Czynne powierzchnie sciernic tarczowych po¬ winny byc co pewien czas obrabiane i wygladza¬ ne. Obróbka odbywa sie na ogól za pomoca dia¬ mentów wygladzajacych i polega na tym, ze czesc powierzchni czynnej sciernicy tarczowej skrawa sie za pomoca diamentów.Wygladzanie ma na celu przywrócenie po¬ wierzchni czynnej lufo profilowi sciernicy tarczo¬ wej pierwotnego ksztaltu, nieodzownego do do¬ kladnej obróbki szlifierskiej, wzglednie ma na celu usuniecie z powierzchni czynnej czastek me¬ talowych, przywierajacych do sciernicy podczas szlifowania.Wygladzanie moze przy tym odbywac sie we¬ dlug róznorakich zasad, które decyduja o wyko¬ naniu. Moze, np. zachodzic potrzeba zwyklego wyrównywania czynnej powierzchni sciernicy tarczowej, tj. obróbki zgrubnej, w której doklad¬ nosc gra tylko poslednia role, a chodzi jedynie o to, aby w okreslonym czasie zebrac warstewke okreslonej grubosci, lub tez moze byc potrzebne przywrócenie dokladnej powierzchni czynnej, wymaganej przy dokladnych pasowaniach i te obróbke wykonuje sie za pomoca diamentów wy¬ gladzajacych, które skrawaja z tarczy jak naj¬ mniejsza warstewke, aby zmniejszenie wymiarów sciernicy bylo jak najmniejsze.Stosujac diamenty wygladzajace, osiaga sie dobre wyniki zwlaszcza wtedy, gdy diamenty, po¬ siadajac na calej swej dlugosci plaska powierz¬ chnie, sa osadzone w oprawce w kierunku swej dlugosci.Diamenty wygladzajace tego ksztaltu otrzy¬ muje sie glównie przez rozlupywanie surowych kamieni na dwie lub kilka czesci. Aby uzyskac przy tym jednakowe rezultaty pracy, obrabia sie na plask równiez i przeciwlegla powierzchnie diamentu, tak iz otrzymuje sie plaskie diamenty wygladzajace o dwóch, w przyblizeniu równole¬ glych do siebie powierzchniach. [Narzedzia, za¬ opatrzone w takie plaskie diamenty, skrawaja, jak nóz strugairski o liniowej krawedzi tnacej,zajmujacej cala szerokosc, diamentu i odtwarza? jacej sie stale w miare zuzycia. Diamenty takie nie^majai duzej ^bqjko£^i roboczej i dlatego nie $**£$ bgc sf^wanf djKjobróbki wstepnej lub zgrufcmego obtaczania sciernic tarczowych.Okazalo sie, ze przy lupaniu diamentów prze¬ myslowych o ksztalcie plaskim lub podobnym na dwie lub kilka czesci w kierunku poprzecznym do plaskiej powierzchni Otrzymuje sie diamenty ksztaltu podluznego, które posiadaja powierz¬ chnie boczne zgodne ze struktura krystaliczna o krawedziach, w przyblizeniu do siebie równo¬ leglych. Diarnenty, otrzymane w ten sposób zwlaszcza, jezeli posiadaja równe powierzchnie boczne niezaleznie od innych ksztaltów lub wy¬ miarów, nadaja sie szczególnie do wygladzania sciernic tarczowych i lepiej spelniaja warunki obtaczania' wzglednie obróbki, niz znane dia¬ menty wyrównywujace, zwlaszcza, gdy do rkra- wania grubszych warstw sa potrzebne szczegól¬ nie skuteczne krawedzie natarcia.Wynalazek dotyczy nowej odmiany wykona¬ nia diamentów przemyslowych o okreslonym ksztalcie do wyrobu narzedzi wygladzajacych do sciernic tarczowych lub tym podobnych narzedzi.Na podstawie tej wlasnosci diamentu, ze daje sie rozlupywac tylko w tych kierunkach, które odpowiadaja jego strukturze (krystalicznej, przy czym powierzchnie lupania tóza w plaszczyznach, do siebie równoleglych lub ustawionych wzgle¬ dem siebie pod katem, otrzymuje sie wedlug wy¬ nalazku za pomoca odpowiedniego narzedzia lu¬ pania diamenty wygladzajace podluznego ksztal¬ tu z diamentów surowych, przy czym te podluz¬ ne diamenty wygladzajace maja przynajmniej trzy powierzchnie boczne o równoleglych krawe¬ dziach podluznych i przynajmniej jedna z tych powierzchni bocznych jest powierzchnia lupania.Przekrój tych podluznych diamentów wygladza¬ jacych jest zalezny od struktury krystalicznej, przy czym moze byc to trójkat, czworobok, romb, trapez lub inna podobna figura.Calkowita dlugosc diamentów wygladzaja¬ cych, otrzymanych w ten sposób, jest dowolna i zalezna od wielkosci diamentu surowego. Rów¬ niez i wymiary przekroju poprzecznego moga byc zmienne w szerokich granicach, jednak po¬ wierzchnie boczne powinny byc do siebie równo¬ legle. Korzystnie jest, jezeli stosunek pomiedzy szerokoscia i dlugoscia diamentu nawet o naj¬ szerszych powierzchniach bocznych nie przekra¬ cza 1:1,5, czyli szerokosc nawet najszerszej po¬ wierzchni bocznej inie powinna przekroczyc dwóch trzecich dlugosci tejze powierzchni bocz¬ nej.Podane wyzej wartosci graniczne w stosunku do poszczególnych wymiarów stanowia okreslenie nazwy, wyrózniajacej „ksztalt podluzny" dia¬ mentów wygladzajacych.Diamenty wygladzajace ksztaltu podluznego otrzymane w sposób, podany wyzej, nadaja sie szczególnie do narzedzi wygladzajacych o stop¬ niowo postepujacym zuzyciu diamentu na ksztalt olówka. Diamenty sa osadzone za pomoca oprawki w uchwycie w ten sposób, ze ich os po¬ dluzna jest w przyblizeniu równolegla do osi uchwytu. Przy takim osadzeniu diament moze byc wykorzystany do wygladzania sciernic tar¬ czowych lub podobnej obróbki az do calkowitego zuzycia, gdyz w miare zuzycia glowica uchwytu wraz z oprawka jest poddawana stopniowo opi¬ lowywaniu, tak iz jego powierzchnia czynna zaj¬ muje w stosunku do glowicy uchwytu zawsze takie polozenie, jakie miala na poczatku. Glo¬ wica uchwytu moze byc przy tym zaopatrzona na powierzchni obwodowej w znak, wskazujacy koniec osadzonego diamentu i tym samym zdol¬ nosc uchwytu do pracy.W zwiazku z tym wynalazek niniejszy doty czy nowego narzedzia wygladzajacego z diamen¬ tem przemyslowym do wygladzania sciernic tar¬ czowych lub wykonywania podobnych obróbek przy uzyciu diamentów, przy czym diament wy¬ gladzajacy jest osadzony 'w uchwycie równolegle do jego osi podluznej. - Diamenty wygladzajace wedlug wynalazku oraz ich osadzenie w narzedziu wygladzajacym posiadaja nastepujace zalety: 1. Dzieki nowemu ksztaltowi, nadanemu dia¬ mentom wygladzajacym, wszystkie narzedzia wygladzajace, zaopatrzone w takie diamenty, za¬ chowuja te same warunki obróbki niezmiennie przez caly czas uzytkowania, gdyz wymiary czynnej czesci diamentu pozostaja jednakowe~az do calkowitego zuzycia diamentu. 2. Diament wygladzajacy zachowuje przez caly czas uzytkowania krawedz natarcia, wyióagana do skutecznej obróbki i wystarczajaca równiez do skrawania warstw grubszych. Krawedzie natar¬ cia znajduja sie na swobodnym koncu diamentu i sa utworzone przez krawedzie tnace powierz¬ chni bocznych czynnego odcinka, odslanianego w miare zuzycia diamentu. Krawedzie te odtwa¬ rzaja sie samorzutnie w miare zuzycia diamen¬ tów. Skoro tylko jedna taka czesc skrawajaca ulegnie zuzyciu uchwyt mozna obrócic dokola osi, tak iz staje sie czynna nowa jeszcze uzy¬ teczna czesc natarcia. 3. Poniewaz przynajmniej jedna z powierz¬ chni bocznych diamentu wygladzajacego wedlug wynalazku odpowiada powierzchni lupania i w ten sposób jest okreslona z góry na podstawie - 2 -struktury krystalicznej diamentu, diamenty wy¬ gladzajace sa bardziej odporne na warunki ob¬ ciazen, dzialajacych na nie podczas uzycia.Diament wygladzajacy wedlug wynalazku i sposób jego osadzania w uchwycie jest wyja¬ sniony ponizej i przedstawiony na zalaczonym rysunku-, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poosiowy uchwytu z osadzonym diamentem, fig. 2 — widok z boku uchwytu z oznaczeniem kolejnych linii opilowywania dla udostepnienia diamentu w miare postepujacego zuzycia i fig. 3 — przekrój diamentu, wykonanego wedlug wy¬ nalazku.Diament 1 o ksztalcie podluznym jest umoco-. wany wraz z oprawka S w glowicy uchwytu 2.Glowica jest zaopatrzona w rowek obwodowy U, który znajduje sie w przyblizeniu na poziomie konca diamentu 1 i wskazuje jego zuzycie.Diament 1 wedlug fig. 1 ma ksztalt prosto¬ katnego równolegloscianu i jest osadzony w uchwycie 2 tak, ze jego os podluzna jest w przyblizeniu równolegla do osi uchwytu 2.W miare zuzycia diamentu glowice uchwytu wraz z oprawka 3 opilowuje sie stopniowo we¬ dlug linii 'kropkowanych la, Ib, lc, Id, zazna¬ czonych na fig. 2, tak iz krawedz diamentu jest stale odslaniana az do calkowitego zuzycia. W ten sposób otrzymuje sie diamentowe narzedzie wy¬ gladzajace, które jest odslaniane na ksztalt olówka w miare postepujacego zuzycia, tj. po¬ dobnie jak grafit olówka przy temperowaniu jest odslaniany stopniowo z otaczajacego i utrzymu¬ jacego go drzewa.Niektóre podstawowe przekroje poprzeczne diamentu podluznego otrzymane wedlug wyna¬ lazku sa przedstawione na fig. 3. Diamenty maja przynajmniej trzy powierzchnie boczne, których krawedzie podluzne sa do siebie równolegle, przy czym co najmniej jedna z tych powierzchni jest powierzchnia lupania.Wynalazek nie ogranicza sie do okreslonego ksztaltu diamentów wygladzajacych, do okreslo¬ nego ksztaltu przekroju lub do zastosowania okreslonych narzedzi potrzebnych do jego wy¬ robu, jak równiez Ogranicza sie do okreslonych wymiarów i ksztaltów uchwytu, gdyz szczególy te moga byc zmieniane w szerokich granicach, nie odbiegajac od istoty wynalazku, o ile sa za¬ chowane cechy znamienne. PL