PL34674B1 - - Google Patents

Description

Swiezo uprzedzone nici kazeinowe, niezalez¬ nie od tego, czy wyprodukowane sa na drodze suchej, czy na drodze mokrej, np. przy zastoso¬ waniu kapieli przedzalniczej zawierajacej sól i kwas nie, posiadaja odpowiednich wlasciwosci koniecznych do dalszej przeróbki. Aby móc swiezo uprzedzone nici kazeinowe przerabiac da¬ lej, nalezy je poddac hartowaniu wstepnemu do czego zwykle stosuje sie aldehyd mrówkowy w temperaturze zwyklej lub podwyzszonej. W ten sposób zmniejsza sie rozpuszczalnosc wytwarza¬ nego wlókna w wodzie, a nawet w zimnych lub ogrzanych roztworach o odczynie zasadowym, co jest konieczne przy dalszej obróbce.To hartowanie wstepne nie uodpornia jed¬ nak gotowej nici na dzialanie rozcienczonych kwasów lub kapieli kwasnych stosowanych na przyklad do barwienia wlókien barwnikami kwasnymi i powodujacych rozpuszczanie i zna¬ czna strate bialka przy czym zmniejsza sie w duzej mierze wytrzymalosc nici, która staje sie twarda, lamliwa i nie nadaje sie do dalszej prze¬ róbki wlókienniczej. Z tego wzgledu nalezy ni¬ ci poddac -dalszej obróbce, która spowodowala by odpornosc ich na czynniki kwasne. Tego ro¬ dzaju obróbki dodatkowe sa juz znane i pole¬ gaja na przyklad na tym, ze nici traktowane wstepnie aldehydem mrówkowym poddaje sie powtórnej obróbce aldehydem mrówkowym w temperaturze podwyzszonej lub tez nici potrak¬ towane aldehydem mrówkowym ogrzewa sie do stosunkowo wysokiej temperatury, lezacej po¬ wyzej 100°C.Wedlug innego sposobu na nici lub wlókna traktowane jedynie wstepnie dziala sie nastep¬ nie roztworem azotynu, przez co osiaga sie do pewnego stopnia ich odaminowanie.Inny dawno znany sposób polega na tym, ze nici kazeinowe wstepnie hartowane, poddaje sie dzialaniu roztworów soli trójwartosciowych me¬ tali, np. soli chromowych, glinowych lub zela¬ zowych. ^Nici kazeinowe wstepnie hartowane próbo¬ wano takze acetylowac, jak równiez traktowac je fenolami podstawionymi alkoholami o jednej lub dwóch grupach wodorotlenowych.Tego rodzaju czynnosci dodatkowe, wywie¬ rajace korzystny wplyw na nici, nazywano prze¬ waznie dodatkowym hartowaniem lub garbowa¬ niem, poniewaz istotne procesy chemiczne za¬ chodzace l?rzy tym nie sa do dzis calkowicie wy¬ jasnione w szczególach.Stwierdzono, ze wspomniane wyzej zwieksze,- nie wytrzymalosci na dzialanie rozcienczonych, goracych roztworów kwasnych bez wymienio¬ nych ujemnych nastepstw osiaga sie przez do¬ datkowe traktowanie nici produktem wstepnej kondensacji rezorcyny, ewentualnie podstawio¬ nej, z aldehydem, korzystnie z aldehydem mrów¬ kowym. Przekonano sie, ze do tego celu zwla¬ szcza nadaje sie produkt wstepnej kondensacji, otrzymywany w srodowisku kwasnym, ponie¬ waz moze on byc latwo przechowywany przec czas konieczny do obróbki wlókien w stadium wstepnej kondensacji, a takze dlatego, iz dzie¬ ki swej budowie chemicznej nadaje sie szcze¬ gólnie do dodatkowego traktowania wlókien ka¬ zeinowych w celu nadania im zadanych wlasci¬ wosci.Wprawdzie mozna kondensowac rezorcyne z aldehydem mrówkowym w srodowisku zasa¬ dowym, jednak taki produkt kondensacji.,wstep¬ nej trudniej jest przechowywac bez zmian przez czas dluzszy, gdyz produkt ten ma sklonnosc do dalszej niepozadanej kondensacji, uniemozliwia¬ jacej stosowanie do wskazanego celu. Ponadto budowa chemiczna produktów kondensacji wstepnej w srodowisku zasadowym jest zmienna.Wytwarzanie i stosowanie produktów wstep¬ nej kondensacji w srodowisku kwasnym jest nastepujace.Rezorcyne rozpuszcza sie w kwasnym roz¬ tworze aldehydu mrówkowego, po czym roztwór ogrzewa sie, a nastepnie chlodzi i rozciencza woda. Do otrzymanego roztworu wprowadza sie wlókna kazeinowe i pozostawia w ciagu pew¬ nego czasu w temperaturze pokojowej. Produk¬ ty kondensacji, znajdujace sie w roztworze, pra¬ wie calkowicie zostaja wchloniete przez wlókna kazeinowe, dzieki czemu przy dalszym ogrzewa¬ niu wlókna nie sklejaja sie i nie traca zdolnosci barwienia sie barwnikami bezposrednimi. Na¬ stepnie wlókna kazeinowe wyjmuje sie z kapieli reakcyjnej, odwirowuje, suszy i ogrzewa w cia¬ gu okreslonego czasu w temperaturze 105°C.Stwierdzono równiez, ze sposób dodatkowe¬ go hartowania mozna laczyc ze znanym proce¬ sem ozywiania dodajac do rozcienczonego roz¬ tworu produktów wstepnej kondensacji rezor¬ cyny z aldehydem mrówkowym kwasoodpor- nych srodków ozywiajacych. W ten sposób traktowane nici utrzymywane w ciagu godziny we wrzacej kapieli kwasnej o kwasowosci sto¬ sowanej w kapieli farbiarskiej traca tylko bar¬ dzo nieznaczna ilosc bialka, a podczas barwie¬ nia w kwasnych kapielach farbiarskich o zwy¬ klej kwasowosci i w zwykle stosowanej przy tym temperaturze strata bialka jest jeszcze mniejsza. Na skutek wyzej opisanej obróbki, wytrzymalosc suchych lub wilgotnych nici ka¬ zeinowych, praktycznie biorac nie zmniejsza sie, a wlókna barwione na goraco zachowuja swa pierwotna gietkosc i pelny chwyt.Wyniki osiagane przy traktowania wlókien kazeinowych sposobem wedlug wynalazku sa tym bardziej zastanawiajace, ze wlókna te trak¬ towane produktami wstepnej kondensacji fenolu lub mocznika z aldehydem mrówkowym nie wy¬ kazuja tak duzej odpornosci na dzialanie gora¬ cych rozcienczonych kwasów lub kapieli far¬ biarskich.Najkorzystniej jest wytwarzac produkt wstep¬ nej kondensacji rezorcyny z aldehydem mrów¬ kowym przy wartosci pH mniejszej niz 6, ko¬ rzystnie miedzy 5 i 2,8. Stosunek rezorcyny do aldehydu mrówkowego najlepiej jest dobrac tak aby na 1 mol rezorcyny przypadalo co najmniej 6 moli aldehydu mrówkowego. Kondensacja wstepna nastepuje natychmiast po zmieszaniu rezorcyny z aldehydem mrówkowym, jednak przy stosowaniu nie podstawionej rezorcyny po¬ zadany produkt kondensacji wstepnej wytwarza sie dopiero po ogrzaniu mieszaniny reakcyjnej w temperaturze 60°C w ciagu pól godziny. Przy stosowaniu wyzszej lub nizszej * temperatury czas ogrzewania winien byc odpowiednio skró¬ cony lub przedluzony, co w poszczególnych przypadkach moze byc ustalone przy pomocy równolegle prowadzonych prób.Przy stosowaniu produktów kondensacji z re¬ zorcyna podstawiona kondensacje przeprowadza sie w kazdorazowo dobranych warunkach. Zwla¬ szcza korzystne produkty kondensacji otrzymu¬ je sie przy stosowaniu l-chloro-2,4-dwuhydro- oksybenzertU, 2-metoksy-2,4-dwuhydr.oksybenze- nu lub 2-karboksy-2,4-dwuhydroksybenzenu.Dodatkowe hartowanie sposobem wedlug wynalazku moze byc stosowane nie tylko do hartowania nici i wlókien kazeinowych, ale równiez do zwiekszenia trwalosci wszelkiego rodzaju sztucznych produktów bialkowych po¬ chodzenia zwierzecego, np. z zelatyny, lub ro- - 2 -slinnego, np. bialka z vii lub orzecha ziemnego.Korzysci osiagane przy tym sa jakosciowo takie same jakie otrzymuje sie przy traktowaniu wló¬ kien kazeinowych.Przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku do ciaglego procesu wytwarzania wlókien ka¬ zeinowych wilgotne nici kazeinowe otrzymywa¬ ne w postaci pasma w zwykly sposób i wstepnie hartowane, tnie sie na wiazki, które rozbija sie, a nastepnie wlókna w postaci klaczków roz¬ przestrzenia Jia tasmie przenosnej, sicie prze¬ nosnym lub poruszajacym sie drewnianym rusz¬ cie lub podobnym urzadzeniu, przesyla dalej i po wymyciu traktuje sie rozcienczonym roz¬ tworem produktów wstepnej kondensacji rezor¬ cyny z aldehydem mrówkowym, np. przez na*- tryskiwanie. Do roztworu produktów konden¬ sacji równiez dodaje sie konieczna, odpowied¬ nio obliczona ilosc srodka ozywiajacego, odpor¬ nego na kwas. Obróbka warstwy klaczków wlókna moze odbywac sie w przeciwpradzie w ten sposób, ze swiezy roztwór produktów wstepnej kondensacji doprowadza sie w ostat¬ nim miejscu obróbki, np. przez zraszanie war¬ stwy klaczków, podczas gdy ciecz nieco zuzyta jest gromadzona i zrasza sie nia w przedostat¬ niej fazie, a ciecz jeszcze bardziej zuzyta stosu¬ je sie do zraszania swiezo pocietych nitek.W ten sposób mozna równiez i w pracy cia¬ glej wykorzystac calkowicie roztwór produktów wstepnej kondensacji.Wlókna obciazone produktem wstepnej kon¬ densacji, a niekiedy i srodkiem ozywiajacym, uwalnia sie nastepnie dokladnie od cieczy w sposób mechaniczny, np. przez odwirowywa¬ nie, po czym suszy sie na tasmie w umiarkowa¬ nej temperaturze, np. 70CC, i wreszcie ogrzewa dodatkowo w ciagu okolo 15 minut w tempera¬ turze 105°C w suszarce pracujacej systemem ciaglym.Przyklad I. 10 kg wlókien kazeinowych napawano w ciagu pól godziny w temperaturze pokojowej, w 40 litrach wstepnie kondensowa- nego roztworu rezorcyny z aldehydem mrówko¬ wym. Roztwór ten otrzymano w ten sposób, ze 0,5 kg rezorcyny rozpuszczono w 3 litrach 33%-owego aldehydu mrówkowego i nastepnie utrzymywano w ciagu pól godziny w tempera¬ turze 60°C, przy czym wartosc pff wynosila 3,5.Po ostudzeniu dodano 37 1 wody. Napawane wlókna kazeinowe odwirowano, wysuszono w temperaturze 70°C, a nastepnie ogrzewano pól godziny w temperaturze 105°C.Przyklad II. Postepowano jak w przy- kladzie pierwszym, lecz stosujac zamiast rezor¬ cyny l-chloro-2,4-dwuhydroksybenzen.Przyklad III. 0,5 kg rezorcyny rozpu¬ szczono w 6 litrach 33%-owego aldehydu mrów¬ kowego i utrzymywano roztwór w ciagu pól go¬ dziny w temperaturze 60°C, przy czym wartosc pff nastawiono na 3,5. Po ostudzeniu dodano 34 1 wody oraz 0,8 1 normalnego roztworu srod¬ ka ozywiajacego i dobrze wymieszano. Normal¬ ny wodny roztwór ozywiajacy zawieral oprócz emulgatora, w 1 litrze 0,16 kg lanoliny i 0,3 kg oleju parafinowego. Nastepnie 10 kg wstepnie hartowanych i wysuszonych wlókien kazeino¬ wych zanurzono do otrzymanej cieczy, po czym odwirowano i ogrzewano 15 minut w tempera¬ turze 105°C. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patento w.e 1. Sposób uodporniania wlókien bialkowych na czynniki kwasne przez nasycanie tych wló¬ kien produktami wstepnej kondensacji zywic syntetycznych i nagrzewanie wysuszonych wlókien, znamienny tym, ze do nasycania wlókien stosuje sie produkty wstepnej kon¬ densacji rezorcyny z aldehydem mrówko¬ wym w srodowisku kwasnym.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do wytwarzania produktów wstepnej kon¬ densacji stosuje sie rezorcyne podstawiona.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze do rozcienczonego roztworu produktów wstepnej kondensacji dodaje sie srodka ozy¬ wiajacego odpornego na dzialanie kwasów. N. V. O n d e r z o e k i n g s i n stituu t „Researc h" Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych Druk. LSW. W-W*. Zam. 4633 z dn. 6.XI. 61 r. 2-B-43367. PL