PL32525B1 - Sposób -wytwarzania produktów kondensacji - Google Patents

Description

Przez kondensacje dwuamin pierwszo- rzedowych liro drugorzedowych z kwasami dwukajrbanowymi lub ilch pochodnymi np. z estrami, (bezwodnikami i chlorobezwod- nikami otrzymuje sie zwiazki o duzym cie¬ zarze czasteczkowym.Poddajac reakcji z kwasami dwukarbo- nowymi aminy trzeciorzedowe nie otrzy¬ muje sie zadnych produktów kondensacji.Pózniej w celu wytwarzania wartosciowych produktów kondensacji proponowano stoso¬ wac jedno- i dlwuamidy jednozasadowych kwasów karbonowych.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania produktów kondensacji soli aminowych ze zwiazkami zawierajacymi grupy karboksylowe. Kondensacje mozna ewentualnie przeprowadzac dodajac zwiaz¬ ków zawierajacych 2 grupy aminowe lub kwasów aminokaribonowych. Otrzymane *zwiazki posiadaja cenne wlasciwosci. Sa one szczególnie plastyczne i trwale pod wzgledem lepkosci przy dluzszym staniu w stanie stopionym i daja produkty ksztal¬ towania o dobrych wlasciwosciach wytrzy¬ malosciowych.Przez kondensowanie np. szesciomety- lenodwuaminooctanu z kwasem adypino-wym pod cisnieniem atmosferycznym w temperaturze 240°C po 10-godzinnej kon¬ densacji otrzymuje sie produkt kondensa¬ cji, który posiada bardzo dobre wlasciwo- sci pod wzgledem plastycznosci.Powstawanie wartosciowych produktów kondensacji z soli dwuamin bylo tym bar¬ dziej niespodziewane, iz wiadomo, ze zwiazków takich jak szesciometylenodwu- amiinooctan dodaje sie jako utrwalaczy lep¬ kosci przy wytwarzaniu 'wieloamidów w ce¬ lu unikniecia dalszej kondensacji.Korzysci stosowania soli dwuaminowych sa bardzo wielkie, poniewaz zwiazki te powstaja przy wytwarzaniu dwuamin.Wiec np. przy przemianie sposobem Hoff¬ manna diwuamiflu kwasu adypinowego otrzymuje sie chlorowodorek czterometyle- no dwuaminowy. Przy uwodornianiu kata¬ litycznym amidów lub nitryli w celu unik¬ niecia powstawania wieloimidów stosuje sie kwasy, które wchlaniaja utworzona dwu- amlitne. Wiec np. pr^y uwodornianiu katar litycznym dwunitrylu kwasu adypinowego w roztworze kwasu octowego otrzymuje sie sziesciometylenodwuaniinooctan; przy zmy- dlaniu dwuuretanów, które otrzymuje sie przy przemianie sposobem Curtiuisa, otrzy¬ muje sie np. chlorowodorek dwuaminy.Jako kwasy, których sole amonowe na¬ daja sie do wytwarzania produktów kon¬ densacji nalezy miedzy innymi wymienic: kwasy chlorowodorowy i bromowodorowy, -kwas siaiika'wy, kwas cyjanowy, kwasroda- nowy, kwas mrówkowy, kwas octowy i jego homologi, kwas pyrotraubenowy, kwas azo¬ tawy, kwas weglowy, kwas benzoesowyi po- dlobne kwasy lotne w warunkach reakcji.Jako material wyjsciowy do wytwarza¬ nia produktów kondensacji nadaja sie sole aminowe o budowie: R R i r kwas — HN — R — NH — kwas R - R I I lub NH — R — NH — kwas i ziwiazki zawierajace grupy typu XCO — R — CO — X.Mozliwe dodatki zwiazków zawierajacych 2 grupy aminowe posiadaja budowe naste¬ pujaca: R R I I HN — R — NH {HN — R — COOH) — Podana we wzorze reszta R moze byc prosta reszta wielometylenowa, której lan¬ cuchy weglowe sa przerwane jedno- lub kilkakrotnie heteroatomami, resztami hy- droaromatycznymi lub wiazaniami mostko¬ wymi. Wiazania mostkowe tworza uklady, za pomoca których mozliwe jest zbudowac z dwóch lulb killku prostych czasteczek pro¬ dukt kondensacji o malym ciezarze cza¬ steczkowym. Moga to miedzy innymi byc nastepujace grupy wiazan —O CO— —(0—CH—CH2)x— _CO—O—CO— —CO—NH—NH—CO— —CO—NH—CH—NH—CO— —0—CH2—0— H R —0—C—O— R R' -oY-o- —NH—CO—NH— —NH—CO—NH—CH—NH—CO—NH— —0—CO—NH— Reszty R sa przewaznie malymi resztami alifatycznymi. Przyjmuje sie, ze grupy zdolne do reagowania 'znajduja sie przy weglu alifatycznym. Podlegajace zastoso¬ waniu materialy wyjsciowe posiadaja naj¬ lepiej budowe lancuchów prostych (linio¬ wych). Grupy zdolne do reakcji sa po cze¬ sci umieszczone na koncach. Jednakze — 2 —mozna równiez stosowac materialy wyj¬ sciowe, nie posiadajace zdolnych do Heago-, wania £rup umieszczonych na koncach.Mozna przeprowadzac kondensacje kil¬ ku tych samych lub rozmaitych materialów wyjsciowych, ewentualnie z dodatkiem pro¬ stych dwuamin lub zwiazków o wiazaniach mostkowych. Mozna równiez komdensowac zwiazki o jednej grupie karboksylowej i jednym ugrupowaniu soli aminowej. Za¬ leznie od rodzaju materialów wyjsciowych i warunków reakcji mozna otrzymywac najrozmaitsze produkty kondensacji o wla¬ sciwosciach zupelnie odmiennych.Reakcje najlepiej jest przeprowadzac w stanie stopionym pod cisnieniem atmos¬ ferycznym; jednakze mozna tez najpierw kondensowac pod cisnieniem i konczyc kondenisacje w prózni. Czasami korzystne ^est laczenie poszczególnych sposobów.Mozna równiez stosowac nieczynne srodki rozpuszczajace lub zawieszajace, np. fe¬ nol, krezol, ksylenol lub dekalline, które oddestylowuje sie powoli podczas reakcji lub pod koniec reakcji.Kondensacja przebiega zwykle samo¬ rzutnie bez stosowania katalizatorów. W celu zwiazania kwasu, mozna jednak do¬ dawac zwiazków zasadowych, np. tlenków potasowców lub wapniowców lub tez wegla¬ nów.Produkty kondensacji, wytworzone we-, dlug sposobu niniejszego, sa zupelnie nie¬ czule na dzialanie tlenu. Tlen powietrza, "o lilie jednak jest to konieczne, moze byc wylaczony przez stosowanie gazów ochron¬ nych, np. azotu, wodoru, dwutlenku wegla lub pary wodnej. Dodatek utrwalaczy lep¬ kosci zasadniczo nie jest konieczny, ponie¬ waz produkty kondensacji sa pod wzgle¬ dem lepkosci nadzwyczaj trwale i w wa¬ runkach dalszej obróbki wykazuja mala sklonnosc do dalszego kondensowania sie.Zwiazki, wytworzone sposobem wedlug wynalazkuj moga byc stosowane w prze¬ mysle lakierów, zywic i srodków wiaza¬ cych. Mozna je np. dobrze ksztaltowac w positaci nitek, blon, szczeciny itd. Pro¬ dukty te przerabia sie same albo zmiesza¬ ne z innymi produktami kondensacji, zy¬ wicami sztucznymi lub podhodnymi celulo¬ zy, ewentualnie z dodatkiem materialów wypelniajacych, srodków matujacych lub barwników.Przyklad I. 50 g kwasu sebacynowego i 60 g dwuoctanu szesciometylenodwuami- ny, która otrzymano przez 'katalityczne uwodornianie dwunitrylu kwasu adypimo- wego w roztworze kwasu octowego, ogrze¬ wa sie do temperatury 240°C w okraglej kolbie zaopatrzonej w mieszadlo, termo¬ metr i rure doprowadzajaca gaz ochronny.Kondensacje przeprowadza sie pod cis¬ nieniem atmosferycznym przepuszczajajc dwutlenek wegla. Po lO-godzinnej konden¬ sacji otrzymuje sie dalece spolimeryzowa- ny produkt kondensacji, posiadajacy bar¬ dzo dtibre wlasciwosci pod wzgledem pla¬ stycznosci. Produkt topnienia wynosi 216QC. Produkt jest nierozpuszczalny w rozpuszczalnikach zwyklych, to jest w; al¬ koholu, eterze, acetonie i chloroformie.Przyklad II. 19 czesci wagowych chlo¬ rowodorku szesciometyllenodwuaminy, któ¬ ry otrzymano przez ^mydlenie szescionie- tylemodwuuretanu, ogrzewa sie do tempe¬ ratury 220°C z 20 czesciami wagowymi kwasu sebacynowego na kapieli saletrowej przepuszczajac dwutlenek wegla. Po jed¬ nogodzinnej kondensacji otrzymuje sie pro¬ dukt kondensacji, z którego mozna przasc nitki. Punkt topnienia wynosi 60°C. PL

Claims (1)

1. Z a s t r z e zenie p a t e ii t o w e. Sposób wytwarzania produktów kon¬ densacji, znamienny tym, ze kwasy dwu- karbonowe lub ich pochodne o wzorze ogól¬ nym XCO — R — CO — X poddaje sie kondensacji w temperaturze powyzej 150°C, ewentualnie przy zasloso^ — 3 —wamfai cisnienia lub prózni, z solami jedno lub dwuamonorwynii o budowie R1 R I I HN — R — NH — kwas R' R' I I i kwas HN— R — NH — kwas lub 'zwiazkami- o nastepujacym wzorze ogólnym kwas — HN — R — CO — X ewentualnie z dodatkiem dwuamiin o bu¬ dowie R' R\ I • I . HN — R — NH lub kwasów aminokarbonowych o budowie R' I HN — R — COX w których R moze byc reszta wielometyle- nowa, której lancuchy weglowe sa jedno- lub kilkakrotnie przerwane heteroatomami, resztami hydroaromatycznymi lub wiaza¬ niami mostkowymi, a R jest wodorem lub reszta alkylowa, przy czym X jest grupa wodorotlenowa, chlorowcowa, estrowa lub bezwodnikowa. Kurmarkische Zellwolle u n d Z e 1 1 u 1 o s e Aktiengesellschaft, Rheinische Kunst seide Aktiengesellschaft, R h e i n i s c h e Zellwolle A k t i e n g e s e 11 s e h a f t, S c h 1 e is i s c h e Zellwolle Aktiengesellschaft, Zellwolle u n d Z e 11 u 1 o s e Aktiengesellschaft K ti s t r i n z u s a m m e n g e s c h 1 o s s e n i n der P h r i x - A r b e i t s g e m e i n is c h a f t Zastepca: inz. F. Winnlicki rzecznik patentowy 40248—7002—111.44 —100 PL