PL44767B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu badania filmów kolorowych zwlaszcza przebiegu kopiowania fo¬ tograficznego zestawu harw tak, aby kopia wy¬ kazywala wlasciwe zestawienie tych barw.Przy wytwarzaniu filmów kolorowych trzeba najpierw wykonac zdjecie negatywowe, które po wywolywaniu sluzyloby jako podkladka do wy¬ tworzenia kopiii pozytywowej na drodze foto¬ graficznej. $posób ten rózni sie od tak zwanego procesu odwracania tym, ze konieczne sa dwa stopnie do wytworzenia pozytywu, podczas gdy w procesie odwracania pozytyw wytwarza sie bezposrednio, to znaczy w polaczeniu ze zdje¬ ciem. Z dwustopniowego sposobu nie mozna jed¬ nak zrezygnowac dla celów kinowych, poniewaz trzeba dysponowac negatywem, który by sluzyl jalko podkladka do wykonania wiekszej liczby kopii pozytywowych. Sposób ten wykazuje jed¬ nak te wade, ze rózne zdjecia negatywowe wy¬ konuje sie w róznych warunkach swietlnych tak, ze przy wytwarzaniu pozytywu konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniej regulacji nate¬ zenia oswietlenia i zestawu barw, alby pozytyw nie posiadal wymienionych usterek. Ustalenie rodzaju wymienionej korekty przez obserwowa¬ nie negatywu jest nadzwyczaj trudne, po pierw¬ sze dlatego, ze miejsca jasne i ciemne w po¬ równaniu z oryginalem sa zamienione, a po dru¬ gie poniewaz barwy oryginalne zostaly zastapio¬ ne w negatywie odpowiednimi barwami uzupel¬ niajacymi. Czerwona barwa obrazu negatywo¬ wego uwidacznia sie jako niebiesko-zielona* bar¬ wa zielona, jako barwa purpurowa (anagenta), farba 'blekitna — jako zólta Ibarwa.Obecnie stosowany sposób wytwarzania fil¬ mów kolorowych polega na tym, ze przez ogla¬ danie negatywu przeprowadza sie próby w celu ustalenia rodzaju koniecznej korekty. Nastepnie sporzadza sie odpowiedni pozytyw, przez co mo& na sobie wyobrazic wady wybranej korekty. Po¬ zytyw odpowiednio zmienia sie i w ten sposób sporzadza drugi pozytyw. Sposób ten powtarzasie tak dlugo, az otrzyma sie wlasciwy pozylyw.Korekta sklada sie normalnie z odpowiedniego dobrania natezenia i zestawu barw, to znaczy spektralnego rozdzialu ^energii zródla swiatla zastosowanego do oswietlenia negatywu. Moze sie zdarzyc, ze konieczne jest sprzadzenie pie¬ ciu a nawet szesciu prób pozytywu, co oczywis¬ cie bardzo podraza wytwarzanie pozytywu.Wynalazek pozwala na wyeliminowanie wad i niedogodnosci znanych sposobów badania fil¬ mów kolorowych i odznacza sie tym, ze elek¬ tryczne wartosci barwy {napiecie, natezenie itp.) wytwarza sie w zaleznosci od poszczególnej pod¬ stawowej barwy obrazu, przy czym przewiduje sie wzajemny wplyw co najmniej dwóch war¬ tosci barw w celu uwzglednienia linii spektral¬ nych (barw znajdujacych sie na filmie kopiuja¬ cym przy wykonywaniu zdjecia i projekcji, w celu wytworzenia odmiennych wartosci barw, które moga byc skierowane do urzadzenia od¬ twarzajacego obraz kolorowy.Wynalazek jest wyjasnioy bardziej szczególo¬ wo w dalszej czesci opisu w zwiazku z rysun¬ kiem przedstawiajacym przyklad wykonania u- rzadzenia wedlug wynalazku.Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycznie sposób wytwarzania kopii pozytywu z filmu ne¬ gatywowego, fig. 2 — przeglad wlasciwosci ab¬ sorpcyjnych barwników filmu pozytywowego i negatywowego na fig. 1, fig. 3 i 4 —przedstawiia- }a krzywe wykresu objasniajace sposób uwidocz¬ niony na fig. 1, fig. 5 przedstawia uklad polaczen urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 6 — schemat ukladu do wzmacniacza nieliniowego, który przedstawia mozliwa postac wykonania wzmac¬ niacza urzadzenia wedlug, fig. 5, fig. 7 — sche¬ mat ukladu czesci ukladu na fig. 6, fig. 8 — sche¬ mat mozliwej postaci wykonania drugiego wzmacniacza nieliniowego urzadzenia wedlug fig. 5, fig. 9 — 12 przedstawiaja krzywe wykresu objasniajace sposób dzialania urzadzenia wedlug fig. 5, fig. 13 przedstawia uproszczony schemat blokowy objasniajacy dzialania urzadzenia we¬ dlug fig. 5, a fig. 14 — schemat blokowy ukladu wyrównujacego do korekty róznych czulosci zdjeciowej kolorów.Zrozumienie przedmiotu wynalazku jest uwa¬ runkowane znajomoscia normalnych sposobów kopiowania przy wytwarzaniu kopii pozytywo¬ wej z filmu negatywowego i dlatego takie kopio¬ wanie jest fblizej wyjasnione na fig. 1. Pierw¬ szym krokiem tego sposobu jest oswietlenie fil¬ mu pozytywowego 10 swiatlem, które przeszlo przez negatyw U. Film negatywowy sklada sie z przezroczystych warstw, przy czym warstwa a zawiera barwnik niebiesko-zielony, warstwa b — purpurowy, a warstwa c — zólty. Fig. 2 pokazu¬ je w przejrzysty sposób, jak poszczególne war¬ stwy negatywu 11 wplywaja na rózne skladowe barw. Natezenie kazdej skladowej barwy, która dochodzi do filmu pozytywowego jest odwrotnie proporcjonalne do stopnia zaczernienia odpo¬ wiedniego barwnika negatywu. Pod terminem „zaczernienie" nalezy rozumiec wielkosc odpo¬ wiadajaca wartosci ujemnego dziesietnego loga- rytmu z wartosci przepuszczalnosci barwnika dla odpowiedniej barwy, co blizej objasnia naste¬ pujacy opis. Dla kazdego punktu obrazu pochla¬ nianie swiatla E docierajacego do pozytywu 10 stoi wiec w odwrotnym stosunku do oryginalu zarówno pod wzgledem natezenia barwy, gdzie wskazuje np. duza zawartosc czerwieni, a czer¬ wona skladowa dochodzaca do pozytywu 10 jest bardzo slaba.Ilosci swiatla odpowiadajace barwom podsta¬ wowym, dochodzace do pozytywu 10, wplywaja na warstwe emulsji srebra pozytywu 10 selek¬ tywnie czula na barwy podstawowe. Czulosc zdjecia tych emulsji wykazuje spektralne krzy¬ we rozdzialu, które zasadniczo nie przecinaja sie tak, ze kazda emulsja w pierwszym rzedzie wspóldziala tylko z odpowiednia barwa podsta¬ wowa, przy czym oprócz tego wspóldzialanie przy jednakowym natezeniu barw podstawo¬ wych jest zasadniczo jednakowo silne.Naswietlony pozytyw 10 poddaje sie nastepnie chemicznej obróbce, polegajacej glównie na dzia¬ laniu jednej albo kilku kapieli wywolujacych tak, ze naswietlone warstwy emulsji zostaja zre¬ dukowane do srebrnych zdjec. Sposób chemiczny jest zaznaczony na fig. 1 za pomoca skrzynki 13.W filmie dzieki temu sposobowi powstaja barw¬ ne obrazy odpowiadajace barwom podstawo¬ wym, przy czym emulsja czula na dzialanie .bar¬ wy czerwonej wytwarza obraz zielono-niebieski, a obydwie pozostale emulsje w podobny sposób wytwarzaja obrazy dopelniajace. Zaczernienie barwnego obrazu jest w kazdym przypadku o- kreslone oswietleniem odpowiedniej wars"twy emulsji. Po wytworzeniu barwnych obrazów usuwa sie obrazy srebrne na drodze chemicznej w znany sposób.W celu obserwowania obrazu zamieszczonego na filmie pozytywowym 14 rzutuje sie do obser¬ watora biale swiatlo ze zródla swiatla 15 przez film 14. Barwniki filmu wykazuja róznicowe odtworzenie tak, ze skladowe barw swiatla L dochodzacego do obserwatora stoja w odwrot- - 2 -nym stosunku do zaczernienia odpowiednich barwników wedlug fig. 2.Wykonanie wedlug fig. 1 jest wazne, co jest samo przez sie zrozumiale takze w tym przy¬ padku, jezeli film zaopatrzony jest w nieprzezro¬ czysta warstwe nosna, przy czym obserwator znajduje sie po tej samej stronie filmu co zró¬ dlo swiatla.W celu calkowitego zrozumienia sposobu we¬ dlug fig. 1, trzeba jeszcze obserwowac dwie wlasciwosci filmu pozytywowego. Wiadomo, ze spektralne krzywe absorpcji barwników przeci¬ naja sie tak, ze kazdy barwnik pobiera takze mala ilosc obydwóch nieodpowiadajacych mu barw podstawowych. Wynika z tego pewien ro¬ dzaj krzyzowego sprzezenia barw podstawowych, wykazujace tendencje do obnizania stopnia na¬ sycenia barwami odtwarzanego obrazu. Typowa krzywa absorpcji barwnika zielono-niebieskie- go przebiega jak krzywa 3a na fig. 3. Przy wiek¬ szym zaczernieniu tego barwnika z powodu zwiekszenia ilosci padajacego nan swiatla, zwiek¬ sza sie w filmie 14 takze wtórna absorpcja barw zielonej i blekitnej, co przedstawia krzywa 3b.To samo dotyczy równiez iininych obydwóch barwników.Druga wazna wlasciwoscia filmu pozytywo¬ wego, która nalezy uwzglednic, jest nachylenie jego krzywej zaczernienia (transfer gradient).Na fig. 4 krzywa 4a przedstawia wartosc zaczer¬ nienia D jako funkcje logarytmu ilosci swiatla E dla takiego barwnika, dzialajaca na barwnik.Dla kazdego barwnika istnieje przy tym pewna zaleznosc wedlug nastepujacego równania: D = k + p logE (1) gdzie j3 — oznacza (zmienne) nachylenie albo pochodna krzywej wykresu na fig. 4, a k — liczbe stala.Z równania (1) wynika nastepujace okreslenie wartosci swiatla L dochodzacego do obserwa¬ tora: L = k'E"P (2) Powyzsze równania 1 i 2 odnosza sie oczy¬ wiscie tylko do barw podstawowych, k' jest stala, a ujemny znak wykladnika odpowiada odwróce¬ niu fazy, co nastepuje przy obserwowaniu filmu pozytywowego, które redukuje poprzednie od¬ wrócenie fazy, wystepujace w zwiazku z wy¬ tworzeniem kopii filmu 10. Otrzymuje sie wiec obraz pozytywowy zgodny z oryginalem. Nachy¬ lenie krzywej zaczernienia filmu jest wiec wy¬ razem nieliniowosci tego filmu, czulosci war¬ stwy emulsji na zdjecia jak tez sposobu odtwa¬ rzania.Najwieksze nachylenie krzywej zaczernienia w zakresie krzywej 4a oznaczono symbolem y który wskazuje miare przecietnej nieliniowosci filmu. Krzywai wykazuje jednak w czesci dol¬ nej 4b krzywej 4b jak tez w czesci górnej 4c tej krzywej znaczne odchylenie jej od tego nachy¬ lenia, które wystepuje przy najwiekszej lub naj¬ mniejszej ilosci padajacego swiatla. Film stonuje sie zwykle w zakresach dolnym i srednim, pod¬ czas gdy na ogól unika sie odchylonego zakresu górnego 4c.Przez wprowadzenie wartosci y zamiast p do równania (2) równanie to przyjmuje naste¬ pujaca postac.L = k'E ~? (2a) Równanie to, w którym y oznacza liczbe sta¬ la, wyraza w przyblizeniu dokladne przedsta¬ wienie zachowania sie filmu pozytywowego.Wartosci y dla róznych barwników jak tez inne stale powyzszych równan nie musza posiadac j ednakowa wartosc.Wspomniano juz, ze negatyw 11 moze byc pod¬ czas dokonywania zdjecia wystawiony na rózny stopien naswietlania. Odpowiednia korekte moz<- na przeprowadzic w czasie kopiowania przez ' odpowiednie ustalenie czasu naswietlania albo intensywnosci zródla swiaitla oraz przez zmiane jego barwy. Dla trzech barw podstawowych przewiduje sie rózne zródla swiatla, z których kazde moze byc nastawiane odklzielinie.Nalezy zauwazyc, ze wzmocnienie np. czerwo¬ nej barwy swiatla padajacego na pozytyw pro¬ wadzi do wzmocnienia barwy blekitno^zielonej filmu 14, któremu odpowiada oslabienie barwy czerwonej docierajacej do obserwatora tak, ze natezenie swiatla dochodzacego do obserwatora jest odwrotnie proporcjonalne do natezenia zró¬ dla swiatla.Fig. 5- przedstawia urzadzenie wedlug wyna¬ lazku, umozliwiajace przedstawienie elektryczne pozytywowej kopii danego negatywu. Szczegól¬ nie uwidacznia sie to z czesci urzadzenia znaj¬ dujacych sie w obrebie objetym przerywana li¬ nia 20, których dzialanie odpowiada dzialaniu czesci znajdujacych sie w obrebie objetym prze¬ rywana linia 16 na fig. 1. Przy spelnieniu tego zalozenia przyjetej wartosci natezenia swiatla wchodzacego E bedzie odpowiadac ta sama war¬ tosc swiatla wychodzacego L.Przedstawione urzadzenie obejmuje lampe oscyloskopowa 21 z trzema strumieniami elek- - 3 -trenów, które wspóldzialaja z poszczególnie przydzielona im substancja swietlna na ekranie, co osiaga sie w znany sposób za pomoca prze¬ slony Umieszczonej za ekranem. W celu odtwo¬ rzenia zawartosci w cibrazie barwy czerwonej sluzy katoda. 22 z siatka sterujaca 23, dla odtwo¬ rzenia Zawartosci w obrazie barwy zielonej slu¬ zy katoda 24 z siatka sterujaca 25, a dla odtwo¬ rzenia niebieskiej barwy — katoda 26 z siatka sterujaca Z7. Jasne jest, ze mozna stosowac in¬ ne rodzaje urzadzen odtwarzajacych obraz.Film negatywowy oznaczono cyfra 23. Dla kazaej barwy podstawowej (nalezy tu rozumiec w ogóle zasieg spektru), trzeba ustalic wiec jed¬ na wielkosc barwy rodzaju elektrycznego1, odpo¬ wiadajaca zawartosci w obrazie tej barwy pod¬ stawowej. W tym celu negatyw nalezy oswietlic, we^ug jednej z dwóch róznych metod. W urzar dzeniu przedstawionym na fig. 5 zródlo swiatla stanowi lampa 30, która wytwarzai plame swietlna ruchem przerywanym. Sklada sie ona korzystnie z bialego swiatla i jest ogniskowana za pcinoca soczewki 31 na negatywie 28. Po przejsciu pasma filmu swiatlo pada na pare skrzyzowanych, czesciowo przepuszczalnych zwierciadel 32 i 33, z których zwierciadlo *2 od¬ bija na czerwono i jest przepuszczalne dla bar¬ wy blekitnej i zielonej, podczas gdy zwierciadlo 33 odbija niebieska barwe i jest przepuszczalne dla barwy czerwonej i zielonej tak, ze swiatlo Wchodzace E pochodzace z filmu negatywowego 28 zostaje rozlozone na barwy podstawowe — czerwona, zielona i niebieska. Skladowa barwa czerwona przechodzi przez soczewke 34R i czer¬ wony filtr 35R i dochodzi do powielacza elek¬ tronowego 36R z katoda czula na barwe czerwca na. Na wyjeciu powielacza elektronowego, otrzy¬ muje sie w ten sposób elektryczny odpowiednik wielkosci barwy, to znaczy wielkosc odpowiada¬ jaca wlasciwosci barwy filmu oryginalnego'. Zo¬ staje ona doprowadzana do wzmacniacza 37R.W podobny sposób wytwarza sie w odpowied¬ nich kanalach przenoszacych wielkosci barwy zielonej i blekitnej, których skladowe oznaczone sa jak odpowiednie elementy kanalu dla czer- wisfci, z ta róznica, ze symbol R zastapiono. synir bólem G lub B. / Inna postac wykonania wymienionych ele¬ mentów moze posiadac zródlo swiatla, podobne jak na fig. 1, które oswietla bialym swiatlem caiy film negatywowy 28, podczas gdy fotoelek¬ tryczna czesc do wykonywania zdjec moze pow¬ siadac postac jednej lampy chwytajacej obraz np. z cetikonu.W kazdym przypadku wlasciwosci optyczne i elektryczne filmów barwnych oraz fotcelektrycz- ne urzadzenie do wykonywania, zdjec powinny byc tego rodzaju, aby przeniesienie kaaadej bar¬ wy podstawowej odpowiadalo odpowiedniej czu¬ losci zdjeciowej pozytywu. W pewnych przy¬ padkach moze byc przy tym korzystne zastopo¬ wanie specjalnego urzadzenia korygujacego-, od¬ pisane nizej w zwiazku z fig. 14.Przy wyjsciu kazdego wzmacniacza 37 znajdu¬ je sie dzielnik napiecia 38, korzystnie wycecho wany, umozliwiajacy samodzielne ustawienie amplitudy wielkosci barwy wytworzonej dla kazdej barwy podstawowej.Urzadzenie wedlug wynalazku obejmuje rów¬ niez wzmacniacz nieliniowy 40R, którego glów¬ nym zadaniem jest doprowadzenie nieliniowo¬ sci odpowiednio' doi krzywej wedlug fig. 4 w czasie przenoszenia wartosci barwy. Wielkosc nieliniowosci tych wzmacniaczy zalezy od tego, jakie nieliniowosci znajduja sie w innych cze¬ sciach urzadzenia oraz od wartosci 7. W pew¬ nych przypadkach nieliniowosc wymagana od wzmacniaczy 40, moze byc bardzo mala albo pominieta tak, ze wzmacniacze te mozna zastar pic wzmacniaczami liniowymi albo nawet mozna je wyeliminowac.W celu lepszego zrozumienia przytoczono ni¬ zej mozliwie wielostronny przyklad wykonania urzadzenia, w którym uklad przedstawiony na fig. 6 zastepuje wzmacniacz 40 przedstawiony na fig. 5. Uklad obejmuje trzy mozliwosci prze^ noszenia kazdej z wielkosci barw, przy czym sa cne analogiczne.Stosuje sie takie oznaczenia, w których edpo^ wiednia przenoszona barwe oznacza litera do¬ dana na koncu, podczas gdy dla czesci jednakowo zbudowanych stosuje sie te same oznaczenia cyfrowe. Przez oznaczenie zacisków jednoznacz¬ nie podano w jaki sposób nalezy umiescic uklad wedlug fig. 6 w urzadzeniu przedstawionym na fig. 5. Uklad obejmuje dla kazdej barwy podsta*- wowej logarytmiczny wzmacniacz 400, który przemienia doprowadzone do jego wejscia na¬ piecie odpowiadajace natezeniu swiatla w na¬ piecie wyjsciowe odpowiadajace logarytmowi te¬ go napiecia;. Charakterystyka napiecia, wyjscio¬ wego V" jako. funkcja napiecia wejsciowego V przebiega zgodnie z krzywa 400a. Odpowiednie uklady dla takich wzmacniaczy przedstawiono w ksiazce „Principles cf Cclcr Television" str. 217-224, 1956 r. Uklady oznaczono w niej jako uklady korygujace — 7, w których dzialanie po¬ lega zasadniczo na wyciaganiu pierwiastka kwa- —IdratcwegO1. Obydwie odpowiednie krzywe, to znaczy funkcje pierwiastka kwadratowego i funkcje logarytmiczne, maja tak podobny prze¬ bieg, ze przy odpowiednim doborze wstepnych napiec mozna przeprowadzic to logarytmowanie za pomoca znanego ukladu.Wzmacniacz nieliniowy wykazuje zgodnie ze swoim charakterem, przy róznych poziomach wstepnego napiecia rózne wartosci miary -wzmc^ cnienia tak, ze konieczne jest ustalenie przy wejsciu poziomu napiecia, to znaczy w tym miej¬ scu musi znajdowac sie skladowa stala pradu.Napiecia wyjsciowe wzmacniacza 400 sa pro¬ porcjonalne do wartosci log E dla kazdej bar¬ wy podstawowej. Sa one doprowadzone do linio¬ wych wzmacniaczy 401, których charakterysty¬ ki maja postac krzywej 401a. Przez odpowiednie dobranie stopnia wzmaicniania wzmacniacza 401 mozna osiagnac przenoszenie z okreslona war- tescia y . Odpowiada to przenoszeniu cdpowian diajacegoi dokladnie ze sroidkowej czesci krzywej na fig. 4.Jest jednak przyjete, jak juz wspomniano wy¬ zej, wykorzystywanie filmu barwnego takze w dolnym zakresie krzywej 4b, gdzie nachylenie krzywej zaczernienia odbiega od wartosci f . W celu uzyskania takiego przeniesienia zastosowai- no wzmacniacze nieliniowe 402, których prze- bieg charakterystyki pokrywa sie z krzywa 402a.Liczba wzmocnienia w zakresie stromego linio¬ wego wzrostu krzywej 4Q2a powinna razem z miara wzmocnienia odpowiednio do krzywej 401a odpowiadac odtwarzanej wartosci y, podl- czas gdy zakrzywiona dolna czesc krzywej 4Ó2a zapewnia przenoszenie odpowiednio do czesci krzywej 4b na fig. 4.Wzmacniacz 402R zostal przedstawiony, tytu» lem przykladu na fig. 7. Obejmuje on uklad 405 do ustalania poziomu napiecia przy wejsciu do lampy wzmacniajacej 406, zgodnie z tym co po^ wiedziano poprzednio. Uklad 405 jest normal¬ nym ukladem sterowanym impulsami, którego' diody 407 i 408 staja sie przepuszczalne w prze^ dzialach ruchu zwrotnego. Nastepuje to za po¬ moca impulsów ruchu zwrotnego, pochodza¬ cych z obwodów odchylajacych, o. których be- dzie mowa' ponizej. Podczas jednego impulsu okresla sie poziom napiecia w znany sposób z napiecia pobranego z nastawianego dzielnika napiecia.Poziom napiecia wejsciowego lampy 406 w stosunku do wartosci napiecia wstepnego, wy¬ tworzonego przez obwód napiecia wstepnego 410, dobiera sie tak, ze jedna dioda 411 polaczo¬ na z katoda lampy 406 staje sie nieprzepusz¬ czalna w przypadku jezeli nie istnieje napiecie wstepne, wywolane przez swiatlo. W tym przy¬ padku czynny jest opornik katodowy 412 do wy¬ tworzenia silnego ujemnego sprzezenlia zwirotne- go, przez co zostaje zmniejszona wielkosc wzmoc¬ nienia lampy 406. Napiecie wyjsciowe na cpor^ niku 413 posiada wtedy mniejsza wielkosc. Ten stan dzialania urzadzenia trwa az napiecie wej¬ sciowe stanie sie wystarczajaco wysokie, spai- diek napiecia na oporniku 412 przewyzszyl nai- piecie wstepne obwodu 410. Dioda 411 staje sie przy tym przepuszczalna i bocznikujacy kon¬ densator 414 polaczony przez nia z katoda uzie*- mia katode. Nastepuje znaczne obnizenie ujen negC' sprzezenia zwrotnego i odpowiedni wzrost wielkosci wzmocnienia lampy 406 tak, ze dla róznych amplitud napiecia wejsciowego wyni^ kaja rózne wielkosci wzmocnienia * zasadniczo pokrywajace sie z krzywa 402a. Sposób dziala¬ nia diodty 411 wykazuje w rzeczywistosci bar¬ dzo stopniowe przejscie z jednego stanu pracy do drugiego tak, ze nie powstaje wyrazne prze¬ giecie krzywej. Wzmacniacz 402R moze posia¬ dac jeszcze jeden dodatkowy liniowy stopien 416 do odwracania fazy, azeby napiecie wyjscio¬ we bylo zgodne w fazie z napieciem wejscio¬ wymi.W razie potrzeby spowodowania przeniesienia odpowiednio' do- czesci krzywoliniowej 4c, wów¬ czas mozna zastosowac jeszcze jeden podobny wzmacniacz. Wtedy powinno zmienic bieguno¬ wosc dtaiy 411.Liniowe wzmocnienie nie musi byc zgromat- dzone w wzmacniaczach 401, leczmoze byc roz¬ dzielone na wzmacniaczach nastepujacych po wzmacniaczach 400. Poza tym mozna zrezygno¬ wac ze wzmacniacza czesci dolnej 402, jezeli nie jest konieczne odtwarzanie zakrzywienia 4b w dolnym zakresie krzywej. To zakrzywienie mo¬ ze byc takze równoczesnie we wzmacnia^ czach 400.U wyjscia wzmacniaczy 40 urzadzenia we- dlug fig. 5 znajduje sie uklad mieszajacy 4\, za- wierajacy opornik 42 dla kazdej barwy podstar wowej, przez który zostaje doprowadzony do nieliniowego wzmacniacza 45 odpowiednik wiel¬ kosci barwy. Oprócz tego znajduja sie polaczo¬ ne na krzyz oporniki 43G i 43B, przez które sa dodawane do czerwonej wartosci barwy okres¬ lone czesci wartosci barwy zielonej lub niebies¬ kiej. Podobne zadania maja pozostale oporniki 43 i 44. Udzial obydwóch innych wartosci barw dodawanych do kazdej wartosci barwy zalezy od stopnia pokrywania sie spektralnych krzywych/ barwników. U zielonej wartosci barwy np. do- - 5 -dawana czesc czerwonej wartosci barwy zalezy tajezeodtejjp, jaka absorpcje czerwieni wykar je#£ l^cwnajc czerwony iilmu pozytywowego 14 tajf, ze ponaiaj: ukladu mieszajacego zalezy od tóe^fjwc^i J5iaterialu pozytywu. ^z^^s^wcze 45 posiadaja charakterystyke. w^kla*jl»icza, przy czym jednak nalezy ewentu- ajjpie uwzglednic krzywa lampy oscyloskopowej %l £aj£, ze krzywa wynikajaca z polaczenia sze- r^£pwe$f} tych obydwóch czesci wykazuje prze- feeg* krzywej wykladniczej. W tym celu nieli- l^walsci wzmacniaczy 45 i lamp 41 powinny J^£ t^ sa^go rodzaju, to znaczy jezeli jedna ie£$e$tfs$. pracuje z wieksza wartoscia wzmcc- jftuepaa, Wtgejjy powinno to obowiazywac dla dru¬ giej. Zrozumiale j€St, ze z powodu nieliniowosci rpusi by tylu wykl»a^Qiczy przebieg krzywej wymaga, a- fc# kn*4# j^nostka, to znaczy zarówno wzmac- m\aicz 4$ jak i odpowiednia czesc lampy oscylo- sfeflpQ\£ej posiadeia przy wysokim natezeniu s-wifitla, wyzsza wartosc wzmocnienia. Dla naj- wyzszego albo najmniejszego natezenia swiatla stosuje sie daiej bez uwzglednienia barw ozna- exejfn# „WeJ" wzglednie „ezern". Powinna wiec bieli obrazu odpowiadac najwyzsza wartosc mia- J3? prz^n^zenia. '.W przypadku gdy wzmacniacze 45 znajduja sie przy odpowiednich katpdach lamp odtwarza- jarych ofera* 21, to charakterystyki wzmac¬ niaczy przebiegaja jak pokazano na fig. 11, to ZttSczy zasadniczo wedlug krzywej logarytmicz¬ nej. Przedstawiono' na fig. 12 odpowiedni prze¬ bij charakterystyki lampy oscyloskopowej, w Wtprej natezenie swiatla L przedstawiono Jal¬ to funkcje napieciai katodowego Vc.Na fig. 8 uwidoczniono postac wykonania podanego przykladowo wzmacniacza 45R. Fo- sja^a on dolaefcony do wejsciowych zacisków i4 liliiowy stopien 50, którego napiecie wyj- scipwie jest ^prowadzone do lampy wzmac¬ niajacej 51. Lampa 51 posiada razem z lampa 5£ Wjspólnp- opornik katodowy 52. Dzielnik na¬ piecia, 54 sluzy dp doprowadzenia wstepnych r^plesc ssia^owych do lamp 51 i 53. Punkt po¬ laczenia 5£ opprpików 56 i 57, sluzacy do do- I^WadKe^ja. napiec wstepnych, jest uziemio¬ ne, poprzez kondensator 58 dla napiec zmien¬ ny^-.Wfcmoj^ofle napiecie wyjsciowe lampy 51 zastaje doprowadzone poprzez kondensator iprzejjaiacy 59 do wtórnika katodowego 60, aWadajace^o sie z dwóch lamp 61 i 62. Na wyisciu kondensatora 59 znajduje sie uklad 64 do wytwarzaniE skladowej stalej pradu na wejsciu wtórnika katodowego 60. Poniewaz jest on polaczony podobnie jak przy pradzie stalym poprzez opornik katodowy 66 z kato¬ da 22 lampy oscyloskopowej, równiez ta lampa otrzymuje przez to skladowa stala pradu.Uklad 64 obejmuje pare diod 67 i 68 o prze^ ciwnych biegunach, które dzieki impulsom zwrotnym doprowadzanym przez zaciski wej¬ sciowe 69 i 70, staja sie okresowo przepuszczal¬ ne, przez co nastepuje ustalenie poziomu nar piecia wedlug ustawienia na dzielniku napie¬ ci* 71.Wzmacniacz wedlug fig. 8 obejmuje równiez nieliniowy czlon sprzezenia zwrotnego o du-: zym wzmocnieniu, do którego nalezy lampa 74 o wysokim wspólczynniku wzmocnienia. Lam¬ pa ta. wytwarza nieliniowe wzmocnienie na¬ piecia wyjsciowego wtórnika katodowego 60 i równoczesnie odwraca faze tego napiecia.Napiecie wyjsciowe lampy 74 zostaje doprowai- dzotne poprzez lampe 53 do wspólnego oporni¬ ka katodowego 52, przy czym lampa 53 prar cuje jako wtórnik katodowy. Z powodu odwró¬ cenia faz w lampie 74 napiecie sprzezenia zwrotnego* doprowadzone do opornika 52 znaj¬ duje sie w tej samej fazie co napiecie wejsciowe lampy 51, to znaczy sprzezenie zwrotne jest ujemne. Nieliniowosc lampy sprzezenia zwrot¬ nego 74 wplywa jednak na funkcje wzmac¬ niacza. Ta lampa ma korzystnie charakterysty¬ ke typu wykladniczego i pracuje z wiekszym wz^nocnieniem przy zwiekszonej amplitudzie wejsciowej na siatce sterujacej. Temu cdpowiar dla wyzsze wzmocnienie czlonu sprzezenia zwret- negp przy wiekszej amplitudzie napiecia wej¬ sciowego lampy 51, to znaczy wspólczynnik wzmocnienia ukladu zmniejsza sie przy zwie¬ kszonej amplitudzie wejsciowej, poniewaz ujem^ ne sprzezenie zwrotne staje sie przy tym sil¬ niejsze. Otrzymuje sie wiec krzywa robocza, jak na fig. 11.Wspomniano- juz wyzej w zwiazku ze wzmac¬ niaczami 40, ze urzadzenie do. badania filmu po¬ winno wyikazywac jako calosc nieliniowosc od¬ powiadajaca wartosci y filmu pozytywowego i ewentualnie takze jedno albo dwa dodatkowe zakrzywienia odpowiednie do zakresów 4b i 4c krzywej zaczernienia oraz ta nieliniowosc moze wystepowac calkowicie albo czesciowo we wzmacniaczu 40. Zakrzywienie odpowiednie do dolnej czesci 4b krzywej powinno sie znajdowac przed ukladem mieszajacym 41. Odnosnie nielir niewiesci w odtwarzaniu wartosci y stosunki te przedstawiaja sie inaczej, poniewaz nieliniowosc tm moze wystepowac czesciowo we wzmacnia¬ czach 45 i w lampie 21.Jezeli nie musi sie uwzgledniac dolnego za-kresu, to mozliwe jest, ze nieliniowosc wzmao niaczy 45 w polaczeniu z lampa oscyloskopowa wystarczy do odtworzenia wartosci y . W tym przypadku wzmacniacze 40 moglyby skladac sie z Logarytmicznych wzmacniaczy 400 z pominie¬ ciem wzmacniaczy 401 i 402. Nieliniowosc odpo¬ wiadajaca wartosci y jest przy tym zawarta czesciowo w wzmacniaczach 400. Rozdzielenie jej pomliedzy logarytmiczne wzmacniacze i wzmacniacze wykladnicze (lacizfrie ? larr- pa oscyloskopowa) jest zalezne od war¬ tosci y filmu. Im wieksza jest ta war¬ tosc, tym mniejsza jest nieliniowosc wyma¬ gana cd wzmacniaczy 400. Przy duzych warto¬ sciach y mozna nawet zrezygnowac z tych wzmacniaczy 400. Jezeli wartosc l filmu wyno¬ si okolo 4, wtedy w wzmacniaczach 40 musi byc jeszcze troche nieliniowosci, aiby odtwarzanie bylo bez zarzutu. Ta nieliniowosc powinna od¬ powiadac stosunkowi o okolo 10 db miedzy naj¬ wyzszym i najnizszym- stopniem wzmocnienia.Aby nieliniowosc wzmacniaczy 40 miala wplyw na wartosc y , istotne jest, aby zmienna wielkosc wzmocnienia tych wzmacniaczy wy¬ kazala swoja najwyzsza wartosc wówczas, kiedy wzmacniacze 45 wykazuja najwyzsza wielkosc wzmocnienia, to znaczy gdy lampa oscyloskopom wa wytwarza swiatlo o najwiekszym natezeniu.Zdarza sie takze w tych wzmacniaczach, ze nie¬ liniowosc moze byc rozdzielona, np. jezeli do wykonywania zdjec zastosuje sie ortikcn, który posiada odpowiednia dla tego celu nieliniowosc.W kazdym razie istotne jest, aby miara przeno¬ szenia swiatla pochodzacego z negatywu i swia¬ tla wychodzacego z lampy odtwarzajacej obraz, zgadzala sie z nieliniowa miara przenoszenia dla odpowiedniej barwy pozytywu.W razie stosowania urzadzenia do wytwarza- nia pozytywu ze zdjec negatywowych, wtedy oczywiscie trzeba zwracac uwage na to, alby urzadzenie jako calosc wywolywalo odwrócenie fazy.Urzadzenie posiada uklad odchylajacy dc wy^ twarzania odpowiednich napiec odchylajacych dla lamp 30 i 21. Napiecia te zostaja dopro¬ wadzone do uzwojen odchylajacych 81 lub 82 i wywoluja równomierne przerywanie przez promienie elektronowe lamp. W przedziale zwrotnym zostaja promienie katodowe stlumio¬ ne za pomoca impulsów siatki sterujacej, które sa wytwarzane w generatorach impulsów 84 i 85, zsynchronizowanych z ukladem odchylajacym.Zostanie blizej opisane dzialanie urzadzenia 5, umozliwiajace odtwarzanie fotograficznego spo¬ sobu wytwarzania kopii pozytywowej. Wspo¬ mniano juz, ze elefetiyczno-optyczne \&&i&&nfm do dokonywania zdjec wytwarzaja ele*$ryezfce odpowiedniki wielkosci barw, które o^few^a^ kazdej barwie podstawowej óbrafeu, to znaczy odpowiadaja zakresowi wtórna spckfóttwegó; Po¬ wstaje przez to np. u wyjscia foto latofipy 36K napiecie, przedstawione za pomoca krzywej A na fig. 9. Czesci a tej krzywej edfrewdadfcja przerwanemu rzedowi, podczas gdy czesci & j&- wstaja w czasie powrotnego biega raeflu, gsMe przez dzialanie impulsu z generatora impulsu W zostaje wylaczony przerywacz 30 plamki swietl¬ nej, W czasie tych okresów, napiecie A pro¬ muje wartosc najmniejsza która dla swiatla' od** powiada wartosci zerowej. "Wyzsze wartosci risa tezenia swiatla odpowiadaja wfcrostowi ksz^wei ponizej pozicirou czerni. Wynitó z feg», ze\ w przypadkach, kiedy okreslona wartosc switifta nalezy podporzadkowac okreslonemu polettfcJs lowi, wtedjy konieczne jest azeby skladowa stor la pradu zostala równiez przenieisfiGna. ^rzfery- wacz 30 plamki swietlnej odpowiada W sWoim dzialaniu lampie 12 z ta róznica, ze przerywa punkty obrazu w nastepujacych po sobie odste¬ pach czasu. Czesciowo przepuszczalne zwiercia¬ dla, barwne filtry i fotopowielacze odpowiadaja czulym na barwe emulsjom filmu pozytywowe¬ go 10. Spektralna krzywa czulosci dla kazdej barwy podstawowej w czasie oó^»Cwiedrle£o przenoszenia, powinna mozliwie dokladnie z^&k dzac sie z odpowiednia krzywa dla eaifttalsji fil¬ mu pozytywowego. Nie jest przy tym konieczne, aby krzywe czulosci zdjeciowej odpowianfeify do* kladnie krzywym filmu pozytywowego, i&Z wystarczy gdy wynik koncowy byl w ooydwóch przypadkach jednakowy. Jezeli nawet <5fcuJ&0ci zdjeciowe dokladnie odpowiadaja sobie, wtedy urzadzenie moze byc stosowane dla kazdego rc* dzaju filmu negatywowego w innym przypadku zastosowanie urzadzenia wykonanego w okreslo¬ ny sposób ogranicza sie do specjalnego typu fil¬ mu negatywowego. W zwiazku z tym nalezy zauwazyc, ze czulosc zdjeciowa emulsji filmo¬ wych zalezna jest od spektralnefeo rozdzialu energii zródla swiatla 12. Podobnie dotyczy to przerywacza 30 przedstawionego na fig. t: Na¬ lezy zatem uwzglednic krzywa rozdzialu ifódia swiatla w polaczeniu z czuloscia. Sedzie to ni¬ zej wyjasnione w zwiazku z urzadzeniem do korekty czulosci zdjeciowej wedlug fig. 14.Napiecia wyjsciowe powielacza 36 zostaja do¬ prowadzone do wzmacniaczy 37, których miare wzmocnienia mozna nastawic tak, aby spowo* dowac wyrównanie rózniacych sie nieco Czulosci róznych kanalów wielkosci barw. W zwyklym - 7 -przerywaczu plamki swietlnej jest np. swiatlo przewaznie zielone, a w zakresie czerwieni i ble^ kitu slabsze. Mozna to wyrównac tym-, ze miary wzmocnienia wzmacniaczy 37R i 37B uczyni sie wieksze, niz wzmacniacza 37G. Dzielniki napie¬ cia 38 powinny umozliwic niezaleznie od siebie nastawienie miary wzmocnienia trzech wielko¬ sci barw*. O znaczeniu tej mozliwosci nastawia^ nia bedzie mowa ponizej.Dzialanie wzmacniaczy 40 zostanie teraz wy¬ jasnione dla ogólniejszego przypadku tak, ze moze byc odtworzony przy przeniesieniu na zakrzywienie w zakresie 4b krzywej na fig. 4.Przebieg charakterystyki wzmacniaczy powinien zgadzac sie wtedy z krzywa (3 na fig. 10. Nie¬ zaleznie od zakresu najmniejszych napiec wej¬ sciowych chodzi tutaj, jak widac z tej figury, o zasadnicza krzywa logarytmiczna. Jezeli nie uwzgledni sie zakrzywionego zakresu 4b krzy¬ wej na fig. 4, wtedy krzywa bedzie miala, prze¬ bieg, przedstawiony przerywana linia B\ a wiec rzeczywii&cie calkowicie logarytmiczny. W kaz¬ dym przypadku przeniesienie przez wzmacniai- cze 40 diaije napiecie wyjsciowe zasadniczo odpo¬ wiadajace lcgarytmowi napiecia wejsciowego, to znaczy napiecie wyjsciowe odpowiada zaczernie¬ niu zamiast natezeniu swiatla, poniewaz miedzy tymi dwiema wielkosciami istnieje, jak wiado^ mo, zaleznosc logarytmiczna. Krzywe B z fig. 10 mozna osiagnac przy zastosowaniu wzmacniaczy 40 przedstawionych na fig. 6. W czasie przeno¬ szenia przez stopnie nieliniowe trzeba uwazac na poziom napiecia. W omawianym przypadku wartosc czerni krzywej A na fig. 9, to znaczy czesci C tej krzywej odpowiadaja poziomowi na¬ piecia!, który nalezy utrzymywac na stalym po^ ziemie, przy czym, urzadzenia stabilizujace skla¬ dowej stalej pradu powinny byc czynne w za¬ leznosci od tego poziomu. Jezeli: zostanie spel¬ niony ten warunek, wtedy napiecie wyjsciowe wzmacniacza 400 bedzie proporcjonalne do sto¬ pnia, zaczernienia!, ze wzgledu na swój logaryt¬ miczny charakter, które odpowiada natezeniu pobranego swiatla. Logarytmiczne napiecia zo¬ staja wzmocnione we wzmacniaczach 101, któ¬ rych miary wzmacniania sa nastawione tak, ze otrzymuje.sie pozadana wartosc y , odpowiednio do srodkowej czesci krzywej na fig. 4. Po tym nastepuje wzmocnienie we wzmacniaczach zan krzywienia 402, których charakterystyki odpo wiiadaja krzywej 402a tak, ze napiecia wyjscie^ we na. zaciskach 40d, e, f na fig. 4 dokladnie odpowiadaja wartosci zaczernienia jednej war¬ stwy filmu pozytywowego 14. Jest zrozumiale, ze wzmacniacze 401 nie musza stanowic odreb¬ nych jednostek, lecz odpowiednie liniowe wzmocnienie moze byc rozdzielone na stopniach nastepujacych po sobie. To' samo dotyczy wzmac¬ niaczy 401 i 402. Wzmacniacze 400R i 402R mozna np. zastapic jednym wzmacniaczem o takich samych wlasciwosciach przenoszenia.Napiecia „zaczernienia'* doprowadza sie nar- stepnie do ukladu mieszajacego 41, w którym do kazdej wielkosci barwy albo napiecia zar czernienia dodaje sie czesc obydwóch innydi, co powinno nastapic zgodnie ze spektralnymi zasiegami aktywnosci barwników filmu pozy¬ tywowego. O/nosnie np. czerwonej wielkosci barwy opornik 42R jest znacznie mniejszy, niz oporniki 43G i 43B tak, iz napiecie u wejscia wzmacniacza 45R odpowiada zasadniczo wiel¬ kosci czerwonej barwy zgodnie z faktem, ze czerwony i zólty barwnik filmu pozytywowego absorbuje takze czerwien w malym zakresie tak, ze czerwone swiatlo dochodzace do obserwatora nie jest ustalone wylacznie przez zaczernie¬ nie barwnika zielono-nielbieskiego, lecz oprócz tego takze w pewnej mierze przez zaczernienie obydwu innych barwników. Zaczernienie tych barwników zalezy z drugiej strony od natezenia swiatla zielonego albo niebieskiego, które do¬ chodzi do zielonej lub niebieskiej emulsji. Zgod¬ nie z tym uklad mieszajacy 41 dodaje do war¬ tosci czerwonej barwy odpowiednie czesci wiel¬ kosci zielonej i niebieskiej barwy. Zestawienie to moze nastapic dlatego liniowo, poniewaz sa to wlasnie napiecia zaczernienia, które dopro¬ wadza sie do ukladu mieszajacego tak, ze suma¬ ryczne zestawienie nastepuje w taki sam spo¬ sób, jak w przypadku zaczernienia warstw ab¬ sorpcyjnych polaczonych jedna za druga.Wtórne wielkosci barw znajdujace sie na wyj¬ sciu ukladu mieszajacego zostaja nastepnie do¬ prowadzone przez wzmacniacze 45 do kazdej z .katod 22, 24 i 26. Powstajacy przez to obraz na ekranie lampy 21 jest ze wzgledu na swój charakter pozytywem, poniewaz urzadzenie do badania jako calosc dokonalo odwrócenia fazy.Wzmacniacze 45 posiadaja, jak juz wspomnia¬ no, charakterystyke odpowiadajaca krzywej C na fig. 11. Przy wykonaniu Wedlug fig. 8 wynika nieliniowosc dla jednego z tych wzmacniaczy przez nieliniowa wlasciwosc czlonu sprzezenia zwrotnego, dokladniej mówiac przez lamjoe 74 tego czlonu.Poziom napiecia na wejsciu ustala sie za po¬ moca ukladu 64, który zostaje uruchomiony pod¬ czas ruchu wstecznego wskutek doprowadzanych impulsów, dlatego napiecie wyjsciowe na za¬ cisku 47 zamyka skladowa stala pradu. Zostaje -8 -ono doprowadzone do lampy oscyloskopowej 21, której charakterystyka wykazuje przebieg zgod¬ nie z krzywa D na fig. 12.Odpowiednio do charakteru nachylenia jej krzywej nastepuje odwrócenie fazy tak, ze dany poziom, który we wczesniejszych stopniach od¬ powiada wartosci czerni teraz odpowiada war¬ tosci bieli odtwarzanego obrazu pozytywowego.Obraz pozytywowy jest odwrotny do negatywu zarówno odnosnie natezenia swiatla jak tez skladu barw. Jezeli np. okreslony punkt obrazu posiada barwe niebiesko-zielona oznacza to, ze swiatlo doprowadzone do powielacza sklada sie zasadniczo z zieleni i blekitu. Odwrócenie fazy powoduje w tym przypadku to, ze w odtworzp- nym obrazie wystepuje glównie itylko czerwien, a nie ma zieleni ani blekitu. Nliebiesko-zielpny punlkt obrazu negatywowego odpowiada zateim czerwonemu punktowi obrazu .pozytywowego.Wspomniano juz, ze nieliniowosc lampy oscy¬ loskopowej sumuje sie z nieliniowoscia wzmac¬ niaczy 45 tak, ze nalezy uwzglednic charakte¬ rystyke wypadkowa tych obydwóch stopni. Ta charakterystyka powinna miec przebieg wyklad¬ niczy odpowiednio do wlasciwosci barwnika fil¬ mu pozytywowego przy róznicowym odtwarzaniu barwy. Przy jednej warstwie barwnika prze¬ puszczane swiatlo jest proporcjonalne puszczalnosci tak, ze np. dla barwnika niebiesko- zielonego w stosunku do czerwieni obowiazuje nastepujace równanie: LR = Ls Tc' .(» gdzie LR oznacza czerwona skladowa przepusz¬ czonego swiatla, Ls — swiatlo wytworzone przez zródlo 15 a T c — przepuszczalnosc barwnika niebiesko-zielonego. Miedzy zaczernieniem D barwnika i przepuszczalnoscia T istnieje zwia¬ zek: D = - log T, (4) przy czym rozpatruje sie logarytm dziesietny.Z obydwóch równan (3) i (4) wynika zaleznosc: LR = LS(10-D< (5) Wypadkowe natezenie swiatla jest wiec funkcja wykladnicza zaczernienia. Poniewaz napiecia wejsciowe wzmacniaczy 45 odpowiadaja zaczer¬ nieniu, jasne jest. ze inusi miec miejsce wzmoc¬ nienie wykladnicze.W filmie kolorowym stosunki przedstawiaja sie podobnie jak przy jednej warstwie barwnika z ta róznica, ze chodzi o trzy polaczone jedna po drugiej warstwy barwnika, przy czym oprócz tego istnieje „sprzeganie krzyzowe" miedzy barwnikiem, .poniewaz kazdy barwnik oprócz wplywu na wlasna barwe podstawowa wplywa takze na obydwie inne barwy podstawowe. Dla tego przypadku obowiazuje zaleznosc: U = UTf (6) gdzie L0 oznacza ilosc swiatla przepuszczonego z filmu, a Tf — przepuszczalnosc filmu.Przepuszczalnosc filmu Tf sklada sie z ilo¬ czynu przepuszczalnosci poszczególnych skladni¬ ków wedlug równania: Tf = Tc Tm Tw Tx ' (7) gdzie c, m, y i x oznaczaja warstwe nosna filmu dla blekitu — zieleni, czerwieni, zólcieni itd.Nalezy zauwazyc odnosnie wielkosci T, ze jest ona zalezna od spektralnego skladu swiatla.Z równania (4) wynika wypadkowe zaczernie¬ nie Df filmu wedlug równania: Df =- log T, =- log (Tc Tm TB Tx) (8) z czego wynika: Df =- log Tc- log Tm - log T„ - log T, (9) albo D, = D„ + Dm + D, + D* (10) Widac z tego, ze zaczernienia sumuja sie. i Z równania (8) wynika: i Tf¦= 10 _Df (11) Po podstawieniu tej wartosci do równania (6) uzyskujesie: . | L, = Ls • 10 -D< (1? Z tego wynika przy zastosowaniu równanila (10): . , L0 = Ls .10-Dc .10—Dm .10—Dy .10-D*: (1?) Wykladniczy sposób pracy barwników wyra¬ zony równaniem (13) musi byc odtworzony przez urzadzenie do badania filmu posiadajace wlas¬ ciwosc odpowiedniego przenoszenia wykladni¬ czego, przy czym to odtworzenie powinno na¬ stepowac po dokonanym zmieszaniu w ukladzie 41, poniewaz. uklad 41 pracuje sumujaco, co jest zalozeniem, ze chodzi tutaj o napiecie zaczer¬ nienia. - 9 -. .Ponizej zostanie wyjasnione odtworzenie war¬ tosci y filmu pozytywowego przy przenoszeniu wielkosci barwy. W zwiazku z tym zasadnicze znaczenie posiada szeregowe polaczenie logaryt¬ micznych stopni wzmocnienia i stopni wyklad¬ niczych, poniewaz zakladajac, ze istnieje okre¬ slona miara wzmocnienia miedzy stopniami; taki uklad posiada charakterystyke odpowiada¬ jaca funkcji potegowej, której wykladnik moze byc dobrany tak, aby odpowiadal pozadanej wartosci y • To najprosciej przedstawiono na fig. 13, na której logarytmiczny stopien 90, li¬ niowy stopien 91 i wykladniczy stopien 92 sa polaczone szeregowo w wymienionej kolejnosci.W tym przypadku pomija sie zafcrzywiona czesc 4b krzywej na fig. 4. Chodzi wiec tutaj o uzy¬ skanie wartosci y . Stopien 90 posiada cha¬ rakterystyke logarytmiczna 90a odpowiadajaca równaniu: e^ = log d » (14) a charakterystyka liniowa 91a stopnia 91 odpo¬ wiada równaniu: e3 = y e2 (15) przy czym y oznacza stala.Charakterystyka wykladnicza 92a stopnia 92 odpowiada równaniu: e4 = 10 e* (16) Litery eu L2, L3 itd. oznaczaja napiecia w punk¬ tach oznaczonych na fig. 13. Stosujac równania (14) do (16) otrzymuje sie nastepujaca, zaleznosc miedzy e4 i et: e4 = io-T Jge' <17 albo e4 = ei -T , <18 to znaczy, ze chodzi tutaj o funkcje potegowa z wykladnikiem y.Jezeli przewiduje sie odwrócenie fazy, to znak wykladnika w równaniu (18) zmienia sie i rów¬ nanie to przyjmuje nastepujaca postac: Porównanie równania (19) z nastepujacym równaniem % L = K'E-T, (20) które zgadza sie z równaniem (2a),i przedsta¬ wia charakterystyke filmu pozytywowego. Wska¬ zuje on, ze mozliwe jest odtworzenie wartosci y filmu pozytywowego, jezeli y z równania (19) posiada odpowiednia wartosc. To co powiedzia¬ no dotyczy kazdej barwy podstawowej z osobna.W praktyce oczywiscie wystepuja' odchylenia od zasadniczych wartosci przedstawionych na fig. 13 tak, ze np. nalezy uwzglednic ewentual¬ nie istniejace wzmocnienie w stopniu logaryt¬ micznym albo wykladniczym oraz charaktery¬ styke wedlug pierwiastka kwadratowego lam¬ py 21.Pozadana miare wzmocnienia y oraz rodzaj i sposób rozdzielania jej na róznych nielinio¬ wych stopniach kazdego kanalu przenoszenia, mozna ustalic za pomoca miary wzmocnienia rózniczkowego, koniecznego dla kazdego stopnia nieliniowego. Wyrazenie „wzmocnienie róznicz¬ kowe" odnosi sie do nachylenia charakterystyki przenoszenia stopnia w okreslonym punkcie. Za¬ kladajac, ze znane sa warunki pracy jednego stopnia mozna obliczyc zakres kombinacji wzmocnienia rózniczkowego, to znaczy stosunek miedzy jego najwieksza i najmniejsza wartos¬ cia. W kazdym przypadku bierze sie przy tym pod uwage tylko rzeczywiscie dajacy sie wyko¬ rzystac zakres, kazda wchodzaca w rachube cha¬ rakterystyke, np. barwnika filmu albo stopnia wzmocnienia. Ma to zasadnicze znaczenie, po¬ niewaz, praktycznie biorac, zakres pracy filmu negatywowego, a tym samym takze wielkosc barw wytworzonych przez powielacz, najczesciej znacznie przewyzsza zakres pracy filmu pozy¬ tywowego. W urzadzeniu do badania filmu we¬ dlug wynalazku, trzeba uwzglednic te wlasci¬ wosc filmu pozytywowego. Zaklada sie np., ze film pozytywowy posiada wartosc y = 4 oraz, ze stojacy do dyspozycji zakres kontrastu od¬ twarzanego obrazu odpowiada stosunkowi 100:1.Przy zaleznosci wedlug TÓwnania (20) miedzy swiatlem padajacym E i swiatlem wychodza¬ cym L mozna okreslic wzmocnienie rózniczkowe wyrazone w decybelach jak funkcja L (w decy¬ belach) za pomoca nastepujacego równania, któ¬ re otrzymuje sie przez rózniczkowanie i przez uproszczenie równania (20): dL = T + 1 . , K (21) dE T~ L + K2 Stosunek kontrastu 100 :1 mierzony w decy¬ belach odpowiada wahaniu od 0 do 40. Wsta¬ wienie tych wartosci do równania (21) przy uzyciu y o wartosci równej 4 oraz odjecie obydwóch tak otrzymanych wyników daje to, ze zakres wahan, który konieczny jest do - 10 -wzmocnienia rózniczkowego, to znaczy stosunek majwiekszego wzmocnienia do najmniejszego, wynosi 50 decybeli. , ¦ ¦ W poddbny sposób- mozna wyrazic, ze róznicz¬ kowe wzmocnienie czesci wykladniczej urzadze¬ nia wedlug wynalazku stoi w nastepujacym prostymi stosunku do swiatla wychodzacego: dL = L , (22) 4V gdzie V oznacza napiecie wejsciowe stopnia wy¬ kladniczego. Dla zakresu kontrastu o 40 decy¬ belach równanie (22) podaje, ze odpowiedni sto¬ sunek wzmocnien rózniczkowych stopni wyklad¬ niczych takze osiagnie wartosc 40 decybeli. Sto¬ sunek nachylenia najwiekszego do najmniejsze¬ go w zakresie pracy krzywej nieliniowej 92b na fig. 13 (powinien wiec wynosic 40 decybeli.Pozostaje jeszcze 10 decyibeli zmian wzmocnie¬ nia, które umieszcza sie w stopniu logarytmicz¬ nym.Stosunek najwiekszego do najmniejszego na¬ chylenia charakterystyki jest miara nielinio¬ wosci. Wynika wiec, ze najwieksza czesc nieli¬ niowosci przy zalozonych stosunkach bedzie znajdowala sie w czesci wykladniczej, urzadzenia do badania filmu, podczas gdy mniejsza czesc znajduje, sie we wzmacniaczu logarytmicznymi.Porównanie równan (21) i (22) wskazuje, ze przy wiekszych wartosciach t zawsze wieksza czesc nieliniowosci przypada na stopnia wykladnicze i odpowiednio mniejsza czesc na stopnie loga¬ rytmiczne. Jezeli y posiada wartosc znacznie wieksza niz 4, wtedy zapotrzelbowanie na nieli¬ niowosc w stopniach logarytmicznych jest talk mala, ze moze byc pominieta, a stopien loga¬ rytmiczny moze byc zastapiony stopniem linio¬ wym. Przy wartosci y równej 4 mozna, o ile to jest mozliwe, obejsc sie ibez stopnia logaryt¬ micznego, jednak nie nalezy tego czynic, jezeli chce sie uzyskac odtworzenie bez zarzutu z od¬ powiednia wartoscia stosunku kontrastu.W lampie oscyloskopowej nieliniowosc odpo¬ wiada stosunkowi najwiekszego do najmniej¬ szego wzmocnienia rózniczkowego o okolo 20 decybelach tak, ze o ile czesc wykladnicza po¬ winna w sumie posiadac 40 decybeli, wówczas pozostalych 20 decybeli nalezy przewidziec dla wzmacniaczy nieliniowych. Stopnie nieliniowe nalezy korzystnie wykonac tak, aby uzyskac nie¬ liniowosc tego samego rodzaju, to znaczy, rózne stopnie pracuja równoczesnie przy najwiekszym lub najmniejszym wzmocnieniu rózniczkowym.Warunki te w danym przypadku sa spelnione, co widac z krzywych na fig. 10, 11 i 12. Pomi¬ nieto przy tym odtworzenie w zakresie dolnym krzywej, to znaczy wyszlo sie z krzywej B? ma fig. 10. Wartosc maksymalna wzmocnienia odpo¬ wiada przy tym bieli w odtworzonym obrazie.Pomiar wielkosci wzmocnienia róznych czesci urzadzenia nalezy przeprowadzic z uwzglednie¬ niem warunku, ze kazdy nieliniowy stopien pra¬ cuje w zakresie z pozadana wielkoscia zmian nieliniowosci. Jest przy tym najbardziej korzyst¬ ne zaczac od lampy oscyloskopowej 21 i praco¬ wac dalej do tylu, poniewaz pomiar stopnia lampy obrazowej ustala sie stosunkowo jedno¬ znacznie przez zakres kontrastu. W przytoczo¬ nym przypadku wydajnosc swiatla lampy oscy¬ loskopowej powinna posiadac zakres kontrastu 100:1, co odpowiada stosunkowi 40 decybeli.W ten sposób okresla sie napiecie wstepne i za¬ kres wahan napiecia wstepnego dla kazdego strumienia katodowego lampy. Wielkosc wzmoc¬ nienia wzmacniaczy 45 trzeba dobrac tak, aby napiecie wyjsciowe odpowiadalo temu wyma¬ ganiu, przy czym oprócz tego nieliniowosc po¬ winna odpowiadac zmianie wzmocnienia 20 de¬ cybeli.Napiecia wejsciowe wzmacniaczy 45 musza wykazywac do tego odpowiednia amplitude i przez to zostaja okreslone takze napiecia wyj¬ sciowe wzmacniaczy 40, o których zalozono, ze sa:iogarytmiczme. Dla tych wzmacniaczy nalezy oprócz tego uwzglednic to, ze powinny one wy¬ kazywac nieliniowosc odpowiednio do stosunku wzmocnienia o 10 decybelach.W uprzednich rozwazaniach nie uwzgledniono zakrzywienia w zakresie dolnym krzywej na fig. 4. Zakrzywienie to zostaje wywolane odpo¬ wiednia zmiana wielkosci wzmocnienia albo nie¬ liniowosci, odpowiadajaca wartosci y w od¬ powiednim zakresie zmian napiec wielkosci barw. Przyklad przeprowadzenia tego w postaci wzmacniaczy 40 objasniono w zwiazku z fig. 6.Stopnie logarytmiczne jak wspomniano mialy za fzadanie przemienic napiecia odpowiadajace intensywnosci albo natezeniu swiatla w napie¬ cia odpowiadajace odpowiedniej wartosci zaczer¬ nienia. W pozornej sprzecznosci do tego jest fakt, ze przy wiekszych wartosciach 7 poza¬ dana jest mniejsza wielkosc nieliniowosci we wzmacniaczach 40. Jednak sprzecznosc ta jest tylko pozorna, poniewaz gdy miara nieliniowosci pozadana we wzmacniaczach 40 spada, wtedy jest to jednoznaczne z tym, ze wzmacniacze te - n -musza pracowac w mniejszym zakresie ich cha¬ rakterystyki logarytmicznej. Rodzaj pracy jest logarytmiczny, jednak przy bardzo malym za¬ kresie pracy mozna uwazac wzmacniacz loga¬ rytmiczny w przyiblizeniu za równorzedny ze wzmacniaczem liniowym., Z powyzszego widac, ze na ekranie lampy oscyloskopowej powstaje obraz pozytywowy, który dokladnie jest taki sam jak obraz, który przy zachowaniu odpowiednich warunków od¬ nosnie oswietlenia i wlasciwosci barwników itd. moznaby otrzymac fi^posobem fotograficznym.Teraz bedzie wyjasnione, jak za pomoca urza¬ dzenia wedlug wynalazku nalezy przeprowadzic sposób fotograficzny tak, aby nie musial on byc powtórzony. W zwiazku z tym nalezy zauwazyc, ze blad w naswietlaniu albo blad w barwie fil¬ mu negatywowego mozna zwyczajnie wyrównac przez odpowiednia zmiane intensywnosci albo przez zmiane barwy zródla swiatla 12. Najczes¬ ciej uwaza sie za najbardziej korzystne prze¬ prowadzanie wyrównania podczas naswietlania zamiast sposobem, chemicznym, wedlug którego trudno jest zauwazyc okreslona zmiane tak, ze nie jest pozadane przeprowadzenie zmian w tym sposobie. Mozna wiec prawie zawsze osiagnac pozadane wyrównanie.Urzadzenie wedlug wynalazku jest w tym celu zaopatrzone w uklad, umozliwiajacy odtwarza¬ nie zmiany intensywnosci albo zmiany barwy zródla swiatla stosowanego podczas kopiowania.W danej postaci wykonania urzadzenia sluza do tego celu dzielniki napiecia 38, zaopatrzone w galki do nastawiania ze skala. Skala podaje odpowiednie natezenie swiatla i barwy przy fo¬ tograficznym kopiowaniu tak, ze przez ustawie¬ nie galek skali tak, aby obraz lampy oscylosko¬ powej byl bez zarzutu, mozna odczytac bezpo¬ srednio z tych ustawionych wartosci skal, jak nalezy przeprowadzic sposób fotograficzny, aby obraz wytworzony w ten sposób zgadzal sie z obrazem na ekranie lampy oscyloskopowej.W normalnym sposobie kopiowania poprawki przeprowadza sie w ten sposób, ze dla kazdej z trzech barw przewidziane jest dajace sie re¬ gulowac urzadzenie tlumiace, za pomoca któ¬ rego zostaje zmieniona intensywnosc barwy.W celu dopasowania do tego sposobu galki urza¬ dzenia mozna je zaopatrzyc w skale odpowiada¬ jaca miarze tlumienia.Przy zastosowaniu elektrycznych dzielników napiecia zaklada sie, ze zarówno fotopowielacz, jak tez inne stopnie poprzedzajace dzielniki na¬ piecia sa zasadniczo liniowe, aby cechowania równiez byly liniowe. Jezeli stosuje sie cecho¬ wania nieliniowe, wówczas dane sluzace do na¬ stawiania skladowych swiatla kopiujacego moz¬ na ustalic albo za pomoca obliczen matematycz¬ nych, albo za pomoca dosc obszernych tablic.Tablice musza posiadac duzy zakres, poniewaz kazda z trzech galek dzielnika napiecia musi byc nastawiana niezaleznie od innych tak, ze istnieje duza mozliwosc kombinacji. Inna moz¬ liwosc polega na optycznym regulowaniu wiel¬ kosci wzmocnienia, np. za pomoca kalibrowa¬ nych filtrów optycznych wlaczonych miedzy fil¬ mem negatywowym 28 i powielaczem 36. Filtry te mozna ustawic wówczas, gdy pozadany obraz pozytywowy ukaze sie na ekranie lampy 21, i ze nastawione wartosci filtru podaja wtedy poza- dana zmiane sposdbu fotograficznego. We wszy¬ stkich przypadkach wystepuje ta zasadnicza za¬ leta wynalazku, ze nie jest konieczne sporza¬ dzanie próbnego egzemplarza filmu pozytywo¬ wego.Wspomniano juz, ze warunkowo moze byc zwiazane z trudnosciami czesci wejsciowe urza¬ dzenia, to znaczy przerywacz 30, zwierciadla 32 i 33, filtry barwne 35, powielacz 36 i wzmac¬ niacze 37 winny byc w dokladnej zgodnosci z czulosciami zdjec róznych czulych na barwe e- mulsrji filmu pozytywowego. W takich przypad¬ kach mozna wyrównac niezgodnosci za pomoca urzadzenia korygujacego.Szczególnie w przerywaczach z ruchomymi plamkami swietlnymi istnieje trudnosc w tym wzgledzie, poniewaz spektralny rozdzial energii swiatla nie jest na ogól równomierny odnosnie krzywych czulosci barwników filmu barwnego.Substancja swiecaca, zastosowana w przerywa¬ czach tego rodzaju, wytwarza glównie swiatlo zielone. Jezeli kanaly do zdjec dla czerwieni albo blekitu sa tak wymierzone, ze odpowiadaja one jednej z tych barw, wówczas odpowiednie napiecia wyjsciowe powielaczy 36R albo 36B nie porównujac z poziomem zaklócenia posia¬ daja wystarczajaco wielka amplitude. Stosunek sygnalu do zaklócen jest bardzo niski i zaklóce¬ nia wplywaja w ujemny i widoczny sposób na odtwarzany obraz.W celu usuniecia tej wady mozna rozszerzyc zakres czulosci kanalu dla czerwieni oraz ka¬ nalu dla blekitu tak, ze rozciagnie sie on do zakresu zielonego. Przez to zostaje podwyzszony stosunek sygnalu do zaklócen, jednak wymie¬ nione kanaly nie odpowiadaja teraz dokladnie - 12 -czulosciom zdjecia emulsji filmu pozytywowego dla czerwieni i blekitu, alibo innymi slowaimi np. wielkosc barwy otrzymanej z (powielacza 36R odjpowiada mieszaninie czerwieni i zieleni.Jezeli rzeczywiste wlasciwosci zdjeciowe fi¬ rnu pozytywowego, które w porównaniu ze zmie¬ niona czuloscia urzadzenia do badania i wlasci¬ wosciami sprzezenia krzyzowego wywolanego barwnikami filmu negatywowego sa znane, wówczas mozna wymienione kolorymetryczne bledy poprawic za pomoca urzadzenia do korek¬ ty typu przedstawionego na fig. 14. Jak wynika z oznaczen zacisków wlaczajacych, urzadzeniem do korekty mozna zastapic wzmacniacze 37 na fig. 5. Do usuniecia bledów kolorymetrycznych urzadzenie zawiera dla kazdej barwy podstawo¬ wej jeden obwód mieszajacy 100. Do kazdego obwodu mieszajacego zostaja doprowadzone od strony wejsciowej trzy wielkosci barwy. Obwód jroeszajacy 100R powinien np. odejmowac od wielkosci czerwonej barwy, okreslone ulamki zielonej i niebieskiej wielkosci barwy, aby wynikajaca przy tym wielkosc odpowiadala wla¬ sciwej wartosci czerwieni. W przytoczonym przypadku, w którym zródlo swiatla wytwarza przewaznie swiatlo zielone, zielona wielkosc barwy jest glównie ta barwa, od której nalezy odjac czerwona wielkosc barwy.Jak w urzadzeniu przedstawionym na fig. 5 mozna zastosowac logarytmiczne i wykladnicze stopnie wzmocnienia w celu odtworzenia ewen¬ tualnie istniejacych nieliniowosci w czulosciach zdjeciowych emulsji barwnika filmu pozytywo¬ wego. Takze jezeli konieczne jest uwzglednienie wzajemnego wplywu barwników filmu negaty¬ wowego, trzeba przemienic wielkosci barwy w wielkosci zaczernienia, zanim zostana one dopro¬ wadzone do obwodu mieszajacego w celu wy¬ równania wymienionego Wzajemnego wplywu.Pomiar tych nieliniowych stopni nastepuje we¬ dlug zasad wyjasnionych juz w zwiazku z fig. 5. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób badania kolorowych filmów celem ustalenia wlasciwosci barw kopili otrzymywa¬ nych fotograficznie, np. kopii pozytywu filmo¬ wego powstalej z negatywu filmowego na dro- „ dze elektrycznej przy uzyciu aparatury do odtwarzania obrazów kolorowych przez wy¬ twarzanie elektrycznych wielkosci charakte¬ rystycznych barwy (napiecia, pradu) w za¬ leznosci od kazdej z poszczególnych barw podstawowych obrazu, i przenoszenia tych wielkosci do aparatury odtwarzania obrazu poprzez obwody przenoszace, w których te wielkosci elektryczne sa przetwarzane po¬ dobnie, jak odpowiadajace im wieikosci na¬ sladowanego sposobu fotograficznego, zna¬ mienny tym, ze co najmniej jedna z wlasci¬ wosci obwodów przenoszacych zmienia sie tak, az obraz ukazujacy sie na aparaturze od odtwarzania obrazu osiagnie zadane od¬ tworzenie obrazu filmu kolorowego, a pro¬ ces fotografowania przeprowadza sie mozli¬ wie z najwieksza zgodnoscia z elektrycznym odtworzeniem kopii pozytywu filmowego.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wywiera sie wzajemny wplyw co naj¬ mniej dwóch wielkosci charakterystycznych celem uwzglednienia wzajemnego wplywu materialów, z których tworza sie poszcze¬ gólne barwy na kopii filmowej przy zdej¬ mowaniu lub odtwarzaniu obrazu, wskutek czego zostaja wytworzone zmienione wiel¬ kosci charakterystyczne barwy, doprowar- dzone do aparatury odtwarzania obrazu ko¬ lorowego. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym. ze wzajemny wplyw wielkosci charaktery¬ stycznych wywiera sie w ukladzie matryco¬ wym, w którym co najimniej jedna z wiel¬ kosci charakterystycznych barwy laczy sie przez dodanie lub odjecie z co najmniej jedna inna wielkoscia charakterystyczna barwy, po czym napiecie wyjsciowe ukladu matrycowego doprowadza sie do wzmacnia^ czy o wykladniczej charakterystyce w celu wytwarzania zmienionych wielkosci charak¬ terystycznych barwy. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze wielkosci charakterystyczne barwy prze-r nosi sie za pomoca ukladu o charakterystyce nieliniowej celem uwzglednienia nielinio¬ wosci kopii filmowej. \ 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, zc nieliniowosc przenoszenia stosuje sie odpór wiednio do zmiennego nachylenia krzywych zaczernienia rózne wartosci, które sa odtwa¬ rzane. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym,, ze wielkosci charakterystyczne barw sa wy¬ twarzane tak, aby uzyskac wyrównanie rozr nych czulosci kopiii dla róznych barw pod¬ stawowych przy uwzglednieniu czulosci kor piii filmowej. - 13 —7. Sposób wedlug zastrz. 1 — 6, znamienny tym, ze wzajemny wplyw wartosci zaczernienia uzyskuje sie przez doprowadzanie tych war¬ tosci do ukladu mieszajacego. 8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze wielkosci charakterystyczne barwy prze¬ ksztalca sie przed doprowadzaniem ich do ukladu mieszajacego w wielkosci zaczernie¬ nia, odpowiadajace logarytmom tych warto¬ sci. 9. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze wzajemny wplyw wielkosci zaczernienia nastepuje w ukladzie matrycowym. 10. Sposób wedlug zastrz. 1 — 9, znamienny tym, ze przetworzone wielkosci charakterystycz¬ ne barwy przesyla sie za pomoca ukladu o wykladniczej charakterystyce przenoszenia, zgodnie z charakterystyka wykladnicza ma¬ terialów kopii filmowej, z których tworzy sie poszczególne barwy. 11. Sposób wedlug zastrz. 1 — 10, znamienny tym, ze przy przenoszeniu przez stopien nieliniowy ustala sie napiecie wejsciowe z uwzglednieniem poziomu potencjalu. 12. Sposób wedlug zastrz. 1 — 11, znamienny tym, ze dla otrzymania z negatywu filmo¬ wego obrazu, odpowiadajacego kopii pozy¬ tywu filmowego wytwarza sie zmiane bie¬ gunowosci. 13. Urzadzenie do stosowania sposobu badania filmów kolorowych, wedlug zastrz. 1 — 12, znamienny tym, ze posiada srodki nastaw- cze dla zmiany co najmniej jednej z wlasci¬ wosci obwodów przenoszacych celem umoz¬ liwienia odtwarzania zmian obrazu, które sa zgodne ze zmianami, jakie powinienby po¬ siadac obraz wytworzony fotograficznie przy uprzednio okreslonych zmianach w sposobie fotografowania. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 13, znamienne tym, ze posiada srodki umozliwiajace uzys¬ kanie wzajemnego, wplywu co najmniej dwóch wielkosci charakterystycznych barw celem uwzglednienia wzajemnego wplywu materialów, z których tworza sie barwy na kopii filmowej w czasie jej naswietlania lub przy jej odtwarzaniu, przez co powstaja zmienne wielkosci charakterystyczne bar¬ wy, które doprowadza sie do aparatury od¬ twarzania obrazu kolorowego. 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 14, znamienne tym, ze posiada uklad matrycowy, w którym co najmniej jedna z wielkosci charaktery¬ stycznych barwy ulega przetworzeniu przez dodanie lub odjecie co najmniej jednej in¬ nej wielkosci charakterystycznej barwy,, przy czym napiecia wyjsciowe ukladu ma¬ trycowego zostaja doprowadzone do wzmac¬ niaczy o charakterystyce wykladniczej, w których nastepuje wytwarzanie zmienionych wielkosci charakterystycznych barwy. 16. Urzadzenie wedlug zastrz.- 11 — 13, znamien¬ ne tym, ze krzywa charakterystyczna prze¬ noszenia posiada przebieg nieliniowy odpo¬ wiadajacy nieliniowosci kopii filmowej, co pozwala na nadawanie nieliniowosci, odpo¬ wiednio do zmiennego nachylenia krzywych zaczernienia, róznych wartosci w przedziale mocy odtwarzanych wartosci. 17. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 —16, znamien¬ ne tym, ze posiada aparat korekcyjny dla wzajemnego wplywu wielkosci, charaktery¬ stycznych barw w celu uwzglednienia róz¬ nicy pomiedzy czuloscia kopii filmowej i czuloscia urzadzenia do badania filmu ze wzgledu na rózne barwy podstawowe. 18. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 — 17, znamien¬ ne tym, ze posiada jako aparat korekcyjny uklad mieszajacy lub srodki do wzajemnego wplywu wielkosci charakterystycznych barw, przy czym doprowadzone sa one do strony wejsciowej ukladu mieszajacego, a na jego stronie wlasciwej zjawiaja sie zmienione wielkosci charakterystyczne barw. 19. Urzadzenie wedlug zastrz. 18, znamienne tym, ze zawiera logarytmiczny stopien prze¬ noszenia, w którym wielkosci charaktery¬ stycznych barw przed doprowadzeniem do ukladu mieszajacego, sa przeksztalcone w napiecia zaczernienia odpowiadajace ich lo¬ garytmom. 20. Urzadzenie wedlug zastrz. 19, znamienne tym, ze posiada uklad mieszajacy, sklada¬ jacy sie z ukladu matrycowego do kazdej z wielkosci charakterystycznych barw zo¬ staje dodany okreslony ulamek jednej lub obu innych wielkosci charakterystycznych. 21. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 — 20, znamien¬ ne tym, ze zawiera uklad matrycowy .pozwa¬ lajacy na doprowadzenie zmieniionych wiel¬ kosci charakterystycznych barwy do stopnia przenoszenia o charakterystyce wykladni¬ czej, której wykladniczy przebieg jest dopa¬ sowany do wykladniczego charakteru mate¬ rialów, z których tworza sie barwy na kopii filmowej. - 14 -22. "Urzadzenie wedlug zastrz. 13—20, znamien¬ ne tym, ze zawiera stopien ukladu nielinio¬ wego, w którym nastepuje ustalenie napiec wejsciowych i poziomu potencjalu. 23. Urzadzenie wedlug zastrz. 18 — 21, znamien¬ ne tym, ze posiada srodki do oswietlania filmu kolorowego bialym swiatlem o nie¬ równomiernym spektralnym rozkladzie e- nergii, przy czym aparat korekcyjny do wza¬ jemnego wplywu 'wielkosci charakterystycz¬ nych barw tak jest wykonany ze wzgledu na wspomniane nierównomiernosci, ze po¬ woduje ich zniwelowanie. 24. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 — 22, znamien¬ ne tym, ze posiada co najmniej jeden kanal przenoszenia, sluzacy do wytwarzania jed¬ nej wielkosci charakterystycznej barwy, za¬ opatrzony w filtr barwy, przez który swia¬ tlo przepuszczone przez film kolorowy, prze¬ chodzi przed doprowadzeniem go do foto- elementu. 25. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 — 23, znamien¬ ne tym, ze posiada wycechowane srodki na¬ stawcze, dla niezaleznego nastawiania stop¬ nia wzmocnienia kazdej z charakterystycz¬ nych wielkosci barw. 26. Urzadzenie wedlug zastrz. 24, znamienne tym, ze posiada srodki nastawcze, sklada¬ jace sie z nastawiaJnych dzielników napie¬ ciowych. 27. Urzadzenie wedlug zastrz. 24, znamienne tym, ze posiada srodki nastawcze, sklada¬ jace sie z ukladów regulujacych tlumiennosc swiatla, doprowadzanego do kolorowej tas¬ my filmowej, odpowiadajacego kazdej bar¬ wie podstawowej. 28. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 — 26, znamien¬ ne tym, ze posiada stopnie nieliniowe do przenoszenia przeksztalconych wielkosci charakterystycznych barw, które uwzgled¬ niaja nieliniowosc urzadzenia do odtwarza¬ nia obrazu np. lampy oscyloskopowej. 29. Urzadzenie wedlug zastrz. 18 — 27, znamien¬ ne tym, ze zawiera aparat korekcyjny, któ¬ ry przy wytwarzaniu wielkosci charaktery¬ stycznych barwy podstawowej, dla której zródlo swiatla sluzace do naswietlania kolo¬ rowej tasmy filmowej, jest stosunkowo ubogie w energie, przy wykorzystaniu prze¬ mienionej barwy .podstawowej w powiek¬ szonym przedziale spektralnym bogatszym w energie, pozwala na uzyskanie wielkosci charakterystycznych przemienionych z pow¬ rotem w wielkosci odpowiadajace barwie podstawowej filmu kolorowego przez odje¬ cie okreslonej czesci jednej lulb dwóch wiel¬ kosci charakterystycznych barwy. Hazeltine Corporation Zastepca: mgr inz. Adolf Towpik rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 44767 Ark. 1 37o 37R) 37d38R 3£ i, Cif 376 ^ 3,7e 40G - ^0R Z— 37B, 37f TL 5-* *^ 45 ?4 43B 7Ln "47 45G 408. 44B 45 B, 40f '42B Fig.b 1 a b c "S 1 6 B FIG 2 400 500 600 700 D FIG.

3. V" ^IG4 *02o/poit 40b 402R-' 4026 - 400 FIG.6Do opisu patentowego nr 44767 Ark. 2 •02RJ FIG MDo opisu patentowego nr 44767 Ark. 3 37o ' 37 b 1 ^r ' 37c 1 \ 1 101 R, 101 G -*1 I0IB1 l 1 + 100 R) a I00G} o o ¦Q0B; o + 102 R; 102 6; • 102 B, • *• 1 1 »* 1 * l 1 l 1 !«j | 1 1 "'< 1 1 1 1 J FIG.14 879. RSW „Prasa", Kielce. PL