Najdluzszy czas trwania patentu do 24 pazdziernika 1939 r.Sposób opisany w patencie Nr 830 po¬ legal na tern, ze stal poddawano hartowa¬ niu odpowiednio zwolnionemu dla zapobie¬ zenia powstawaniu nadpekniec i rysów z osiagnieciem jednakze pozadanego stopnia hartu i przegrzania.Podobne zahartowanie mozna osiagnac ochladzajac naprzemian gwaltownie i po¬ woli przeidmioty rozpalone do czerwono¬ sci i to w ten sposób, ze po kazdym okre¬ sie gwaltownego oziebienia, trwajacego bardzo krótko, nastepuje okres ochladza¬ nia powolnego, podczas którego powierzch¬ nia przedmiotów obrabianych nagrzewa sie, otrzymujac wiecej ciepla od czesci we¬ wnetrznej, anizeli go traci nazewinatrz. Je¬ sli odpowiednio dobrac trwanie nastepu¬ jacych po sobie okresów w stosunku do in¬ tensywnosci dzialania obu sposobów ochla¬ dzania, to mozna korzystnie wypelnic wszelkie pozadane warunki ochladzainia.Sposób wykonania, wedlug patentu glów¬ nego, polegal nar tern, by kilkakrotnie za¬ nurzyc obrabiane czesci, jak np, szyny, roz¬ grzane do czerwonosci w zbiorniku zawie¬ rajacym niewielka ilosc wody. Woda ta, z poczatku zimna, stopniowo nagrzewa sie i wogóle nalezy ja odmieniac po obróbce kazdej szyny. Zbiornik moze byc staly, a szyna przesuwa sie pionowo; lub tez, prze-ciwnic, szyna moze byc nieruchoma, a zbiornik z woda, lub tez tylko powierzch¬ nie wody w zbiorniku, poruszamy jpionowo.* Sposoby te moga w pewnyóh okoliczno¬ sciach przedstawiac niedogodnosci naste¬ pujace: 1. Przy pewnych wymiarach zbiornika hartowniczego gwaltowne zawrzenie -wy¬ wolane zetknieciem sie cieczy z rozpalona belka moze wyrzucic nazewmatrz znaczne ilosci plynu *"i ^zmniejszyc *tym rsposobem calkowita objetosc kapieli, co w nastep¬ stwie moze spowodowac dotkliwe róznice w twardosci poszczególnych belek, szyn lub innych wyrobów, 2. Pewne czesci obrabianej belki moga, dzieki swemu ksztaltowi lub swym wymia¬ rom, hartowac sie energiczniej lub slabiej od innych, powinnismy tedy miec moznosc wyrównywania otrzymanych róznic twardo¬ sci, , | ; ¦ ! ' \ 3. W innych znowu wypadkach moze byc pozadane nadawanie róznych twardo¬ sci róznym czesciom jednej i tej samej bel¬ ki; w tym celu potrzeba, aby w zbiorniku hartowniczym mozna bylo wytwarzac war¬ stwy oziebiajace silniej lub slabiej.Przedmiot niniejszego zgloszenia do¬ datkowego stanowi sposoby, których zasto¬ sowanie usuwa wzmiankowane powyzej niedogodnosci. Mozna je stosowac badzto same przez sie oddzielnie, badz tez w po¬ laczeniu ze sposobami, opisanemi w pa¬ tencie glównym, Przedewszystkiem rzecza jest korzyst¬ na dopelnienie plynu w zbiorniku podczas samego hartowania, Czynnosc te mozna uskuteczniac sposobem ciaglym lub z przerwami. Moze ona zachodzic w jednem lub kilku miejscach równoczesnie, slabiej lub silniej, zaleznie od skutku, jaki w szczególnosci pragniemy uzyskac.Zalaczony rysunek wskazuje tytulem przykladu sposób wprowadzania wody, szczególnie nadajacy sie przy hartowaniu szyn dla nadania im najwiekszej twardosci posrodku powierzchni tocznej, W tym wypadku wode dodatkowa do zlobu 2 wprowadzamy rura 1, która prze¬ chodzi srodkiem, jprzez cala dlugosc zlobu.Rura ta wzdluz strony górnej wyposazona jest iv rozmieszczone gesto drobne otwory.Urzadzenie pracuje w sposób nastepu¬ jacy: napelniamy zlób sposobem zwyklym do odpowiedniego poziomu, regulujac do¬ plyw z rury 1 kupkienn3,"bipizto tak, aby poziom plynu pozostawil staly, co osiaga¬ my zapomoca przelewu 49 al to w wypad¬ ku, skoro pragniemy tylko uzupelnic straty plynu w zlobie, badz tez tak, aby tempera¬ tura nie podniosla sie ponad pewien okre¬ slony punkt, ustalony doswiadczalnie, gdy chcemy równiez podniesc twardosc szyny.W warunkach podobnych podczas przebie¬ gu operacji w warstwie polozonej tuz po¬ nad rura 1 zachodzi doplyw swiezej wody, która przyspiesza ochladzanie, a przez to samo powieksza hart w czesciach belki, najblizszych tej warstwie, W ten sposób: 1. uzupelnia sie straty plynu sprawiane obróbka, i, utrzymujac w kapieli stala objetosc plynu, zapewniamy jednostajnosc otrzymywanych wyników; 2. wyrównuje sie nierównosci w szyb¬ kosciach ochladzania, jakie moglyby wy¬ niknac z nierównego ochladzania hartowa¬ nego przedmiotu, a róznice hartu spowodo- wywalyby nierównosci w twardosci ohrabi si¬ nego przedmiotu, i 3. mozna wedlug zyczenia wytwarzac warstwy chlodzace mniej lub wiecej inten¬ sywnie i tym sposobem wywolywac w róz¬ nych czesciach belki rozmaita twardosc, co bywa bardzo pozadane w pewnych zasto¬ sowaniach.Z drugiej zas strony dla zwolnienia har¬ towania, stosownie do wskazówek patentu glównego, nalezy do oziebiania przedmio¬ tów nagrzanych do czerwonosci stosowac zamiast plynu chlodnego plyn goracy za¬ pomoca polewania, skrapiania lub zanu- — 2 —rzania w nim wyrobu. Mozna posilkowac sie np. goraca woda, która odnawia sie w miare potrzeby wywolanej obróbka dla uzupelnienia strat powstalych wskutek pa¬ rowania dla utrzymania stalej temperatu¬ ry lub wreszcie stopniowego obnizenia tem¬ peratury kapieli; mozna równiez uzyc po¬ czatkowo mala ilosc zimnej wody, która krazy w zamknietej przestrzeni i gwaltow¬ nie ogrzewa sie przy zetknieciu z obra¬ bianym przedmiotem.Rozumie sie, ze przy uzyciu wody go¬ racej oziebianie nastepuje mniej gwaltow¬ nie, anizeli przy uzyciu wody chlodnej, i, odpowiednio do temperatury uzytego plynu, nalezy powiekszac lub zmniejszac ilosc zanurzen lub zraszan. W pewnych na¬ wet razach wystarcza jedno tylko skropie¬ nie lub zanurzenie, tak ze hartowanie, cho¬ ciaz wolniejsze, bedzie jednak ciagle. Po¬ wtarzanie okresów oziebian gwaltownych i powolnych daje moznosc latwiejszego otrzymania lagodniejszego zahartowania i wiekszej jednorodnosci obrabianych przed¬ miotów, jak równiez ustalenia w pozadany sposób praw, wedlug jakich ma zachodzic chlodzenie.Jesli stosujemy zraszanie zapomoca strumieni lub prysznicu, latwo zmniejszyc szybkosc studzenia, zmieniajac wydatek uzytego plynu, temperature wody lub czas trwania zraszania i okresów ochladzania na wolnem powietrzu. Uzyty w tym celu plyn moze byc równie dobrze zimny, jak i goracy.Rozumie sie, ze jakikolwiek bylby spo¬ sób chlodzenia, moznaj nim dzialac badzto na calkowita powierzchnie obrabianych przedmiotów, badz tylko na niektóre ich czesci, np. glówke szyny. PL