PL31164B1 - Sposób bielenia wlókien lykowych - Google Patents

Description

Znane dotychczas sposoby bielenia wló^ kien lykowych, zwlaszcza lnu albo kono¬ pi, w postaci przedzy, zwojów i tkanin mialy na celu oczyszczanie i bielenie ma¬ terialu wlóknistego z mozliwie malymi stratami na wadze i bez uszkadzania wló¬ kien celulozowych. W celu osiagniecia korzystnego efektu bialosci konieczne jest wskutek specjalnej wlasciwosci materialu stosowanie szeregu kapieli wygotowuja¬ cych i utleniajacych.Proponowano równiez stosowanie po kapieli wygotowujacej w pewnej kolej¬ nosci kwasnych kapieli chlorowych, któ¬ rych wartosc pH wynosi mniej niz 5, a nastepnie — zasadowych kapieli wygo¬ towujacych, aby w ten sposób równiez i przy nizszych stopniach bielenia, np. traktowaniu przedz pakulanych, zawie¬ rajacych pazdzierze, uzyskiwac material zupelnie pozbawiony slomy. Wszystkie te sposoby bielenia wymagaja jednak bardzo duzo czasu; oprócz tego sposoby, przy których stosuje sie utleniajace ka¬ piele czysto zasadowe (kapiele podchlo- rynowe), wykazuja te niedogodnosc, ze wytrzymalosc wlókien zostaje znacznie zmniejszona.Obecnie stwierdzono, ze mozna pola¬ czyc wszystkie poszczególne korzysci do¬ tychczas znanych sposobów bielenia, je¬ zeli material po zastosowaniu kapieli wy¬ gotowujacej potraktuje sie najpierw zasa¬ dowymi kapielami utleniajacymi, zwlasz¬ cza kapielami podchlorynowymi, a na¬ stepnie, ewentualnie po wlaczeniu kapie-li wygotowujacych, kwasnymi kapielami chlorujacymi, t .j. kwasnymi kapielami chlorowymi, których wartosc pH wyno¬ si mniej niz 5.Okazalo sie, ze dzieki traktowaniu sla¬ bymi zasadowymi kapielami utleniaja¬ cymi, np. kapielami podchlorynowymi, natychmiast po stosowaniu kapieli wygo¬ towujacej polepsza sie znacznie stopien bialosci materialu bez uszkodzenia wló¬ kien. Jest to rzecza zupelnie niespodzie¬ wana poniewaz zasadowe kapiele utle¬ niajace, zwlaszcza kapiele podchloryno- nowe, powoduja w znacznym stopniu pogorszenie sie wytrzymalosci czystych wlókien celulozowych. Prawdopodobnie zasadowe kapiele utleniajace w tym po¬ czatkowym okresie traktowania dzialaja bielaco tylko na naturalny barwnik ob¬ rabianego materialu, podczas gdy obecne jeszcze w obrabianych materialach znacz¬ ne zanieczyszczenia chronia wlókna celu¬ lozowe od uszkodzenia.Przez stosowanie wedlug wynalazku niniejszego kwasnych kapieli chloro¬ wych, nastepujacych po zasadowych ka¬ pielach utleniajacych, zostaja substancje ligninowe schlorowane tak, ze po trakto¬ waniu znanymi kapielami do rozpuszczania lignin chlorowanyeh,, np. kapielami za¬ wierajacymi zasady otrzymuje sie ma¬ terial pozbawiony slomy. Zasadowe ka¬ piele wygotowujace, stosowane po trak¬ towaniu podchlorynem w srodowisku za¬ sadowym, jak równiez i zasadowe kapie¬ le wygotowujace, nastepujace po chloro¬ waniu kwasnym, moga celowo zawierac srodki utleniajace, przede wszystkim nad¬ tlenek, np. Na2 02, H2 02.Sposobem wedlug wynalazku osiaga sie jasniejsza biel niz przy stosowaniu je¬ dnego ze znanych sposobów bielenia, przy czym otrzymuje sie material zupel¬ nie pozbawiony slomy przy najmniejszych stratach na wadze oraz przy zachowaniu Wytrzymalosci surowego wlókna; wytrzy¬ malosc zostaje np. zachowania calkowicie, gdy bieli sie wedlug sposobu niniejszego do 3/4 bialosci. Poza tym osiaga sie spo¬ sobem wedlug wynalazku znaczne skró¬ cenie czasu bielenia. Po opisanym trakto¬ waniu" mozna, w przypadkach wyjatko¬ wych gdy uzyskany stopien wybielenia jeszcze nie wysitaracza, naturalnie jesz¬ cze raz zastosowac dalsze traktowanie u- tleniajace. W razie potrzeby, np. przy przerabianiu zhacznie zanieczyszczonego materialu wlóknistego, korzystne jest po¬ wtarzanie wedle potrzeby jednego lub kilku nastepujacych po sobie zabiegów traktowania.Przyklad I. 550 kg prcedzy zgrzebnej nr 14 wygotowuje sie w ciagu 2 godzin z 5,5% sody prazonej. Nastepnie traktu¬ je sie w ciagu jednej godziny mniej wie¬ cej 5% chloru czynnego, po czym plu¬ cze sie, pozbawia chloru i znowu plucze.Potem przeprowadza sie traktowanie za¬ sadowa kapiela tlenowa, zawierajaca mniej wiecej 3°/o nadtlenku sodowego i maly dodatek szkla wodnego jako sro¬ dek ustalajacy, przy czym kapiela ta od¬ dzialywa sie mniej wiecej dwie godziny w temperaturze wzrastajacej do 85° C.Nastepnie traktuje sie w ciagu jednej godziny kwasnym roztworem chloru, za¬ wierajacym mniej wiecej 2% chloru czynnego i wykazujacym wartosc p^ mniejsza niz 5. Potem nastepuje bielenie w ciagu 8 godzin w zasadowej kapieli tlenowej, zawierajacej 0,3% tlenu czyn¬ nego i dodatek 2% szkla wodnego oraz 2% sody prazonej, przy czym tempera¬ ture podwyzsza sie powoli do mniej wie¬ cej 85° C. Wreszcie chloruje sie jesz¬ cze w ciagu 7 godzin za pomoca kapieli zwilzajacej, zawierajacej mniej wiecej 0,5% chloru czynnego. Wszystkie liczby procentowe sa podane w obliczeniu na wage materialu suchego.Przyklad II. 550 kg przedzy nr 12 z pakul wygotowuje sie przez dwie godzi- — 2 —ny\ z 5,5% sody prazonej. Nastepnie chloruje sie w ciagu mniej wiecej l112 godziny, dodajac mniej wiecej 6°/o chlo¬ ru czynnego, po czym plucze sie, pozba¬ wia chloru i znowu plucze. Potem na¬ stepuje jednogodzinne wygotowywanie w roztworze, zawierajacym mniej wiecej 3% sody prazonej, a nastepnie — jedno¬ godzinne traktowanie kwasnym roztwo¬ rem chloru, zawierajacym mniej wiecej 3% chloru czynnego i wykazujacym war¬ tosc pH mniejsza niz 5, po czym plu¬ cze sie, pozbawia chloru i znowu plucze.Nastepnie, traktuje sie w ciagu mniej wiecej 8 godzin zasadowa kapiela tleno¬ wa w postaci roztworu nadtlenku sodo¬ wego z zawartoscia 1,5% nadtlenku so¬ dowego, przy czym zobojetnia sie nad¬ miar zasad i podwyzsza temperature po¬ woli do 85° C. Po plukaniu chloruje sie jeszcze raz w ciagu 7 godzin za pomoca kapieli zwilzajacej, zawierajacej 0,35% chloru. Wszystkie liczby procentowe od¬ nosza sie do wagi materialu suchego. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób bielenia wlókien lykowych, zwlaszcza lnu i konopi, w postaci prze¬ dzy, zwojów i tkanin, znamienny tym, ze po zasadowej kapieli wygotowujacej stosuje sie najpierw zasadowe kapiele utleniajace, przede wszystkim kapiele podchlorynowe, a dopiero potem, ewen¬ tualnie po wlaczeniu kapieli wygotowu¬ jacych, przeprowadza sie w celu usunie¬ cia substancji ligninowych traktowanie kwasnymi kapielami chlorujacymi, po czym przeprowadza sie traktowanie zna¬ nymi rozpuszczalnikami do rozpuszcza¬ nia lignin chlorowanych, np. traktowanie roztworami zasadowymi.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie zasadowe kapiele wygotowujace, nastepujace po traktowa¬ niu podchlorynem w srodowisku zasado¬ wym i (albo) po chlorowaniu w srodo¬ wisku kwasnym, zawierajace ponadto srodki utleniajace, przede wszystkim nadtlenek potasowca.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 — 2, zna¬ mienny tym, ze po opisanym traktowa¬ niu wykonywa sie dalsze zabiegi utle¬ niania. I. G. Farb enindustrie Afktiengesellschaft Zastepca: M. Skrzypkowski rzecznik patentowy 40248 PL