Wynalazek dotyczy polaczenia przegubowych stropnic do obudowy górniczej scianowej w ko¬ palniach podziemnych.Chodzi przy tym o polaczenie, przy którym jedna stropnica jest zaopatrzona w nasadke, mogaca obracac sie dokola opory, umieszczo¬ nej w widelkach drugiej stropnicy.Wada dotychczas znanych polaczen stropnic, z nasadka na jednym koncu stropnicy i opora na drugim koncu polega na tym, ze wystar¬ czajace zabezpieczenie przeciwko wysunieciu nasadki jednej stropnicy z widelek drugiej, na skutek sil rozciagajacych w kierunku podluznej osi stropnic, mozna bylo uzyskiwac* tylko przez wsuniecie sworznia, klina itp. w poprzek do kierunku podluznego. Klin ten tworzyl przy tym jednoczesnie punkt obrotu dwóch wza¬ jemnie polaczonych stropnic lub stanowil opore, na której ukladal sie wystep znajdujacy sie na nasadce.Wsuwane sworznie mialy te wade, ze latwo mozna bylo je zgubic lub, ze zakleszczaly sie i w ten sposób utrudnialy wyjmowanie stropnic.Zadaniem wynalazku jest stworzenie prze¬ gubowego polaczenia dwóch odchylanych w pionie stropnic, w którym przeznaczona podparcia stropnica, po zawieszeniu i pod¬ niesieniu zamykalaby sie samoczynnie z zabu¬ dowana juz stropnica — bez stosowania sworz-ula* iulr podobnego elementu i aby zabezpieczo¬ na byla przeciwko Bilom rozciagajacym, tzn. ciw wyciagnieciu nasadki z widelek. kdka jednej stropnicy i widelki dru¬ giej stropnicy wedlug wynalazku sa zaopatrzo¬ ne w wystepy, nasady, noski itp. z jednej strony oraz wglebienia, rowki itp. — z drugiej strony, które wzajemnie wchodza w siebie i tak sa uksztaltowane, ze w polozeniu robo¬ czym obydwie stropnice sa ze soba powiaza¬ ne, natomiast w polozeniu swobodnym mozna wyciagnac jedna z drugiej.W jednej z form wykonania, nasadka jed¬ nej stropnicy posiada na swoim koncu wyste- s py, które wchodza w rowki widelek drugiej stropnicy. Poza tym nasadka jest zaopatrzona w wystajace na obydwie strony czopy, które wsuwa sie w umieszczone naprzeciw siebie otwarte oczka widelek i w ten sposób tworzy sie przegub dla obydwóch stropnic. Równiez powierzchnie oporowe wewnatrz widelek sa powierzchniami krzywymi i to w ten sposób, ze os krzywizny powierzchni oporowej moze pokrywac sie z osia obrotu nasadki wewnatrz widelek. Przy zakladaniu przeznaczonej do podparcia stropnicy, wsuwa sie najpierw do widelek nasadke z wystajacymi na boki Wy¬ stepami lub czyms podobnym, przy czym czopy ukladaja sie w otwartych oczkach. Przy pod¬ noszeniu do góry stropnicy przeznaczonej do podparcia stropu, wystepy zachodza za po¬ wierzchnie oporkowe, znajdujace Sie po wew¬ netrznej stronie widelek- i zamykaja obydwie stropnice w polozeniu roboczym.Glówna zaleta tego rodzaju polaczenia strop¬ nic jest to, ze uzyskuje sie przeciwstawiajace sie silom rozciagajacym zamkniecie, przy pod¬ niesieniu do góry przeznaczonej do podpar¬ cia stropnicy, bez dodatkowych czynnosci albo srodków zamykajacych.Okazalo sie korzystne wprowadzanie wysta¬ jacych na boki nasad takich, jak wystepy, noski, lub temu podobne, do rowka, który np. ¦ wykonany jest w oporku poprzecznym, np, w klinie wsunietym w tylna czesc widelek.Jezeli rowek w oporku poprzecznym wykona sie przy tym ukosnie, to wraz z wbijaniem Oporka mozna przesuwac koniec nasadki ku dolowi i w ten sposób wolny koniec przezna¬ czonej do podparcia stropnicy mozna dociskac do stropu. Tego rodzaju uksztaltowanie umoz¬ liwia tylko wówczas oporkowi na wyboczenie polaczen stropnic, gdy sa one zamkniete wza¬ jemnie w sposób, uniemozliwiajacy wysunie¬ cie.Równiez w ramach wynalazku lezy przypa¬ dek, gdy zamiast wystepów, nosków lub po¬ dobnych elementów, umieszczonych na nasadce, zostana one wykonane na wewnetrznych scian¬ kach widelek. Wystepy te trafiaja wówczas w rowki lub poza powierzchnie oporków w na¬ sadce.W celu uzyskania wyjatkowo latwego otwie¬ rania polaczenia stropnic, mozna oporek po¬ przeczny wykonac jako przesuwany w kierun¬ ku osi podluznej stropnicy. Oporek poprzecz¬ ny musi miec moznosc zajmowania co naj¬ mniej dwóch polozen, które moga byc równiez polozeniami skrajnymi, przy czym w jednym polozeniu oporka poprzecznego czopowate wy¬ stepy drugiej stropnicy powinny byc przymu¬ sowo 'prowadzone w rowku ozorka poprzecz¬ nego i to w ten sposób, ze przy poprzecznym ruchu oporka, podnosza sie one do góry lub opuszczaja w dól; w drugim - polozeniu, oppr- ka czopowate wystepy powinny znajdowac -sie poza rowkiem oporka, majac w ten sposób moznosc swobodnego poruszania sie do góry lub w dól, a tym samym równiez stropnice, na których znajduja sie wystepy, beda mo^ly obracac sie swobodnie wzgledem siebie.Jako srodek uzyskania takiego przesuwu oporka w kierunku podluznej osi stropnic wchodzi w gre wkladka, która przylega do oporka poprzecznego i .równiez przesuwa sie pomiedzy dwoma skrajnymi polozeniami.W jednym skrajnym polozeniu wkladki, opo¬ rek zajmuje takie polozenie, przy którym czo¬ powate wystepy stropnicy sa przymusowo pro¬ wadzone w rowku oporka poprzecznego.W drugim skrajnym polozeniu wkladki, opo¬ rek poprzeczny moze byc przestawiony w ta¬ kie polozenie, w którym czopowate wystepy znajda sie poza rowkiem oporka. poprzecznego.Wspomniana wyzej wkladka moze byc kli¬ nowa i moze byc tak uksztaltowana, ze w jed¬ nym polozeniu oporek poprzeczny moze znaj¬ dowac sie mozliwie blisko drugiej stropnicy, a w drugim polozeniu — mozliwie jak najdalej od niej, aby w ten sposób móc zwalniac czopo¬ wate wystepy drugiej stropnicy. Wraz z prze¬ suwaniem tego rodzaju wkladki* oporek po¬ przeczny jest, dociskany do zaopatrzonej w czo¬ powate wystepy nasadki, wsunietej w widelki drugiej stropnicy. Gdy wkladka .zostanie cofnie¬ ta, to mozna wówczas naciskac oporek po¬ przeczny w kierunku powrotnym, a czopowa¬ te wystepy, skoro wysuna sie z rowka opor- — 2 —k» fagda flMtflr ewbaipai porumc nfc w We- ranku piooewyen.We*ka 1 zwarta «*a*tr*ke*e metne tnyokac, gdy tweraany wkiadfee klin zostania w ten sposób wygiety, ii eeeiaiia utworzone ew*a aowieracnjiie iftnpwe e stajunkewo duaym UMGteflmw. Sto powierzchnie ttanewa anega zawsze dotykac wystepów oporowy©k, Jtfir* npaga byd umieszczone w jednakewej ailajjg sci od paaezczrzfiy, przechodzacej wtmm *•- dlsatna as aymetrti jrtrcpjnjcy, ¦!%ki uk!«d i ukw^tewenie as* talia pe* wazna «aleie, Ae najtowryttniej poefeyfo ueju tuowany rowek, w który wchodza caopowate lub ineezej ^t^altowane wstepy w eekl wzajemnego rtmnyfcaitla ftfwpnic U4 doetskft- nia ich do stropu, mese byc stosunkowo kre* U; w ten sposób wdajacy w miare potrzeby mniej lub wigcej aa boki oporek poprzeczny n*aae bye rówoiez aksócony. Polaczenie afcrop- nie ataje aie w tan appsife waskie i nie wy. maja zadnego laczacego je etementu, który petrzefcuje duzo udajaca, «o nie jest pozada¬ la w eiaanyeh warunkach kopaJuuajayoh.Podluzna przeeuwaleeae oporfca a^racenaga Btoze byc równia* w fen spoeeb wy^conywane, ze przewiduje fBA przenuwatea w fcierantoi pa. dluznym stropnicy, aaosnatowo wianka wklad**, kióea podpiera 3 tjriu aporek poorsecaay, a ea- asa moze byc nrTaanwana w liiarynkw wndlu*. aym atrepmcy, za pomaca jeaacae dalej alM ca atupBBky uaiiaszcaooego oJem«ntu napnana- jacega. np. ktme peprzecaaego. Poniewaz aie- sneni naprgzajacy do przyciskania nasadki ew opory popraeczaej jest w tym przypadku prze¬ suniety do tylu tak, ze przekrój stropnicy * kierunku konca jest tylko iti# wiele zmniejaao- oy, a wiec wskaznik wytrzymaloiciewy prze¬ kroju jent tylko nieznacznie o^labipny.Na ryawmkach uwidoczniono przyklady wy¬ konania wynalazku, a mianowicie fig. la przed¬ stawia widok z teku widelek na koncu stropnicy, fig. Ib - widok a beku nasadki na koHeu drugiej stropnicy, fig. 2a. — widok z gó¬ ry na te same widelki, pokazane na fig. la, fig. 2 b — widok z góry na te sama nasadke, pokazana na lig. ib, fig. 3a - przekrój po¬ przeczny plaszczyzna, pokazana linia II — U - na fig, 3b oporka poprzecznego, wsunietego do widefek, fig. 3b - widok z przodu wsu¬ wanego oporka poprzecznego z ukosnie wyko¬ nanym rowkiem, fig. 4 - widok z przodu oporka pdprnecanego w zanienionym wykona¬ niu, fig. a w widok z boku zmienionych wi¬ delek a zawieszona randka, pjsen*a^zonycfe 4a podparcia stropnicy, fig. 6 — widok % bok* taej fomy wykonania widelek, fig. 7 - wi- dek « beto dwcch wzajonniU wiuniatych kon-. oów ftropaic a widelkami i nasadka, pngr oaym xaato#owano jeden eporek poprzeczny a klinowa wkiadka; eperek poprzaezny i wkladka ta pnedatawione w przekroju, l»«v 9 — witkfc x góry na stropoice 1 widelko- wy» jtalaoneaeuioni, przaclstawieoa na lig. T orea na oporek popr^«Ey i wkladka fig. 9- widok a góry na insa posiac wykonania w którTm za ppojrkiem poprjsecznyj» wsunie ty jail wygifty klin w stanie nj^aprezonym; fig, 10 - taki sam widek jak na fig. 8, lecz w etanie napreaonyro, fig. li - widok z boku negiapna} pKMteci wykonania polaczenia strop¬ nic wraz a oporkiem poprzecznym i wklad¬ ka)* bedgca pod dzialanieni elementu napreza¬ jacego, fig. 12 — pionowy przekrój przez ele¬ menty, przedstawione na fig. 11, fig. 13 — widok z góry na przedstawione na fig. li i 12: polaczenie stropnic i to w stania nignapfeae* nym, fig. 14 - widok a góry na praadaiawie- ne na fig, 11 i Iz polaeaenie atropeic i t^ w stanie zniknietym.Przy uJ0a4zie wedlug fig. la do 3b wbu- dewaAa stronnica W posiada na swoim swo- bodaym koncu widelki ii, których swobodnie- wjratajace ramiona posiadaja zawsza otwarte oczka lia i 12& W przeciwleglej czesci wide- tok U znajduja sie wykonana w ramionach, dwa naprzeciw siebie polozone rowki }3 i 13b, których przednio powierzchnie (po¬ wierzchnie oporowe) 14a i 14b tworza czesc powierzchni walca, którego os pokrywa sie Z walcowana powierzchnia 15a i 15b otwartych oczek l$a i IZb.Powierzchnie oporowe Ua 1 I4k znajduja sie; tylko m srodkowej czesci ramion; w górnej i dolnej czesci tych ramion przechodza one w prowadnice 16a i 16b, które przebiegajac poziomo, koncza sie na wierzcholkach ramion.W podstawie widelek li znajduje sie otwór przelotowy 27, do którego mozna wsunac opo- rek poprzeczny 19, zaopatrzony w ukosnie usytuowany rowek 18 (fig. aa i 3b). Nasadka 20, przeznaczona do podparcia stropnicy £*v jest symetrycznie zbiezna i ma na awym kon¬ cu dwa, wystajace na boki poziome czopowa^ te wystepy 22a i 22b. Poza tym, mniej wiecej w srodku tej nasadki 20 wystaja na boki dwa czopy 23a i 23bt których odleglosc od czopo- watych wystepów 22a i 22b odpowiada oóV — 3 —leglosci otwartych oczek 12a i 12b od rowków 13a i 13b.W celu podparcia stropnicy 21, nasadke 20 wprowadza sie ukosnie z dolu (od strony wol¬ nej przestrzeni przodka) w widelki 11 juz wbudowanej stropnicy. 10 w ten sposób, ze czo¬ py 23a i 23b wsuwaja sie w rozszerzajace sie lejkowato na zewnatrz oczka 12a i 12b podczas gdy czopowate wystepy 22a i 22b slizgaja sie wzdluz prowadnic 16a i 16b dopóty, dopóki nie wejda one do rowków 13a i 13b w tylnej czesci widelek 11 i nie uloza sie tam za po¬ wierzchniami oporowymi 14a i 14bl W tym polozeniu, wchodzace przegubowo wzajemnie* w siebie stropnice 10 i 21 zostaja w taki spo¬ sób zamkniete, ze lezac w jednej linii z za¬ budowana stropnica, tzn. w polozeniu robo¬ czym, dla podpierania stropu w przodku po wybraniu wegla, nie moga sie juz z siebie wysunac.Przy wbijaniu opory poprzecznej 19, wsu-r waja sie czopowate wystepy 22a i 22 b wraz ze zwiazana z nimi czescia nasadki w ukosny rowek 18 i sa stopniowo dociskane w dól, przy czym wolny koniec przeznaczonej do podpar¬ cia stropnicy zostaje mocno docisniety do stro¬ pu pokladu. Stropnice 10 i 21 sa zatem w kie¬ runku podluznym mocno zamkniete w sposób uniemozliwiajacy wysuniecie sie, a jednoczes¬ nie w stosunku do stropu zwiazane sa wza¬ jemnie w sposób uniemozliwiajacy wybbcze- nie. Przy wsunietych wzajemnie stropnicach t)porek poprzeczny moze byc przy tym tylko wówczas wbity, gdy stropnice ulozone sa w jednej linii..Przez wybicie oporka poprzecznego 19 zwal¬ nia sie docisniecie stropnicy do stropu; pod wlasnym ciezarem opada jego swobodny ko¬ niec, dzieki czemu mozna wyciagnac nasadke ¦z powierzchni oporowej widelek i w ten spo¬ sób sprowadzic stropnice do polozenia pochy¬ lego.Zmieniona postac oporka poprzecznego (fig. 4) polega na tym, ze jest ona wykonana jako klin podwójnie zamykajacy 24. Przy czym zarówno górna jak i dolna powierzchnia opo¬ rowa 25u i 25b sa nachylone w jednym kie¬ runku, , podczas gdy wykonany w klinie za¬ mykajacym 24, rowek 26 jest pochylony w kie¬ runku przeciwnym. W ten sposób mozna uzys¬ kac to samo katowe przesuniecie (wychylenie) stropnicy 21 przy przesunieciu klina o polo-1 we krócej, niz oporka 19 (fig. 3). Czopowate wystepy 22a i 22 b spoczywajace w rowku 26, przy o polowe krótszym przesunieciu klina zamykajacego 24, zostaja przesuniete w góre i w dól o te sama wielkosc co i poprzednio; w ten sposób odsuwa sie stropnice od stro¬ pu lub mocno dociska sie ja do stropu.Pokazane na fig. 5 widelki juz zabudowanej stropnicy maja zamiast poziomo biegnacych prowadnic lub listew 16a i 16b na zewnatrz rozsuwajace sie listwy 27a i 27b. Te listwy prowadzace 27a i 27 b, przy wsuwaniu nasad¬ ki 20 zapobiegaja% jej wypadnieciu lub wy¬ slizgnieciu sie i w ten sposób nasadka 20 naj¬ pierw zawiesza sie na widelkach podpartej stropnicy 21, a nastepnie przez jednego górni¬ ka moze byc ona wsunieta w polozenie robo¬ cze, w którym zamyka sie ja mocno, zabezpie¬ czajac przed wysunieciem.Fig. 6 pokazuje nastepna postac wykona¬ nia, w której na wewnetrznej stronie widelek znajduja sie wystajace prowadnice 28a i 28b.W swej czesci srodkowej tworza one wgle¬ bienie 29a i 29b. Po zawieszeniu przeznaczo¬ nej do podparcia stropnicy 30, na której stoz^ kowym koncu znajdujace sie wystepy 31, wf- dziane z boku; przyjmuja ksztalt litery U, np. we wglebieniu 29a obraca sie swobodny ko¬ niec stropnicy 30 do góry (w kierunku strzalki A), a nastepnie wsuwa widelki (w kierunku strzalki B) dopóty, dopóki czopy 32 nie spocz¬ na w otwartych oczkach 33. Przy dociskaniu stropnicy 30 do stropu dostaja si^ wystepy 31 poza powierzchnie oporowa 34 i w ten sposób obydwie stropnice. 10 i 30 sa wzajemnie po¬ wiazane w kierunku podluznym. Za pomoca wbicia przez otwór 17 oporka poprzecznego dociska sie stropnice 30 do stropil.W ukladach wedlug fig; 7 i 8 koniec juz Wchodza w ukosnie biegnacy rowek 18, wsu- towany jako widelki, w których otwartych oczkach 12a i 12b osadzone sa obrotowo czo¬ py 23a i 23b, umieszczone na nasadce 20 dru¬ giej stropnicy 21. Umieszczone na drugim koncu nasadki 20 czopowate wystepy 22a i 22b wchodza ukosnie w biegnacy rowek 18, wsu¬ wany przez przelotowy otwór 17 oporka po¬ przecznego 19, przy wbijaniu której przezna¬ czona do podparcia stropnica 21 zostaje do¬ cisnieta do stropu.W ten otwór przelotowy 17, który jest po¬ szerzony wzdluz oporka poprzecznego 19 zo¬ stala z jej tylnej strony wsunieta klinowa wkladka 35. Wkladka 35 przesuwa sie po po¬ chylej powierzchni 36 stropnicy 10 i sprawia, ze przy jej wbijaniu oporek poprzeczny , 19 -4 —preesuwa sie ku wyst§po» ££& i 22b (wzdluz sfromw m* Wybicie Wladki M9 *v®tem «P0- rek pa^zwny 19 i zwalniane ezopowgte wrf&epgr £&* * 23* z #fcos- nie biegnacego rowka |& W postaci wrkooamu, pcawbt^wlo^J na fig. 9 i 10 klin 37 jest wygiety; w 4eri jppsób r^a 00 dwie kolejno po sobie Jtts4$ps»laoa powierzanie klinowa tta i 3#b, któce awrsze czesciowo ssnajduja sie w rowku #$ i -na*ja stosuakowo duzy lott; ©schylenia. Powierzch¬ nie klinowa £ga i Wb m sianie ni^t^pr^zonym spoczywaja zawsze aa waskich wystofcGch oporo¬ wych ida i #0d, znajdiijacy* sie w jednako¬ wej odleglosci od plaszczyzny, prafififcodzacej przez wzdluzna os symetrii storopsfcy. W sta¬ nie nienaprezonym wystepy oporowe 40a i 40b moga czesciowo wchodzic w obydwa rowki 39, dzieki czemu klin jest zabezpieczony przeciw¬ ko wysupiaeiu slc ze stropnicy, niezaleznie od tego, ze z obydwóch konców przewidziane sa noski ograniczajace Ala i ilb* W czasie wbi¬ jania wygietego klina 37 wystepy oporowe 4da i 40b znajda sie w koncu na prostych po¬ wierzchniach oporowych 42& % 42b kliaa 37 i dzieki temu oporek poprzeczny 19 zostanie przesuniemy w swoje skrajne polozeni* w kie¬ runku nasadki 20.. W celu naprezenia przeznaczonej do podpar¬ cia stropnicy 21 najpierw za pomoca klinowej wkladki 35 lub za pomoca klina 37 dociska sie opore poprzeczna 19 do nasadki 20, przy czym czopowate wystepy 22a i 22b wsuwaja sje do rowka 18. Nastepnie wbija sie oporek poprzeczny 19 w widelki U i w ten sposób stropnica 21 zostaje docisnieta do stropu. Dlu¬ gosc oporka poprzecznego 19 lub znajdujacego sie w nim rowka li moze feyc stosunkowo mala.Zakres wynalazku obejmuj* równiez zasto¬ sowanie, zamiast klinowej wkladki ~ mimo- srodu, który za pomoca obrotu przesuwalby oporek poprzeczny do nasadki.W polaczeniach stropnic przedstawionych na fig. od 11 do U, wbudowana podparta podpo¬ ra stropnice aznacza znpw liczba 10, widelki, którymi ketezy ma ona na swym swobodnym koncu ~ Imba U, a otwarte oczka widelek - liczbami I2a i 12b. W oezkaeh ulozona jest, znów oznaczona liczba 20 nasadka drugiej stropnicy 21 i to za pomoca umieszczonych na mej czopów 93a i Mo, Czopowate wystepy 21% i 22b umieszczone na zewnetrznym koncu nasadki 30 wchodza znów dp biegnacego po¬ chylo rowka ii oporka poprzecznego 19, osa- dzoaatio v tftarogz* przelotowym 17. Osobie wosc potaczen'stropnic z fig. od 11 do 14 w stpsunta do polaczen poprzednie opisanych ppltiga przede wszystkim na tym, ze oporek pwptyetTtr 19 posiada aa swych koncach wy¬ stepy 43a i 43b, za pomoca których jest za¬ bezpieczony przed wypadnieciem ze stropnicy.W szczelinie 44 jest prowadzona wkladka 45, która swo& przednia czescia w postaci pod¬ pory 46 spoczywa, na tylnej powierzchni opor¬ ka poprzecznego, podczas gdy zwieszajacy sie jej koniec tylny 47 opiera sie o poprzeczny klin 48, prowadzony w poziomym otworze 49 stropnicy 21. Przeciwko wypadaniu klina 48 zabezpieczaja wystepy 49a i 49b.Fig. 18 przedstawia polaczenie stropnic w polozeniu swobodnym. Czopowate wystepy 22a i 22b nasadki 20 nie trafiaja w rowek 18 oporka poprzecznego 19, a zatem stropnica 21 moze swobodnie wahac sie dokola osi pozio¬ mej. Zamykanie odbywa sie w ten sposób, ze wbija sie klin 48, przy czym przesuwa on wkladke 45, a tym samym i oporek poprzecz¬ ny 19 w kierunku stropnicy 21 dopóty, dopóki nie osiagnie w koncowym polozeniu klina 48 swego polozenia, przedstawionego na fig. 14.Wówczas czopowate wystepy 22a i 22b wciska¬ ja sie w poprzeczny rowek 18 oporka po¬ przecznego 19. Stropnica 21 musi wówczas po¬ dazac za poprzecznymi ruchami oporka po¬ przecznego 19 i zostaje w ten sposób odchy¬ lona. PL