Wynalazek dotyczy sposobu i urzadzenia do chwytania i odcinania nie pracujacych nici*na plaskich krosnach oczkarskich i tym podobnych maszynach, przy czym nici te zostaja wyciagnie¬ te w petle miedzy ujsciem rurki wodzika lub wodzików nici a miejscem, w którym nic wcho¬ dzi w trykotaz.Znany dotychczas sposób zaciskania i odcina¬ nia nie pracujacych" nici w plaskich krosnach oczkarskich polega na tym, ze jedna galaz ,pet- li, majacej ksztalt litery V, jaka zostaje samo¬ czynnie wyciagnieta miedzy wodzikiem nici a trykotazem, zostaje wprowadzona w urzadzenie zaciskowe, druga zas galaz zostaje wprowadzo¬ na w urzadzenie odcinajace, umieszczone oddziel¬ nie i w specjalny sposób napedzane.Wymienione urzadzenie ma te wade, ze urza¬ dzenie zaciskowe nie jest calkowicie niezawodne i nie zapewnia bezwzglednie silnego uchwycenia nie pracujacej nici. Poszczególne z nie pracu¬ jacych, zle uchwyconych nici moga w pewnym niepozadanym momencie, np. w chwili wprowa¬ dzenia nowej nitki roboczej, przypadkowo wy¬ sunac sie z urzadzenia zaciskowego, tak iz od¬ powiedni wodzik nici pracuje po wlaczeniu bez nici, co zdarza sie bardzo czesto. Oprócz tego na skutek przesuniecia drugiej galezi petli pow¬ staja dwa stosunkowo dlugie, luzne konce nici, z których jeden, zwisajacy z urzadzenia zacisko¬ wego, moze byc z niego wyciagany przez przybie¬ rajaca na dlugosci tkanine w ciagu dosc dlugie¬ go czasu. Dalsza wada jest stosunkowo znaczna komplikacja tego urzadzenia oraz jego obslugi.Haki zaczepowe, jak równiez i urzadzenia za¬ ciskowe i odcinajace, sa napedzane za pomoca specjalnego walka, obracajacego sie i dajacego sie przesuwac w kierunku bocznym, który okre¬ sowo jest uruchomiany przy pomocy recznie ob¬ slugiwanego drazka rozrzadczego.Ten sam sposób do zaciskania i odcinania nie pracujacych nici jest stosowany i w innych maszynach, przy czym po kazdej stronie igielni-c ka sa umieszczone dwa przesuwne haczyki, umieszczone jeden nad drugim, prowadzona w podluznych rowkach wzdluz maszyny. Wada te¬ go urzadzenia jest to, ze jego urzadzenie zacis¬ kowe musi sie otwierac pod naciskiem w celu uwolnienia zacisnietej, odcietej czesci petli w chwili rozpoczecia dziania po wlaczeniu nowego wodzika nici. Dalsza jego wada jest to, ze daje sie ono stosowac tylko w maszynach o malej ilosci wodzików nici, a nie daje sie zastosowac np. w maszynach Cottona o osmiu do dziesieciu wodzikach nici.Wynalazek niniejszy dazy do usuniecia wy¬ mienionych wad, a to w celu uzyskania calkowi¬ tej pewnosci ruchu, uzyskania jednego tylko luz¬ nego konca petli, jak równiez i celowego roz¬ mieszczenia i uproszczenia calego urzadzenia, lacznie z napedem.Istota nowego sposobu polega na tym, ze nie pracujace nici, zacisniete w urzadzeniu za¬ ciskowym zostaja odciete tuz przy/tym urzadze¬ niu. Ma to te zalete, ze odcieta czesc petli, zacis¬ nieta w urzadzeniu zaciskowym jest pozbawiona luznego konca, a wskutek tego moze byc w cia¬ gu krótkiego czasu wyciagnieta z urzadzenia za¬ ciskowego przez, przybierajacy na dlugosci try¬ kotaz. ' \ Dalsze ulepszenie wedjlug wynalazku pole¬ ga na tym, ze w czasie wyciagania nici w petle przy pomocy jednego lub wiecej haków uchwy¬ towych zarówno urzadzenie zaciskowe, jak rów¬ niez i odcinajace poruszaja sie w kierunku pla-' tyn maszyny w odniesieniu do tworzacych sie jednej lub wiecej petli. Na skutek tego czesc petli, znajdujaca sie miedzy hakiem uchwytowym a wodzikiem nici, dostaje sie calkowicie pewnie miedzy szczeki urzadzenia zaciskowego. Urzadze¬ nie zaciskowe przy swym ruchu roboczym w kie¬ runku ruchu platyn maszyny wlacza urzadzenie do wprowadzania nie pracujacych nici w urza* dzenie zaciskowe i odcinajace i wylacza je przy swym ruchu powrotnym w* polozenie jalowe. Wy¬ mienione urzadzenie zapewnia bezbledne wpro¬ wadzanie nie pracujacych nici w urzadzenie za¬ ciskowe i czyni zbednym instalowanie do te¬ go celu specjalnego napedu. ' Urzadzenie zaciskowe tworzy czesc urzadze¬ nia odcinajacego przez to, ze jedna szczeka urza¬ dzenia zaciskowego jest zaopatrzona w ostrze, wspólpracujace z ostrzem noza, który Jest osa¬ dzony ojbrótowo na tej szczece. Nóz, poruszaja^ cy sie wraz z urzadzeniem zaciskowym w kierun¬ ku ruchu platyn maszyny ku wyciagnietej petli, jest sterowany równoczesnie wahliwym zderza¬ kiem. Przez zastosowanie takiego urzadzenia 'od¬ pada takze koniecznosc stosowania osobnego na¬ pedu dla urzadzenia odcinajacego. Dalszym zna¬ mieniem szczególnym niniejszego wynalazku jest to, iz wszelkie zainstalowane z obu stron glówek platyn haki uchwytowe, jak równiez znajdujace" sie tuz przy nich urzadzenia do zaciskania, od¬ cinania i wprowadzania nici zostaja wprowadzo¬ ne w polozenie robocze lub z tego polozenia wy¬ cofane przy pomocy listew, które to listwy daj% sie przesuwac w kierunku podluznym maszyny.Takie urzadzenie, rozmieszczone po obu stronach glówek platyn, ma te wielka zalete, ze petle ksztaltu litery V, jakie nalezy wyciagnac, sa bardzo krótkie i igly wierzchnie moga pracowac bez zaburzen. Ruchy wszystkich haków uchwy¬ towych sa rozrzadzane za pomoca dwóch listew ciaglych, ruchy zas urzadzen zaciskowych, odci¬ najacych i wprowadzajacych sa rozrzadzane za pomoca jednej wspólnej listwy. Wraz z kazda z obydwu listew poruszaja sie haki uchwytowe, umieszczone z jednej i tej samej strony rzedu igiel. Naped' listew, lezacych jedna nad druga, wychodzi od centralnego narzadu, rozrzadczego, np.*bebna zlobkowego.W koncu jeszcze jednym znamieniem charak¬ terystycznym niniejszego wynalazku jest to, ze sprzeglo, po osiagnieciu przez wodziki nici po¬ lozenia krancowego z jednej lub drugiej strony rzedu igiel, jest wlaczane i wylaczane samoczyn¬ nie przez beben rozrzadczy za posrednictwem dzwigni lub lancucha.Szczególy, dotyczace przedmiotu wynalazku, w przykladowej formie wykonania przedstawio¬ no na zalaczonych rysunkach. Na rysunkach tych fig. 1 przedstawia rzut boczny napedu urzadzenia pracujacego wedlug wynalazku, u- mieszczonego na plaskim krosnie oczkarskim, widocznym tylko czesciowo; fig. 2 — przekrój przez sprzeglo jednoobrotowe wzdluz linii /-/ na fig. 1; fig. 3 — widok czesciowego rozmieszcze¬ nia urzadzenia oraz jego naped na krosnie ocz¬ karskim ; fig. 4 — czesciowy rzut poziomy fig. ' 3, na którym uklad urzadzen zaciskowego, odci¬ najacego i wprowadzajacego jest widoczny obok glówek platyn; fig. 5 — widok na urzadzenie znajdujace sie po prawej stronie rzedu igiel, obok glówki platyny, w polozeniu po odcieciu wyciagnietej, nie pracujacej nici; fig. 6 — szcze¬ gól napedu urzadzenia wprowadzajacego dla nie pracujacych nici; fig. 7 — szczegól wraz z no- zem i wspólpracujacym, wahliwie osadzonym zderzakiem i szczekami, w momencie po odcieciu nici, widziany w kierunku strzalki P na fig. 5; fig. 8 — widok czesciowego ukladu haków uch¬ wytowych na listwach krosna oczkarsklego; fig. 9 — widok napedzajacego listwy bebna zlobkor wego; na fig. 10 — 14 sa schematycznie przed¬ stawione fazy pracy haka uchwytowego oraz urzadzen zaciskowego i wprowadzajacego oa — 2 —chwili uchwycenia nie pracujacej nici az do chwili jej odciecia.Na fig. 1 widoczna jest lewa czesc sciany ra¬ mowej 1 zwyklego krosna oczkarskiego wraz (Z^ poprzecznikiem 2, listwa przepustowa 3 i stolem roboczym 4, które to czesci sa zwiazane ze soba poszczególnymi scianami ramowymi. Sciany ra¬ ngowe unosza glówny wal mimosrodowy 5, a poprzecznik podtrzymuje glówki 6 platyn (fig. 4). Z innych zwyklych urzadzen oczkujacych przedstawione sa tylko platyny 7 i igly 8. W ob¬ rebie kazdego rzedu igiel, na poprzeczniku 2 obok kazdej glówki 6 platyny zamocowane Jest urza¬ dzenie zaciskowe, na którym znajduje sie urza¬ dzenie do wyciagania, wprowadzania i 'odcinania nici.Urzadzenie zaciskowe sklada sie z przysrubo¬ wanego na poprzeczniku 2 wspornika 9 (fig. 3), w którym prowadzony jest blok 10 (fig. 5), któ¬ ry tworzy zarazem dolna szczeke zaciskowa 11 wraz z ostrzem12 (fig. 7). Spodnia czesc zesru- bowanej z wspornikiem 9 przykrywki 13 (fig. 5) sluzy jako plaszczyzna prowadnicza dla bloku 10.Górna szczeka zaciskowa 14 jest osadzona obro¬ towo na' czopie 15, wsrubowanym w blok 10, i jest tak dociskana do dolnej szczeki zaciskowej 11 plaska sprezyna 16, iz wewnetrzne poziome powierzchnie szczek przylegaja do siebie. Nacisk plaskiej sprezyny 16 na szczeke 14 moze byc re¬ gulowany, co jest wazne zarówno dla pewnego ' utrzymywania nie pracujacych nici, jak tez i przy zwalnianiu nici, gdy zaczynaja one praco- , wac. Nieruchomy koniec sprezyny 16 jest nasa¬ dzony na trzpien prowadniczy 17 i dokrecony nakretka 18. Wystajacy pionowo z bloku 10 trzpien prowadniczy 17 wspiera sie o zderzak 19, zamocowany na trzymaku 20, który jest zabie¬ rany wraz z listwa 21. W uszku 22 wsrubowa- * nego we wspornik 9 trzymaka 23 (fig. 6) jest zawieszona jednym swym koncem sprezyna po¬ ciagowa 2U, której drugi koniec zaczepiony jest o wprasowany w blok 10 trzpien 25.Urzadzenie odcinajace sklada\ sie z noza 26 (fig. 7), który osadzony jest obrotowo na czopie 27, wkreconym w boczna sciane bloku 10. Nóz 26 zaopatrzony jest w ostrze 28, które wspólpracuje z ostrzem 12 dolnej szczeki zaciskowej 11. Op¬ rócz tego nóz 26 jest wyposazony w sworzen wjazdowy 29, na którym jest zawieszona jednym koncem sprezyna pociagowa 30 (fig. 7), której drugi koniec jest zaczepiony na zamocowanym w bloku 10 elemencie 31 (fig. 5). Wprasowany w blok 10 sworzen 32 sluzy,jako zderzak dla oioza 26. Sworzen wjazdowy 29 noza 26 wspól¬ pracuje ze zderzakiem 33 jednoramiennej dzwig¬ ni 34, osadzonej obrotowo na wsrubowanym we wspornik 9 czopie 35. Wysokosc polozenia* jedno¬ ramiennej dzwigni SA, a wiec i zderzaka 33, w odniesieniu do sworznia wjazdowego 29 noza 26, moze byc nastawiana przy pomocy sruby 36, znajdujacej sie we wsporniku 9 i zabezpieczonej nakretka 37. Sprezyna spiralna 38, umieszczo¬ na na wsrubowanym w jedna ze scian bocznych wspornika 9 czopie 39, wspiera sie jednym kon¬ cem o zaokraglony koniec jednoramiennej dzwig¬ ni 34, drugim zas koncem naciska te dzwignie wraz ze zderzakiem 33 w kierunku sruby nastaw- czej36. ¦ ^ ¦ - Urzadzenie do wprowadzania nici jest uru¬ chomiane urzadzeniem zaciskowym. W tym celu druga sciana Iboczna bloku 10 jest zaopatrzona w rowek 40 (fig. 5 i 6), w który zapada trzpien prowadniczy A 41 jednoramiennej dzwigni 42, której jeden koniec jest osadzony obrotowo na wsporniku 9 za pomoca czopa 43. Drugi koniec dzwigni 42 jest zaopatrzony w sworzen wspie¬ rajacy 44, który slizga sie po ramieniu 45 dwu- ramiennej dzwigni 46. Drugie ramie 47 dzwigni 46, odgiete w kierunku szczek 11 i 14, posiada rozszerzone zakonczenie 48, zaopatrzone w wy¬ ciecie 49, sluzace do calkowicie pewnego wpro¬ wadzenia nici miedzy lezace na * sobie szczeki.Dzwignia 46 jest osadzona obrotowo na czopie 50, który jest przysrubowany obok wspornika 9 do zamocowanego na, poprzeczniku 2 trzyma¬ ka 51. Ramie 45 dzwigni 46 jest dociskane do sworznia wspierajacego 44 sprezyna spiralna 52, nasunieta nac trzpien 53 trzymaka 51.Urzadzenie do wyciagania nie pracujacych nici sklada sie z trzymaka 54 (fig. 5), przysru¬ bowanego do wspornika 9. Trzymak 54 jest za¬ opatrzony w element 55, który na jednym koncu jest wygiety i sluzy jako kulisa. Przed wygie¬ ciem opiera sie na elemencie prowadniczym 55 swobodny koniec plaskiej sprezyny 56, która swym drugim koncem jest zamocowana na trzy¬ maku 54. Wygiety koniec 57 dwuramiennej dzwigni 58, której drugi koniec uksztaltowany jest jako hak uchwytowy, opiera sie o element prowadniczy 55. Dzwignia 58, znajdujaca sie pod dzialaniem sprezyny spiralnej 60, nasadzo¬ nej na czop 61, jest osadzona obrotowo na czo¬ pie 62, który, podobnie jak i czop 61, jest wsru- bowany w trzymak 63, zamocowany na list¬ wie 64. i x ¦ Wraz' z wymieniona listwa 64, znajdujaca sie ponad listwa 21, poruszaja sie te haki uchwyto¬ we 59, które znajduja sie po prawej stronie rze¬ du igiel. Pozostale haki uchwytowe, które sluza do wyciagania nici po lewej stronie rzedu igiel, poruszaja sie wraz z listwa 65, która umieszczo¬ na jest ponad listwami 64 i 21. Wszystkie trzy listwy napedowe 21, 64 i 65 (fig. 9) sa osadzo¬ ne przesuwnie w trzymakach 66, które sa przy-eruhowane do scian ramowych 1 maszyny. Na kazdej listwie jest; przysrubowana plytka zabie- rakowa 67 z rowkiem podluznym 68, o który za¬ czepia czop 69, osadzony na jednym koncu dwu- ramiennej dzwigni 70, których jest wiecej i sa osadzone wahliwie na czopie 71 wkreconym we wspornik 72. Drugi koniec kazdej dwuramiennej dzwigni .70\ jest zaopatrzony w rolke 73, zacze¬ piajaca w odpowiedni zlobek 7U zaklinowanego na wale 76 bebna 75. Ilosc zlobków 7U odpowia¬ da ilosci listew. Wal 76 jest osadzony w konso¬ lach 77 i 78, przysrubowanych do wspornika 72, który jest podtrzymywany przez listwe przepu¬ stowa 3 (fig. 1). Na jednym koncu walu (fig. 9) jest zaklinowane kolo reczne 79, sluzace do recz¬ nego przekrecania bebna zlobkowego 75 i nasta¬ wiania urzadzenia odcinajacego. Na scianie czo¬ lowej bebna 75 jest przysrubowana okragla tar¬ cza 80 z wycieciem 86 dla zapadki (fig. 1). Przy¬ nalezna zapadka 81 jest osadzona na czopie 82, wkreconym w sciane czolowa kola lancuchowego, 83, które obraca sie swobodnie na wale 76. Za¬ padka 81 jest dociskana do wyciecia 86 sprezyna spiralna 8A, osadzona na czopie 85 kola lancu¬ chowego 83.Okresowe przekrecenie bebna zlobkowego 75, majace na celu samoczynne wyciagniecie nie pra¬ cujacej nici w petle ksztaltu litery V oraz dzia¬ lalnosc urzadzenia do prowadzenia jednej galezi petli w urzadzenie zaciskajace i odcinajace, do¬ konuje sie przy pomocy sprzegla jednoobrotowe- go, które po jego zwolnieniu przez beben sterow¬ niczy przy posrednictwie drazka dzwigniowego jest napedzane przez glówny wal mimosrodowy 5. W celu uzyskania pewnosci dzialania zespolu urzadzen zaciskowych i odcinajacych oraz unik¬ niecia przerwania nie pracujacych nici, caly ok¬ res roboczy, od chwili wyciagniecia tych nici az do ich odciecia, zostaje czasowo rozlozony na dwa okresy, które odpowiadaja dwom obrotom walu mimosrodowego 5 lub jednemu obrotowi bebna 75. W czasie jednego obrotu glównego wa¬ lu mimosrodowego hak uchwytowy 59 wyciaga ;nie pracujaca nic w petle ksztaltu litery V, w czasie zas drugiego obrotu wprowadza on nic w urzadzenie zaciskowe i odcinajace.Nasadzony na kolo lancuchowe 83 lancuch 87 (fig. 1 i 3) jest prowadzony przez kolo lancu¬ chowe 88, obracajace sie swobodnie wraz ze swa wydluzona piasta 89 (fig. 2) na czopie 90, który jest zamocowany w ramie bocznej 1 i zabezpie¬ czony nakretka 91. Na odsadzonej okladce 92, obracajacej sie swobodnie na piascie 89, jest z jednej strony nasadzony wystajacy segment 93, który na swym zewnetrznym obwodzie w miejscu, gdzie srednica jego jest wieksza, zaopatrzony jest w wyciecie 9A (fig. 1) dla sworznia zabez¬ pieczajacego, który utrzymuje segment 93 w po¬ lozeniu jalowym. W jedna sciane boczna segmen¬ tu 93 wsrujbowany jest czop 96, na który jest nasadzona obrotowo zapadka 97. Segment zabie- rakowy 93 zaopatrzony jest dalej w plytke 98, w która wkrecona jest ^*T§i?uba nastawcza 99, wspólpracujaca ze zderzakiem 100, umieszczo¬ nym z boku w scianie ramy. W zamocowanym w plytce 98 uszku 101 i na trzpieniu 102, wsru- bowanym w sciane ramowa 1, sa zawieszone kon¬ ce sprezyny pociagowej 103. Na koncu piasty 89 jest zaklinowane kolo zebate 10A, na którego obwodzie zostala wypuszczona pewna ilosc ze¬ bów tak, iz pomiedzy zebami powstal przedzial 105. Sciana czolowa kola zebatego 10U jest sztywno 7w\QL2Xia. z okragla zaopatrzona w wy¬ ciecie 110 (fig. 2), tarcza 106, na której ob¬ wodzie spoczywa koniec zapadki 97, naciskany sprezyna spiralna 107, nasadzona na czop 108 (fig. 1) segmentu 93. Obustronne polozenia seg¬ mentu 93 i tarczy 106, jak równiez i kola ze¬ batego 10U jest w polozeniu jalowym zabezpie¬ czone w ten sposób, ze w wyciecie 109 na obwo¬ dzie segmentu 93 w miejscu, gdzie jego srednica jest mniejsza (fig.2), oraz* w wyciecie 110 tarczy 106 zapada trzpien zastawczy 111, obciazony spre¬ zyna 112, która znajduje sie we wsporniku 113, przysrubowanym do sciany ramowej 1. Z kolem zebatym 10U wspólpracuje okresowo trybik 11A. o dwukrotnie mniejszej liczbie zebów, który jest zaklinowany/ na- jednym koncu .odsadzonego wal¬ ka 115, osadzonego obrotowo w scianie ramowej 1. Na^ koncu walka 115 przy trybiku 11U jest zamocowana dzwignia 116, dajaca sie nastawiac przy pomocy sruby zaciskowej 117 w ten sposób, ze wcisniety w drugi koniec dzwigni trzpien za- bierakowy 118 moze okresowo wspólpracowac z segmentem zabierakowym 93. Na drugim koncu odsadzonego walka 115 jest zakli¬ nowane kolo lancuchowe 119, napedzane bez przerwy lancuchem 120 (fig. 1) i kolem lancuchowym 121, zamocowanym na glów¬ nym wale mimosrodowym 5. Impuls do przekre¬ cenia sprzegla jednoobrotowego zostaje nadany w odpowiednim, momencie przez beben sterowni¬ czy 122, osadzony obrotowo w^ lewej scianie ra¬ mowej 1, na którego obwodzie znajduje sie sze¬ reg wystepów o rozmaitej dlugosci i wysokosci, z których np. klin 123 wspólpracuje z dzwignia 12U, osadzona wahliwie na czopie 125. Zawieszo¬ ny na dzwigni 12U drazek pociagowy 126 jest swym drugim koncem zwiazany z dzwignia 127, zamocowana na koncu walka 128. Walek ten jest osadzony swobodnie i obrotowo we wsporni¬ ku 129, zesrubowanym z drazkiem 130. Pierscien nastawczy 131 (fig. 3) zapobiega bocznemu prze¬ suwowi walka 128. Na odsadzonym w przeciw- — 4 —nym kierunku koncu tego walka jest zamocowa¬ na jednoramienna dzwignia 182 (fig. 1), zwia¬ zana za posrednictwem drazka pociagowego 133 z dzwignia dwuramienna 134, która jest osadzo¬ na obrotowo na czopie 135 sciany ramowej 1.Przez koniec drugiego ramienia dzwigni 13U i przez przysrubowany do niego trzymak 136 prze¬ chodzi sworzen bezpiecznikowy 95, zaopatrzony w sprezyne naciskowa 137, która dziala na trzpien w ten sposób, iz jego koniec stale wysta1 je z dzwigni 13U i przez zazebianie sie z wycie¬ ciem 94 segmentu 93 zabezpiecza polozenie jalo¬ we sprzegla jednoobrotowego.Praca urzadzenia jest opisana ponizej..Przy normalnym dzianiu glówny wal mimo- srodowy 5 (fig. 1) bez przerwy napedza kola lancuchowe 121 i 119, posiadajace te same ilosci zebów, walek X15 (fig. 2) zas wraz z trybikiem 114, dzwignia 116 i jej sworzniem zabierakowym 118 obracaja 4sie bez przerwy, przy czym jed¬ nak obracajace sie kólko zebate 114 nie zaziebia sie z kolem zebatym 104, gdyz bezzebny przedzial 105 kola 10U (fig. 1) lezy naprzeciw tego kólka 114. To polozenie przedzialu 105 jest wynikiem jalowego polozenia segmentu zabierakowego 93, w którego wyciecie 94 zapada sworzen bezpiecz¬ nikowy 95 dwuramiennej dzwigni 134, utrzymy¬ wanej drazkami pociagowymi 133 i 126 i dzwig¬ niami 132 i 127, przy czym koniec dzwigni 124 spoczywa bezczynnie na obwodzie bebna steru¬ jacego 122.Przy zmianie wodzika nici na jednym lub wie¬ cej rzedach igiel, staje wylaczony z pracy woc dzik lub wodziki nici z boku glówek 6 platyn (fig. 4), przez co kazda nie pracujaca nic rzedu igiel zostaje wyciagnieta miedzy dzianym trykota¬ zem a rurka wylaczonego wodzika nici.' Gdy ma¬ szyna posiada . np. siedem wodzików nici, wów¬ czas trzy z nich moga byc wylaczone z pracy po lewej stronie rzedu igiel, a cztery po stronie prawej lub naodwrót. Poniewaz dzianie tryko¬ tazu odbywa sie przy pomocy swiezo wlaczonych wodzików nici, kazdy sciagniety w dól kawalek trykotazu sciagalby nie pracujace nici, napiete miedzy trykotazem a rurka wylaczonego wodzika nici. Z tego powodu jest rzecza konieczna nici nie pracujace z jednej lub drugiej strony rzedu igiel lub rzedów igiel równoczesnie uchwycic i odciac bez wywierania wplywu na nie pracuja¬ ce nici pozostalych wylaczonych wodzików nici, zacisniete w urzadzeniach zaciskajacych.Wspomniane samoczynne wyciaganie, zacis¬ niecie i odciecie nici moze byc dokonane równo¬ czesnie z zatrzymaniem wylaczonych wodzików nici lub po osiagnieciu normalnego, jalowego, skrajnego polozenia wodzików nici lub w pobli¬ zu tego polozenia.Impulsu do wprowadzenia w ruch urzadzenia wedlug wynalazku udziela beben sterujacy 122 (fig. 1) przez posuw nadany przez glówny wal * mimosrodowy 5, przy czyn) wystep 123 podnosi dzwignie %24, a przez to i drazek 126 i"dzwignie 12tv. Po pierwszym posuwieTbebna sterujacego 122 koniec dzwigni 124 wychyla sie tak, iz drazek 133 powoduje wychylenie dwuramiennej dzwigni 134y a przez to równiez . i wysuniecie sworznia bezpiecznikowego 95 z odpowiedniego wyciecia 94 segmentu zabierakowego 93. Pod wplywem spre¬ zyny pociagowej J03 przekreca sie wówczas seg¬ ment 93 wraz z wkladka 92 i. zapadka 97 na przedluzonej piascie 89 (fis*. 2) w kierunku ru- c'hu wskazówek zegara (patrzac na fig. l) o ta¬ ki kat w obrebie obracajacego sie sworznia za¬ bierakowego 118, przy którym koniec sruby na- stawczej 99 osiadzie na zderzaku 100. Zapadka 97 wyslizguje sie po górnej powierzchni pozo¬ stajacej w spoczynku tarczy 106 ze swego wcie¬ cia, tak iz nie nastapi posuw' Przez przekrece* • nie segmentu zabierakowego 98'we wspomnia¬ nym kierunku trzpien nastawczy 111 (fig. 2) zo¬ staje wysuniety z wyciecia 109 w segmencie 93 i z wyciecia 110 w tarczy 106 na kolowy obwód segmentu i sciska sprezyne 112 we wsporniku 113. Wirujacy trzpien zabierakowy 118 uderza o wystep segmentu zabierakowego 93 i pbraca go w kierunku przeciwnym ruchowi wskazówek ze¬ gara (patrzac na fig. 1). Przy tym obrocie seg¬ ment zabiera równiez i zapadke 97, która zapada " pod Wplywem spiralnej sprezyny 107 w wyciecie 110 (fig. '2) tarczy 106. Wskutek tego tarcza ta wraz •z kolem zebatym 104 rozpoczyna sie obracac, takze w kierunku przeciwnym kierun¬ kowi ruchu wskazówek zegara, w nastepstwie czego obracajace sie kólko zebate 114 wchodzi w zazebienie 4 kolem zebatym 104, które wyko¬ nuje wówczas jeden pelny obrót wokól swojej osi. Poniewaz przekladnia zebata kól 104 i HU (fig. 2) wynosi 1:2^ sworzen zabierakowy opusz¬ cza wówczas znowu segment 93. Segment ten rozpoczyna pod wplywem sprezyny pociagowej 103 na nowo obracac sie w kierunku ruchu wska¬ zówek zegara i zostaje jeszcze drugi raz prze¬ krecony w kierunku przeciwnym ruchowi wska¬ zówek zegara przez wirujacy sworzen zabiera¬ kowy 118. W tym czasie kola lancuchowe 88 i 83 (fig. 3), posiadajace równa ilosc zebów, obraca¬ ja sie w kierunku przeciwnym ruchowi wskazó^ wek zegara (fig. 1) i wykonuja pelny obrót wo¬ kól swych .osi. Kolo lancuchowe 83 zabiera rów¬ niez zapadke 81 (fig. 1) lacznie z tarcza 80 i bebnem zlobkowym 75 (fig. 3). W czasie jednego obrotu kola zebatego 104 tarczy 106 kól zeba¬ tych 88 i 83, podobnie jak i bebna zlobkowego 75, jego zlobki 74 wywoluja równoczesnie lub — 5 —kolejno wychylenie odpowiednich dzwigni 70 (fig. 4 i 9). Najpierw zostaja równoczesnie poruszo- ' ne listwy górne i srodkowe 65 i 64. w przeciw¬ nym kierunku, nastepnie i dolna listwa 21 zosta¬ je poruszona w tym samym kierunku co listwa 6U. Haki uchwytowe 59, które sa zwiazane z górna listwa 65. (fig. 8) i normalnie znajduja sie z lewej strony rzedu igiel, poruszaja sie przy rozpoczeciu swego ruchu wzdluz niego w prawo i z powrotem, haki zas uchwytowe 59 listwy srodkowej 64, znajdujace sie normalnie po prawej stronie rzedu igiel, poruszaja sie równoczesnie z poczatku w lewo i z powrotem. Zaleznie od te¬ go, po której stronie rzedu igiel jest zatrzymany wodzik nici, prawe lub lewe haki uchwytowe 59 Wykonuja swa prace i to na wszystkich rzedach igiel maszyny równoczesnie.Gdy jeden wodzik nici jest zatrzymany np. po prawej stronie rzedu igiel (fig. 4), tak iz je¬ go nie pracujaca nic jest naprezona miedzy rur¬ ka wodzika a prawa skrajna platyna 7, wów¬ czas pracuje znajdujacy sie z prawej strony rze¬ du igiel hak uchwytowy 59, jak równiez pod¬ porzadkowane mu bezposrednio urzadzenia nacis¬ kowe i odcinajace. Odgiety koniec 57 dzwigni 58, którego drugi koniec wybiega do haka uchwy¬ towego, wspiera sie przy tym o wygiety koniec prowadnika 55. Przy ruchu w lewo listwy 64 i zabieranej przez nia dwuramiennej dzwigni 58 wygiety koniec 57 slizga sie wzdluz bocznej po¬ wierzchni plaskiej sprezyny 56 (fig. 10) w kie¬ runku nie pracujacej nici, by hak uchwytowy 59 dostal sie poza rurke wylaczonego wodzi¬ ka nici. Na lewym punkcie zwrotnym listwy 6U • odgiety koniec 57 dzwigni 58, pod wplywem spiralnej sprezyny 60, zeslizguje sie z konca za¬ mocowanej na trzymaku 5U plaskiej sprezyny 56 i dostaje sie na prosta czesc prowadnika 55, przez co dzwignia / 58 wychyla sie wokól swego czopa 62. Hak uchwytowy 59, który tuz przed¬ tem znalazl sie za rurka wodzika nici, chwyta pewnie przy tym wychyleniu dzwigni 58 nie pra¬ cujaca nip. Przy ruchu powrotnym w prawo lis¬ twy 64 i dzwigni 58 odgiety koniec 57 dzwigni 58 slizga sie po prostej scianie prowadnika 55 i na koncu swego prostego toru unosi swobodny ko¬ niec plaskiej sprezyny 56, przy czym hak uchwy¬ towy 59 wyciaga nie pracujaca nic w petle ksztaltu litery V (fig. 11).W tym czasie blok 10 z zamknietymi szcze¬ kami 11 i 14, sworzniem prowadniczym 17 i no¬ zem 26, zaczyna sie poruszac w kierunku ku tworzacej sie petli, a to wskutek ruchu dolnej listwy 21 wraz z trzymakiem 20 i zderzakami 19 w kierunku wzdluz maszyny na prawo. Na sku¬ tek bocznego przesuniecia sie i nacisku zderza¬ ka 19 ,na górna czesc sworznia 17 (fig. 5) bloku 10,. sworzen 29 noza 26 dostaje sie na zderzak 33, znajdujacy sie pod naciskiem sprezyny 30 dzwig¬ ni 34, wskutek czego nóz zostaje uniesiony, tj. przygotowany do ciecia. Przez ruch bloku 10 w kierunku ku tworzacej sie petli, pod dzialaniem zlobka 40 czop prowadniczy 41 jednoramiennej dzwigni 42 opada dalej w dól, przy czym sworzen naporowy 44 spycha ku dolowi ramie 45 (fig. 6) dzwigni 46. Drugie ramie 47 dzwigni 46 wychy¬ la sie wskutejc tego wokól czopa 50 w kierunku ku szczekom 11 i 1A, przy czym wyciecie 49 roz¬ szerzonej czesci 43 dotyka górnej galezi tworza¬ cej sie petli i wprowadza ja miedzy zamkniete szczeki 11 i 14 (fig. tó). Dla latwego i pewnego wprowadzenia wspomnianej galezi petli miedzy szczeki, zesuwa sie, przy równoczesnym ruchu urzadzenia zaciskowego i odcinajacego, przesu¬ wajacy sie odgiety koniec 57 dzwigni 58 na wy¬ gieta czesc prowadnika 55, wskutek czego trzy¬ majacy petle i oddalajacy sie od szczek 11 i 14 hak uchwytowy przekreca sie w kierunku pro¬ wadnika 55. Wskutek równoczesnego ruchu u- rzadzenia wyciagajacego, zaciskowego i od¬ cinajacego górna galaz petli zostaje wsunieta miedzy szczeki 11 i 14 i zacisnieta pod wzniesio¬ nym nozem 26. Na krótko przed przecieciem petli i odcieciem jej górnej galezi dostaje sie koniec sworznia 17 tuz przed przednia, plaska czesc zderzaka 19. Trzpien 29 noza 26 uklada sie przy tym na koncu zderzaka 33 jednoramiennej dzwigni 34. W tym czasie odgiety koniec 57 dzwigni 58 znajduje sie na koncu wygietej czesci prowadni¬ ka 55, a rozszerzony koniec 48 dwuramiennej dzwigni 46 znajduje sie z boku bloku 10 za szcze- , kami 11 .i 14. Po nasunieciu sworznia 17 na przednia czesc zderzaka 19 tr*zpien 29 pod wply¬ wem sprezyny pociagowej 30 snada ze zderza¬ kiem 33, a przez to równiez i nóz 26 opada na sworzen 32. Ostrze 28 noza 26 wraz z ostrzem 12 dolnej szczeki 11 przecina górna galaz petli w odpowiednim .pionie bloku 10 tuz przy szcze¬ kach, podczas gdy dolna galaz petli zostaje zwol¬ niona (fig. 5 i 13).Przy ruchu powrotnym w lewo listwy 21 ze zderzakiem 19 sworzen 17 pod wplywem spre¬ zyny pociagowej 24 (fig. 6) podaza za ukosna powierzchnia zderzaka 19, wskutek czego blok 10 wraz z zamknietymi szczekami 11 i 14 oraz za¬ cisnieta przez nie galezia petli wraca w poprzed¬ nie jalowe polozenie. Przy tym wstecznym ru¬ chu bloku 10 dzwignia 42 zostaje uniesiona przez bedacy pod dzialaniem zlobka 40 sworzen pro¬ wadniczy 41, a na skutek dzialania sprezyny 52 na ramie 45 dwuramiennej dzwigni 46 wraca drugie.jej ramie 47 w pierwotne jalowe poloze¬ nie. Równoczesnie z powracajacym blokiem 10 trzpien 29 zamknietego noza 26 dostaje sie pod — 6 —zderzak 33 jednoramiennej dzwigni 3U (fig. 7), który, jakkolwiek podniesiony, opada jednak wskutek tego z powrotem pod dzialaniem spre¬ zyny spiralnej 38. Skoro tylko sworzen 17 ze¬ sunie sie w dól wzdluz ukosnej powierzchni zde¬ rzaka 19 i osiagnie "Swe wyjsciowe polozenie, równiez i urzadzenie zaciskowe powraca jw swe jalowe polozenie, w którym jedna lub wiecej nie pracujacych nici jest zacisnieta i utrzymywana przez szczeki 11 i 1U- W tym samym czasie kolo zebate 10U (fig. 1) jednoobrotowego sprzegla konczy swój pelny obrót i przerywa. przez bez¬ zebny przedzial 105 czasowo swoje polaczenie z kólkiem 11 U, które swobodnie obraca sie w dal¬ szym ciagu. Segment 93, nacisniety po raz drugi przez sworzen zabierakowy 118 (fig. 2) w kie¬ runku ruchu wskazówek zegara, zostaje w swym jalowym polozeniu znowu zabezpieczony z jed¬ nej strony przez zapadniecie sworznia zastaw¬ czego iii w wyciecie 109 segmentu, który to sworzen zapada równiez w wyciecie 110 w tar¬ czy 106, jak równiez z drugiej strony przez za¬ padniecie, w odpowiednim czasie, sworznia bez¬ piecznikowego 95 w odpowiednie wyciecie na ob¬ wodzie segmentu 93, w miejscu o wiekszej sred¬ nicy. Impulsu, do zapadniecia sworznia 95 udzie¬ la znowu beben sterowniczy 122 przez dalszy, po¬ chodzacy od glównego walu mimosrodowego 5 posuw. Mianowicie przy tym drugim posuwie ko^ niec dzwigni 12U spada z wystepu 123, a drazek 126 wraz z dzwignia 127 porusza sie w kierunku bebna 122. Przez przekrecenie walu 128 dzwignia 132 tak sie wychyla,,iz krazek 133 wywoluje wy¬ chylenie dwuramiennej dzwigni 13U i wsuniecie ^sworznia bezpiecznikowego 95.Zmiana wodzika nici a wraz z nia i wy¬ ciagniecie, wprowadzenie, zacisniecie i odciecie nie pracujacej lub njie . pracujacych niciJ na jednym lub drugim koncu jedno- lub wielorzedowych igiel maszyny jest za¬ konczone." Nastepuje znowun ormalne dzianie przy pomocy swiezo wlaczonego wodzika lub wo¬ dzików nici. Gdy jedna z nie pracujacych, za¬ cisnietych w urzadzeniu zaciskowym nici ma zno¬ wu wrócic do pracy, wówczas koniec nici jest tak dlugo utrzymywany przez szczeki, póki nic nie zostanie uchwycona przez igly i wyciagnieta samoczynnie ze szczek urzadzenia zaciskowego przez sciagany, przybierajacy na dlugosci try¬ kotaz. Pozostale nie pracujace nici wylaczanych wodzików nici, które tuz obok siebie sa zacisnie¬ te przez szczeki, pozostaja przy tym w spokoju.Zwisajace z boku nie zszytego trykotazu krótsze i dluzsze konce luznych nici zostaja nastepnie Tecznie odciete.Wynalazek nie ogranicza sie do wymienionej przykladowej postaci wykonania, lecz nadaje s4e równiez i do innych maszyn o podobnych .wa¬ runkach pracy, jak np. plaskich maszyn pon¬ czoszniczych i tym podobnych. PL