Stwierdzono, ze otrzymuje sie wydajne i dajace sie dobrze rozsmarowywac srodki klejace z produktów kondensacji mocznika lub tiomocznika albo obydwóch tych sub¬ stancji z formaldehydem, jezeli podczas kondensacji wprowadza sie w celu wspól¬ nego skondensowania rozpuszczalne w wo¬ dzie alifatyczne zwiazki aminowe, które zawieraja co najmniej jedna pierwszorze- dowa i co najmniej nastepna pierwszorze- dowa lub drugorzedowa grupe aminowa.Jako zwiazki aminowe wspomnianego rodzaju mozna wymienic dla przykladu pierwszorzedowe alifatyczne dwuaminy lub wieloaiminy, takie jak etylenodwuami- na, dwuetylenptrój amina lub tez tego ro¬ dzaju aminy o wiekszej czasteczce, zakla¬ dajac jednak, ze sa one jeszcze dostatecz¬ nie rozpuszczalne w wodzie, nastepnie zwiazki aminowe, wywodzace sie z alifa¬ tycznych kwasów wielokanbonowych tak, iz reszty alifatycznych wieloamin sa pola¬ czone z grupami karboksylowymi w cha¬ rakterze amidów, przy czym jednak musi byc wolna co najmniej jedna pierwszorze- dowa grupa aminowa i nastepna pierwszo- rzedowa lub drugorzedowa grupa aminowa.Przy wytwarzaniu roztworu kondensa¬ cyjnego stosuje sie celowo mocznik lub tio¬ mocznik albo obie te substancje i formal¬ dehyd w stosunku molowym, zawartym po¬ miedzy 1 : 1,5 i 1 : 2,5, Najlepsze wyniki uzyskuje sie wówczas, gdy na mol mocz¬ nika lub tiomocznika albo obydwóch tychsubstancji przypada okolo 2 moli formal¬ dehydu.W celu wytworzenia srodka klejacego postepuje sie np. tak, ze przy ewentual¬ nym jednoczesnym ogrzewaniu przygoto¬ wuje sie roztwór kondensacyjny kwasny lub zasadowy; a nastepnie w okresie pro¬ cesu kondensacji, w którym produkt kon¬ densacji, znajdujacy sie w roztworze, jest jeszcze rozpuszczalny w wodzie tylko w sto¬ pniu ograniczonym, dodaje sie w zwyklej lub podwyzszonej temperaturze okolo 10 — 30°/o alifatycznego zwiazku aminowego (w przeliczeniu na sucha zawartosc roztwo¬ ru) . Roztwór gestnieje szybciej lub wolniej w zaleznosci od jego temperatury i stopnia skondensowania, W celu uzyskania zdol¬ nosci rozsmarowywania sie, niezbednej przy stosowaniu srodka klejacego np. do sklejania dykty, mozna dodawac niezbed¬ na ilosc wody.Do srodka klejacego mozna dodawac nastepnie rozpuszczalnych w wodzie za- gestników, np. rozpuszczalnych w wodzie estrów celulozy. Mozna równiez wprowa¬ dzac zwykle materialy wypelniajace, np. maczke drzewna lub prazony gips.Jest rzecza bardzo szczególna, ze srodki klejace, wytworzone w opisany sposób, zno¬ sza dodatek wody, którego sam roztwór kondensacyjny nie móglby pobrac bez jednoczesnego wydzielenia znacznych ilo¬ sci produktu kondensacji. Techniczna zale¬ ta takiego zachowania sie polega na tym, ze pomimo umozliwionego w ten sposób roz¬ cienczania az do uzyskania ruchliwosci srodka klejacego, niezbednej do osiagnie¬ cia zwyklej zdolnosci rozsmarowywania sie, wytrzymalosc otrzymanych sklejen jest taka sama, jak w przypadku stosowania kleju o tej samej gestosci, wytworzonego bez zwiazku aminowego, a tym samyni otrzymanego z zastosowaniem znacznie wiekszej ilosci produktu kondensacji. Z ta zaleta laczy sie jednoczesnie dalsza zaleta, która polega na tym, ze do otrzymania do¬ brego sklejenia wystarcza mniejsza ilosc wlasciwego skladnika klejacego.Nowe te srodki klejace nadaja sie np. zarówno do sklejania papieru, jak i do na¬ klejania papieru na najrozmaitsze podkla¬ dy. Prócz tego ten srodek klejacy daje do¬ skonale sklejona dykte, i to zarówno na goraco, jak i na zimno.Przyklad L Mieszanine 100 kg 30%- owego roztworu wodnego formaldehydu i 30 kg mocznika ogrzewa sie przy ph, wy¬ noszacym okolo 4,5, do wrzenia dotad, az próbka, rozcienczona w temperaturze 20° C podwójna iloscia wody, wykaze dopiero co rozpoczynajace sie wydzielanie sie zywicy.Nastepnie do roztworu w temperaturze okolo 90° C dodaje sie 13 kg trójetyleno- czteroaminy, ogrzewa w ciagu okolo 10 mi¬ nut i nastepnie w ciagu okolo V* godziny dodaje przy jednoczesnym mieszaniu por¬ cjami 150 kg zimnej wody. Klej, otrzymany w ten sposób, mozna stosowac np. do skle¬ jania dykty. Wiaze on bardzo szybko, tak iz juz po uplywie okolo 2 godzin osiaga sie prawie calkowita moc sklejenia, jaka moz¬ na w ogóle uzyskac za pomoca tego kleju.Przyklad II. 50 kg wodnego 20%-owe- go roztworu eteru drzewnego, otrzymanego przez eteryfikacje maczki drzewnej, po¬ traktowanej wstepnie zasadami potasowco- wymi, za pomoca kwasu chlorooctowego lub jego soli, miesza sie z 10 kg trójetyleno- czteroaminy i nastepnie dodaje 100 kg zimnego roztworu zywicy mocznikowej, otrzymanego wedlug przykladu I. Po uply¬ wie 10 minut srodek klejacy miesza sie ze 100 kg zimnej wody. Srodek klejacy, pozo¬ stawiony w spokoju na przeciag okolo 2 godzin, jest juz gotowy do uzytku i daje np. przy stlaczaniu na goraco doskonale sklejona dykte. PL