Jezeli trzeba budowac szose betonowa, która odnosnie dokladnosci swej powierzchni ma od¬ powiadac wspólczesnym wymaganiom transpor¬ tu drogowego, to jak uczy doswiadczenie osia¬ ga sie ten cel najlepiej, gdy dostarczanie i roz¬ dzielanie betonu odbywa sie na calej szerokosci szosy, za pomoca jezdzacego po szynach silosu- -rozdzielacza. Znane sa w zasadzie dwa typy tego rodzaju rozdzielaczy, których rozwiazania konstrukcyjne sa bardzo rózne, zaleznie od ich odmiennego przeznaczenia, a mianowicie czy sa one powiazane z mostowym urzadzeniem mieszajacym, czy tez sa skonstruowane jako rozdzielacze do zasilania z samochodu cieza¬ rowego, przy korzystaniu z stacjonarnego urza- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest^Heinrich Kammerlin. dzenia do przygotowania betonu. Poniewaz ostatnio wymieniony sposób pracy jest najcze¬ sciej stosowany przy wytwarzaniu betonu, wiec w dalszym ciagu bedzie opisywana kon¬ strukcja i dzialanie tylko tych typów silosów rozdzielajacych, które sa zasilane z wywrotek samochodowych.Sprzet tego rodzaju, wielokrotnie nazywany „wózkiem rozdzielajacym" sklada sie z czwo¬ rokatnej konstrukcji ramowej, której rozpie¬ tosc siega na cala szerokosc budowanej drogi, która na kazdym rogu zaopatrzona jest w me¬ chanizm jazdy, i na której umieszczony jest silnik napedowy i przekladnie napedowe wózka i silosu, a takze sam silos. W obrebie tej kon¬ strukcji ramowej umieszczone sa dwie, po¬ przecznie do betonowej drogi biegnace belki z torami jezdnymi do przemieszczania silosu rozdzielajacego. Silos ten jest zaopatrzony wurzadzenie - zamykajace dno, a ksztalt jego w szerokim zakresie dostosowuje sie do rodzaju i sposobu jego zasilania za pomoca przechy¬ lanych na boki wywrotek. Patrzac w kierunku budowanej difogi, sprzet tego rodzaju jest bar¬ dzo dlugi, odpowiedni do dlugosci skrzyni sto¬ sowanej wywrotki, a w celu umozliwienia za¬ silania musi on miec bardzo niskie scianki boczne. W kierunku poprzecznym do szosy jest on bardzo waski w stosunku do swej duzej dlugosci. Jego sciany czolowe, na których sa zamocowane mechanizmy jazdy, mechanizmy przesuwów pionowych, a równiez mechanizmy przeciagajace, sa wskutek tego znacznie wyz¬ sze niz sciany boczne, tak ze z tych powodów, jak równiez wskutek jego dlugosci, nie moze on byc zasilany od strony czolowej.Odnosnie jego bocznego zasilania za pomoca przechylanych na bok wywrotek nalezy nad¬ mienic, ze musza one przy tym jezdzic zawsze poza budowana droga betonowa, a to chociazby tylko dlatego, ze po przygotowanej do betono¬ wania szosie jezdzic nie mozna. Z doswiadczen zebranych z miejsc budowy wynika jednakze, ze ten spcsób zaopatrywania z poza budowanej drogi, to znaczy ^z obydwóch jej stron, daje sie latwo zrealizowac przy budowie nowych dróg, a tylko w nielicznych przypadkach przy ich naprawach.Zupelnie podobnie przedstawiaja sie okolicz¬ nosci równiez odncsnie budowy czarnych na¬ wierzchni, jedynie z ta tylko róznica, ze pod¬ loze czarnej nawierzchni przed i przy nakla¬ daniu warstw tej nawierzchni nadaje sie juz do jazdy po nim. W tych przypadkach budownic¬ two, dróg moze zadowolic sie miedzy innymi silosami rozdzielajacymi cUa betonu,.....aby bu¬ dowac droge nie tylko na calej szerokosci, ale równiez za pomoca jezdzacego ,.pq szynach roz¬ dzielacza i wskutek tego^jpgzerj uzyskac ko¬ rzysci duzej dokladnosci powierzplini 4rogi. To zastepcze stosowanie w takich okolicznosciach silosów rozdzielczych do betonu jest tylko wówczas mozliwe — jak to juz bylo wspom¬ niane wyzej — gdy odpowiednio do istnieja¬ cych warunków mozliwe jest zasilanie sil su z boku.Zadaniem wynalazku jest stworzenie silosu rozdzielajacego, który nadaje sie najkorzyst¬ niej do stosowania lacznie z powszechnie sto¬ sowanym przy budowie dróg, jezdzacym po szynach wózkiem rozdzielajacym, a który ina¬ czej mówiac przewidziany jest zwlaszcza do budowy czarnej nawierzchni jako silos wy¬ mienny na zasilany z boków silos urzadzen do budowy szos betonowych.Zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze silos rozdzielajacy sklada sie z przechyla¬ nego jako calosc agregatu, przy czym z umiesz¬ czonym pomiedzy obydwoma belkami jezdnymi wlasciwym silosem rozdzielajacym laczy sie rynna zsypowa oraz czesc zasilajaca, tzw. si¬ los zasilajacy, który po przechyleniu agregatu, to znaczy w polozeniu ladowania, zajmuje takie polozenie, ze moze byc zasilany od strony czolowej wózka rozdzielajacego za pomoca przechylonej do tylu Wywrotki, , Za pomoca takiego ukladu staje sie mozliwe, ze przeznaczony do rozdzielania material z do¬ starczajacego go samochodu ciezarowego jest najpierw przejmowany do silosu zasilajacego, - a nastepnie za pomoca przechylania jest prze*- prowadzany poprzez rynne zsypowa do wlas¬ ciwego silosu rozdzielajacego, który zgodnie z wymaganiami jest umieszczony pomiedzy bel¬ kami jezdnymi, a wiec odpowiednio korzystnie ze wzgledu na ich zginanie, gdyz dla osiagnie¬ cia dobrej dokaldnosci nawierzchni drogi jest bardzo wazne, aby uginanie sie tych belek by¬ lo mozliwie male.Przy samej czynnosci przechylania znajduja¬ ca sie po stronie silosu belka jezdna jest wprawdzie znacznie obciazana na zginanie i rozciaganie, ale gdy tylko material na budowe nawierzchni znajdzie sie we wlasciwym silosie, a zatem w obszarze pomiedzy obydwiema bel¬ kami jezdnymi, naprezenia te maleja znów do wartosci dopuszczalnych.Silos rozdzielajacy, którego zadaniem jest rozdzielanie i rozprowadzanie warstwa jedna¬ kowej grubosci dostarczanego don materialu, jest zaopatrzony w znany sposób w urucha¬ miana na przyklad hydraulicznie zamykajaca dno klape. Aby mozna bylo nastawiac go na kazda wymagana grubosc nawierzchni jest on wedlug wynalazku skonstruowany w sposób umozliwiajacy prezstawianie wysokosciowe. To przestawianie wysokosciowe jest przy przechy¬ laniu ograniczone za pomoca odpowiedniego umieszczonego na wózku silosu sprezystego zderzaka/Zderzak ten ma jeszcze zdanie ela¬ stycznego podpierania calego agregatu siloso¬ wego przy ustawianiu go w polozeniu rozdzie¬ lania.Dalsze szczególy wynalazku wynikna z dal¬ szego opisu przykladu jego wykonania, przed- fstawionego na rysunku, na którym fig. 1 po¬ kazuje, rzut z góry wózka rozdzielajacego z urzadzeniem przychylnego. silosu, znajdujace¬ go z urzadzeniem przychylnego silosu, znajdu¬ jacego . sie mniej wiecej w polozeniu srodko¬ wym, fig. 2 —- rzut z boku wózka, rozdzielaja¬ cego z urzadzeniem przechylanego silosu w po¬ lozeniu rozdzielania materialu, na .nawierzchnie, fig. 3 — taki sam rzut jak na fig. 2, ale w po¬ lozeniu zaladowywania przechylanego silosu, fig. 4 — szczegól z fig. 2 w zwiekszajacej po- dzialce, fig. 5 — rzut z boku szczególu przed¬ stawionego na fig. 4.JV przedstawionym na rysunku przypadku liczba 1 oznaczono powszechnie stosowany wózek rozdzielajacy z kolami bieznymi 2, sil¬ nikiem napedowym 3, skrzynka zmianowa jaz¬ dy 4 oraz z skrzynka zmianowa 5 jazdy silosu z wspornikami przeciagarek 6 i lancuchami ciagnacymi 7, za pomoca których wózek 8 si¬ losu moze byc przeciagany na belkach jezdnych 9 i 20 w poprzek szosy. Lancuchy ciagnace 7 sa zamocowane na wysiegnikach 11 wózka silosu, który za pomoca swych czterech kól bieznych 12, osadzonych w skrzynkach 13, moze jezdzic po belkach jezdnych 9, 10. Zasadniczo wózek silosu sklada sie z „dwóch belek wzdluznych 14, które razem ze skrzynkami \13 i belka po¬ przeczna 15 tworza wlasciwa rame wózka si¬ losu.Na koncu tej ramy, lezacym z przodu robo¬ czego kierunku jazdy wózka rozdzielajacego, sa umocowane obydwa wsporniki lozyskowe 16, które sluza jako lozyska obrotu obydwóch czopów lozyskowych 17 urzadzenia do przechy¬ lania silosu. Czopy lozyskowe 17 sa umocowa¬ ne po obydwóch stronach ramy 1S, która sluzy po pierwsze jako belka nosna silosu zasilaja¬ cego 19 wraz z wbudowana rynna zsypowa 20, a po wtóre jako belka nosna silosu rozdziela¬ jacego i przejmuje obciazenia powstajace w cza¬ sie przechylania. Na ramie tej oraz na czopach lozyskowych 17 jest umieszczony drazek 21 mechanizmu hydraulicznego, który uruchamia¬ ny jest za pomoca cylindrów hydraulicznych 22 i powoduje przechylanie urzadzenia siloso¬ wego do polozenia ladowania rozdzielacza i z powrotem. Cylindry hydrauliczne 22 otrzy¬ muja olej pod cisnieniem z powszechnie sto¬ sowanego urzadzenia hydraulicznego, skladaja¬ cego sie z wysokopreznego silnika spalinowego 23, jako silnika napedowego umieszczonej w zbiorniku olejowym 24 pompy, oraz z elemen¬ tów sterujacych 25. Wszystkie te agregaty sa umieszczone: na wózku silosu i moga. byc ste¬ rowane z pomostu 25. Same elementy sterujace sa przy tym tak skonstruowane, ze mozna uzyskac czule sterowanie procesu przechyla¬ nia- . .Jak juz bylo wspomniane, silos rozdzielajacy 26 wraz z silosem zasilajacym 19 i rynna zsypowa 20 jest zamocowany na ramie 18 i wedlug wynalazku jest w taki sposób prze¬ stawiany wysokosciówo, ze w polozeniu roz¬ dzielajacego, który jednoczesnie rozgarnia roz¬ dzielany material na okreslona wysokosc, moze byc przestawiany równolegle do powierzchni szosy, odpowiednio do grubosci budowanej na¬ wierzchni.W celu umozliwienia tego przestwiania, na ramie 18 sa umieszczone obudowy prowadzace 28, które swymi zderzakami 29 opieraja sie na belkach, wzdluznych .14, poprzez sprezyste wkladki 30 i same nadaja ramie 18 stale po¬ lozenie wysokosciowe wzgledem wózka silosu oraz wzgledem wózka rozdzielajacego. Sprezys¬ te wkladki 30 w postaci zderzaków gumowych sa tu ustawione, aby amortyzowac uderzenie przy stawianiu urzadzenia silosu przechylane¬ go. Obudowy prowadzace 28 obejmuja jedno¬ czesnie umieszczone na silosie listwy prowa¬ dzace 31 i nadaja przez to silosowi rozdziela¬ jacemu wymagane prowadzenie w stosunku do ramy 18. Umieszczone sa na nich równiez nakretki przestawiajace dla przestawiania wy¬ sokosciowego, poprzez-które przechodza umiesz¬ czone w listwie 31 sruby pociagowe i za pomo¬ ca obracania kólek recznych 33 powoduja to przestawianie.Same kólka reczne sa sprzegniete za pomoca odpowiednich elementów przekazujacych ze srubami pociagowymi, a równiez sa wzajemnie sprzegniete za pomoca walka, wskutek czego uzyskuje sie to, ze przy przestawianiu silos po obydwóch stronach jest równomiernie pod¬ noszony do góry lub opuszczany ku dolowi.Silos rozdzielajacy 26 jest w znany sposób zaopatrzony w urzadzenie zamykajace dno.Urzadzenie to jest uruchamiane za pomoca dwóch hydraulicznych cylindrów 35, które olej pod cisnieniem otrzymuja z urzadzenia hydra¬ ulicznego na wózku rozdzielajacym, za po¬ moca przewodu doprowadzajacego 36, i stero¬ wane sa z tegoz wózka rozdzielajacego.Odnosnie silosu zasilajacego 19 z jego rynna spustowa 20 nalezy jeszcze nadmienic, ze jego ksztalt normuja oczywiscie wymiary zasilajacej — 3 —go, przychylanej do tylu wywrotki 37. W ten sposób przednia sciana 38 moze miec tylko nieznaczna wysokosc, a szerokosc silosu musi byc tak duza, ze przy ladowaniu skrzynia sa¬ mochodu ciezarowego w obydwóch przypad¬ kach ma swobodny dostep. Poniewaz ze wzgle¬ du na rozdzielanie okazuje sie wskazane ogra¬ niczenie szerokosci silosu rozdzielajacego 26 w stosunku do silosu zasilajacego, rynnie zsy¬ powej 20, jak to jest widoczne z fig. 1, nadaje sie ksztalt leja zwezajacego sie w kierunku silosu rozdzielajacego. Nalezy równiez nad¬ mienic jeszcze, ze ze wzgledu na statecznosc procesu przechylania moze byc wskazane ob¬ ciazenie wózka silosu balastem 39 na jego przeciwleglym koncu.Reasumujac mozna stwierdzic, ze przez za¬ stosowanie wynalazku udalo sie nie tylko znaczne polepszenie mozliwosci zastosowania powszechnie uzywanego wózka rodzielajacego i uczynienie go bardziej ekonomicznym, ale równiez udalo sie spelnic istniejace w budow¬ nictwie zapotrzebowanie na tego rodzaju sprzet i to w bardzo prosty sposób i przy malych na¬ kladach inwestycyjnych. PL