Wynalazek dotyczy prostego i taniego sposobu wytwarzania matryc z tasm wo¬ skowych, zaopatrzonych w mechaniczne pismo dzwiekowe. Wedlug wynalazku po¬ wierzchnie zapisana tasmy dzwiekowej powleka sie kilkakrotnie cienkimi war¬ stwami cieklej masy zelatynowej lub zze- latynowanych substancji bialkowych, az utworzona warstwa osiagnie w stanie utwardzonym grubosc matrycy pozadanej, po czym warstwe utworzona odrywa sie od tasmy woskowej. Przy tym nalezy wziac pod uwage, aby masa matrycowa, osadzo¬ na cienka warstwa byla kazdorazowo wy¬ suszona przed osadzeniem warstwy na¬ stepnej.Jest równiez rzecza bardzo korzystna dodawanie do masy matrycowej znanych srodków garbujacych (metalowych zwiaz¬ ków chromowych, np. dwuchromianu so¬ du). Równiez podczas suszenia masy ma¬ trycowej na powierzchnie matrycy moga byc nadmuchiwane znane srodki utwardza¬ jace (formaldehyd lub podobne).Przy przeprowadzaniu sposobu w prak¬ tyce mozna postepowac róznie; na przy¬ klad mozna tasme" woskowa zwijac srubo¬ wo, po czym zwinieta tasme woskowa za¬ nurzac przy jednoczesnym obracaniu jejna okolo osi sruby czesciowo w kapieli z masy matrycowej, przy czym to zanu¬ rzanie powtarzac po kazdorazowym wy¬ suszeniu warstwy masy, utworzonej na tasmie woskowej, tak dlugo, az warstwa masy osiagnie grubosc tasmy matrycowej, i wreszcie warstwe masy odrywac od jej podkladu.Inny przyklad przeprowadzania sposo¬ bu polega na tym, ze za pomoca obracaja¬ cego sie walca, zanurzajacego sie czescio¬ wo w kapieli, pokrywa sie cienka warstwa masy matrycowej powierzchnie wyjsciowej tasmy woskowej, przesuwajacej sie przed walcem, po czym warstwe masy, utworzo¬ na w ten sposób na tasmie woskowej, od¬ rywa sie od tasmy woskowej po osiagnie¬ ciu pozadanej grubosci tej warstwy.Trzeci sposób postepowania polega na tym, ze mase matrycowa naklada sie przy pomocy dyszy szczelinowej na zapisana powierzchnie tasmy dzwiekowej, przesu¬ wajacej sie przed otworem dyszowym, po czym warstwe masy, utworzona w ten spo¬ sób na tasmie woskowej, odrywa sie po utwardzeniu od tasmy woskowej.Podczas gdy do przeprowadzania obu wspomnianych ostatnio sposobów wystar¬ czaja znane przyrzady stosowane przez fachowców, to do przeprowadzania w praktyce sposobu, wspomnianego na po¬ czatku, korzystnie jest zastosowac urza¬ dzenie specjalne, w którym nad zbiorni¬ kiem, mieszczacym ciekla mase matryco¬ wa, osadzony jest obrotowo na okolo osi poziomej srubowy nosnik tasmowy, który daje sie przestawiac w kierunku pionowym w taki sposób, aby przy opuszczaniu sru¬ bowa powierzchnia plaszczowa zanurzala sie czesciowo w kapieli z masy.Dzieki opisanemu sposobowi postepo¬ wania powstaje nowego typu matryca do seryjnego wytwarzania tasm dzwiekowych z mechanicznym pismem dzwiekowym, rózniaca sie od znanych matryc podobne¬ go rodzaju tym, ze jest wykonana wylacz¬ nie z jednej tasmy z masy zelatynowej, np. z zelatyny lub ze zzelatynowanych sub¬ stancji bialkowych.Na fig. 1 i 2 rysunku przedstawiono schematycznie dwie postacie wykonania urzadzenia do przeprowadzania opisanego wyzej sposobu. W postaci wykonania we¬ dlug fig. 1 zbiornik / jest wypelniony cie¬ kla masa matrycowa, np. ciekla zelatyna 2, Nad zbiornikiem 1 obrotowo osadzony jest walec nakladajacy 3 w taki sposób, ze czesciowo Zanurza sie w kapieli 2; jest rzecza zrozumiala, ze trzeba utrzymywac zwierciadlo cieczy w zbiorniku 1 na takiej wysokosci, aby glebokosc zanurzenia wal¬ ca 3 pozostawala w przyblizeniu stala. Nad walcem 3 osadzony jest równiez obrotowo przeciwwalec 4 w takim odstepie, aby tas¬ ma woskowa, z której ma byc zdjeta ma¬ tryca, mogla przejsc miedzy walcami. Tas¬ ma woskowa 5 jest przeciagana miedzy walcami 3 i 4. Walce biegna w tym samym kierunku obrotu, a zwlaszcza z róznymi szybkosciami wzgledem siebie, przy czym walec 3 jest zaopatrzony w zgarniacz 11, którego zadaniem jest, aby zawsze ta sa¬ ma ilosc masy byla nakladana na po¬ wierzchnie przesuwajacej sie tasmy wo¬ skowej. Walec 3 oddaje na powierzchnie tasmy woskowej znajdujaca sie na nim warstwe masy, przy czym ciekla masa wnika do sladów dzwiekowych tasmy wo¬ skowej. Cienka warstwa masy, wytworzo¬ na w ten sposób na tasmie woskowej, zo¬ staje nastepnie wysuszona, po czym w opi¬ sany sposób na pierwsza warstwe masy, nalozona na powierzchni tasmy woskowej, zostaje nalozona nowa cienka warstwa ma¬ sy. Zabieg powtarza sie dopóty, az war¬ stwa masy osiagnie pozadana grubosc ma¬ trycy. Dzieki wlasciwemu obraniu dlugo¬ sci drogi, która przechodzi tasma wosko¬ wa 5, urzadzenie moze byc wykonane tak, aby miejsca tasmy woskowej, pokryte cienka warstwra masy matrycowej, byly juz wysuszone, zanim ponownie powróca — 2 —do miejsca nakladania. Wreszcie okladzi¬ na tasmowa zostaje zdjeta z tasmy wosko¬ wej; stanowi ona matryce, która wysmie¬ nicie nadaje sie do seryjnego wytwarzania odbitek tasm dzwiekowych. Odbitki te mo¬ ga byc wytwarzane np. przez odciskanie matrycy na tasmach dzwiekowych, jednak do wytwarzania odbitek stosowane sa naj¬ lepiej sposoby odlewnicze.W postaci wykonania wedlug fig. 2 nad zbiornikiem 7 z masa osadzony jest nos¬ nik, zwiniety srubowo i wykonany z ja¬ kiegokolwiek materialu odpornego, o sze¬ rokosci równej mniej wiecej szerokosci tasmy woskowej, w taki sposób, iz znaj¬ duje sie w równomiernym odstepie od osi walka 10, przy którego obrocie obraca sie wraz z nim. Jak wskazuje fig. 2, powstaje w ten sposób pewnego rodzaju przerwany nosnik cylindryczny, na którego tor sru¬ bowy uklada sie teraz tasme woskowa za¬ pisana strona w kierunku osi s^uby, a zatem równiez zwija sie srubowo. Nosnik 9 jest osadzony z moznoscia podnoszenia i opu¬ szczania go w taki sposób, iz w polozeniu opuszczonym zanurza sie czesciowo w ka¬ pieli cieczy 8, a w polozeniu uniesionym lezy jednak calkowicie powyzej kapieli cie¬ czy. Jezeli nosnik zostaje opuszczony z le¬ zaca na nim tasma woskowa, a walek 10 zostanie wprawiony w ruch obrotowy, wówczas na zapisana powierzchnie tasmy woskowej nalozona zostaje masa matryco¬ wa cienka warstwa. Po czym nosnik uno¬ si sie na tak dlugi okres czasu, az masa matrycowa zostanie wysuszona, przy czym na powierzchnie warstwy utworzonej moz¬ na nadmuchac znany srodek utwardzaja¬ cy, jak np. formaldehyd lub podobny. Nos¬ nik opuszcza sie nastepnie ponownie i obraca, po czym powtarza sie opisany za¬ bieg dopóty, az okladzina masy na tasmie woskowej osiagnie grubosc wymagana.Okladzina masy zostaje wreszcie zdjeta z tasmy woskowej i stanowi gotowa ma¬ tryce. PL