Opublikowano dnia 17 listopada 1958 r.' J&S^i °£ BIBLIOTBKAi /»* Ufe**" Patent !*^w#it»ta^! POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41616 KI. 42 k, 34/01 Fabryka Wyrobów Blaszanych*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Kraków, Polska Przeginak uniwersalny do badania materialów metalowych na wytrzymalosc wielokrotnego zginania Patent trwa od dnia 21 wrzesnia 1957 r.Dotychczas do badania wytrzymalosci wielo¬ krotnego zginania materialów metalowych uzy¬ wa sie kilka typów przeginaków w zaleznosci od srednicy drutów i pretów lub grubosci i sze¬ rokosci materialów arkuszowych, tasm bednarki itp.Przeginala uzywane dotychczas nie posiada¬ ja urzadzenia do napinania materialów bada¬ nych, lub jezeli je posiadaja, to tylko do pew¬ nych ograniczonych obciazen. Przeginaki te nie posiadaja takze automatycznych liczników do oznaczania liczby, dokonywanych przy próbie przegiec. Równiez nie posiadaja urzadzenia do mechanicznego blokowania dzwigni przeginaka -w polozeniu pionowym, co jest konieczne przy przygotowywaniu przeginaka do nalezytego przeprowadzania odnosnych prób. Wreszcie, skomplikowany konstrukcyjnie korpus przegina¬ ka jest wykonywany z odlewu, có w praktyce •) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest Int. Henryk Piotrowicz. byloby oplacalne jedynie przy produkcji maso¬ wej.Dotychczas uzywane przeginaki sa dostosowa¬ ne jedynie do .pewnych ograniczonych wymia¬ rów dlugosci próbek. W przeginakach tych uchwyt górny nie jest praktyczny, poniewaz nie jest dostosowany do próbek o róznych ksztal¬ tach i wymiarach.Wyzej wymienione niedokladnosci usuwa przeginak uniwersalny wedlug wynalazku, uwi¬ doczniony na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia pionowy rzut przeginaka w widoku z przodu, fig. 2 — pianowy rzut przeginaka z bo¬ ku , z górna czescia dzwigni przeginaka w prze¬ kroju, fig 3 — pionowy rzut automatycznego licznika (widok z przodu), fig. 4— licznik, cze¬ sciowo w widoku z góry, a czesciowo w prze¬ kroju poziomym, wreszcie fig. 5. — pionowy przekrój urzadzenia do blokowania dzwigni przeginaka.. W górnej czesci dzwigni 1 przeginaka (fig. 2) zamocowana jest za pomoca sruby 2 rura i, doktórej jest przymocowany górny uchwyt 4. Z chwila zwolnienia sruby rura wraz z uchwytem moze* byc przesuwana w stosunku do dzwigni, co daje mozliwosc dowolnego regulowania wy¬ sokosci polozenia uchwytu w zaleznosci od dlu¬ gosci próbki. Na dolny zaczep sprezyny dzwigni 5 nakrecony jest uchwyt wymienny i dostoso¬ wany do róznych ksztaltów i wymiarów mate¬ rialów badanych.Do ciaglego regulowania naprezenia badanej próbki sluzy trzpien 6 z jpodziaUka obciazen, umieszczony wewnatrz rury i przymocowany do srubDweJ sprezyny dynamometrycznej 7. Po¬ przez wysuniecie trzpienia za pomoca galki 8, nakreconej na trzpien, uzyskuje sie rozciagnie¬ cie sprezyny srubowej i zadana wielkosc na¬ prezenia próbki, przyczym wielkosc naprezenia wykazuje podzialka na trzpieniu 6, przesuwia- nym wzgledem koncówki rury 9.Sruba 10 sluzy do zablokowania trzpienia na odpowiednia wielkosc obciazen. Do podstawy przeginaka U przymocowany jest automatyczny licznik 12 (fig. 1), rejestrujacy liczbe dokona¬ nych przegiec. Krzywka 13 (fig. 2 i 3), zamoco¬ wana za pomoca wpustu na ruchomym walku dzwigni 14 przeginaka przechyla sie równoczes¬ nie z dzwignia, której ruch jest przekazywany na dzwignie 15 licznika 12, Dzwignia 15 liczni¬ ka, dociskana do krzywiki sprezyna srubowa 16, podnoszac sie przesuwa kolo zebate 11 (fig. 4) o jeden zab za pomoca popychacza 18, zamocowa¬ nego obrotowo na dzwigni licznika sruba 19.Popychacz 18 jest dociskany sprezyna plytko¬ wa 20, zamocowana na stale sruba 21 na dzwig¬ ni licznika. Kolo zebate jest skrecone sruba 22 z walkiem 23, obracajacym sie w obudowie 24 licznika. Na walku zamocowane jest pokretlo 25 z podzialka i kolkiem 26. Przy obrocie kola ze¬ batego- o jeden zab, pokretlo obróci sie o 1 dzialke, przy czym ruch powrotny kola jest za¬ bezpieczony zapadka 27 (fig 3), dociskana do ko¬ la sprezyna plytkowa 28. Przy odpowiedniej liczbie przegiec kolo zebate obróci sie o ta sa¬ ma liczbe zebów, jak równiez pokretlo obróci sie podobnie o taka sama liczbe dzialek, wyka¬ zujac wzgledem ryski, wykonanej na obudowie licznika, liczbe przegiec.Po ukonczeniu prób pokretlo ustawia sie do pozycji wyjsciowej.Do obudowy walka 29 dzwigni {fig. 2) zamo¬ cowane jest urzadzenie 30, sluzace do zabloko¬ wania dzwigni przeginaka w polozeniu piono¬ wym. Trzpien 31 (fig. 5), który wchodzi w przy¬ padku zablokowania do otworu 32 w dzwigni, jest dociskany sprezyna srubowa 33, wskutek czego dzwignia przeginaka jest unieruchomio¬ na. W celu umozliwienia uruchomienia dzwigni, wyciaga sie trzpien z otworu 32 w dzwigni za pomoca nakretki 34 na czas przeprowadzenia próby.Czesci korpusu przeginaka, uwidocznione na fig. 2 jak korpus zebatek 35, podstawa 11 oraz obudowa walka 29 dzwigni, sa wykonane od¬ dzielnie z plaskowników zeliwnych, co przy nieduzej liczbie produkowanych przeginaków jest bardziej oplacalne i latwiej wykonalne, anizeli odlew calosci korpusu przeginaka.Skonstruowany w ten sposób uniwersalny przeginak, sluzy do przeprowadzania badan wytrzymalosci na wielokrotne zginanie na ma¬ terialach o róznych wymiarach i ksztaltach, ustalonych warunkami technicznymi norm pol¬ skich i zagranicznych.Sprzezony z dzwignia automatyczny licznik przegiec, mechaniczne urzadzenie, sluzace do za¬ blokowania dzwigni oraz urzadzenie do ciaglej regulacji naprezenia, tworza jedna zsynchroni¬ zowana calosc uniwersalnego przeginaka, który w tej konstrukcji umozliwia szybkie przepro¬ wadzenie dokladnych prób. PL