego wodnego roztworu i odprasowu¬ je.Otrzymana paste po rozmieszaniu z 500 ml wody redukuje sie przy pomocy 150 g opilek zelaznych i 5 g 100%-owego kwasu octowego.Po ukonczonej redukcji roztwór zobojetnia sie soda, a po przefilitrowani/u przesacz zateza sie pod próznia, przy czym po oziebieniu z roztwo¬ ru wydziela sie 4-amino-2-sulfaiminofenol w ilosci 78 g o Wzorze 4. Produkt ten, po zmie-4 szaniu ze skladnikami farby drukarskiej do barwienia utleniajacego, ipo nadruku i po pa¬ rowaniu tkaniny, zabarwia ja na kolor bru¬ natny.Przyklad III. Wedlug przykladu I otrzy¬ muje sie produkt polaczenia bezwodnika kwa¬ ku siarkowego z dwumetylo-aniiina, do które¬ go wsypuje sie 0,5 mola 4-acetylamino-2-ami- nofenolu. Reakcje sulfaminowania przeprowa¬ dza sie w temperaturze 30 — 110C w ciagu 6 godzin. Nastepnie mase reakcyjna oziebia sie do temperatury „ 40°,C, wlewa do -niej roztwór 0,8 mola NaOH i 0,6 mola ATa2C03 w 400 ml wody i miesza az do rozpuszczenia. Srodowi¬ sko; masy reakcyjnej powinno byc zasadowe na papierek zólcieni brylantowej.Po ogrzaniu do 85CC oddziela sie uwolniona dwumetyloaniline. Pozostaje 4-acerylamino-2- .sulfaminofenol o wzorze 5, który wysala sie z jego roztworu i odprasowuje.Otrzymana paste rozpuszcza sie w 300 ml goracej wody i zmydla stezonym roztworem lugu sodowego otrzymanego / 15 g NaOH w temperaturze okolo 90°C w ciagu 30 minut.Nastepnie oziebia sie do temperatury pokojo¬ wej, zobojetnia stezonym kwasem solnym do reakcji slabo zasadowej. Zobojetniony roztwór zateza sie w prózni, z którego po oziebieniu wykrystalizowuje 4-aminQ-2TSulfaminofenol w ilosci 76 g, o wzorze4. l Dalsze zastosowanie otrzymanego zwiazku opisane jest w przykladzie H.Przyklad IV. 0,2 mola paranitrofeiiolu wprowadza sie do roztworu 200 g kwasnego siarczynu sodowego w 600 ml wody. Mieszani¬ ne ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 4 godzin, az do calkowitego rozpuszczenia ni- trozwiazku. Po oziebieniu i odfiltrowandu od soli nieorganicznych, przesacz zawierajacy wy¬ tworzona sulfamine o wzorze 2 zateza sie pod próznia i oziebia. Po oziebieniu z roztworu wy¬ krystalizowuje 21 g parasulfarninofenolu. Dal¬ sze zastosowanie otrzymanego zwiazku wedlug przykladu I. Otrzymane sposobem wedlug wy¬ nalazku pochodne aminofenoli sa tanie w pro¬ dukcji, a wybarwienia osiagane sa bardzo trwale na czynniki mokre. Poza tym w calym szeregu przypadków moga one zastepowac bar¬ dzo drogie i klopotliwe w uzyciu barwniki ka¬ dziowe. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób sulfonowania grupy aminowej w po¬ chodnych fenolu, znamienny tym, ze amino- fenol lub jego pochodne, o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza NHV a Y oznacza -H, -CH& -Cl, -NHCOCH* -N02 lub —OCH3 traktuje sie produktem polaczenia bezwodnika kwasu siarkowego z trzecio¬ rzedowa amina.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako aminofenole stosuje sie o-, m- lub p-aminofenole i ich pochodne zawierajace w pierscieniu jedna lub wiecej grup —N02, -CHs, -Cl, -OCH3 i (lub) NHCOCH3.

3. Odmiana sposobu Wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienna tym, ze stosuje sie nitrofenole lub ich pochodne, w których grupy nitrcwe przeprowadza sie w grupy sulfaminowe za pomoca kwasnego siarczynu sodowego.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jako nitrofenole lub ich pochodne stosu¬ je sie o-, m- lub p-mtrofenole, zawierajace w pierscieniu grupe -NHCOCH& —Cl, —CH3 i (lub) -OCH3. Zaklady Przemyslu Barwników „Borut a" . Zastepca: mgr inz. Aleksander Samujllo rzecznik patentowy Nior /. Ok ¦<& «0 -^ J**H SC4H* Nm3. NU i04Hm 0^ y»» MiOi** Ht*5. 318. |ISW „Prasa", Kielce PL