Wiadomo, ze pojazdy gasienicowe po¬ suwaja sie po twardym i sliskim lub gli¬ niastym terenie z niedostateczna pewno¬ scia, gdyz gasienice czesto spadaja na te¬ renie sliskim, zwlaszcza gdy przestrzenie miedzy czlonami wypelnia sie glina. Zsu¬ niecie moze byc jednostronne, czyli jed¬ nej gasienicy, wobec czego pojazd kreci sie na miejscu, albo dwustronne, czyli dwóch gasienic i wtedy pojazd nie moze posuwac sie naprzód, W tym celu zaopa¬ truje sie gasienice w rózne ostrogi, umo¬ cowywane na obwodzie gasienicy zwykle na czopach laczacych. Wewnetrzna rozpie¬ tosc ostrogi odpowiada zwykle szerokosci gasienicy, przy czym ucho lozyskowe ostrogi jest zaopatrzone w otwór o szero¬ kosci równej srednicy czopa; Przez ten otwór przesuwa sie czop po czesciowym wysunieciu z gasienicy, po czym po jego wsunieciu z powrotem do gasienicy leb czopa zostaje umieszczony w cylindrycz¬ nym lozysku ucha o srednicy lba czopa, znajdujacego sie na koncu otworu. Taka budowa ma te wade, ze zwykle te czysci ucha, które tworza sciany otworu, rozwie¬ raja sie wskutek duzych natezen, wobec czego ostroga zsuwa sie z lba czopa i w pewnych przypadkach spada takzfe z ga¬ sienicy.Ta wada zostaje wprawdzie usunieta przez zastosowanie zamknietej komory w uchu ostrogi, przy czym srednica tej ko¬ mory odpowiada srednicy ltSa, zas jej gle¬ bokosc jest zwykle taka, ze przy zalozo¬ nej ostrodze umozliwia umieszczenie glad-kiego konca lba czopa na równi z plasz¬ czyzna boczna lancucha wzglednie gasie¬ nicy. W tym przypadku trzeba po wsunie¬ ciu czopa w ostroge, zabezpieczyc go od przesuwu osiowego za pomoca przetyczki lub w inny sposób celem unikniecia wysu¬ niecia sie czopa z ucha ostrogi. Niedogod¬ noscia takiej budowy jest stosunkowo trudny montaz, zwlaszcza igdy gasienica jest bardzo zanieczyszczona i oblepiona tlusta glina, a z drugiej strony latwa mo¬ zliwosc uszkodzenia wzglednie przeciecia przetyczki lub innego bezpiecznika, co znowu powoduje spadniecie ostrogi z ga¬ sienicy.W porównaniu z tymi wadliwymi ostro¬ gami przeciwslizgowymi ostroga wedlug niniejszego wynalazku odpowiada wszyst¬ kim wymaganiom, moze byc latwo odej¬ mowana, a mimo to jest pewnie zalozona na czopie, laczacym ogniwa gasienicy za pomoca dwóch uch nosnych. Jedno ucho posiada przy tym otwór na koniec czopa, otwór zas w drugim uchu do zalozenia lba czopa jest wykonany tak, iz umozliwia od¬ chylenie ostrogi przy wyciagnietym czopie co najmniej tak daleko, jak to jest koniecz¬ ne do calkowitego zalozenia ostrogi na czopie wzglednie gasienicy.Wykonanie otworu lozyskowego oraz postepowanie przy szybkim i latwym za¬ kladaniu ostrogi na gasienice jest uwidocz¬ nione na rysunku. Fig. 1 przedstawia w widoku ostroge, zalozona na czopie, la- czsfcym ogniwa gasienicy, fig. 2 uwidocz¬ nia poszczególne polozenia przy zaklada¬ niu ostrogi na gasienice, fig. 3 i 4 uwidocz¬ niaja w wiekszej podzialce ksztalt otwo¬ rów lozyskowych ostrogi w przekrojach podluznych.Poszczególne ucha 1 i 2 dwóch czlo¬ nów wzglednie ogniw gasienicy sa w zna¬ ny sposób polaczone czopem 3 posiadaja¬ cym na jednym koncu leb 3'. Czop 3 nie jest zabezpieczony od przesuwów i moze sie wysuwac. W odpowiednim miejscu po¬ jazdu znajduje sie odpowiednia powierzch¬ nia prowadnicza, np. ukosna, okragla lub lukowa, sluzaca do powrotnego wsuwania czopa 3 podczas przesuwu gasienicy. Wla¬ sciwa ostroga, zalozona na czopie 3, po¬ siada grzebien chwytny 5, którego ze¬ wnetrzna strona jest zaopatrzona w wy¬ stepy, nie uwidocznione na rysunku. Do osadzenia ostrogi 4 na czopie 3 sluza jej dwa boczne ucha 6, 7, przez które prze¬ chodzi czop wzglednie jego leb 3'. W uchu 6 wykonany jest cylindryczny otwór o srednicy czopa 3, wskutek czego czop przylega do calej powierzchni tego otwo¬ ru i wystaje nieznacznie z ostrogi.W drugim uchu 7 potrzebny jest taki otwór lozyskowy, który umozliwia latwe i szybkie zakladanie ostrogi na gasienice.Jak widac na rysunku, odleglosc miedzy uchami 6 i 7 równa sie w przyblizeniu sze¬ rokosci gasienicy z uwzglednieniem odpo¬ wiedniego dwustronnego luzu pomiedzy uchami ostrogi i ogniwa gasienicy, wobec czego otwór w uchu 7 musi umozliwiac odchylanie ostrogi przy wysunietym czo¬ pie tak, iz ostroga moze byc zakladana na leb czopa. Dalej jest konieczne, aby leb czopa po zalozeniu ostrogi przylegal do sciany otworu, czyli ostroga byla podpar¬ ta z dwóch stron.Najprostsze wykonanie takiego otworu jest uwidocznione na fig. 3. W tym przy¬ padku otwór jest utworzony z przeciecia sie dwóch cylindrów A i Bo srednicy d.Osie tych cylindrów sa ukosne i nachylone wzgledem siebie pod katem a oraz przeci¬ naja sie na osi czopa i na osi podluznej ucha 7. Kat a okresla sie doswiadczalnie tak, aby o ile moznosci byl najmniejszy, wobec czego jest on zalezny od wewnetrz¬ nego rozmiaru ostrogi i wysokosci ucha.Przy zakladaniu ostrogi wysuwa sie czop 3 tak daleko, az jego koniec pokryje sie z boczna powierzchnia gasienicy (fig. 2), po czym ostroga zostaje przechylona tak, ze leb 3' czopa 3 ustawia sie wspólsrodko- — 2 —wo do cylindra B i ostroga zostaje na czo¬ pie zalozona w polozeniu uwidocznionym linia kreskowana na fig, 2. Nastepnie wsu¬ wa sie czop 3 glebiej tak, ze jego koniec przechodzi przez drugie ucho i ostroga jest umocowana na gasienicy, przy czym czop przylegia na calej szerokosci do otworu w uchu 6, zas leb w uchu 7 — do scianki cylindra A. Przy takim wykonaniu otworu lozyskowego w uchu 7 ostroga moze byc zalozona tylko wtedy, gdy jest wychylona w plaszczyznie osi dwóch wyobrazalnych cylindrów A i B.Mniej dobre przyleganie lba do po¬ wierzchni lozyskowej ucha 7, jednakze z mozliwoscia zakladania ostrogi na do¬ wolnie nachylonym czopie, umozliwia wy¬ konanie otworu ucha 7 wedlug fig. 4. W tym przypadku otwór tworza dwa wspól¬ osiowe stozki C, D, przecinajace sie w przy¬ blizeniu na osi podluznej ucha, przy czym ich wierzcholki sa odwrócone. Kat wierz¬ cholkowy 2 a stozków jest takze okreslo¬ ny tak, ze ostroga moze byc zakladana podobnie jak wedlug fig. 2, Ten kat wierzcholkowy jest zalezny od rozpieto¬ sci pomiedzy uchami ostrogi i wysokosci tych uch. Przy tym leb 3' znajduje sie za plaszczyzna przenikania stozków, okreslo¬ na kolem, którego srednicy odpowiada srednica lba 3' czopa 3, Opisane wykonanie jest podane -tylko przykladowo, gdyz stozkowe lub cylin¬ dryczne powierzchnie moga byc zastapio¬ ne lukowymi bez zmiany istoty wynalazku. PL