Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wagon cysternowy lekkiej budowy bez ra¬ my w podwoziu, który nie zmieniajac zew¬ netrznego ksztaltu plaszcza cysterny otrzy¬ muje niskie polozenia srodka ciezkosci, a przez zastosowanie czesci konstrukcyj¬ nych, odznaczajacych sie mala waga i zaj¬ mujacych malo przestrzeni, uzyskane zo¬ staje korzystne przenoszenie sil, dzialaja¬ cych zarówno w kierunku pionowym, jak i podluznym, nie tylko na dolna czesc plaszcza cysterny, lecz równiez i na jego górna czesc. Dzieki korzystnemu przeno¬ szeniu sil na caly obwód plaszcza cysterny material, z którego jest wykonana cyster¬ na, moze byc lepiej wyzyskany, a grubosc blach moze byc mniejsza.Wedlug niniejszego wynalazku zamiast specjalnego dzwigara nosnego lub kloca, przenoszacego sily na plaszcz cysterny, stosuje sie wewnatrz cysterny, zachowuja¬ cej swój ksztalt normalny, w kazdej z plaszczyzn poprzecznych, w których po¬ lozone sa punkty podparcia cysterny, po jednej scianie nosnej, która ma za zadanie przenoszenie na plaszcz cysterny sil, po¬ chodzacych od podwozia, a w szczegól¬ nosci na górna jego czesc, przy czym ze sciana ta jest polaczona znajdujaca sie zewnatrz cysterny podstawa, sluzaca glów¬ nie do umocowania w niej górnej czesci pan wiobrotowej i bocznychczescislizgowych Dalsze znamiona wynalazku opisane sa ponizej w opisie przykladów wykonania, przedstawionych schematycznie na rysun¬ kach, w których fig. 1 przedstawia widok boczny czteroosiowego wagonu cysterno¬ wego, zaopatrzonego w podwozia obroto¬ we, przy czym przednia czesc wagonu jest przecieta wzdluz; fig. 2 — widok z góry wagonu wedlug fig. 1; fig. 3 — przekrój wagonu wzdluz linii A — B na fig. 1; fig. 4 — w wiekszej skali czesc fig. 3; fig. 5 — przekrój poziomy wedlug fig. 4; fig. 6 — widok czolowy dolnej czesci wagonu; fig. 7 — drugi przyklad wykonania niniejszego wynalazku.Podwozia obrotowe wagonu cysterno¬ wego posiadaja zwykle panwie obrotowe / i boczne czesci slizgowe 2, sluzace jako podstawy dla cysterny.W pionowych plaszczyznach poprzecz¬ nych, w których leza obydwa punkty pod¬ parcia cysterny, zamiast stosowanych do¬ tychczas zwykle w tych miejscach dzwiga¬ rów nosnych umocowane sa we wnetrzu cysterny sciany nosne 3, celowo polaczone za pomoca spawania z plaszczem cysterny, a zewnatrz plaszcza podstawa 4, sluzaca glównie do umocowania górnej czesci 5 panwi obrotowej i górnych slizgowych czesci 6. Sciana nosna 3 tworzy soba, nie zmieniajac przy tym zewnetrznego ksztaltu plaszcza cysterny, belke poprzeczna, dzieki której okazuje sie zbedny dzwigar, znajdu¬ jacy sie zwykle pod cysterna, i umozliwio¬ ne jest niskie umieszczenie cysterny, a któ¬ ra przenosi na plaszcz cysterny sily, pocho¬ dzace od podstawy obrotowej, w taki spo¬ sób, ze przy zachowaniu dostatecznej sztywnosci cysterny, równiez i górna jej czesc, a dokladniej mówiac, jej plaszcz swym calym obwodem przejmuje przeno¬ szenie sil. Sciana nosna 3 zapobiega równo¬ czesnie zbytniemu falowaniu plynu. Sciane te mozna dowolnie usztywnic przy pomocy srodków zajmujacych malo miejsca. Mozna wiec zastosowac np. przypojone zebra 7 lub tez zamiast tych ostatnich wytloczone w scianie nosnej podluzne wglebienia, a w — 2 —poblizu wlazu 8 usztywnic przy pomocy pcczypojonego pierscienia 9. W obrebie pan- wi obrotowej pomiedzy pierscieniem 9 i plaszczem cysterny zostaja celowo umo¬ cowane przy pomocy spawania specjalne podpory 10.*Do przenoszenia sil, dzialajacych w kie¬ runku podluznym (sily uderzajace i rozcia¬ gajace), do den 12 cysterny, których ksztalt pozostaje bez zmiany, sa przypojo¬ ne jarzma 16, posiadajace ksztalt skrzynio¬ wy, usztywnione za pomoca wiazan 13, 14, 15, których górna blacha 11 wznosi sie ukosnie w kierunku den cysterny i tym spo¬ sobem czesc sil, dzialajacych w kierunku podluznym, a w szczególnosci duzych sil uderzajacych, zostaje przeniesiona przez pelne dna cysterny równiez i na górna jej czesc- Zewnetrzne podluzne wiazania 13 jarzm 16 sa przeprowadzone na zewnatrz plaszcza cysterny i polaczone z nim az do sciany nosnej 3, zas wiazania 14 i 15 sa przypojone do dna 12 cysterny. We wne¬ trzu plaszcza cysterny znajduja sie jako przedluzenia wiazan 14 podluzne wiazania 17 przypojone do plaszcza cysterny i do sciany nosnej 3. Konce wiazan 17 mozna polaczyc poprzeczka 21.Polaczenie nosnej sciany 3 z jarzmem 16 przy pomocy wiazan 13, 14 i 17 tworzy wraz z plaszczem cysterny konstrukcje nosna, posiadajaca ksztalt ramy (fig. 2) i usztywniona w kierunku pionowym i po¬ ziomym, która przenosi zarówno pionowe, jak i poziome sily równiez i na górna czesc plaszcza cysterny.Wiazania podluzne 17 sa przepuszczone przez nosna sciane 3 tak daleko, ze prze¬ chodza poza poprzeczny szew 18 pierscie¬ nia 19 i dosiegaja znajdujacej sie w dolnej czesci plaszcza blachy 20 w ksztalcie wan¬ ny, nie posiadajacej szwów poprzecznych.Znana ta blacha 20 w ksztalcie wanny jest zastosowana w tym celu, aby mozliwie unik¬ nac koniecznosci uzycia nitowanych pola¬ czen w dolnej najbardziej narazonej na naprezenia czesci plaszcza. Z tego powodu bywa ona czestokroc przedluzana az do dna 12 plaszcza, o ile tylko moze byc wykonana w odpowiedniej dlugosci. Jezeli nie jest to mozliwe lub tez, jak w danym przykladzie, jezeli jest to niepotrzebne ze wzgledu na to, ze plaszcz cysterny jest juz usztywniony przy pomocy scian nosnych 3 i podluznych wiazan 17 i 13, wówczas najkorzystniej jest umiescic na koncach cysterny po jednym pierscieniu 19, stanowiacym jedna blache na calym obwodzie plaszcza, a z tym piers¬ cieniem polaczyc blache 20 w ksztalcie wan¬ ny, znajdujacej sie ponizej blach plaszcza polozonych posrodku. Celem odciazenia po¬ przecznego szwu 18, istniejacego na calym obwodzie plaszcza, podluzne wiazania 17 siegaja poza ten szew 18 i sa polaczone z wanna 20. Celem nadania dolnej czesci cysterny wiekszej wytrzymalosci, wanne 20 mozna wykonac z blachy grubszej lub tez posiadajacej wieksza wytrzymalosc anizeli pozostale blachy.W przypadkach, gdzie moze sie to oka¬ zac celowe, znajdujace sie zewnatrz cyster¬ ny podluzne wiazania 13 jarzm 16 mozna przeprowadzic poza poprzeczny szew 18 i polaczyc je z wanna 20. Wykonanie tajkie jest przedstawione na fig. 7, gdzie widocz¬ ne sa jarzma W oraz przeprowadzone poza szew 18 i znajdujace sie zewnatrz cysterny podluzne wiazania 13'. Grubosc blach, z których jest wykonany plaszcz cysterny, jak równiez ksztalt i uklad poszczególnych czesci, przenoszacych sily, sa w kazdym przypadku dostosowane do wystepujacych w danym razie naprezen.Biorac powyzsze pod uwage, wynalazek niniejszy mozna uwazac za podstawe do mozliwie naj dalej idacego wyzyskania prze¬ strzeni i materialu, a co za tym idzie i naj - wiekszej oszczednosci na materiale i wadze przy budowie wagonu cysternowego.Mozliwe sa tez najrózniejsze odmiany pod wzgledem sposobu wykonania w gra¬ nicach przedmiotu niniejszego wynalazku. — 3 PL