Wynalazek dotyctzy ukladu pamieci opartego na TgMaadffie obiegu impulsów elektrycznych uzyskiwanych z kolejnej rejestracji poszcze¬ gólnych pomiarów statystycznych.Szybko dzialajacy uklad pamieci, który slu¬ zy jednoczesnie do sortowania zdarzen sta¬ tystycznych wedlug amplitudy wtzglejdnie czasu, stosowany jeait pteede wszystkim w wielokana¬ lowych analizatorach w technice rjomiarowej uzywanej w fizyce jadrowej.Azeby uzyskac mozliwie maty czas pobiera¬ nia danych, stosuje sie jako uklad pamdejci do gromadzenia sygnalów znania macierz ferryto¬ wa, stosowalna zwykfle w eiektroatfcznych ma¬ szynach liczacych. Ze wzgledu na to, ze zasada gromadzenia danych oparta jest na równole¬ glym sposobie pnacy, konieczna jest Tnacatfria ") WiaJciciel patentu oswiadcfcyl, ze twórca wynatafeu je*t taz. Johannes Horig. ilosc elementów laczacych dla pobierania da¬ nych i przekaizywanaia ich na zewnatrz przy czym elementy te musza posiadac wysoka cne- atotliwosc graniczna, poniewaz odstap azatDtsry dwóch impulsów atafcycznych okreslony jest na przypadek najjprawdopodoboieoiazy, ze oba na¬ stapia bezposrednio po sobie.Poza tym stosowane sa znane obiegowe ukla¬ dy parniejci z opózniajacym przewodem ultra¬ dzwiekowym z niklu (rnagnetOs4rykcyjny), rie- ci (plynny) lub kwarcu (pieaoeiektryicsBnyin), które na skutek pracy szeregowej wymiagtyja wzglednie malego nakladu srodków elektro¬ nicznych dla pobierania i pnzekazywania da¬ nych, jednakze ze wagledu na okresowy obieg nie nadaja sie w zasadzie dla plBechowyw&nia zdarzen statystycznych, gdyz na ogól w jed¬ nym okresie moga przyjac tylko jedno zda¬ rzenie.Wynalazek zajmuje sie zadaniem obnizenia koniecznego nakladu srodków dla osiagniecia mjy^jszy&h czasów ^pobierania i przekazywania danydti w znanych ukladach pamieciowych przy zastosowaniu znanych urzadzen szerego¬ wych do gromadzenia danych, zwlaszcza be¬ bnów magnetycznych.Uklad, wedlug wynalazku unika poszczegól¬ nych znanych urzadzen. Wynalazek osiaga to w ten sposób, ze stosuje szereg szybkich po¬ srednich ukladów pamieciowych o mozliwie mniejszej pojemnosci osiagajac przez to dopa¬ sowanie w czasie, ciagu impulsów statystycz¬ nych do stosunkowo wolno pracujacego glów¬ nego ukladju pamieciowego o duzej pojemnosci ilosci danych, przy zmniejszonym rzeczywistym czasie pobierania danych.Wedlug wynalazku, przez zastosowanie sze¬ regu równolegle dostepnych, posrednich ukla¬ dów pamieciowych, o malej pojemnosci i krót¬ kim czasie pobierania, które okresowo sa „wy¬ pytywane" przez znane glówne uklady pamie¬ ciowe o duzej pojemnosci i wiekszym czasie pobierania, oraz przez tworzenie z grupy wie¬ lu danych jednej zbiorowej informacji dla glów¬ nego ukladu pamieci, dopasowany zostaje sta¬ tystyczny ciag zdarzen do okresu obiegowego ukladu pamieci. Mozliwym jest wówczas, przy zastosowaniu wzglednie wolniejszego ale tan¬ szego sposobu gromadzenia danych wedlug za¬ sady obiegowej, osiagniecie rzeczywistego cza¬ su pobierania danych zmniejszonego od 10 do lM-krotnie a nawet wiecej. Wykorzystana tu zostala nie tylko mozliwosc przejecia podczas jednego obiegu danych z n posrednich ukla¬ dów pamieci i zredukowania czasu pobierania o czynnik l/n, lecz poza tym równiez osia¬ gniete zostalo dopasowanie czasowych odste¬ pów poszczególnych grup danych, przez znane dzialanie posrednich ukladów pamieci jako ^zielników czestosci nastepowania impulsów. wstala przez to mozliwosc zastosowania be- tylko stopniu zaklóceniom i uzywanego czesto w elektronowych maszynach liczacych jako ta¬ ni uklad pamieci do rejestracji statystyoznych wyników pomiarowych, pomimo jego wzgled¬ nie duzego czasu pobierania i przekazywania danych.Z powodu wzglednie malej predkosci obiegu bebna nie stawia sie w tym przypadku tak duzych wymagan wzgledem stopnia wzmoc¬ nienia i szerokosci tasmy magnetofonowej, jak w znanych sposobach równoleglego gromadze¬ nia danych (np. z macierza) tak, ze uklad pa¬ mieci mozna wyposazyc w tanie i nieograni¬ czona w swej trwalosci elementy pólprzewod¬ nikowe. Maly pobór mocy umozliwia budowe skupionej i dogodnej konstrukcji ukladów elek¬ tronowych.Zasada wynalazku objasniona zostanie blizej na przykladzie uwidocznionym na rysunku.Glówny uklad pamieci HS, moze to byc be¬ ben magnetyczny, podzielony jest wedlug wy¬ nalazku na odcinki H&n-i, HSn, HSn+i , p.:zy czym kazdemu odcinkowi czastkowemu przyporzadkowany jest posrednio uklad pamie¬ ci ZSn dla gromadzenia danych, znacznie szyb¬ ciej d:Lila:jace od ukladu glównego HS. Stosu¬ nek pojemnosci wyrazajacy sde w ilosci mozli¬ wych do zgromadzenia danych w obu ukla¬ dach pamieci wyraza sie liczba calkowita. Ich czasy pobierania i przekazywania danych sa do tych pojemnosci odwrotnie proporcjonalne.Dla kazdego posredniego ukladu pamieci ZSn istnieje specjalny impuls znakujacy An, który podaje przyiporzadkowaina mu faze poczartkowa cyklu glównego ukladu pamieci.Posredni uklad pamieci ZSn do gromadzenia danych zawieraja w swej objetosci, oprócz impulsów cyfrowych Ji Jm, Jm, Jm + 1, przedstawiajacych wlasciwe dane, równiez im¬ pulsy cyfrowe Pi Pn, które oznaczone sa numerami poszczególnych posrednich ukla¬ dów pamieci. W dalszym ciagu opisu nazywa¬ ne one beda impulsami poilozenia.Wedlug wynalazku impulsy polozenia, nano¬ szone sa wraz z przeznaczona do przechowy¬ wania informacja do posredniego ukladu pa¬ mieci ZSn i sluza jako blokada dla naplywu do tego samego ukladu dalszych informacji prze¬ znaczonych dla innych posrednich ukladów pa¬ mieci ZS.Przenoszenie i rozsegregowanie danych do ukladu pamieci HS gromadzacego informacje nastepuje wedlug wynalazku przez kazdorazo¬ we odliczeniie obiegów posredniego ukladu ZS, wychodzac z momentu zgodnosci w czasie z impulsem znakujacym An, pnzy czym nastepu¬ je dodawanie lub odejmowanie powtarzajace¬ go sie cyklicznie impulsu, az do przejscia za¬ wartosci ukladu pamieci w specjalne poloze¬ nie impulsu, cyfrowego Jm+i- W momencie przejscia, cykl ukladu posredniego zostaje roz¬ dzielony i zawartosc odpowiedniego odcinka glównego ukladu pamieci przewodzona jest na dlugosci jednego przedzialu tego ukladu, po przez uklad dodajacy wzglednie odejmujacy od¬ powiedniego posredniego ukladu pamieci ZSn Releksacyjny uklad przenoszacy zawarty w — 2 —ukladzie dodajacym magazynuje impuls z ostat¬ niego dodawania ukladu posredniego, wzgled¬ nie odejmowania i powoduje, ze dolychczaso- wa zawartosc odpowiedniego przedzialu glów¬ nego ukladu pamieci HS powiekszona zostaje o wartosc 1 lub przy odpowiednim przela¬ czeniu pomiejszona o te sama wartosc.Rysunek uwidacznia uklad pamieci w wie¬ lokanalowym analizatorze o 128 kanalach i o pojemnosci 16 bit (binary digit) polozen im¬ pulsowych w kazdym kanale. Przewidziana jest .... 8 posrednich ukladów ZS, tak, ze 16 bit objetosci ukladu posredniego rozdziela sie na 8 pozycji impulsów polozenia Pj P8, 7 pozycji impulsów cyforwych Ji . . . . J7 i 1 pozycje J$ impulsu przejscia przy doda¬ waniu lub odejmowaniu. Wszystkie te impulsy uzyskiwane sa jako impulsy pomocnicze z obro¬ tu bebna, niezaleznie od siebie.Wynik pomiaru, np. liczba impulsów syn¬ chronizujacych uzyskana z transformacji am¬ plitudy wzglednie czasu, przechodzi najpierw do ukladu liczacego, zwyklego reduifctoira sy¬ stemu dwójkowego, którego stan analizowany jest stale przez impulsyJi J7. Po zakonczeniu procesu pomiarowego wartosc po¬ bierana jest tak przygotowana przez uklad relaksacyjny I i II oraz przez uklad wejscio¬ wy, ze osiem równoleglych ukladów wejscio¬ wych Tx T8 z potrójna zgodnoscia jest wtedy otwarte, gdy od|owiedini impuls polozenia (Zn) jako impuls blokujacy, z wczes¬ niej pobranej wartosci, nie umozliwi przebiegu.Poniewaz kazdemu posredniemu ukladowi pa¬ mieci ZS przyporzadkowany jest w czasie spe¬ cjalny kanal P, który jako trzecia skladowa, obok napiecia relaksacyjnego i impulsu bloku¬ jacego Zn, okresla stan ukladu wejsciowego, w jakims innym, wolnym, posrednim ukladzie pamieci zmagazynowany zostaje impuls poloze¬ nia i równolegle do tego wlaczony stopien re¬ laksacyjny III. Zamyka on natychmiast przez uklad zwrotny ze stopnia relaksacyjnego II przebieg dalszych impulsów polozenia (P), na¬ tomiast otwiera wejscie odpowiedniego ukla¬ du r»o4rodniego ZS dla i mpulsów cyfrowych, na dlugosci jednego ukladu pamieci. W ten spo¬ sób zakonczone jest pobieranie. Zwolnienie dla dalszych informacji nastepuje przy pomocy VII stopnia relaksacyjnego, który zwalnia blokade wejsciowa rej estru liczacego.Przetwarzanie zawartosci ukladu pamieci roz¬ poczyna sie w momencie zgodnosci z impul¬ sem An. Rozpoczyna wtedy dzialanie relaksa¬ cyjny stopien IV i otwiera droge dla opóznio- nycli impulsów P8, które podwyzszaja zawar¬ tosc ukladu pamieci ZS za kazdym cyklem o 1, az woline jeszcze stanowisko cyfrowe Z8 zosta¬ nie zajete przez wynik dodawania wzglednie odejmowania. Przy pokrywaniu sie Z8 i impul¬ su cyfrowego J8 wlacza sie stopien relaksacyj¬ ny VI, oddziela uklady posrednie ZS i prze¬ wodzi zawartosc glównego ukladu pamieci HS poprzez stopien dodajacy. Tu w przenoszacym stopniu relaksacyjnym V zawarta jest jeszcze 1 z poprzednich operacja, która zostaje dodana do dotychczasowej zawartosci z impulsami po¬ lozenia wlacznie i tym samym zwolnienie dla nanoszenia informacji do posredniego ukladu pamieci ZS.Przez uklad wedlug wynalazku i zastosowa¬ nie glównych i posrednich ukladów pamieci uzyskuje sie w stosunku do znanych ukladów znacznie zmniejszony czas pobierania i prze- kazywainia informacji przy zastosowaniu pro¬ stych, szeregowych ukladów pamieci Wada bar¬ dzo duzych czasów pobierania i przekazywania istniejaca w bebnowych ukladach — pamieci zostala ominieta przez szybkie magazynowanie posrednie, pozostala jednak zachowana zaleta malego nakladu srodków i duzej pojemnosci takich szeregiowych ukladów pamieci.Zasade wedlug wynalazku mozna stosowac ze szczególnie dodatnim Rezultatem w analiza¬ torach Wielokanalowych i statystycznych urza¬ dzeniach do gromadzenia danych. PL