Opublikowano dnia 14 kwietnia 1960 r. i £ A Urzedu Patentowego Polskiej BzMzypospolltol LriMi POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42868 KI. 80 a, 34/01 Ostrowieckie Zaklady Materialów Ogniotrwalych *) Ostrowiec Swietokrzyski, Polska Prasa mechaniczna do formowania rur lejowych i zerdziowych z szamotowych mas plastycznych Patent trwa od dnia 7 marca 1959 r.Wynalazek dotyczy prasy mechanicznej do formowania z szamotowych mas plastycznych rur lejowych zestawu syfonowego i rur zer¬ dziowych zestawu kadziowego dla hali odlew¬ niczej stalowni.Przed zastosowaniem wynalazku rury tego rodzaju byly formowane na prasach pozio¬ mych z napedem recznym, obslugiwanych przez trzy osoby. Prasy takie nie wywieraly wyma¬ ganego cisnienia, niezbednego do dobrego for¬ mowania, wobec czego uformowane rury na¬ lezalo wygladzac recznie, gdyz ich zewnetrzne powierzchnie posiadaly rózne wglebienia i po¬ ry, niedopuszczalne ze wzgledu na przepisy norm produkcyjnych. Wyrób rur za pomoca pras recznych byl kosztowny, poniewaz wyma¬ gal znacznego nakladu robocizny, a ponadto narazal na straty wywolane znaczna iloscia odpadów w materiale surowym i wypalonym.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Stanislaw Micha¬ lik i Stanislaw Pawlowski.Prasa mechaniczna do formowania rur lejo¬ wych i zerdziowych wed^ig wynalazku usuwa niedogodnosci recznego formowania i pozwala na znaczne obnizenie kosztów produkcji rur z mas szamotowych. Prasa ta eliminuje ucia¬ zliwa prace reczna przy prasowaniu i przesu¬ waniu ksztaltek, czyni zbednym reczne wygla¬ dzanie ksztaltek, przyczynia sie do poprawy jakosci wyrobów i do zmniejszenia braków suszarnicznych i palonych oraz pozwala na osiaganie kilkakrotnie wyzszej wydajnosci pro-, dukcji.Istota wynalazku polega na tym, ze prasa do formowania rur lejowych i zerdziowych po¬ siada forme zawieszona na przesuwnej glowi¬ cy za posrednictwem amortyzatorów, tak, iz podczas prasowania rury w formie, stól obro¬ towy, na którym sa umieszczone rury surowe, nalozone recznie, moze podlegac tylko dziala¬ niu sil ugiecia sprezyn amortyzatorów, przy czym prasowanie odbywa sie w formie za po¬ moca dwóch stempli, napedzanych ruchemprostoliniowym ku sobie, za posrednictwem odpowiedniego mechanizmu dzwigniowego, sprzezonego przez przekladnie z silnikiem na¬ pedowym.Rysunek przedstawia przyklad wykonania prasy mechanicznej pionowej do formowania rur lejowych i zerdziowych, z szamotowych mas plastycznych wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia prase w widoku z boku, a fig. 2 — w widoku z przodu od strony obslugi.W obudowie 18 prasy jest umocowany sil¬ nik elektryczny 7, który za posrednictwem pedni klinowp-pasowej 9a i przekladni sli¬ makowej 9 napedza kolo zebate 24 osadzone na wale slimacznicy. Kolo zebate 24 napedza z kolei kolo zebate 22 zaklinowane na wale poziomym 33 osadzonym w waleczkowych lozy¬ skach tocznych 21, z których wystaja konce walu 33 poza obudowe. Na koncach tych sa osadzone kola 37 z przeciwwagami sluzacymi do wyprowadzania z punktów martwych. Na kolach 37 sa umocowane mimosrodowo czopy, na których sa osadzone korbowody 41, wobec czego ruch obrotowy kól 37 zostaje przetwo¬ rzony na ruch postepowo-zwrotny glowicy 2, która jest polaczona z koncami korbowodow i prowadzona pionowo za pomoca walu 5 prze¬ suwanego w prowadnicy rurowej 6, przymoco¬ wanej do obudowy 18. W celu zmniejszenia tarcia walu 5 w prowadnicy 6 podczas praso¬ wania, glowica jest polaczona z ukladem dzwigni przegubowych 4. W glowicy 2 jest osadzony stempel górny 26 wraz z forma 27 zawieszona na amortyzatorach sprezynowych 30, polaczonych z plyta 29 osadzona na sru¬ bie glównej 1. Stempel jest umocowany na precie przepuszczonym przez otwór w srubie glównej 1 i zakonczonym glówka stozkowa.Podczas ruchu glowicy ku górze glówka stoz¬ kowa moze oprzec sie na oporze 16, umocowa¬ nym na ramce 16a osadzonej wahliwie na przegubach 14. Sprezyna 13 sluzy dc sprowa¬ dzania ramki oporu 16 w polozenie zasadni¬ cze, które mozna wyregulowac za pomoca sru¬ by 3.Odchylanie ramki z polozenia zasadniczego moze odbywac sie za pomcca slizgów 15 umo¬ cowanych na obejmie 17.Oprócz stempla górnego prasa posiada szesc stempli dolnych 19 osadzonych na stole obro¬ towym 39, który sluzy do, mechanicznego, pór dawania formowanych rurek, pod forme 27.Stc$ Jest osac|zp^y obrotawo w podstawie 23 za. pomoca, stokowego, lozyska slizgawejp* któT re umozliwia usuwanie luzów, jakie moga po¬ wstac w czasie uzywania prasy.Stól 39 jest obracany okresowo za pomoca zebatki 28 i zapadki 31, która jest polaczona z przesuwakiem 32. Przesuwak w dolnej i gór¬ nej czesci posiada zderzaki 35, na które dziala zaczep 36 osadzony mimosrodowo na wale .?7.Gdy zaczep 36 naciska na zderzak 35 to prze¬ suwak 38 jest odpychany do tylu, a zapadka przechodzi w polozenie nowego wspóldzialania zaczepu z zebatka 28.Stemple dolne 19 sa osadzone przesuwnie na trzpieniach 40 przymocowanych do stelu i formujacych otwór rurki. Do stempli dolnych 19 sa przymocowane od spodu trzpienie 20 przepuszczone przez stól obrotowy. Na trzpienie 20 moze naciskac od dolu waleK 12 osadzony w obudowie 11. Walek 12 jest przesuwany ku górze za pomoca lewego ramie¬ nia dzwigni 10 umieszczonej w odpowiedniej skrzynce. Prawe ramie tej dzwigni pozostaje pod dzialaniem walka 5, prowadzonego w rurze 6.Cala konstrukcja prasy spoczywa na ceow- nikach 25. Opisana wyzej prasa nie wymaga budowy specjalnych fundamentów i moze byc ustawiona na zwyklych posadzkach i stropach.Opisana wyzej prasa dziala w sposób na¬ stepujacy: Mase plastyczna, np. mase szamotowa na¬ klada sie recznie na stemple dolne 19, przyg¬ niatajac ja lekko do trzpieni 40. Nastepnie uruchamia sie silnik, który za posrednictwem pedni pasowej przekladni slimakowej, prze¬ kladni zebatej i korbowodów powoduje opusz¬ czenie glowicy 2 wraz ze stemplem górnym 26 i forma 27. Jednoczesnie za posrednictwem walka 5 i dzwigni 10 nastepuje wysuwanie walka 12, a wraz z nim trzpieni 20 i stempla dolnego 19 ku górze. W pierwszej chwil1' pra¬ sowania nastepuje docisniecie formy 27 do sto¬ lu z sila odpowiadajaca sile sciskania sprezyn amortyzatorów 30. Prasowanie rury odbywa sie w formie 27 zawieszonej na wspomnianych amortyzatorach sprezynowych, które sluza do tego, by prasowanie rury przez stemple 26 i 19 nastapilo po calkowitym zamknieciu masy szamotowej nalozonej na trzpienie, w prze¬ ciwnym razie masa nie zamknieta w fornre i sciskana przez obydwa, stemple rozchodzila¬ by sie na boki wokól trzpieni 40 i nie mogla¬ by byc nalazycie sprasowana., Po zamknieciu masy w formie nastepuje natychmiast praso¬ wa- rur# za* pamoea stempla górnego 26 i stapia dotóe®^ 1% które prasuja rure — 2 —w formie jednoczesnie z jednakowa predkoscia i przy tym samym cisnieniu, przy czym stól obrotowy 39 jest obciazony jedynie sila amorT tyzujacych sprezyn 30.Stól obrotowy 39 sluzy do mechanicznego podawania rur pod forme. Jest on obracany z? pomoca zebatki 28 i zapadki 31, która jest polaczona z przesuwakiem 38, posiadajacym w swej górnej i dolnej czesci zderzaki 35.Gdy na zderzaku 35 oprze sie zaczep 36 osa¬ dzony mimosrodowo na wale 37, to zderzak jest odpychany do tylu, a zaczep zdaza do po¬ lozenia nowego wspóldzialania z zapadka 28. Gdy rura zostala uformowana (sprasowana), a for¬ ma podciagnieta do góry ponad trzpienie 40, zaczep 36 opiera sie na zderzaku górnym, po¬ pychajac przesuwak ku przodowi i jednoczes¬ nie przesuwajac zapadke 31 z zebatka 28 osa¬ dzona na walku pionowym, tak iz stól wyko¬ nuje 1/6 obrotu. Obrót stolu jest zsynchronizo¬ wany z opadaniem i podnoszeniem sie. formy, tak iz stól zostaje obrócony wokól swej osi o 1/6 obrotu tylko wtedy, gdy forma znajduje sie w swym najwyzszym polozeniu ponad trzpieniami.Wypchniecie wyprasowanej rury z formy nastepuje wtedy, gdy glowica 2 wysuwa sie ku górze i pret la przesuwany w srubie glów¬ nej 1 oprze sie swa glówka na oporze 16 i wysunie sie z glowicy wraz z forma i stem¬ plem na dlugosc okolo 20 ma po czym glówka stozkowa opiera sie na srubie glównej, rura wysuwa sie z formy sama, a opór 16 zostaje odchylony przez slizgi 15 ku przodowi, nato¬ miast glowica 2 wraz ze sruba, forma i stem¬ plem przechodzi w górne polozenie. W tym polozeniu prasa jest przygotowana do praso¬ wania nowej rury. PL