1950 r.Znane sa rózne postacie obudowy wyrobisk górniczych za pomoca podstemplowania i po¬ laczen miedzy soba stropnic przegubowo, w których jeden koniec stropnicy zazebia sie o widelkowaty koniec sasiedniej stropnicy i w- ten sposób zostaja one w ich przegubach unie¬ ruchomione w kierunku osi za pomoca narza¬ dów napinajacych. Wynalazek dotyczy takiej obudowy wyrobiska górniczego, której przegu¬ bowe polaczenie stropnic odznacza sie prosta konstrukcja przy latwej obsludze a cala obu¬ dowa wyróznia sie duza wytrzymaloscia. Polo¬ zono przy tym nacisk na to, aby do czynnego dzialania polaczen przegubowych przystosowac odpowiednie dzwignie tak, aby stosunek mocy tych dzwigni, przeznaczony do utrzymywania przegubowych czesci stropnic, odpowiadal naj¬ korzystniejszym warunkom.Rozwiazanie takie wedlug wynalazku ma na celu ulatwienie odprezania tego rodzaju pola¬ czen stropnic, przy czym widelkowaty koniec stropnicy, zazebiajacy sie z koncem sasiednich stropnic, tworzy lacznie trwala obudowe.Wynalazek polega glównie na tym, ze w za¬ kresie dzialania narzadów napinajacych i unie¬ ruchamiajacych, przeguby stropnic skladaja sie z przesuwnych czesci laczacych w kierunku osiowym. Wedlug wynalazku najkorzystniejsze jest przesuwanie czesci przegubowych, pozosta¬ jacych pod dzialaniem narzadu napinajacego, w kierunku osiowym przegubowo polaczonych stropnic w oparciu o zapore.Nowoscia wynalazku jest równiez fakt, ze klin podciagajacy, który powoduje boczne prze¬ suniecie zapory, umieszczony jest w przyblize¬ niu posrodku przekroju stropnicy, wskutek cze¬ go uzyskuje sie uklad wyjatkowo prosty i sta¬ tyczny. Taki uklad umozliwia bez trudnosci obrócenie stropnicy o 180°. W ogólnosci zatenr przy obudowie wyrobiska górniczego wedlug wynalazku uzaleznia sie róznorodne wzajemne polozenie przegubowych stropnic przez mozli¬ wosc przesuwania przegubowych czesci ' tych stropnic wzdluz podluznej ich osi. To podluzne przesuniecie stropnic moze spowodowac przy tym takze sama stropnica albo tez moze bycwywolane w jedna lub druga strori!^ za pomoca specjalnych zapór, dajacych sie przesuwac pod dzialaniem urzadzenia naprezajacego.;, Wyrfalazek, dotyczy^ obudowy wyrobiska,, zwlaszcza bez uzycia stojaków w przodku gór¬ niczym, a praca moze odbywac sie pod ochrona polaczonych ze soba przesuwnych stropnic, przy czym koniec jednej stropnicy moze byc polaczo¬ ny z widelkowatym koncem stropnicy sasied¬ niej. Dalszym jeszcze celem wynalazku jest roz¬ wiazanie zagadnienia ulatwienia bocznego do¬ stepu do stropnicy. Mozna na przyklad wykonac wedlug wynalazku rozwidlenie stropnicy odla- czalnej calkowicie lub czesciowo z boku, które mozna w zakresie wynalazku ograniczyc na przyklad do wykonania rozwidlonego konca stropnicy w ten sposób, ze jedno ramie rozwi¬ dlenia jest osadzone wychylnie.Takie rozwidlenie konca stropnicy mozna wy¬ konac np. w ten sposób, aby jego odejmowalne ramie przylegalo do konca stropnicy tak, ze za¬ pobiega sie jego wychyleniu; tylko na przegu¬ bowym sworzniu stropnica moze.obracac sie w celu wychylenia jej konca z obrebu umocnienia stropnicy. Przytrzymywanie ramienia wychyl- nego moze byc równiez uskuteczniane za pomo¬ ca wystepów utworzonych z listw lub odpo¬ wiednich wglebien wykonanych w samej strop¬ nicy.Dalej sa podane rózne postacie wykonania obudowy wedlug wynalazku, której odejmowal¬ na rama umieszczona jest wahliwie na prosto¬ padlym sworzniu. W obydwóch przypadkach moze byc korzystnie zabezpieczyc ramie to dla wszelkiej pewnosci przed bocznym obsunieciem za pomoca kolków, rygli lub hamujacego pala- ka. ' Aby zapobiec zmniejszeniu sie odpornosci za¬ ryglowanych polaczen widelkowatyeh, wskutek luzu miedzy zahaczajacymi o siebie czesciami powstajacego na skutek bocznego ich odejmo¬ wania, polaczenie ramienia na koncu stropnicy mozna w mysl wynalazku , uskutecznic w ten sposób, ze polaczenie odejmowalnego ramienia z koncem stropnicy moze byc specjalnie zabezpie¬ czone, np. moze byc zaryglowane za pomoca narzadu naprezajacego, usuwajacego ten luz w sposób niezawodny.Dalsze korzystne szczególy obudowy wedlug wynalazku sa uwidocznione na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 i 2 przedstawiaja widoki z góry i z boku polaczenia stropnic, fig. 3 i 4 — widoki z góry i z boku polaczenia stropnic fig. JT i 6-<- wi¬ doki z góry i z.boku dalszej odmiany polaczenia stropnic, fig. 7 i 8— widoki z góry i z boku zary¬ glowania polaczenia stropnic wedlug fig. 5 i 6, fig. 9 i 10 —widoki z góry i z boku dalszej odmia¬ ny polaczenia stropnic, fig. 11 i 12 — widoki z boku i z/góry polaczenia wedlug fig. 5 i 6, w którym jednak scianka brzezna wykonana jest odlaczalnie, fig. 13 i 14 — widoki z boku i z gó¬ ry polaczenia wedlug fig. 9 i 10 jednak z odla- czalna scianka brzezna, fig. 15 i 16 — widoki z boku i z góry dalszego polaczenia z odlaczal- na scianka brzezna, fig. 17 przedstawia sche¬ matycznie jeszcze inna odmiane wynalazku, fig. 18 — 21 przedstawiaja dalsze dwa przyklady wykonania polaczenia stropnic z odlaczalna scianka brzezna, a fig. 22 przedstawia przekrój wzdluz linii XXII — XXII na fig. 21.W przytoczonych wyzej przykladach wykona¬ nia wynalazku oznaczone jest w pierwszym i drugim przypadku przegubowe polaczenie wza¬ jemnie sasiednich konców stropnic, w trzecim przypadku przyklad wykonania wlasciwego przegubu przy ozyciu sworznia i w czwartym przypadku — narzad naprezajacy, który . we wszystkich przedstawionych przykladach wyko¬ nania jest przedstawiony w postaci klina po¬ przecznego. Koniec stropnicy 1 jest uksztaltowa¬ ny widelkowato za pomoca ramion 16 i 17, a ko¬ niec stropnicy 2 zamocowuje sie w tych widel¬ kach za pomoca glównego czopa 3.Stropnice 1 i 2 moga posiadac np. przekrój skrzynkowy.W przykladzie wykonania wynalazku poda¬ nym na fig. 1 i 2 zastosowano przesuwna zapo¬ re 5, osadzona na stropnicy 1, która pod dziala¬ niem klina poprzecznego 4 jest dociskana dolna czescia powierzchni 6 do stropnicy 1. Poprzecz¬ ny klin 4 umieszczony jest na osi stropnicy 1 i 2. Zapora 5 w ksztalcie tulei opiera sie w miej¬ scu. 7 o dolna strone wychylnej stropnicy 1.Na fig. 3 i 4 przesuwna zapora 5 jest umie¬ szczona wewnatrz stropnicy 1, a klin 4 tak samo znajduje sie równiez w plaszczyznie osi tych stropnic. Wewnatrz profilu wychylnej stropnicy 1 zapora 5 opiera sie w miejscu 8.W przykladzie wykonania stojaka wedlug fig. 5 i 6 zastosowano jako zapore czolowej powierz¬ chni 6 stropnicy 2 wystepy 9 u góry i u dolu stropnicy 1. W miejscu przegubowego polaczenia stropnic umieszczony jest plaski klin poprzecz¬ ny 10 o zaokraglonych krawedziach podluznych, który przechodzi przez otwór podluzny w ramio¬ nach 16, 17 stropnicy 1 w odpowiednim otworze — 2 —glowicy stropnicy 2. Otwór w glowicy stropnicy 2 Jest jednak nieco powiekszony w miejscach 11 (fig. 6). Przez nacisk klina 10 wytwarza sie w polaczeniu przegubowym stropnic wzdluz ich osi pewna sila, która wywiera dzialanie na uklad czolowej plaszczyzny 6 w stosunku do wspom¬ nianych wystepów 9, powodujac pewne przesu¬ niecie stropnicy 2 wzgledem stropnicy 1, co jest mozliwe dzieki istnieniu powiekszenia otwo¬ ru w glowicy stropnicy 2 W miejscu 11. Jak to widac na fig. 5, klin poprzeczny 10 jest wy¬ konany na swym zwezonym koncu w postaci okraglego sworznia 12, który dziala jako prze¬ gub, jezeli klin 10 bedzie wybijany tak, ze sworzen IZ dojdzie do miejsca przerw miedzy koncami stropnic. Wystepy 9 umozliwiaja obró¬ cenie stropnic o 180° wskutek umieszczenia ich na górze i na dole oraz dzieki ich wspóldzialaniu ze szczególnie wykonanym polaczaniem przegu¬ bowym tych wychylnych stropnic.Jak wynika z fig. 7 i 8, klin 10 i sworzen 12 moga byc wykonane równiez jako oddzielne czesci, dajace sie odejmowac niezaleznie od sie¬ bie. Sworzen 12, zaopatrzony w wystep 15, zo¬ staje nasadzony na klin 10, np. przy wspóldzia-. laniu wychylnej stropnicy 2 za pomoca stempla, sluzacego clo wybijania klina 10 i wówczas za¬ stepuje ten klin 10 w przegubie w-celu przygo¬ towania pózniejszego zabiegu wybijaaia klina.Fig. 9 i 10 przedstawiaja odmienna obudowe pokazana na fig. 5 i 6. Zastosowano tutaj swo¬ rzen przegubowy 1%, prócz klina 13. W razie wybicia klina' poprzecznego 13 sworzen ten dzia¬ la jako ogniwo laczace.. Przyklad wykonania obudowy wedlug fig. 11 i 12 odpowiada obudowie przedstawionej na fig. 5 i 6, jednak jedno ramie 17 jest tutaj wy¬ konane odejmowalnie i osadzone wychylnie na sworzniu 18. Ramie 17 zaczepia przy tym listwo- wymi wystepami 20 o odpowiednie wglebienia konca stropnicy 1, wskutek czego moze byc ono unieruchomione na sworzniu .18. Jednoczesnie listwy 20 przejmuja sily zginajace, dzialajace na ramie 17. Sworzen 18 jest zabezpieczony przeciw przesunieciu sie y kierunku osiowym za pomoca narzadu ryglujacego 19. Przy usztywnianiu lub liizowaniu polaczenia stropnic luzuje sie narzad ryglujacy 19 i przesuwa sworzen 18 w jego kie¬ runku podluznym, poprzecznie do osi stropnicy, wskutek czego ramie 17 lacznie ze swymi li- stwowymi wystepami 20 wysuwa sie z odpowie¬ dnich wglebien na koncu stropnicy 1 i moze byc wychylone. Przedtem oczywiscie zostaje wy¬ bity klin JO tak, iz ruch zwrotny ramienia 17 nie jest zatrzymany. Stropnica 1 moze potem byfc wyciagnieta z boku z glowicy stropnicy 29 która znajduje sie pomiedzy rimionami 16 i 17.Przy zakladaniu stropnicy naciska sie najpierw klin 10 tak gleboko, aby stropnica 2 mogla byc swym koncem glowicowym osadzona na czesci 12 klina 10. Nastepnie ramie 17 moze byc rów¬ niez wychylone W góre przez przesuniecie sworz¬ nia 18 w kierunku podluznym wraz ze swymi li¬ stwami 20 i wprowadzone do wglebien konca stropnicy 1, po czym sworzen 18 zabezpiecza sie za pomoca narzadu ryglujacego 19. Nastepnie klin 10 zostaje ostatecznie wybity.Przyklad wykonania obudowy przedstawiony na fig. 13 i 14 odpowiada obudowie pokazanej na fig. 9 i 10 z ta jedynie róznica, ze jedno ra¬ mie 17 widelek jest wykonane jako odejmowal¬ ne i moze wychylac sie dokola sworznia 18.W obudowie wedlug fig. 15, 16 ramie 17 jest wykonane jako równiez wahliwe. Stale ramie 16 rozwidlonego konca stropnicy 1 jest zaopa¬ trzone w jednostronny staly czop 21, osadzony w otworze 22 konca stropnicy 2. Nastepnie ra¬ mie 17 mozna przesunac bocznie wzdluz czopu 21, przy czym we wglebienie tego ramienia 17 wchodza wystepy 20, znajdujace sie w tym przykladzie wykonania wynalazku na koncu stropnicy 1.Na fig. 17 przedstawiono schematycznie dalszy przyklad wykonania wynalazku, w którym ra¬ mie 17 widelek jest osadzone wahliwie dokola sworznia 23. Przylega ono do listw 20, obciaza¬ jacych calkowicie lub czesciowo sworzen 23.Ramie 17 moze byc tutaj jak zreszta w danym razie i inaczej zabezpieczone kolkami, ryglam! lub nasunietymi palakami lub w inny dowolny sposób przed przypadkowym rozlaczeniem pola¬ czenia widelkowego.Fig. 18 i 19 przedstawiaja podobny przyklad wykonania obudowy jak na fig. 15 i 16, posiada ona jednak poleczenie stropnic 1 i 2 w nieco odmienne. Zamiast sworznia 21 zastosowano na koncu, stropnicy — dwa sworznie 24 i 25, które zazebiaja sie w odpowiednich wglebieniach 20 stalego ramienia 16 i odejmowalnego ramie¬ nia 17.Przedstawiony na fig. 20 i 21 przyklad wyko- konania wynalazku jest zasadniczo podobny do przedstawionego na fig. 18 i 19. Listwowe wy¬ stepy 20 znajduja sie tutaj równiez na koncu stropnicy 1 i sa zaczepiane o odpowiednie wgle¬ bienia luznego rozwidlonego ramienia 17. Czo¬ py 24 i 25 sa umieszczone na koncu glowicy stropnicy 1* na wysokosci polozenia zaczepienia klina 13. Sworzen 18, czesciowo uksztaltowany jako stozkowy zabezpieczony jest za pomoca na- — 3 —rzadu ryglujacego." Jest on przedstawiony w przekroju na fig. 22. Narzad ryglujacy 19 posiada podluzny otwór 27* grubsza czesc 28 oraz. ciensza czesc 29. Sworzen 18 przechodzi przez podluzny otwór 27 przy czym w przed¬ stawionym na rysunku polozeniu zaryglowanym grubsza czesc 28 narzadu ryglujacego 19 przyle¬ ga do wienca 30 sworznia 18. W celu zwolnienia sworznia 18 mozna podniesc w góre narzad ry¬ glujacy 19 dzieki istnieniu wspomnianego pod¬ luznego otworu 27, przy czym wówczas wieniec 30 sworznia 18 dochodzi do cienszej czesci 29, narzadu 19, pozwalajacej na przesuniecie sworz¬ nia 18 w kierunku osiowym. W narzadzie ryglu¬ jacym 19 korzystnie jest wykonac otwór 31 (fig. 32), w którym moze byc osadzony lancuch, laczacy narzad ryglujacy 19 z klinem 13 w ce¬ lu unikniecia zagubienia obu tych czesci. PL