Wynalazek dotyczy pompy smarowniczej o systemie jedno- i dwuprzewodowym, stosowanej do centralnego smarowania przyrzadów i maszyn z jednego stanowiska.Znane pompy do centralnego smarowania sa przystosowane badz tylko do systemu jednoprze¬ wodowego, badz tez tylko do systemu dwuprze¬ wodowego. Wynika stad wada, ze dla kazdego systemu potrzebna jest oddzielna pompa cen¬ tralnego smarowania. W pompach centralnego smarowania dla systemu jednoprzewodowego, kazdy element pompowy zaopatruje w smar , tylko jedno stanowisko smarowania.Znane sa równiez pompy centralnego smaro¬ wania dla systemu jednoprzewodowego, w któ¬ rym <óo przewodu Równego wlaczone sa rozdzie¬ lacze. Takie rozdzieilacze pracuja z komora po¬ wietrzna i nadaja sie tylko do tloczenia oleju i to przy niskich cisnieniach. Gdy cisnienie w lozyisfcu jest wieksze niz cismienie komory po¬ wietrznej w rozdzielaczu to doprowadzanie sma¬ ru do punktu smarowania ustaje. Inne wady polegaja na tym, ze rozdzielacze tego rodzaju musza byc montowane w okreslonym polozeniu, tak mianowicie aby komora powietrzna znajdo¬ wala sie zawsze u góry. Rozdzielacze tego ro¬ dzaju nie nadaja sie zupelnie do urzadzen wy¬ sokocisnieniowych na geste smary. W takich rozdzielaczach wymaga sie aby po dokonanym zastrzyku smaru ustawal nacisk srodka smarow¬ niczego. Odbywa sie to stale, przy czym bieg wymuszony nie daje pewnosci, ze nastapilo sma¬ rowanie wszystkich rozdzielaczy w jednym za¬ biegu wlaczania smarowania.Poza tym znane sa rozdzielacze do systemu jednoprzewodowego nadajace sie równiez do smarów gestych. Rozdzielacze te maja te wade, ze moga byc wykonane tylko dla czterech punk¬ tów smarowania i pracuja bez nastawnego do¬ zowania. Rozdzielacze te. nie daja równiez mozli¬ wosci wskazywania, wobec czego nie ma nigdy gwarancji, ze kazdy punkt smarowania zostal*fceczj*wiscie zaopatrzony w smar. Poniewaz w systemie jednoprzewodowym rozdzielacze te mo¬ ga byc wykonane tylko na dzter^j przylacza punktów smarowych, moze sie zdarzyc, ze dla jednego lub kilku punktów smarowych beda po¬ trzebne bardzo dlugie przewody wiodace od roz¬ dzielacza, gdyz cztery punkty sm-arowne rzadko kiedy leza kolo siebie. W systemie dwuprzewo¬ dowym ustawionoby w tym przypadku odpo¬ wiednio jedno- dwu- trzy- lub czteropunktowe rozdzielacze, uzyskujac w ten sposób krótsze przewody, przy czym liczba przylaczanych punk¬ tów smarowych jest zalezna od wielkosci oporu przewodu. Dla takich rozdzielaczy pompa cen¬ tralnego smarowania powinna dawac zawsze jednakowe cisnienie.Znane hydrauliczne sterowanie w) systemie dwuprzewodowym jest z racji swej konstrukcji bardzo podatne na uszkodzenia, gdyz tlok z su¬ wakiem i tuleja sa umieszczone w jednym cy¬ lindrze. Wobec duzego cisnienia smaru jest wy¬ magana najwyzsza precyzja która stawia wyso¬ kie wymagania co do mozliwosci wykonania.Zadaniem niniejszego wynalazku jest zdobycie jak najwiekszej pewnosci doprowadzania smaru do wszystkich rozdzielaczy, oraz uzyskanie eko¬ nomicznego wykonania i prostej budowy z wielo¬ rakimi mozliwosciami zastosowania pompy cen¬ tralnego smarowania. ,. « Wedlug wynalazku pompa centralnego smaro¬ wania jest wykonana w sposób nastepujacy: Konstrukcja napedu i zewnetrzny ksztalt oslo¬ ny sa pomyslane tak, iz urzadzenia tloczne moga byc zastosowane zarówno w systemie jednoprze¬ wodowym jak i dwuprzewodowym, przy czym jest mozliwe taka konstrukcje dostosowac do jednoczesnej pracy w dwóch systemach.Tloki poszczególnych urzadzen tlocznych wzglednie elementów pompowych systemu jedno- przewodowego w znanym wykonaniu sa urucha¬ miane za pomoca tarcz suwliwych, które sa na- pedizane za pomoca przekladni slimakowej, na¬ pedzanej z napedu glówtnego. Kola stozkowe osadzone na wale tarcz suwliwych napedza w znany sposób wal pionowy, który swym górnym koncem wchodzi do zbiornika smaru i napedza znany slimak tloczny z przymocowanymi do nie¬ go zgarniakami. Na wale pionowym jest osadzo¬ ne kolo czolowe, które za posrednictwem kola posredniego napedza kólko zebate sterowania hydrauliczno-mechanicznego. Podobnie jak w znanych konstrukcjach poszczególne elementy pompowe sa wymienne a ich wydatek tloczenia moze byc latwo nastawiony z zewnatrz.Zastosowanie pompy do systemu dwuprzewo¬ dowego wymaga umieszczenia urzadzenia tlo¬ cznego i kompletnego sterowania hydrauliczno- mechanicznego w rozbudowanej oslonie pednL Tlok sterujacy i tloczny odpowiedniego urzadze¬ nia tlocznego sa nastawiane przez takie same tarcze suwliwe jak w systemie jednoprzewodo¬ wym, przy czym tlok rozrzadczy zwalnia naj¬ pierw otwór ssacy, a nastepnie tlok tloczny za¬ sysa smar do cylindra. Po zakonczeniu suwu ssania tloka porusza sie tlok rozrzadczy i zamy¬ ka otwór ssacy, po czym tlok tloczny wypycha smar pod wysokim cisnieniem przez rozrzad hydrauliczno-mechaniczny dq systemu smaro¬ wego. Wydatek tloczenia moze byc latwo nasta¬ wiony na tloku roboczym za pomoca sruby na- stawczej i przeciwnakretki.W rozrzadzie hydrauliczno-mechanicznym smar przychodzacy pod wysokim cisnieniem od tloka tlocznego przechodzi przez zawór zwrotny do tloka rozrzadczego a stamtad w zaleznosci od polozenia tloka rozrzadczego przechodzi do przewodu glównego I wzglednie II systemu dwu¬ przewodowego albo tez do rozdzielacza smaru.Tlok rozrzadczy w zaleznosci od poprzedniego nastawienia hydraulicznego pod wplywem wzrostu cisnienia w czynnym przewodzie glów¬ nym, zostaje automatycznie przestawiony me¬ chanicznie za pomoca kólka zebatego, osadzo¬ nego luzno na wale mimosrodu, które za pomoca kola zebatego, walu pionowego i za posred¬ nictwem kola posredniego zostaje wprawione w równomierny ruch obrotowy po hydrauliczno-me¬ chanicznym sprzezeniu z walem mimosrodu.Mimosród walu czyli czop wchodzi do rowka poprzecznego prowadnicy,, która bedac prosto- wodem jest polaczona z tlokiem rozrzadczym za pomoca wystepu.Na wale mimosrodowym w obszarze po¬ wierzchni bieznej kólka zebatego znajduje sie pólokragly rowek podluzny, w którym jest umieszczony klin obrotowy pod napieciem spre¬ zyny. Podobny pólkolisty rowek podluzny znaj¬ duje sie w poblizu kólka zebatego. Klin obroto¬ wy po wylaczeniu opieka sie pod dzialaniem sprezyny ciagnacej o wystep zapadkowy. Wystep zapadkowy i tlok wyrównawczy sa uruchamiane za pomoca zabieraka, który moze byc przestawio¬ ny pod wplywem nacisku nastawnej sprezyny i tloka hydraulicznego przeciwdzialajacego sile do¬ cisku sprezyny.Gdy wszystkie rozdzielacze smarowe wlaczo¬ nego przewodu wykonaja prace, to odpowiedni przewód zostaje zablokowany hydraulicznie. Po- _* —niewaz urzadzenie tloczne pracuje w dalszym ciagu, wiec cisnienia wzrasta, wskutek czego za¬ czyna dzialac tlok tloczny dla podniesienia za- bieralka, przy czym jednoczesnie zostaje pociag- niety wystep zapadkowy i tlok wyrównawczy.Podniesienie wystepu zapadkowego umozliwia sprzegniecie sie klina obrotowego pod wplywem sily pociagowej sprezyny z rowkiem podluznym kólka eebatego. Po sprzezeniu walu mtaosro- dowego z kólkiem zebatym rozpoczyna sie prze¬ stawianie tloka rozrzadczego przez czop mimo- srodowy za pomoca prowadnicy w przeciwna strone. Tymczasem wzrasta cisnienie w przewo¬ dzie tlocznym pod wplywem dalej pracujacego urzadzenia tlocznego a tlok wyrównawczy i za- bierak zostaja posuniete jeszcze dalej przez tlok roboczy, Kuch ten trwa tak dlugo, dopóki tlok wyrównawczy nie otworzy kanalu dla wyrówna¬ nia cisnienia smaru w zbiorniku smarowym.Smar wypchniety przez tlok rozrzadczy pod¬ czas czynnosci rozrzadzania zostaje równiez wtloczony do zbiornika smarowego przez drugi przewód zwrotny.Z tlokiem rozrzadczym Jest sprzezony tlok wstepnego rozrzadu, który rozrzadza wyrówna¬ niem cisnienia i w ten sposób nastawia sprzeg¬ la hydraullczno-mechaniczne. Kanal odplywowy w tloku wstepnego rozrzadu przy okreslonym polozeniu tloka rozrzadczego/ stwarza polacze¬ nie do wyrównania cisnienia smaru w zbiorniku smarowym, poczym zabierak pozostajacy pod dzialaniem sprezyny cofa tlok wyrównawczy oraz wystep zapadkowy. Wystep zapadkowy blo¬ kuje teraz droge wystepu Wina obrotowego, który wskutek uderzenia wystepu o wystep za¬ padkowy zostaje rozlaczony. Tymczasem tlok rozrzadczy nastawiany mechanicznie odslania calkowicie otwór drugiego przewodu glównego.Wal mimosrodowy wykonal przy tym pól obro¬ tu a rozlaczony klin obrotowy opiera sie teraz wystepem o przeciwlegla strone wystepu zapad¬ kowego. Mechaniczne zaryglowanie zostaje przer¬ wane i kólko zebate obraca sie dalej luzem.Po wykonaniu pracy przez wszystkie rozdzie¬ lacze, w przewodzie glównym wlaczonym obec¬ nie rozpoczyna sie ze wzrostem cisnienia caly proces od poczatku, a gdy wszystkie rozdzielacze Smaru wykonaja prace, tlok rozrzadczy zostaje przesuniety w kierunku przeciwnym.Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia wynalazku przy czym fig, 1 — przedstawia .wysokoprezna pompe centralnego smarowania do systemu jednoprzewodowego, fig, 2 — wy¬ sokoprezna pompe centralnego smarowanie d& systemu dwuprzewodowego, fig. 3 — urzadzenie napedowe z tarczami suwliwymi i urzadzeniami tlocznymi wzglednie elementami pompowymi w przekroju podluznym, fig. 4. — widok urzadzenia napedowego z boku z czesciowym przekrojem, fig. 5 — przekrój poprzeczny urzadzenia nape* dowego, fig. 6 -p- schemat rozrzadu bydrauliczno- mechanicznegow fig 7 — widolA w kierunku strzalki A wylaczonego klina obrotowego ze sprezyna wstepnego napiecia, Ag, 8 — wlaczony klin obrotowy, fig. 9 — wylaczony klin obroto- towy w drugim polozeniu i fig. 10 — schemat rozrzadu wstepnego do rozrzadu bydrauliczno- mechanicznegp.Zamknieta ze wszystkich stron oslona 1 urza^ dzenia napedzajacego pompy centralnego smaro¬ wania posiada umocowany od wewnatrz zbior¬ nik smarowniczy 2, którego kolnierz 47 obejmuje kolnierz nasadkowy 57 oslony 1. Smar jest tlo¬ czony za pomoca slimaka tlocznego do oslony 1.Do napedu tloczków 13 poszczególnych elemen¬ tów pompowych 44 sluza tarcze suwliwe 14 na¬ pedzane za pomoca slimaka 15 i slimacznicy 16.Na wale 10 slimacznicy jest zaklinowane kolo stozkowe 171 obracajace drugie kolo stozkowe 18, osadzone na wale pionowym 19. Wal pionowy 19 wchodzacy do zbiornika smarowniczego 2 obraca slimak tloczny. Poza tym ha wale pionowym 19 jest osadzone kolo zebate 2Qt które za posred¬ nictwem kola posredniego 21 napedza kólko ze¬ bate 30 rozrzadu hydrauliczno-mechanicznego.Na wymiennych elementach pompowych 44 znajdujei sielatwo"dostepny z zewnatrz, regula¬ tor wydatku tloczenia 24. Vl pompie centralnego smarowania dla systemu dwuprzewodowego znajduje sie kompletny rozrzad hydrauliczno- mechaniczny 22 z urzadzeniem tlocznym, którego tlok rozrzadczy 25 i tlok roboczy 26 sa napedza¬ ne przez takie same tarcze suwne 14 jak i w systemie jednoprzewodowym. Do nastawiania wydatku tloczenia sluzy sruba 24, 23. Tarcze suwliwe 14 sa umieszczone wzgledem siebie tak, iz tlok rozrzadczy 25 dziala najpierw 1 odslania otwór ssacy 53. Nastepnie zaczyna dzialac tlok roboczy 26 1 zaczyna wsysac smar do cylindra.Przy tloczeniu zostaje najpierw uruchomiony tlok rozrzadczy 25 aby zamknac otwór ssacy 55.Smar z urzadzenia tloicznego pirzechodzi przez sawór zwrotny 21 do tloka rozrzadczego 28 a stamtad, w zaleznosci od polozenia tego tloka, przechodzi przez przewód glówny I lub II do rozdzielaczy smartwycb, njzy czym cisnienie smaru moze byc .odczytane na manometrze 4&.Na fig. 6 <— tlok rozrzadczy 28 jest ustawiony w ten sposób iz smar wchodzi do przewodu glównego tt.Kólko zebate 30 osadzone luzno na wale mimo- srodowym 29 jest napedzane stale przez kolo zebate 20 osadzone na wale pionowym 19 za po¬ srednictwem kola zebatego 21 i obraca sie rów¬ nomiernie. Czop 31 osadzony mimosrodowo na wale mimosrodowym 29 wchodzi do prowadnicy 32, która jest polaczona jako prostowód z tlo¬ kiem rozrzadczym 28. Na wale mimosrodowym 29 znajduje sie pólkolisty rowek podluzny 63, w który wchodzi klin obrotowy 33 pozostajacy pod dzialaniem napietej sprezyny. Podobny pól¬ kolisty rowek 64 znajduje sie w piascie 42 kól¬ ka zebatego 30. Klin obrotowy 33 jest zaopatrzo¬ ny w wystep 62, który przy wylaczonym klinie obrotowym opiera sie o wystep zapadkowy 43.Ponad rozrzadem znajduje sie zabierak 35, po¬ zostajacy pod zmiennym napieciem sprezyny 61 i uruchamiany za pomoca tloka roboczego 37.W zabieraku 35 jest zawieszony mostek zapad¬ kowy 43 i tlok wyrównawczy 36.Dzialanie urzadzenia tlocznego i rozrzadu me- chaniczno-hydraulicznego systemu dwuprzewo¬ dowego moze byc objasnione nastepujaco: Gdy wszystkie rozdzielacze smarowe w prze¬ wodzie II wykonaly prace, cisnienie w przewo¬ dzie 38 wzrasta i przesuwa tlok 37. Wskutek tego zabierak 35 zostaje Wysuniety w góre za¬ bierajac jednoczesnie mostek zapadkowy 43 i tlok wyrównawczy 36. Wskutek przesuniecia mostka zapadkowego 43 w góre wystep 62 klina obroto¬ wego 33 zostaje zwolniony do sprzegania. Po¬ niewaz kolo zebate 30 obraca sie równomiernie, klin obrotowy 33 sprzega pod dzialaniem spre¬ zyny 55 z chwila pokrycia rowka, kólko zebate 30 z rowkiem walu mimosrodowego 29. Kólko zebate 30 i wal mimosrodowy 29 zostaja w ten sposób przymusowo zlaczone, tak iz teraz tlok rozrzadczy 28 zostaje przesuniety przez czop mimosrodowy 31 i prowadnice 32 w kierunku przeciwnym.Pod wplywem dalszej pracy urzadzenia tlocz¬ nego cisnienie w przewodzie 38 wzrasta jeszcze wiecej, wskutek czego tlok 37 i zabierak 35 sa przesuwane jeszcze dalej. Ten ruch trwa dopóty, dopóki tlok wyrównawczy 36 nie odsloni kanalu 39, 40. Teraz jest otwarte polaczenie do kanalu zwrotnego 40, tak iz smar tloczony przez urza¬ dzenie tloczne odplywa z powrotem do zbiornika smarowego.Smar wypchniety przez tlok rozrzadczy 28 podczas procesu rozrzadzania jest wtlaczany z powrotem przez drugi przewód zwrotny 41 rów¬ niez do zbiornika smarowego 2. Tlok rozrzadczy 28 jest sprzezony z tlokiem wstepnego rozrzadu 58, który zostaje przesuniety w kierunku prze¬ ciwnym. Gdy po wykonaniu w przyblizeniu polowy suwu tlok rozrzadu wstepnego 58, sprze¬ zony sztywno z tlokiem rozrzadczym 28, laczy ze swym kanalem odplywowym 59 kanal 60 tlo¬ ka rozrzadczego 28, wówczas rozladowuje sie natychmiast przewód tloczny 38 przez kanal zwrotny 41 do zbiornika smarowego 2, a zabie¬ rak 35 pozostajacy pod dzialaniem sprezyny 61 oraz tlok wyrównawczy 36 i mostek zapadkowy 43 wykonuja skok, przy czym mostek zapadko¬ wy 43 i wystep 62 klina obrotowego 33 zamykaja droge tak, iz klin obrotowy 33 opiera sie wy¬ stepem 62 o mostek zapadkowy 43 a kólko ze¬ bate 30 i wal mimosrodowy 29 zostaja rozlaczo¬ ne. Tlok rozrzadczy zostaje przesuniety tymcza¬ sem na tyle, ze otwór odpowiedniego przewodu glównego zostaje odsloniety calkowicie.Podczas tego suwu roboczego wal mimosrodo¬ wy 29 wykonal pól obroitu. Wystep 62 klina obro¬ towego 33 opiera sie teraz o przeciwlegla strone mostka zapadkowego 43 a sprezyna 55 jest napie¬ ta. Zaryglowanie jest zniesione a kólko zebate 30 obraca sie luzno na wale mimosrodowym. Przy nastepnym wzroscie cisnienia w przewodzie glównym I proces rozpoczyna sie od poczatku, a tlok rozrzadczy 28 zostaje znowu przesuniety w kierunku przeciwnym. PL