PL43990B1 - - Google Patents

Description

OPIS PATENTOWY Nt 43990 Biuro Zbytu Drewna Przedsiebiorstwo Panstwowe*) Ki. €5 b, 23 Poznan, Polska Sposób wiazania dluzyc w tratwy i poslugiwania sie przystosowanym zestawem narzedzi Patent trwa od dnia 16 wrzesnia 1958 r.Drewno uzytkowe dlugie, przeznaczone do transportu woda, musi byc do tego celu przy¬ gotowane, to znaczy zwiazane w tratwy, które umieszczone jedna za druga i polaczone ze soba tworza jednostke splawiana przez flisaków.Stosowane sposoby wiazania dluzyc sa bardzo róznorodne, a przy tym uzaleznione od charak¬ teru wód, a takze od miejscowego czynnika zwyczajowego.Dotychczas stosuje sie nastepujace sposoby wiazania dluzyc w tratwy: a) wiazanie dluzyc za pomoca witek lub zu¬ zytych lin stalowych polega na wywiercaniu we wszystkich dluzycach na obu ich koncach otwo¬ rów, przez które przewleka sie witke lub line, zas w celu ustalenia polozenba dluzycy na li¬ nie lub witce wbija sie w wywiercone otwory odpowiednio wyciosane kolki drewniane; b) wiazanie za pomoca zerdzi i gwozdzi polega na poprzecznym w stosunku do dluzyc ulozeniu na obu ich koncach zerdzi, które przybija sie dp dluzyc gwozdziami dzieki czemu nastepuje usta^ lenie polozenia dluzyc w trafarte; e) za pomoca zerdzi i drutu polega na niu dluzycy drutem od dolu i praeaaceDiu go na zerdz z góry, z zerdzi drut prasciffjBuy l*tf na spód pod nastepna dluzyce, ta otejanomna jest od dolu i drut znów praerzucoay na z góry itd- W ten sposób sa tratwy; d) wiazanie drutami polega ija niu dwóch dluzyc, po czym kolejno dofeacsn sif nastepne, obejmujac je kolejno draftem prze* wleczonym miedzy dwoma pierwszymi; czyn¬ nosc te wykonuje sie na obu koncach tnttwy; e) wiazanie za pomoca lancuchów 1 skobli pole¬ ga na poprzecznym ulozeniu na dluiyDach lanr cuchów i przybiciu ich do dluzyc *l Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr teiz. Benedykt Sikora.Wiazanie za pomoca witek lub .zuzytych lin stalowych jest bardzo pracochlonne, a 4akze powoduje strate cennego drewna przez wywier¬ canie otworów w dluzycach. Podczas rozbraja¬ nia tratwy zwiazanej zerdziami i gwozdnacnt*• zerdzie zawsze "ulegaja < zniszczeniu (sa przeci¬ nane na kawalki i rozlupywane) tak, ze stano¬ wia one Juz tylku*opaL Gyrozdzie natomiast sa wprawdzie prostowane, jednak podczas ich po¬ nownego wbijania znaczny ich procent ulega zniszczeniu. Poza tym gwozdzie pozostale w dlu¬ zycach sa powodem wylamywania sie zebów pil trakowych li tarczowych. W czasde rozbraja- jania tratew zwiazanych zerdziami i drutem, zerdzie ulegaja zniszczeniu, a drut zawsze tyl¬ ko w minimalnej ilosci jest przydatny do po - nownego uzycia. Rozbrajajac tratwy zwiazane tylko drutem, mimirnalny jego procent nadaje sie do ponownego uzytku, a reszta ginie badz stanowi zlom. Podczas rozbrajania tratew zwia¬ zanych lancuchami i skoblami, lancuchy slu¬ za do ponownego uzycia, natomiast skoble od- ;:Zj?stei'wane sa ze, znacznymi stratami i jprzed ponownym uzyciem musza byc prostowane i przywrócone do pierwotnego ksztaltu. Jak wy- fflikaf e. -powyzszego opisu tych sposobów wia¬ zania, sa one na ogól bardzo pracochlonne, a ich wykonanie jest skomplikowane. Przez stosowa¬ nie opisanych sposobów wiazan uzyskuje sie mniej lub wiecej sztywna powierzchnie tratwy.W zwiazku z koniecznoscia sterowania tratwa w czasie splawu, flisacy musza miec moznosc swobodnego poruszania sie po tratwie d dlatego najchetniej stosuja wiazania za pomoca zerdzi i gwozdzi, poniewaz ten sposób wiazania zapew- t nia najwieksza sztywnosc powierzchni.Sposób wykonania tratew wedlug wynalazku ftijest szczególowo nizej opisany, a przyrzady do jego stosowania sa przedstawione przykladowo v na rysunkach, xz .'których]-, fig. 1 przedstawia :. gjYOZdzio^klin z przodu, fig. la — gwozdzio- klin z boku, fig. Ib — gwozdzio-klin wedlug Uindli A—A wedlug fig. 1, fig. lc - przekrój c gwozdzio-klina wedlug linii B—B wedlug fig. 1, fig, Id — przekrój gwozdzio-iklina wedlug linii , C-rC wedlug fig. 1, fig. 2 — widok preta z na¬ sunietymi nan gwozdzio4dinami, fig. 3 — wi- .. dok z boku klucza uderzeniowego w prze- :: kroju ¦• czesciowym, fig. 4 — czesc klu¬ cza uderzeniowego w widoku z boku, fig 5;— widok z boku dolnej stopy klucza ude¬ rzeniowego wraz ze szczeka, fig. 5a-ta sama czesc w widoku z przodu, fig. 6 — czesc klucza pomocniczego w wfidoku z boku, fig. 6a — ta sama czesc w widoku z góry, fig. 7 — klucz po¬ mocniczy w widoku z boku, fig. 7a — ten sam% klucz w czesciowym przekroju w widoku 1 z przodu.W gwozdzio-klinie J, przedstawionym przy*- kladowo na fig. 1, la, Ib, lc i Id, znajdnje sie podluzne wyciecie o scianach równoleglych, za¬ okraglone na obu koncach, przy czym dolne za¬ okraglenie ma ksztalt daszka. Podluzne wycie¬ cie sluzy do przewlekania przez nie preta ze¬ laznego 2. Gwozdzio-klin jest wykonany z plas¬ kownika ze stali narzedziowej. Aby ulatwic wbijanie gwozdzio-klina, dolny jego koniec jest zwezony, zas krawedzie konca sa ostre. Gwoz¬ dziemkliny nawleka sie na pret zelazny odpo¬ wiedniej srednicy, przedstawiiony przykladowo na fig. 2. Dlugosc pretów jest dobierana odpo¬ wiednio do warunków i potrzeb, przy czym stosuje sie przewaznie prety dlugosci 1, 2 i 3 metry. Oba konce preta sa zawiniete na okraglo, co zabezpiecza gwozdzio-kliny przed zsunieciem sie z preta* a w zwiazanej tratwie zapobiegaj"a ewentualnemu zesunieciu sie krajnych dluzyc tratwy z preta.Prety z nawleczonymi gwozdzkklinamii ukla¬ da sie poprzecznie na obu koncach dluzyc, po czym gwozdzio-kliny wbija sie kolejno w dlu¬ zyce; w ten sposób powstaje tratwa. W przy¬ padku gdy wymagana szerokosc tratwy prze¬ kracza dlugosc posiadanego pretu, wówczas do skrajnej dluzycy, zwiazanej przez pret pierw¬ szy, wbija sie gwozcMo-klin nawleczony na pret nastepny, przez co uzyskuje sie potrzebna szerokosc tratwy. Zbite gotowymi elementami tratwy wykazuja wymagana sztywnosc, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej r ela¬ stycznosci, ulatwiajacej przechodzenie tratwy przez przeszkody. Stosujac wyzej opisane wia¬ zanie, tratwy po zakonczeniu splawiania muaza byc rozbrojone. Do tego celu sluza specjalne klucze: uderzeniowy i pomocniczy, przedstawjo ne przykladowo na fig. 3 do 7a. ^.; Klucz uderzeniowy, przedstawiony przyklado¬ wo na fig. 3, 4, 5 i 5a, sklada sie z czesci dolnej, tzw. stopy 3 z ruchoma szczeka 4, wzmocnienia SAVorznia 5, sworznia 6, trzonka z rury stalo¬ wej 7 z umocowana w górnej czesci tuleja:8, zabezpieczajaca przed wypadnieciem .czesc uderzeniowa 9 klucza, na, której umocowany jest pierscien oporowy 10. Gdy. klucz ntie: jest w uzyciu, na przyklad w czasie -transportu, wówczas czesc uderzeniowa 9 zabezpieczaja przed wysunieciem sie klamry sprezynowe ;f3, obejmujace tarcze ochronna 14, rraczke drew¬ niana 15, zabezpieczonej od góry przez zanito¬ wanie 16. Klamry sprezynowe 23-sa-umocdWane do trzonka 7 za pomoca hitów. : : ;/ - 2 -• Z r Klucz "poraoceiczy, przykladowo przedstawio- 1 ny iAa fig. 6, 6a, 7 i 7a, sklada sie ze stopy sta¬ lowej 18 z rozwidleniem na koncu i wyzlobie¬ niem 19, umieszczonym na górnej czesci stopy oraz z trzonka 17, wyfltonanego z rury stalowej.Szczeki rozwidlenia rozchylone sa ukosnie, tzn. ich rozwarcie od spodu jest wieksze, anizeli z góry. Klucz uderzeniowy sluzy do podwazania gwozdzao-ttddnów wbitych w dluzyce, a klucz pomocniczy — do wyciagania gwozdzio-klinów.Sposób stosowania klucza uderzeniowego jesi nastepujacy: klucz stawia' sie obok wbitego* gwozdzio-kiina w ten sposób, aby konce 3 i 4 klucza obejmowaly pret. Nastepnie, uderzajac czescia uderzeniowa 9 klucza, powoduje sie wglebienie konców 3 i 4 klucza w drewno.Z kolei, przechylajac trzonek klucza w kierun¬ ku konca stopy 4, powoduje sie podwazenie gwozdzio-klana wraz z jednoczesnym podniesie¬ niem preta. Nastepnie pod pret zaklada sie klucz pomocniczy w ten sposób, aby rozwidlenie klucza obejmowalo podwazany gwozdzio-klin i aby pret umiescil sie we wglebieniu 19 klucza.Przechylajac trzonek klucza powoduje sie zu¬ pelne wyciagniecie gwozdzio-fclina z dluzycy.Sposób wiazania tafli^tratew, wedlug wyna¬ lazku przeciwstawia sie wszystkim ujemnym cechom, dotychczas stosowanych wiazan, wy¬ kazujac przy tym zalety, których brak przy stosowanych dotychczas wiazaniach. Uzytkowa¬ nie, elementów jest dlugotrwale, przy pelnym odzysku ilosci uzytych do wiazania elementów.Frety, które w czasie splawiania, badz w innych okolicznosciach ulegly odksztalceniu, skrzywie¬ niu, bez.trudnosci moga byc wyprostowane i uzy¬ te ponownie do wiazania. W splawionym drew¬ nie nie pozostaja zadne czesci zelazne z uzytego wiazania, jak to ma miejsce przy innych wia¬ zaniach, np. przy zerdziach i gwozdziach, czy lancuchach i skoblach.Przy wszystkich dotychczas stosowanych wia¬ zaniach, flisacy ruszajac w droge (splawianie) zabierali dodatkowy zapas luznych czesci skla¬ dowych wiazania: zerdzie, gwozdzie, lancuchy, skoble itp., z których w razie potrzeby dopiero stwarzali wiazanie. Przy zabraniu gotowych (za¬ pasowych) elementów, calosc dc wiazania — element, jest do bezposredniego uzycia gotowy. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia ' patentowe 1. Sposób wiazania dluzyc w tratwy i poslugi¬ wania sie przystosowanym zestawem narza¬ dzi, znamienny tym, ze do wiazania dluzyc stosuje sie prety zelazne (2) zaopatrzone w gwozdzio-kliny (1), które wbija sie w dlu¬ zyce ich plaszczyzna klinowa równolegle do osi dluzycy, przy czym zakonczenia pretóV maja ksztalt ucha, uniemozliwiajacego wy¬ suwanie sie klinów, które stosuje sie do równoleglego wiazania partili tratew zwar¬ tych pretami z gwozdzio-klinami (1), które sa wykonane najlepiej z twardej stali na¬ rzedziowej w ksztalcie plaskownika, o zwe¬ zonym dolnym koncu z ostrymi krawedziami, przy czym w srodku plaszczyzny jest wyko¬ nany podluzny otwór zaikonczony zaokragle¬ niami, z których dolne jest celowo zdaszko- wane, zas otwór sluzy do przetkania preta (2), zakonczonego uchami, zabezpieczajacymi kli¬ ny przed zeslizgnieciem sie. ' ¦" 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym* ze do podwazania gwozdzio-klinów (1) sluzy klucz uderzeniowy, który sklada sie z dolnej czesci czyli stopy (3), osadzonej w rurze stalowej (7), stanowiacej trzonek klucza zakonczonej zaczepem (5), sworz¬ nia (6), przy czym stopa jest zakonczona czes¬ cia szczekowa• wspólpracujaca z ruchoma szczeka (4), zas trzonek narzedzia w ksztal¬ cie rury (7) ma przesuwnie osadzona czesc uderzeniowa (9) klucza, na której jest zamo¬ cowany pierscien oporowy (10), przy czyift czesc ta jest zabezpieczona przed wysunie¬ ciem slie w czasie transportu (klamrami spre¬ zynowymi (13), v obejmujacymi tarcze XW raczki (15), zabezpieczonej od góry przez za* nitowanie (16), 'o. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tyrn^ ze do wyciagania gwozdzio-klinów (1) slu¬ zy klucz pomocniczy, który sklada sie ze stopy stalowej (18) z rozwidleniem na koncu i wyzlobieniem umieszczonym na górnej czesci stopy oraz z trzonka (17), najlepiej z rury stalowej, przy czym szczeki rozwin dlenia na koncu stopy stalowej (18) sa sze¬ rzej rozstawione u dolu•stopy, zwezajac sie ku górze. Biuro Zbytu Drewna Przedsiebiortwo Panstwowe - 3 -Do opisu patentowego nr 43990 Ark. 1 Fig.1 A\ A-A B-B -^EZD- Fig.1c c-c ^^^Fig-IdDo opisu patentowego nr 43990 Ark.

2. Fig. U -4Do opisu patentowego nr 43990 Ark.

3. Fig.5a mm mL 'I L N 5 7 3 U 6 5 2219. RSW „Prasa", Kielce PL