Wynalazek dotyczy ladownic do nabojów dla broni automatycznych. Wsród takich urzadzen wynalazek odnosi sie szczególnie do urzadzen dla broni automatycznych o wysokim rytmie wystrzalów, na przyklad o rytmie co najmniej równym 850 — 900 wystrzalów na minute dla broni kalibru 20 mm.Wynalazek ma zwlaszcza na celu uczynic wy¬ mienione urzadzenie takim, by lepiej odpowia¬ dalo wszelkim wymogom praktyki.Wynalazek polega glównie na wyposazeniu bro¬ ni w poblizu wymienionego otworu wylotowego w dodatkowy mechanizm popychajacy, zdolny przyspieszac posuw nabojów znajdujacych sie poza wymienionym mechanizmem w taki spo¬ sób, aby te naboje przybieraly szybkosc wieksza anizeli naboje znajdujace sie przed tym urzadze¬ niem, przy czym energie, potrzebna do uzyskania tego przyspieszenia, pobiera sie przy kazdym wystrzale z czesci przesuwajacej sie przy wy¬ strzale i najlepiej, czasowo zaakumulowana w elastycznym akumulatorze energii, który ja od¬ daje w chwili gdy nabój ma byc wprowadzony do broni.Pomijajac to glówne zalozenie, wynalazek po¬ lega na niektórych innych jeszcze urzadzeniach, które uzywa sie równoczesnie, a o których be¬ dzie mowa pózniej.Wynalazek dotyczy szczególniej pewnego spo¬ sobu zastosowania (a mianowicie przypadku za¬ stosowania do ladownic do nabojów dla broni automatycznych o wysokim rytmie wystrzalów) jak i niektórych sposobów wykonania wymie¬ nionych urzadzen. Wynalazek odnosi sie jeszcze szczególniej do urzadzen, w których mozna zastosowac te same zalozenia do szczególnych elementów jak i broni automatycznej i zaopa¬ trzonych w podobne urzadzenia oraz do sprzetu zaopatrzonego w takie bronie.Dla jasniejszego zrozumienia istoty wynalazku do podwego opisu tytulem przykladu zalaczone sa rysunki, przy czym fig. 1 przedstawia schema¬ tycznie i w przekroju poprzecznym ladownice do nabojów dla broni automatycznej, wykonana we¬ dlug wynalazku; fig. la przedstawia niektóre na¬ rzady ladownicy, które uwazano korzystniej przed¬ stawic osobno, by nie przeciazac fig. 1; fig. 2—4 sa schematami ilustrujacymi dzialanie i pokazuja¬ cymi pewne kolejne najcharakterystyczniejsze polozenia zajmowane przez rozmaite elementy skladowe wymienionej ladownicy, podczas prze¬ chodzenia pierwszego-Jiaboj u, majacego byc wy¬ prowadzonym z jego polozenia wyczekujacego w polozenie aktywne; fig. 5 przedstawia w prze¬ kroju poprzecznym z wieksza iloscia szczególów, w powiekszeniu, dodatkowy mechanizm prze- suwowy, schematycznie zilustrowany na poprzed¬ nich figurach.Urzadzenie zaopatruje sie w zwykly sposób w zasobnik (w omawianym przypadku w postaci bebna) .zaopatrzony np. w dwie sciany la i Ib zlaczone w ich dolnej czesci (zakladajac, ze la¬ downica jest osadzona w polozeniu dzialania ponad skrzynka zamkowa 2 broni) za pomoca czesci 3 tworzacej kanal wprowadzajacy, przy czym wymieniona czesc wnika do wnetrza wy¬ mienionej skrzynki zamkowej i konczy sie dwo¬ ma obrzezami 3°, o które opiera sie nabój a w polozeniu gotowym do wprowadzenia, jak to wskazano na fig. 1.Po wewnetrznej stronie scian la i 16 przewi¬ duje sie wtenczas uzebrowanie 4 do prowadze¬ nia w kierunku kanalu wprowadczego 3 ich koncami, naboje zmagazynowane spiralnie w la¬ downicy.Z zespolem nabojów zawartych w ladownicy wspóldziala glówny uklad posuwowy, np. obcia¬ zony sprezyna, popychajaca stale wymienione naboje ku otworowi wylotowemu ladownicy.Taki uklad posuwowy moze byc wykonany, np. ze spiralnej sprezyny (nie przedstawionej) dzia¬ lajacej elastycznie na ramie teleskopowe 5 obra¬ cajace sie i opierajace o ciag nabojów i dazace do popychania tego ciagu w kierunku wylotu ladownicy, przy czym sprezyna popychowa zo¬ staje samoczynnie naprezana podczas napelnia¬ nia ladownicy.Gdyby sie zadowalac wówczas postepowaniem jak opisano, nie byloby mozliwe otrzymac wy¬ sokich rytmów wystrzalów przewidzianych dla tej broni, a to z powodu, który wydaje sie wska¬ zane tutaj wyjasnic w celu lepszego uwydatnie¬ nia charakterystyk i korzysci wyplywajacych z wynalazku.Latwo zrozumiec, ze dla wysokich rytmów wystrzalów (np. co najmniej równych 850 — 900 na minute dla broni 20 mm) czas którym sie dysponuje do przesuniecia jednego naboju z je¬ go polozenia wyczekujacego (polozenie, w któ¬ rym nabój spoczywa na górnej czesci skrzynki 6 broni, jak to wskazano dla naboju b na fig. 2) w polozenie wprowadcze staje sie nadzwyczaj krótki; zachodzi zatem koniecznosc nadawania nabojowi silnego przyspieszenia, które pozwoli¬ loby mu przebyc w krótkim okresie czasu, któ¬ rym sie dysponuje, trase miedzy polozeniem wy¬ czekujacym a polozeniem wprowadczym.Tymczasem zwazajac na to, by zawartosc la¬ downicy byla mozliwie jak najwieksza, trzeba zrezygnowac z korzystania z glównego ukladu posuwowego dla wywolania w zadanym czasie silnego przyspieszenia, o którym wspomniano.Istotnie, w tym przypadku nalezaloby nadac sprezynie ukladu posuwowego (sprezynie, która winna wówczas nadawac silne przyspieszenie, calej masie nabojów zawartych w ladownicy^ olbrzymiej sily, a zatem wymagalaby zajecia zna¬ cznego miejsca i posiadalaby niedopuszczalna wage. Z drugiej strony tarcia nabojów o uzebro¬ wanie prowadcze bylyby bardzo wielkie i osta¬ tecznie nacisk, wywolywany na zamek 6 przez naboje w polozeniu wyczekujacym, osiagnalby znaczna wielkosc, co spowodowaloby hamowanie ruchu wymienionego zamka, przeciwstawiajac sie w ten sposób uzyskaniu wysokich rytmów wystrzalów.Glówne zalozenie wynalazku ma wlasnie na celu zapobiezenie tym róznym niedogodnosciom, a zatem pozwolic na takie zasilanie broni, by zachodzilo ono w warunkach odpowiednich dla wysokich rytmów wystrzalów.Wedlug tego zalozenia: ladownice zaopatruje sie, jak juz powiedziano, w poblizu jej otworu wylotowego w dodatkowy mechanizm posuwo¬ wy, zdatny przyspieszac posuw nabojów, znaj¬ dujacych sie poza wymienionym mechanizmem w taki sposób, ze naboje te przybieraja szybkosc wieksza, anizeli naboje znajdujace sie przed tym urzadzeniem, które sa popychane wylacznie przez glówny uklad posuwowy.Dodatkowy mechanizm posuwowy wykonuje sie w4 taki sposób, by calkowita energia potrzeb¬ na dla uzyskania przyspieszenia posuwu nabo¬ jów w poblizu otworu wylotowego pobierana by¬ la przy kazdym wystrzale z czesci przesuwajacej sie przy wystrzale, np. z czesci mechanizmu zamkowego broni, lub lepiej jeszcze z broni sa¬ mej, gdy ta ostatnia cofa sie przy kazdym wy¬ strzale, wbrew dzialaniu ukladu tlumiacego, w stosunku do stalej podpory, z która jest trwa- - 2 -ie zli$fe6aa stiwttica 7, uf&szAca ladownice, osa¬ dzona przesuwnie na górnej scianie skrzynki zanikowej 2.Majac tak wykonana bron, urzadza sie najle¬ piej, wedlug innego zalozenia tak, by omawiana energia byla czasowo zakumulowana w elastycz¬ nym akumulatorze energii, który na zadanie mechanizmu wprowadczego oddaje ja potem na¬ rzadom rozrzadczym, to znaczy oddaje w glów¬ nej czesci w chwili, gdy nabój ma przejsc z po¬ lozenia wyczekujacego w polozenie wprowadcze, atakujacym wymieniony nabój, przy czym narza¬ dy te moga byc wykonane, np. jako para kól zebatych 8a, 8b o wspólnej osi, równoleglej do osi nabojów.Latwo zrozumiec, ze dzieki takim urzadze¬ niom z jednej strony, jedynie naboje sasiaduja¬ ce z wylotem (naboje o slabej calkowitej bez¬ wladnosci) zostaja przyspieszone W pozadanej chwili, inne zas naboje przesuwaja sie nato¬ miast z szybkoscia mniej wstrzasowa i zachodza kolejno w zeby kól rozrzadczych 8a, 8b dodat¬ kowego mechanizmu posuwowego, który mozna wówczas przewidziec jako naped o stosunkowo slabej sile, a wiec moze posiadac maly ciezar i zajmowac stosunkowo malo miejsca; z drugiej strony, rozrzad tego dodatkowego mechanizmu posuwowego zachodzi podczas kompletnego cyklu przy kazdym wystrzale, bez wspóldzialania jakiegokolwiek zródla energii z zewnatrz tak, ze unika sie w ten sposób niedogodnosci (ciezar, zabieranie miejsca, mozliwosci uszkodzenia itd.) nieodlacznych przy uzyciu takiego zewnetrznego zródla energii, a poza tym dzieki akumulatoro¬ wi energii, cykl dzialania wymienionego wyzej mechanizmu posuwowego moze byc rozlozony, z pozadanym rozdzialem w czasie na stosunkowo duzy ulamek cyklu dzialania tej czesci, z której uskutecznia sie pobranie energii.Najlepiej osadzic wówczas dodatkowy mecha¬ nizm posuwowy na samym korpusie ladownicy, np. przez umieszczenie niektórych narzadów go stanowiacych (mianowicie tych, które tworza akumulator energii) na scianach przytwierdzo¬ nych do wymienionego korpusu, tak ze jedyny nal^i "wymienionego mechanizmu, który jest wówczas niezalezny od ladownicy; jest pochylnia rocrwtfcza i» która stanowi calosc ze skrzynka zamkowa 2.Poza tym w celu ustanowienia elastycznego ukladu akumulujacego energie mozna z korzy¬ scia stosowac drazek torsyjny, poniewaz uklad tego rodzaju jest szczególnie korzystny dla wy¬ sokich rytmów dzialania, ze wzgledu na jego sla¬ ba bezwladnosc.Ostafecznfe "kureylltnym bedzte iidpfetftyc do¬ datkowy mechanizm posuwowy V iaiAdy $fo- zwalajace na dowolne wyzwalanie kól rozrzad¬ czych 8a i 8b spod dzialania napedowego akutnu- latora energii w celu umozliwienia na^etnialAia ladownicy przez jej otwór wylotowy bez ko¬ niecznosci rozmontowywania tego wyzej wymie¬ nionego dodatkowego mechanizmu posuwowego.Narzady takie mozna wykonac, np. jak to za¬ lozono ponizej, przewidujac mozliwosci chowa¬ nia elementu zaporowego, o który opiera sie drazek torsyjny akumulatora energii, gdy kola rozrzadowe 8a i 8b sa popychane w kierunku odpowiadajacym doprowadzaniu nabojów do wylotu.Mimo, iz moznaby jeszcze, biorac pod uwage co juz powiedziano, postapic w rozmaity sposób w celu utworzenia takiej ladownicy o przymu¬ sowym zasilaniu, wydaje sie szczególnie korzyst¬ nym uzyc w tym celu sposób realizacji, który przedstawiaja rysunki i wedlug którego postepu¬ je sie nastepujaco ; Kola rozrzadcze 8a i 8b zablokowuje sie, np. na pomoca systemu wyzlobien, na pustej osi 10 osadzonej obrotowo miedzy scianami la i Ib la¬ downicy w poblizu kanalu wprowadczego 3.Wewnatrz osi 10 fig. 5 osadza sie drazek tor¬ syjny 11, oznaczony schematycznie na fig. 1-—4 linia przerywana, którego jeden koniec jest zla¬ czony z koncem odpowiadajacym wymienionej osi 10, za pomoca systemu wyzlobien Ha, a któ¬ rego drugi koniec z systemem wyzlobien llb stanowi calosc z kolem zebatym 12 mechanizmu zapadkowego zabierajacego, osadzonego na ze¬ wnatrz ladownicy miedzy dwoma scianami 13 i 14 przytwierdzonymi do sciany tylnej Ib wy¬ mienionej ladownicy.Zapadkowy mechanizm posuwowy, poza kolem zebatym 12, zaopatrzony jest, z jednej strony, w zapadke zatrzymujaca 15, której os 16 jest osa¬ dzona w sciankach 13 i 1U, a z drugiej strony, w zapadke posuwowa 17, której os 18 jest osa¬ dzona poprzecznie miedzy ramionami 19a i 19b podwójnej dzwigni 19, osadzonej tak, ze moze sie wychylac wokolo osi 20, osadzonej miedzy sciankami 1S i 1U przy czym dzwignia posiada wydluzony otwór 19 c dla przepuszczenia konca llb drazka torsyjnego 11.Na krótszym koncu dwuramiennej dzwigni 19 jest osadzony krazek lub podobny narzad 21, umieszczony na trasie powrotu pochylni 9 i znaj¬ duje sie w takim miejscu dzwigni 19, ze gdy ona sie unosi wzdluz wymienionej pochylni, tó Wspomniany drazek zmusza te dzwignie do wychylenia sie okolo osi 20, pomimo odciaga¬ nia jej przez sprezyne zwrotna 22, fig. 1, la — 3 —w^kierunku, obrobi odpowiadajacego prtesuwne- mu obrotowi kola zebatego 12, a zatem zabraniu k#i ro«jrzadczych 8a l Sb w kierunku odpowia¬ dajacym prowadzeniu nabojów w kierunku wyr lotu ladownicy fig. 1—6. r _ Urzadzenie przeznaczone do pozadanego zwal¬ niania kól rozrzadczych 8a i 8b w czasie na¬ pelniania ladownicy sklada sie z czesci wa- hliwej 23 fig. la, fig. 5 osadzonej swobod¬ nie na koncu drazka torsyjnego 11, w pobli¬ zu dzwigni 19 i sluzacej jako podstawa do umo¬ cowania dwóch wystepów 24 i 25, fig. 1, fig. la zdolnych, gdy wymieniona czesc 23 jest wprowa¬ dzona w polozenie krancowe przedstawione pel¬ nymi liniami na fig. la, spowodowac unierucho¬ mienie zapadki posuwowej 17 (wbrew naciskaniu na nia sprezyny zwrotnej 26) i unieruchomieniu zapadki zatrzymujacej 15 (wbrew dzialaniu spre¬ zyny zwrotnej 27). Ponadto przewiduje sie z ko¬ rzyscia uklad elastyczny blokujacy czesc 23 w jej krancowych polozeniach odpowiadajacych kaz¬ de, jedno c, zwane " polozeniem ladowania " i przedstawione w pekiej linii na fig. la, usu¬ wajace zapadke 17 i zapadke 15, a drugie /, zwane " polozeniem ogniowym " i przedstawione w linii przerywanej na tej samej figurze, w chwi¬ li zwolnienia tych dwóch narzadów, które wów¬ czas przybieraja ponownie swe polozenie czynne pod wplywem dzialania wlasciwych sobie spre¬ zyn zwrotnych 26 i 27. Takie polozenie mozebyc realizowane przez zachodzenie wyboju 28, stano¬ wiacego calosc z czescia 28, w jedno lub drugie wydrazenie 28a, umieszczone w stalej scianie plaskiej 13 fig. 5.W koncu, przewiduje sie z korzyscia narady dla czasowego zapobiegania temu azeby kola 8a i 8b nie przekroczyly chwilowego polozenia, jakie winny zajmowac po kazdym przesunieciu, wskutek, dzialania bezwladnosci, jaki pod wply¬ wem dzialania drazka torsyjnego 11, przy czym narzady te moga byc ustanowione, np. przez trwale zlaczenie pustej osi 10 z kolem zebatym 29 o zebach z brzegami nierównymi, z którym Wspóldziala zapadka 20, nosek której jest stale dociskany do kola 29 za pomoca sprezyny 31, dajacej wyregulowac swoje naprezenie za pomo¬ ca nagwintowanego korka 32.W wyniku powyzszego opisu wynalazku dyspo¬ nuje sie ladownica do nabojów dla broni auto¬ matycznej, której dzialanie jest nastepujace: Chcac naladowac ladownice przez wpychanie nabojów przez kanal wprowadzajacy (—), nale¬ zy wpierw wprowadzic czesc 23 w polozenie ladowania (polozenie jalowe zapadek 17 i 15 przedstawionych na fig. 1) tak, by kola rozrzad- cze-tai 8b mogly sie obracac swobodnie do tylu. Nalezy zaznaczyc, ze kolo zejbate 2.9, urza¬ dzenia blokujacego kola rozrzadczego 8a i 8b, nie przeszkadza tej manipulacji ladowania, gdyz profil zebów kola 29 pozwala na obracanie sie jego w jednym lub drugim kierunku. Gdy na¬ pelnianie ladownicy zostaje ukonczone, wymie* niona ladownica zostaje osadzona na broni, a czesc 23, wprowadzona w polozenie ogniowe tj. zapadki 17 i zapadki 15 z jalowego polozenia przechodzi w polozenie czynne. Ladownica jest wówczas gotowa do strzelania i pierwszy nabój a majacy byc wprowadzony, znajduje sie w po¬ lozeniu wprowadczym, przy czym krazek 21 nie zaatakowal jeszcze pochylni 9, a kola rozrzadcze 8a i Sb maja kazde jeden zab umieszczony mie¬ dzy dwoma kolejnymi nabojami b i c w polo¬ zeniu nieokreslonym z tego wzgledu, ze drazek torsyjny 11 nie jest jeszcze napiety, a zapadka 30 urzadzenia blokujacego czasowo opiera sic o nieczynny brzeg jednego z zebów kola 29, przy czym wymienione polozenia w tym stadium po¬ czatkowym dzialania, sa przedstawione na fig. 1,. pomijajac jednak zapadke 17 i zapadke zatrzy¬ mujaca 15, które przedstawiono w polozeniu ja¬ lowym na tej figurze.Gdy strzelec wyzwala zamek 6 przez urucho mienie spustu, wymieniony zamek zabiera na • bój (a), który znajdowal sie w polozeniu wpro¬ wadczym, i wprowadza go do komory nabojowej broni. Gdy tylko nabój (a) zostanie zabrany, glówny uklad posuwowy ladownicy zmusza zespól nabojów zawartych w ladownicy dn przesuniecia sie, mniej wiecej o pól srednicy w kierunku otworu wylotowego i poprzedn nabój 6 opiera sie o grzbiet zamka 6, podczas gdy nabój c, postepujacy tuz za nabojem b, wchodzi w dwa wykroje naprzeciw kól rozrzadczych 8a i 8b przy równoczesnym obracaniu wymie¬ nionych kól poza ich polozenie blokujace. Temu ruchowi obrotowemu towarzyszy odpowiadajacy ruch kola zebatego 12 mechanizmu zapadkowego i zapadka 17, jak równiez i zapadka zatrzymu¬ jaca 15 wchodza zupelnie w wykroje wymienio¬ nego kola zebatego 12. Drazek torsyjny 11 nie jest jeszcze wówczas napiety. Ta faza dzialania urzadzenia jest przedstawiona na fig. 2.Gdy tylko bron cofa sie w stosunku do. swej podstawy, krazek 21 wbiega na pochylnie 9 i zmusza dwuramienna dzwignie 19 do wychy¬ lenia sie wokolo osi 20. Przez wychylenie sie dzwigni 19 zapadka 17 zmusza wówczas kolo ze¬ bate 12 do obrócenia sie w kierunku odwrotnym do wskazówki i zegara wskazanym strzalka na fig. 3. Poniewaz nabój b opiera sie na grzbiecie — 4 —zamka i tiie mcm z tego powoda przesuwac sie w kierunku obrzezy 3* kanalu wprowadczego, kola rozrzadcze 8a i 8b sa zablokowane, a drazek torsyjny u wskutek ruchu obrotowego kola za¬ padkowego 12 wzgledem chwilowo zablokowa¬ nych kól rozrzadczych 8a i Sb zostaje napiety.Zapadka zatrzymujaca 15, przebywajac droge jed¬ nego zeba podczas tego ruchu obrotowego, po¬ woduje, ze wymienione kolo zebate zapadkowe 12 zostaje wstrzymane przed powróceniem do ty¬ lu gdy krazek 21 opuszcza sie po pochylni 9, a drazek torsyjny 11 pozostaje tak dlugo napiety, az naboje b i c nie zostana dopuszczone do prze¬ suniecia sie ku wylotowi, przy czym jednak wy¬ mienione naboje sa silnie dopychane w tym kie¬ runku przez kola rozrzadcze 8a i 8b poddane dzialaniu drazka torsyjnego 11. Ten stan utwo¬ rzonych w tym momencie mechanizmów przed¬ stawiony jest na fig. 3.Gdy zamek 6 cofnal sie dostatecznie by nabój b mógl przejsc z polozenia wyczekujacego w po¬ lozenie wprowadzajace dTazek torsyjny 11 na¬ daje gwaltowny ruch obrotowy kólkom rozrzad- czym 8a i 8b w kierunku strzalki uwidocznionej na fig. 4, a naboje b i c doznaja naglego przy¬ spieszenia w kierunku wylotowym ladownicy, od¬ dzielajac sie wyraznie od serii pozostalych na¬ bojów, które sa przesuwane wolniej przez glówny uklad posuwowy. Po tym pierwszym ruchu zwol¬ nienia sie napiecia drazka torsyjnego U, drazek ten posiada jeszcze pewne pozostale napiecie.Gdy bron konczy swój bieg wsteczny w poloze¬ nie gotowe do strzalu, krazek 21 przyjmuje zno¬ wu swe polozenie dolne, a wychyleniu w zwiaz¬ ku z tym dzwigni 19 towarzyszy przejscie o je¬ den zab kola 12 przez zapadke 17. Ta faza dziala¬ nia jest przedstawiona na fig. 4, która rózni sie od fig. 1 (jezeli chodzi o polozenie przed pierw¬ szym wystrzalem) przez to, ze drazek torsyjny 11 jest jeszcze czesciowo napiety.Gdy przy nastepnym wystrzale zamek powra¬ ca ku przodowi, zabiera on nabój b, a kola roz¬ rzadcze 8a i 6b obracaja sie tak dlugo, az zosta¬ na zatrzymane w tymczasowym polozeniu zablo¬ kowanym przez zapadke 30, opierajaca sie o stro¬ my brzeg jednego z zebów kola 29. To prowizo¬ ryczne zablokowanie pozwala nabojowi d, do¬ pychanemu w kierunku wylotu przez glówny uklad posuwowy opuscic sie wzdluz prowadnicy i zajac polozenie miedzy dwoma zebami kól roz¬ rzadczych (obecnie odpowiednio polozonych) bez obawy zaczepienia konca zeba. Gdy tylko nabój d zostanie wlasciwie przesuniety, opór urzadze¬ nia blokujacego zostaje tymczasowo przezwycie¬ zony przez wspóldzialanie ukladu posuwowego glównego i drazka torsyjnego 11, znajdujacego sie jes^zelekktf nar^te^^ ^ 8a 1 9b zajma polozenie jak wskazano na fl^. 2.Fig. 1 wiazuje zatem jedynie polozenie'przy pierwszym wystrzale, przy czym cykl dzialania jest przedstawiony dla dalszych wystrzalów na fig. 2s 3 i 4 Rozumie sie samo" przez sie, ze wynalazek nie ogranicza sie tylko do opisanego Sposobu zasto¬ sowania, jak równiez do wykonania jego róznych czesci, które tu zostaly szczególowiej omówione, ale wynalazek dotyczy wszelkich odmian tego pomyslu. PL