Opublikowano dnia 10 lutego 19ol r. rt&c 3/bD 4u BIBLIOTEKA! Ui<:.jj, Goleniowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr44116 KI. 53 c, 3/02 Spóldzielnia Pracy Wytwórczosci Róznej „Impregnacja"*) Kraków, Polska Sposób wytwarzania jelit sztucznych Patent trwa od dnia 21 lipca 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania jelit sztucznych z papieru pergaminowe¬ go, zgodnie z którym paski papieru skleja sie na krawedziach klejem kazeinowym stanowia¬ cym roztwór kazeiny rozpuszczonej w alkaliach np. wodorotlenku sodowym i wapniowym lub w boraksie, a utworzony spaw garbuje sie w ka¬ pieli formaldehydowej, po czym sklejone jelita przepuszcza sie pojedynczo przez podgrzewane walce kalandra oraz sciska dodatkowo w prasie w celu uzyskania zupelnej szczelnosci, odporne¬ go na dzialanie goracej wody spawu.Dotychczas w celu uodpornienia jelit sztucz¬ nych na dzialanie goracej wody nasycano pa¬ pier stosowany do ich wyrobu masa klejowa, np. klejem skórnymi ewentualnie kazeinowym i garbowano go najczesciej aldehydem mrówko¬ wym. Niedogodnoscia tego sposobu bylo to, ze impregnowane w calej masie jelito trudno bylo calkowicie uwolnic od zapachu formaliny, wplywajacego ujemnie na smak wyrobu mie-- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Ignacy Mirtynski. snego. Ponadto do takiego jelita przywiera na calej powierzchni dosc mocno siekanina miesa, co znów utrudnia uzycie ich do wyrobu kielbas.Powyzszych niedogodnosci usilowano uniknac przez wprowadzenie do wyrobu jelit papieru pergaminowego, otrzymywanego jak wiadomo dzialaniem stezonego kwasu siarkowego na pa¬ pier. Papier ten bedacy wodo-i paroodiporny w celu utworzenia jelita, próbowano laczyc na krawedziach przy uzyciu kwasu siarkowego lub fosforowego. Jakkolwiek jelito takie czyni¬ lo zadosc wymaganiom organoleptycznym, jed¬ nak spawanie kwasem nie zapewnialo dlugo¬ trwalej szczelnosci spoiny, poniewaz podczas skladowania ulegalo ono stosunkowo szybkiemu utlenianiu i karbonizacji wlókna celulozowego, oslabiajacej spoine. Równiez dlugotrwale goto¬ wanie i parzenie wedlin w takich jelitach po¬ woduje przenikanie do farszu miesa róznych szkodliwych dla zdrowia toksyn, które obniza¬ ja dodatkowo jakosc tych wedlin.Tych wszystkich* wad jest pozbawione calko¬ wicie jelito sztuczne wytwarzane sposobem we¬ dlug wynalazku. Bezkwasowa spoina jelita jestzupelnie odporna na dlugotrwale dzialanie wo¬ dy i pary w temperaturze 100°C oraz nie po¬ garsza zupelnie wlasciwosci organoleptycznych, poniewa3| paffiuje jcdyni& pasmo szerokosci 8—10 mim, na którym wplyw impregnacji daje sie zneutralizowac i w praktyce pozbawia cale jelito przykrego zapachu formaliny. Jelito wy¬ tworzone sposobem wedlug wynalazku nie ulega podczas dlugotrwalego skladowania utlenianiu i karbonizacji wlókna i tym samym zapewnia trwalosc spoiny, której zupelna szczelnosc gwa¬ rantuja koncowe operacje sposobu wedlug wy¬ nalazku, polegajace na przepuszczandu sklejo¬ nych jelit pojedynczo przez podgrzewane wal¬ ce kalandra oraz na sprasowaniu w pakietach np. recznej prasie w okresie 2—3 godzin.Te operacje oraz koncowe sezonowanie w stanie luznym w temperaturze 18 — 20°C za¬ pewnia uzyskanie jelita pelnowartosciowego.Na stopien odpornosci jelita na obciazenia me¬ chaniczne i dzialanie goracej wody posiada du¬ zy wplyw wlasciwy dobór kleju kazeinowego.Jak wykazaly doswiadczenia do wytwarzania jelit sposobem wedlug wynalazku, najbardziej celowe jest stosowanie kleju kazeinowego, Spo¬ rzadzanego na zimno lub goraco jednym z po¬ danych przykladowo sposobów.Przyklady wytwarzania kleju na goraco: Przyklad.I. 4, 5 kg suchej sproszkowanej kazeiny kwasowej wsypuje sie do 32 litrów wody o temperaturze nieprzekraczajacej 60°C.Do wytworzonej papki dodaje sie 1/2 kg bo¬ raksu, a na koniec dolewa sie 1/2 litra amonia¬ ku. Otrzymana mase podgrzewa* sie wciaz ja mieszajac az do uzyskania masy jednorodnej.Przyklad II. W 100 czesciach wody roz¬ puszcza sie 2 czesci sproszkowanego boraksu i 30 czesci kazeiny i po rozrobieniu mase od¬ stawia sie na godzine w celu specznienia. Na¬ stepnie stale mieszajac ogrzewa sie mase do temperatury 60° — 70°C w czasie od 7 — 10 minut, po czym studzi dodajac stopniowo 12 czesci amoniaku w celu uzyskania jednorodnej masy. W przypadku sporzadzenia kleju na zimno wystarczy do dobrze wymieszanego proszku, skladajacego sie przykladowo z 15 — 20 czesci kazeiny i 4 czesci boraksu ewentualnie 4—8 czesci dwuweglanu sodowego albo do mieszaniny zawierajacej 80 czesci kazeiny i 20 czesci wapna gaszonego, dodac 120 — 150 czesci zimnej wody w celu uzyskania pozadanej lep¬ kosci. 2529. RSW „Prasa", Kielc* Klej kazeinowy wytworzony z kazeiny roz¬ puszczonej w alkaliach uodpornia sie na dzia¬ lanie goracej wody lub pary, garbujac po skier jeniu papieru spoine w roztworze formaldehy¬ du. Mozna równiez zgodnie z wynalazkiem po¬ minac oddzielna operacje garbowania i wy¬ tworzyc bezposrednio klej kazeinowy odporny na dzialanie goracej wody. W tym celu na przy¬ klad mieszanine skladajaca sie z 85 czesci ka¬ zeiny i 15 czesci boraksu rozpuszcza sie w 100 czesciach wody i do otrzymanego roztworu do¬ daje sie okolo 15 czesci szesciometylenocztero- aminy. Spoina wytworzona przy uzyciu takiego kleju jest calkowicie nierozpuszczalna w wo¬ dzie, a dodatkowe kalandrowanie, sciskanie w prasie i sezonowanie jelita czyni te spoine szczelna, elastyczna i trwala. Klejenie jelit moze sie odbywac recznie lub mechanicznie. Poza kazeina jako podstawowy surowiec, zamiast po¬ danego w przykladach dwuboranu sodowego, mozna stosowac alkalia i inne zblizone do nich zwiazki, np. wodorotlenki sodowy i wapniowy, kwasny weglan sodowy, szklo wodne itp., za¬ chowujac jedynie w kazdym-przykladzie para¬ metry procesu produkcyjnego.Sztuczne jelito wykonane sposobem wedlug wynalazku przy uzyciu podanego kleju kazeino¬ wego jest produktem pozbawionym szkodli¬ wych skladników, bez smaku i zapachu oraz jest zblizone jakosciowo najbardziej do jelita naturalnego. PL