Przedmiotem wynalazku' jest nitownik np. elektryczny lub pneumatyczny, jaki bywa przede wszystkim .stosowany do nico¬ wania lekkich metali, zaopatrzony w urza¬ dzenie, doprowadzajace samoczynnie nity do miejsca pracy. Wedlug wynalazku tak sie umieszcza urzadzenie do doprowadza¬ nia nitów, aby nie dosylalo ono nitów, jak to jest w zwyczaju, w kierunku osi pracy, tytko poza nia, obok glowicy mlotka. Wy¬ nika z tego prostsza i bardziej przejrzysta budowa calego urzadzenia, bez utrudnie¬ nia pracy, poniewaz mlotkiem!, trzymanym reka, jest i tak latwo poruszac; z tego po- *wodu, nit po wlozeniu w otwór, bez nate¬ zenia moze byc przesuniety o potrzebna mala odleglosc; ten ruch odpowiada ru- chowii, który i tak musi byc wykonany przy posuwaniu sie od jednego z nitów do na¬ stepnego i nie wymaga zmiany w trzyma¬ niu mlotka. Jezeli odleglosc urzadzenia, doprowadzajacego nity od osi piracy, jest równa podzialce nitowania, to po ukon¬ czeniu jednego nitowania moze byc wpro¬ wadzony nit w sasiedni otwór bez przesu¬ wania mlo-ka. Azeby przy danych wymia¬ rach mlotka jak najbardziej skrócic droge mlotka do nitu, wprowadzonego w otwór, wzglednie utrzymac odleglosc nitu, przy¬ trzymywanego przez urzadzenie doprowa¬ dzajace, od osi pracy mlotka mozliwie ró¬ wna najczesciej uzywanej podziialce nito- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazcami sa Friedrich Mayer i Hubert Mórtl w Regensburgu.Wania, w dalszym uskztaltowariiu wyna¬ lazku kanal, 'dtoprowadz&jacy nity, jest na¬ chylony do osi mlotka co najmniej w jego czesci koncowej, przy czym jednak na¬ rzad, przytrzymujacy nil na koncu kanalu, jes't tak wykonany, ze nit ten jest przy¬ trzymywany w polozeniu równoleglym do mlotka.Dalsze uproszczenie w pracy uzyskuje sie, jesli narzady, przytrzymujace nit w polozeniu, odpowiadajacym wprowadze¬ niu nitu do otworu nitowego, umiesci sie nie nieruchomo, a przesuwnie poza polo¬ zenie w spoczynku glowicy mlotka. W ten sposób wsku'tek lepsizej przejrzystosci ulat¬ wia sie Wprowadzenie nitu.Nity trzyma sie w stanie uporzadko- a wanym w magazynku, umieszczonym wy¬ miennie na mloitku i wykonanym np. tak, iz otacza on mlotek na ksztalt bebna.Z drugiej strony w ramach wynalazku mozna tez zastosowac równiez zbiornik dla luznych, tj. nie ulozonych nitów, przy czyim ulozenie w polozenie, wymagane do dalszego ich przesuniecia, odbywa sie zna¬ nym sposobem albo tez wskutek wstrzasów mlotka. Ponadto zbiornik dla ulozonych al¬ bo nie ulozonych nitów moze byc oddziel¬ nie od mlotka umieszczony i polaczony z nim przewodem, w którym nity sa do¬ prowadzane do mlotka sila sweij ciezko¬ sci albo sprezonym powietrzem.Naped urzadzenia doprowadza jacego moze odbywac sie bezposrednio recznie albo za pomoca sprezonego powietrza, rote* rzadzanego zaworem, uruchomianym recz¬ nie, a to w oelu oszczedzenia przesuniec i sily, a przede wszystkim zachowania nie- zmieniopego przytrzymywania reka; zawór ten moize byc oddzielny albo polaczony z zawofem mlotka.Na/koniec wedlug wynalazku zaleca sie wykonanie cale;go urzadzenia doprowadza¬ jacego pod wzglediem budowy jako calosc oddzielna od mlotka, tak azeby bylo moz¬ liwe kazdorazowa jego umocowanie na po¬ siadanych mlotkach i zdjecie w razie po¬ trzeby.Na rysunkach uwidoczniono przyklad wykonania wynalazku, a mianowicie: Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez urzadzenie do doprowadzania ni¬ tów, przy czym przynalezny mlotek jest zaznaczony liniami z kresek i kropek; fig. 2 — ten sam przekrój, jak na fig. 1, w polozeniu roboczym urzadzenia do do¬ prowadzania nitów; fig. 3 — przekrój prziez urzadzenie wzdluz linii ///—/// na fig. 1; fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV-—IV na fig. 1; fig. 5 — przekrój wzdluz linii V—V na fig. 1; fig. 6 — przekrój po¬ dluzny przez zawór rozrzadzajacy sprezo¬ nego powietrza wzdluz linii VI—VI na fig. 5 i fig. 7 — urzadzenie rozrzadzajace w magazynku na nity w widoku z gór^r, w kierunku strzalki VII na fig. 4.Mlotek 1 jest to zwyklej budowy mlo¬ tek o czestych uderzeniach, napedzany sprezonym powietrzem. Na nim jest zaci¬ sniety za pomoca srub 2 kadlub podsta¬ wowy 3 przyrzadu doi doprowadzania ni¬ tów wedliuig wynalazku. Nity 4 sa umie¬ szczone w magazynku bebenkowym, .skla¬ dajacym sie z dwóch wspólosiowych cze¬ sci 5 i 6. Obie te czesci tworza dwie la¬ czace sie pierscieniowe przestrzenie, slu¬ zace do pomieszczenia nitów, których trzo¬ ny w zewnetrznej czesci 5 bebna znajduja sie w odpowiednich wycieciach. Linia, dzie¬ laca oba bebny, jest oznaczona liczba 8.Czesc wewnetrzna 6 bebna nie posiada wiec wyciec z wyjatkiem jednego w ksztal¬ cie ciaglego wrebu 9, zezwalajacego na za¬ bieranie nitów, umieszczonych w dwóch rzedach. Obie czesici bebna sa polaczone obrotowo wzgledem siebie za pomoca dru¬ tu 10, wsunietego w rowek pierscieniowy; czesc wewnetrzna 6 bebna jest przytrzy¬ mywana na kadldbie podstawowym 3 za pomoca zapadek 11 nieobrotowo i nieprze- suwnie, ale w sposób umozliwiajacy wy-miane, podczas gdy czesc zewnetrzna 5 moze sie olfracac naokolo wewnetrznej 6.Przy kazdym toku pracy czesc zewnetrz¬ na 5 musi byc dalej .posunieta o polowe podzialki nitowania wobec tego, ze wycie¬ cia dla obu rzedów nitów sa przesuniete wzgledem siebie o polowe tej podzialki, tak ze na zmiane z kazdego rzedu pobiera sie jeden nit. To przesuwanie dokonuje sie za pomoca kola zapadkowego.Przez wrab 9 czesci wewnetrznej 6 bebna, któremu odpowiada w kadluihte podstawowym 3 wrab i2, wpadaja nity do kanalu doprowadzajacego 13, którego przedni koniec, utworzony przez tuleje 15, jest przesuwny wbrew naciskowi sprezy¬ ny 14 i na koncu zwezony az do bocznego wrebu 16. W polozeniu, przedstawionym na fig. 1, wrab 16 jest zamkniety kadlu¬ bem podlstawowym 3, tak ze nit nie moze wypasc; dopiero przy posunieciu naprzód tuki 15 przez tloczysko 17, przytrzymu¬ jace nit, zwalnia sie wrab 16.W kanale 13 tloczysko 17 przesuwa nit, zabierajac równoczesnie tuleje 15, tak daleko, az wysunie sie ona poza glowibe mlotka /. Przy tym glówka nitu jest za¬ kleszczona pomiedzy zwezonym wylotem "tulei 15 i powierzchnia czolowa tlóczy- ska 17, tak iz trzon nitu moze byc wpro¬ wadzony w przeznaczony dlan otwór. Na¬ stepnie przez podniesienie mlotka zwalnia sie z zakleszczenia przez boczny wrab 16 nit, przytrzymywany w swoim otworze, a równoczesnie mlotek 1 wprowadza sie w polozenie, potrzebne do nitowania. Po¬ wierzchnia czolowa tloczyska 17, jak rów¬ niez zwezenie tulei 15, sa prostopadle do osi roboczej, podczas gdy osie obu tych czesci sa skosne wzgledem osi pracy w tym celu, aby nit mozliwie zblizyc do tej ostat¬ niej.. Na tloczysku 17 jest osadzony tlok 18, x który wbrew naciskowi sprezyny 19 w cy¬ lindrze 20 dla sprezonego powietrza prze¬ suwa sie ku przodowi, skoro dzwignia 21 otworzy sie* zawór wpustowy 22 (fig. 6) i przez zlacze 23 doplynie sprezone po¬ wietrze. Przy zwolnieniu dzwigni 21 spre¬ zyna 24 podnosi zawór 25, dzialajacy na zasadzie suwaka tlokowego, tak i£ powie¬ trze uchodzi z cylindra 20, a sprezyna 19 moze znowu przestawic tlok 18 w poloze¬ nie wyjsciowe, Tloszysko 17, które przy ruchu w jed¬ nym kierunku przesuwa i przytrzymuje nit, przesuwa tez przy ruchu powrotnym magazynek nitów o polowe podzialki nito¬ wania, tak ze nastepny nit moze wpasc do kanalu 13. To przesuwanie odbywa sie .po¬ srednio za -pomoca splaszczenia tloczyska, dzialajacjego jako krzywa rozrzadzajaca,, i wystepu. 29 dzwigni 31, wykonanej z jed- nelj czesci i wahliwej naokolo osi 30. Dru¬ gie ramie 32 tej dzwigni wchodzi w wy¬ ciecie obrotowego pierscienia 33 i waha nim na skutek tego tam i z powrotem o maly kat przy kazdym ruchu roboczym tloka. Zapadka 34, umieszczona na pier¬ scieniu 33, przesuwa przy tym zazebione kolo rozrzadzajace i zapadkowe 35 o je¬ den zab; pierscien 33 w jednym miejscu posiada wrab na pomieszczenie drugiej stalej zapadki 36, umocowanej na kadlu¬ bie podstawowym 3 i zapobiegaijacej wstecznemu obrotowi kola zapadkowe¬ go 33. Zabterak 37 sprzega kolo zapadko¬ we 35 z czescia zewnetrzna 5 magazynka nitów, tak ze obraca sie ta czesc razem z kolem zapadkowym. Kolo zapadkowe 35 jest przytrzymywane pierscieniem 38 na kadlubie podstawowym 3 nieprzesuwnie.Mogloby ono naturalnie byc tez umieszczp- ne bezposrednio na zewnetrznej czesci 5 bebna; opisanym sposobem wykonania uni¬ ka sie jednak przez oddzielenie kola za¬ padkowego od magazynku nitów uszkodze¬ nia zebów zapadkowych przy manipulowa¬ niu dajacym sie zdjac magazynkiem, przez co tanie jest wykonanie magazynków, po¬ trzebnych w wiekszej ilosci. - 3 -Opisany sposób rozrzadzania magazyn¬ ku nilów przez splaszczone tlflfczysko slu¬ zy poza tym i do zabezpieczejiia tloczy- ska od przekrecenia, które spowodowalo¬ by fa-liszywie polozenie jego scietej skosnie powierzchni czolowej. Sprezyna 39, zacze¬ piajaca z jednej strony o kadlub podsta¬ wowy 3, a z drugiej strony o pierscien 33, dostarcza mocy potrzebnej do tego rozrza¬ dzania.Doprowadzanie nitów wedlug wynalaz¬ ku daje wskutek przesuniecia kanalu do¬ prowadzajacego 4obok glowicy mlotka ko¬ rzysc najmniejszego zaslaniania pola wi¬ dzenia wskutek nadbudówek na mlotku, a tym samym ulatwia obsluge; doprowa¬ dzenie nitu w osi roboczej, jak to jest sto¬ sowane w zwyklych sposobach wykonania, wymaga konstrukcji bardziej skomplikowa¬ nej i zajmujacej wiecej przestrzeni. PL