i Warszawa, dnia 20 pazdziernika 1955 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38282 Stanislawa Zielinska (Warszawa, Polska) coH* KI. 2f, 14 **%& ,3/00 Srodek do chemicznego czyszczenia powierzchni zwlaszcza metalowych Patent trwa od dnia 10 listopada 1954 r.Dzialanie chemicznych srodków czyszczacych polega na usuwaniu z powierzchni przedmiotów stalych wszelkich zanieczyszczen, badz tez pew¬ nych produktów przemiany tworzywa pod wply¬ wem czynników zewnetrznych. Jednym z cze¬ sciej wystepujacych zanieczyszczen sa tluszcze' i smary, przenoszone na przedmioty za posred¬ nictwem rak. Niewidoczne czastki tluszczu i smarów sa czynnikiem wiazacym dla pylu, wlókien, rdzy itd., które bywaja niejednokrotnie" siedliskiem bakterii.Zadaniem dobrych srodków czyszczacych jest usuwanie tych wszystkich zanieczyszczen, bez uszkodzenia powierzchni czyszczonego przed¬ miotu.Dotychczasowe sposoby chemicznego oczy¬ szczania zabrudzonych przedmiotów polegaly na stosowaniu srodków o dzialaniu czysto mecha¬ nicznym, badz tez takich samych srodków z do¬ datkiem czynników o dzialaniu chemicznym, np. amoniaku lub slabo zdysocjowanych kwasów organicznych np. kwasu szczawiowego, ewen¬ tualnie soli szczawikowej. Skuteczne dzialanie ta¬ kich mieszanin bylo mozliwe tylko w obecnos¬ ci wody. Tego typu srodki czyszczace mialy po¬ wazne wady. W przypadku stosowania amonia¬ ku otrzymywalo sie pasty lub mleczka o nie¬ przyjemnym zapachu, które nalezalo przecho¬ wywac w hermetycznych naczyniach. Dodatek kwasów organicznych, lub ich soli kwasnych, stwarzal niebezpieczenstwo rozpuszczania pow¬ lok ochronnych, nakladanych na pewne wyroby metalowe sposobem galwanicznym. Pewne typy takich powlok, np. mosiezne ulegaly szybkiemu niszczeniu pod wplywem kwasów organicznych.Srodki takie, w zastosowaniu do czyszczenia stopów, dzialaly selektywnie na pewne skladni¬ ki stopu, wytrawiajac je, przez co oczyszczony przedmiot nabieral innej barwy. Inna wada ta¬ kich srodków czyszczacych byla koniecznosc bardzo starannego usuwania resztek srodka czyszczacego z oczyszczanej powierzchni. Ze wzgledu na obecnosc amoniaku lub kwasu srod¬ ki takie musialy zawierac znaczne ilosci wody, co bylo w uzyciu o tyle niewygodne, ze powo¬ dowalo czeste zabrudzenia odziezy, podlogi i innych przedmiotów znajdujacych sie w sa¬ siedztwie.Inne srodki stosowane do czyszczenia metali zawieraja czesto sole alkaliczne slabych kwa¬ sów, np. weglowego, fosforowego, borowego i in¬ nych, które dzialaja lagodniej niz amoniak, ale nie daja dobrych wyników jesli chodzi o czy¬ szczenie przedmiotów niemetalowych.Przedmiotem wynalazku jest srodek do Czy¬ szczenia, który pozbawiony jest Wad wymie¬ nionych powyzej.Chemicznie czynnym skladnikiem srodka czy¬ szczacego wedlug wynalazku jest trudno lotna amina, która obok grUpy aminowej zawiera jed- da lub wiecej grup wodorotlenowych. Amina spelnia tu podwójna role: jest czynnikiem la¬ godnie wytrawiajacym powierzchnie metalowe, a jednoczesnie jest uniwersalnym rozpuszczalni¬ kiem polarnym posiadajacym ponadto wlasci¬ wosci emulgujace. Obok aminy srodek czy¬ szczacy zawiera jeden z typowych emulgatorów jak mydlo alkaliczne, sól alkaliczna kwasu sul¬ fonowego, lub wyzszy alkohol sulfonowany.Jako skladnik rozpuszczajacy zanieczyszczenia o charakterze tluszczów lub smarów zawiera weglowodory alifatyczne lub aromatyczne posia¬ dajace 6 — 9 atomów wegla w czasteczce. Dobre wyniki uzyskuje sie dodajac w tym celu mie¬ szanine rozpuszczalników wymienionych typów.Srodek wedlug wynalazku moze zawierac rów¬ niez wapno wiedenskie lub drobno sproszkowa¬ na krzemionke, pumeks, krede, ziemie okrzem¬ kowa, talk, baryt itp., których zadaniem jent szybsze rozluznianie zwartej struktury stalych zanieczyszczen odrywanych od podloza przez skladniki wymienione poprzednio.Srodek osadzony jest na nosniku z materialu wlóknistego, np. na wacie, dzieki czemu jest on wygodny i ekonomiczny w uzyciu. Zanie¬ czyszczona powierzchnie czysci sie przez pocie¬ ranie odpowiednio duzym tamponem zawiera¬ jacym srodek czyszczacy az do uzyskania czy¬ stego podloza. Czynnoscia zakonczajaca proces czyszczenia jest zmycie przedmiotu woda i wy¬ tarcie sucha tkanina. PL