Opublikowano dnia 29 sierpnia 1959 r. ems POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42079 Zjednoczenie Hutnictiua Zelaza i Stali *) Katowice, Polska KI. )¦» h-9.0 Sposób odlewania wlewnic i osprzetu wlewnicowego z modyfikowanej surówki marlenowskiej Patent trwa od dnia 23 pazdziernika 1958 r.Dotychczas znany jest sposób produkowania wlewnic i sprzetu wlewniczego z szarego zeli¬ wa, otrzymywanego z powtórnego przetopienia w zeliwiaku surówki odlewniczej i zlomu wlewnicowego. Ujemna strona tego sposobu jest koniecznosc powtórnego przeprowadzenia topienia w piecu (zeliwiaku) surówki odlewni¬ czej i zlomu wlewnicowego, co w efekcie pod¬ wyzsza cene produkowanego wytworu. Jako materialu wsadowego uzywano surówki odlew¬ niczej w stanie stalym, która jest drozsza od surówki roztopionej martenowskiej, uzywanej w sposobie odlewania wedlug wynalazku.Sposób odlewania wlewnic i osrprzetu wlew¬ niczego wedlug wynalazku polega na uzyciu do odlewania roztopionej surówki wprost z wielkiego pieca, po uprzednim zmodyfikowa- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Stanislaw Maksymiak. niu plynna stala krzemowa lub weglowa z do¬ datkiem zelazokrzemu. Glówna zaleta tego sposobu jest wyeliminowanie jednego calego cyklu produkcyjnego, to jest topienia surówki odlewniczej w stanie stalym i zlomu wlewni¬ czego do stanu, nadajacego sie do odlewania wlewnic.Sposób odlewania wlewnic i osprzetu wlew¬ niczego wedlug wynalazku opisano ponizej.Roztopiona martenowska surówke o tempe¬ raturze 1350 — 1400° C pobiera sie wprost z wielkiego pieca do kadzi mieszalnika i przewo¬ zi sie do odlewni. Tutaj po dodaniu do 15°/o roztopionej stali krzemowej lub weglowej z do¬ datkiem zelazokrzemu (Fe-Si) w stosunku do calego ciezaru mieszanki odlewniczej oraz po poddaniu calej zawartosci kilkuminutowemu szybkiemu mieszaniu w kadzi odlewniczej, otrzymuje sie zmodyfikowana surówke odlew¬ nicza, która nastepnie zalewa sie wedlug zna-negb* sposobu przygotowane formy wlewnic i osprzetu odlewniczego. Temperatura rozto¬ pi en ego metalu w czasie zalewania formy wy¬ nosi 1200—1180° C.Warunkiem koniecznym przy procTesie mo¬ dyfikacji jest odpowiedni sklad'. chemiczny i temperatura modyfikowanej surówki marten nowiskiej, jak i modyfikatora, to jest stali krzemowej lub weglowej z dodatkiem 75°/o ze¬ lazokrzemu (Fe-Si). Sklad chemiczny okresla¬ ja polskie normy FN/H-83001 i 83002. Wegiel, zawarty w surówce inartenowskiej wystepuje na ogól w postaci wegliku zelaza (FesC). Po wprowadzeniu do roztopionej surówki marte* nowskiej o temperaturze ^ 1300—1350° C krze¬ mu, znajdujacego sie w roztopionym modyfi¬ katorze, -zachodzi;proces wytracenia ze zwiaz¬ ku Fe3C, wegla (C), w postaci drobnych pase¬ mek grafitu. Wydzielanie grafitu, czyli grafi- tyzacja jest istota modyfikacji surówki mar- tenowskiej wedlug wynalazku. PL PL