Jest rzecza znana, iz wegiel nie nada¬ je sie do oidtleniania miekkiej stali. Przy stosowaniu bowiem malej ilosci wegla od- tlenianie jest bezskuteczne, podczas gdy we¬ giel wziety w wiekszej ilosci nawegla stal.Znane jest równiez stosowanie do nawegla- nia kapieli stalowej czynników nawegla ja- cych w postaci cieczy, skladajacej sie ze smoly, oleju, wosku, parafiny lub paku.Obecnie stwierdzono, iz weglowodory o duzym ciezarze czasteczkowym, zwlasz¬ cza pak ze smoly weglowej, dzialaja przy wprowadzaniu ich do kapieli stalowej, wbrew danym z dotychczasowej literatury technicznej, slabo naweglajaco lub wcale nie naweglaja stali, natomiast silnie odtle- niaja i odgazowuja ja. Zwlaszcza skutecz¬ nie dziala pak ze smoly weglowej, zmie¬ szany ze sproszkowanym wapnem palo¬ nym, krzemianami i topnikami. Material powyzszy stosuje sie w postaci ksztaltek prasowanych lub odlewanych.Przyczyne odtleniajacego i odgazowu¬ jacego dzialania paku ze smoly weglowej nalezy upatrywac czesciowo w tym, iz pa¬ rujacy pak tworzy nad kapiela stalowa ciezkie pary, chroniace kapiel przed do¬ stepem powietrza. 1 m3 powietrza przy nor¬ malnym cisnieniu atmosferycznym wazy 1,3 kg, 1 m3 gazu koksowego — 0,6 kg, a 1 m3 par antracenowych — 8 kg. W tem¬ peraturze 1700°C posiada para antracenu taki sam ciezar wlasciwy, jak powietrze w 50°C, to znaczy w temperaturze otocze-nia podczas odlewania. Stal jest wiec sta¬ le otoczona warstwa par smolowych.Mieszanina paku i sproszkowanego wapna palonego, wzietych w stosunku 1:3, posiada silne dzialanie odtleniajace. Za¬ wartosc wapna mozna jednakze zmieniac.W celu obnizenia temperatury spiekania wapna do mieszaniny mozna dodawac krzemianów, fluorytu, sody itdi. Najlepiej jest stosowac takie dodatki obnizajace tem¬ perature spiekania, które ^- juz jako ta¬ kie -r- oczyszczaja stal. Mozna dodawac dlrobno zmielonego zelazomanganu, wegli¬ ku wapnia itd., dzialajacego na kapiel me¬ talowa cedukujaco lulb odtleniajacp. Bar¬ dzo dobre wyniki osiaga sie przez wpro¬ wadzanie do kapieli paku lub mieszaniny paku i wapna w postaci bryl, ksztaltek pra¬ sowanych lub odlewanych. Ksztaltki takie wprowadza sie do stali podczas spuszcza¬ nia jej do kadzi odlewniczej lub podczas odlewania stali do kokili.Nizej podano kilka przykladów przed¬ stawiajacych "wyniki uzyskane przy zasto¬ sowaniu sposobu wedlug wynalazku niiiiej- szego: Przyklad I. 23 t surówki o malej za¬ wartosci manganu poddano ^w gruszce Tho¬ masa przedmuchiwaniu, az do zupelnego odfosforowania, i otrzymano 21 t stali nie¬ odtlenionej, która zawierala: 0,04% C, 0,08% Mn, 0,048% P, 0,034% S.Do odtleniania uzyto 273 kg 40% /roz¬ topionego zelazomanganu, co odpowiada dodatkowi 5,2 kg czystego manganu na 1 t stali. Analiza odtlenionej stali wykazala: 0,08% C, 0,37% Mn, 0,055% P, 0,035% S.W kwadratowym precie o wymiarach 78X78 cm, wywalcowanym ze srodkowe¬ go bloku tego ladunku, stwierdzono, ze cal¬ kowita zawartosc gazu wynosila 50,9 cma na 100 g stali, które skladaly sie z 0,023% 02, 0,010% N2, 0,00032% H2.Przyklad II. 23 t surówki o malej za¬ wartosci manganu poddano tak jak w przy¬ kladzie I przedmuchaniu i otrzymano 21 t stali nieodtlenionej o zawartosci: 0,04% C, 0,06% Mn, 0,035% P, 0,040% S.W celu odtleniania dodano 46 kg 40% zelazomanganu, co odpowiada 0,88 kg czy¬ stego manganu na kazda tonne stali, a po¬ nadto dodano 130 kg ksztaltek z paku i wapna, zawierajacych 30% smoly z we¬ gla kamiennego, 21% wapna palonego i 49% zelazomanganu. Ta zawartosc man¬ ganu przyczynila sie do zwiekszenia ilosci czystego manganu o dalsze 1,3 kg na kaz¬ da tonne stali, tak iz ogólem dodatek czy¬ stego manganu wynosil 2,18 kg na tonne stali.Odtleniona stal zawierala:- 0,06% C, 0,24% Mn, 0,037% P, 0,041% S.W kwadartowym precie o wymiarach 78X78 cm, wywalcowanym ze srodkowego bloku tego ladunku, stwierdzono: calkowita zawartosc gazów 25,5 cm3 na 100 gr stali, zawierajacych 0,009% 02, 0,009% N21 0,00025% H2.Przyklad III. Po przedmuchaniu 23 t surówki o malej zawartosci manganu otrzy¬ mano 21 t stali nieodtlenionej, zawieraja¬ cej: 0,03% C, 0,09% Mn, 0,045% P, 0,022% S. — 2 —W celu odtleniania dodano 93 kg roz¬ topionego zelazomanganu, co odpowiada 1,77 kg czystego manganu na kazda tonne stali, a ponadto — 160 kg ksztaltek mie¬ szaniny paku i wapna o nastepujacym skladzie: 38% smoly z wegla kamiennego, 16% wapna palonego i- 46% zasadowego zuzla wielkopiecowego.Odtleniona stal zawierala: 0,04% C, 0,18% Mn, 0,055% P, 0,021% S.W kwadratowym precie, jak w przy¬ kladach 1 i 2, stwierdzono calkowita za¬ wartosc gazów = 30,4 cm3 na 100 g stali, skladajacych sie z 0,013% 02, 0,012% N2 i 0,00021% H2.Jak wynika z powyzszych przykladów, przy zastosowaniu sposobu wedlug wyna¬ lazku uzyskuje sie zaoszczedzenie czyste¬ go manganu o 58 wzglednie 65%, a rów¬ noczesnie osiaga $ie zmniejszenie zawar¬ tosci gazu w stali. PL