PL29892B3 - Sposób wytwarzania pochodnych kwasów amlnotluszczowych - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 25 stycznia 1953 W patencie nr 26 125 opisany jest spo¬ sób wytwarzania pochodnych kwasów ami- notluszczowych, polegajacy na tym, ze zwiazkami z latwo wymiennym chlorow¬ cem o wzorze: .R chlorowiec — C BQ — CO . N V R< dziala sie na aminy.W patencie nr 26 125 stosuje sie do te¬ go celu aminy pierwszorzedowe, drugorze- dowe lub trzeciorzedowe szeregu alifatycz¬ nego, aralifatycznego, hydroaromatyczne- go lub aromatycznego, przy czym w przy¬ padku stosowania amin drugorzedowych lub trzeciorzedowych moga te aminy posia¬ dac podstawniki jednakowe lub niejedna¬ kowe, a rodniki alkylowe moga byc podsta¬ wione grupa hydroksylowa i chlorowcem lub tylko chlorowcem. O ile przy tym two¬ rza sie zasady drugorzedowe lub trzeciorze¬ dowe, mozna je traktowac w dalszym cia¬ gu znanymi srodkami alkylujacymi lub aralkylujacymi, niepodstawionymi albo podstawionymi chlorowcem oraz grupa wo¬ dorotlenowa albo tylko grupa wodorotleno¬ wa. W tym przypadku litera R jest reszta alkylowa o wiekszym ciezarze czasteczko¬ wym, nasycona lub nienasycona, zawiera¬ jaca wiecej niz 6 atomów wegla, a R' jest cykloalkylem lub arylem.Przy dalszym traktowaniu tej klasy po¬ chodnych kwasów aminotluszczowych stwierdzono, iz mozna otrzymywac zwiaz¬ ki o cennych wlasciwosciach, jezeli amidem chlorowcotluszczowym z latwo wymiennym chlorowcem o wzorze: Chlorowiec — C H2 — CO . N( li' w którym litera R oznacza niepodstawiona lub dowolnie podstawiona reszte arylowa o duzym ciezarze czasteczkowym, a litera R' oznacza wodór, grupe alkylowa albo a- ralkylowa, dziala sie na zwiazki azotowe wymienione w patencie nr 26 125. Do tego celu nadaja sie pierwszorzedowe, drugorze- dowe lub trzeciorzedowe aminy alifatycz¬ ne, alifatyczno - aralifatyczne, alifatyczno- hydroaromatyczne, alifatyczno - aromaty¬ czne, hydroaromatyczne lub cykliczne. A- miny te moga byc podstawione za pomoca jednego podstawnika albo za pomoca róz¬ nych podstawników, przy czym podstawni¬ ki te moga byc w dalszym ciagu jeszcze podstawiane, zwlaszcza reszty alkylowe za pomoca grupy OH oraz chlorowca albo tyl¬ ko chlorowca. O ile przy tym tworza sie za¬ sady pierwszorzedowe, drugorzedowe lub trzeciorzedowe, mozna je traktowac w dal¬ szym ciagu znanymi nasyconymi lub niena¬ syconymi srodkami alkylujacymi lub aral- kylujacymi, niepodstawionymi albo pod¬ stawionymi chlorowcem oraz grupa wodo¬ rotlenowa albo tylko grupa wodorotlenowa.Amidy kwasów aminotluszczowych, otrzy¬ mywane w ten sposób, mozna przeprowa¬ dzac równiez w sole kwasów organicznych lub nieorganicznych.Amidy kwasów chlorowcotluszczowych, stosowane jako material wyjsciowy, wy¬ twarza sie w ten sposób, iz kwasami chlo- rowcotluszczowymi albo odpowiednimi po¬ chodnymi, jak estrami lub chlorkami, dzia¬ la sie na aminy pierwszorzedowe lub dru- B gorzedowe o wzorze H —N' , w którym litera R oznacza niepodstawiona lub dowol¬ nie podstawiona reszte arylowa o duzym ciezarze czasteczkowym, a litera R' ozna¬ cza wodór, grupe alkylowa albo aralkylo- wa. Tytulem przykladu mozna przytoczyc: benzoylo - p - fenylenodwuamine, nikoitoylo- V -fenylenodwuamine, 4 - aminodwufenyl, 4, 4' - dwuaminodwufenyl, 4, 4' - dwuami- nostylben, siarczek 4, 4( - dwuaminodwufe- nylu, 4, 4' - dwuaminodwufenylomocznik, dwuanilid kwasu 4, 4* - dwuaminomaleino- wego, 4 - amino - 2\ 4' - dwuchlorodwu- fenyloeter itd. Jezeli poddaje sie wspo¬ mnianej reakcji dwuaminy, mozna stoso¬ wac jedna lub dwie czasteczki kwasu chlo- rowcotluszczowego albo jego pochodnej.Przemiane tak wytworzonych amidów kwasów chlorowcotluszczowych z wyzej wymienionymi aminami uskutecznia sie za pomoca znanych sposobów, przy czym pod dzialaniem amoniaku wzglednie amin pierw- szorzedowych, drugorzedowych lub trze¬ ciorzedowych powstaja z odszczepieniem chlorowcowodoru odpowiednie pierwszo¬ rzedowe az do czwartorzedowych amidy kwasów aminotluszczowych. Jezeli do prze¬ prowadzenia tych reakcji dobierze sie ami¬ ny tak, iz beda tworzyly sie pierwszorzedo¬ we, drugorzedowe lub trzeciorzedowe ami¬ dy kwasów aminotluszczowych, mozna na¬ stepnie uskutecznic dodatkowe alkylowa- nie, az do otrzymania zwiazków czwarto¬ rzedowych. Przeprowadza sie to za pomoca znanych srodków alkylujacych, np. za po¬ moca estrów mineralnych z nasyconymi lub nienasyconymi alkoholami, jak halogeni- dów alkylowych, aralkylowych lub alkyle- nowych, chlorowcohydryn, siarczanów dwualkylowych itd., albo przez przylacza¬ nie estrów kwasów sulfonowych.Te nowe zwiazki azotowe, z wyjatkiem zwiazków czwartorzedowych, sa jako zasa¬ dy nierozpuszczalne. Mozna je uczynic roz- — 2 —puszczalnymi w wodzie za pomoca znanych sposobów, stosowanych przy pochodnych a- moniaku. Z kwasami nieorganicznymi lub organicznymi tworza one sole, np. chloro¬ wodorki, siarczany, fosforany, krzemoflu- orki, mrówczany, chlorooctany, szczawiany, cytryniany lub winiany.Pochodne kwasów aminotluszczowych wedlug wynalazku niniejszego nadaja sie do najróznorodniejszych celów. Przez od¬ powiedni dobór skladników potrzebnych do ich wytwarzania mozna laczyc w czas¬ teczce pewne okreslone poszczególne ich wlasciwosci albo pewne dzialanie specjalnie spotegowac. Wskutek tego, ze juz amidy kwasów chlorowcotluszczowych moga w reszcie amidowej oprócz reszty arylowej o wiekszym ciezarze czasteczkowym posiadac takze reszte alkylowa lub aralkylowa, w której mozna uskuteczniac najróznorod- niejsze podstawienia, ma sie bardzo wiele mozliwosci oddzialywania na wlasciwosci zadanych produktów ostatecznych. Przez podstawianie reszty aralkylowej lub arylo¬ wej za pomoca jednego lub kilku atomów chlorowca poteguje sie znacznie zdolnosc ciagnienia tych zwiazków na welne oraz trujace dzialanie na poczwarki owadów; o-. trzymuje sie np. srodki pomocnicze stosowa¬ ne w przemysle wlókienniczym, jak np. srod¬ ki do zabezpieczania welny, futer lub piór przed 'molami i innymi szkodnikami. Nowe te rozpuszczalne w wodzie pochodne kwa¬ sów aminotluszczowych wyrózniaja sie swa wybitna odpornoscia przy foluszu spo¬ sród innych srodków proponowanych do podobnych celów. Przez dalsze podstawia¬ nie podstawnikami lub przez odpowiednia przemiane tych zwiazków z kwasami albo traktowanie ich za pomoca srodków alkylu- jacych otrzymuje sie srodki przeciw szko¬ dnikom zwierzecym, jak srodki ochronne dla roslin, oraz srodki grzybobójcze i bak¬ teriobójcze.Przyklad I. 84,5 czesci wagowych U - - amino - dwufenylu rozpuszcza sie w 1000 czesciach wagowych benzenu w temperatu¬ rze 70 — 80°C i wkrapla powoli w tempe¬ raturze okolo 75°C mieszajac 67 czesci wa¬ gowych chlorku chloroacetylowego. Po 24 godzinach ustaje wydzielanie sie kwasu solnego. Mieszanine reakcyjna pozostawia sie do ochlodzenia, po czym odsysa sie wy¬ tworzony U - chloroacetyloaminodwufenyl i wprowadza do 500 czesci wagowych wod¬ nego 10%-owego roztworu dwumetyloami- ny. Po 48 godzinach próbka wytworzonego produktu rozpuszcza sie klarownie w kwa¬ sie solnym. Otrzymana zawiesine zadaje sie 5000 czesciami wagowymi wody i odsy¬ sa dwumetyloaminoaceto - U - aminodwufe- nyl. 25 czesci wagowych tego wysuszonego produktu rozpuszcza sie w 200 czesciach wagowych benzenu i miesza z 15 czescia¬ mi wagowymi chlorku benzylu w ciagu 48 godzin w temperaturze 70 — 85°C. Po o- stygnieciu odsysa sie otrzymany zwiazek amonowy, przemywa benzenem i suszy.Wytworzony produkt rozpuszcza sie klaro¬ wnie w wodzie. Zamiast U - aminodwufe- nylu mozna stosowac w tym przykladzie równowazna ilosc innej wyzej wymienio¬ nej . jednoaminy, np. U - amino - 2', b' - dwuchlorodwufenyloeter.Przyklad II. 92 czesci wagowe benzy¬ dyny rozpuszcza sie w 1400 czesciach wa¬ gowych benzenu i zadaje w temperaturze 70 — 80°C powoli, silnie mieszajac, 135 czesciami wagowymi chlorku chloroacetylo¬ wego. Po 24 godzinach ustaje wydzielanie sie kwasu solnego. Wówczas mieszanine re¬ akcyjna ochladza sie, odsysa trudnorozpu- czalny wydzielony produkt, którym jest po¬ chodna dwuchloroacetylowa, "i otrzymany zwiazek suszy. Nastepnie wprowadza sie pochodna chloroacetylowa do 500 czesci wagowych wodnego 20%-owego roztworu dwumetyloaminy, która rozciencza sie za pomoca 750 czesci wagowych wody i mie¬ sza na zimno w ciagu 56 godzin dopóty, az wzieta próbka rozpusci sie klarownie w wo¬ dzie. Wówczas dodaje sie 500 czesci wago- — 3 —wych wody, odsysa powstala zasade trze¬ ciorzedowa, przemywa woda i suszy. 35,4 czesci wagowych otrzymanego dwu - (dwu- metyloaminoaceto) - 4', U - dwuaminodwu- fenylu rozpuszcza sie w 200 czesciach wa¬ gowych benzenu i gotuje w ciagu 40 godzin z 30 czesciami wagowymi chlorku benzylu silnie mieszajac. Mieszanine reakcyjna na¬ stepnie sie chlodzi, odsysa i przemywa ma¬ la iloscia benzenu. Po wysuszeniu otrzyma¬ ny zwiazek czwartorzedowy rozpuszcza sie klarownie w wodzie. Zamiast benzydyny mozna w tym przykladzie równiez stoso¬ wac równowazna ilosc IS, U - dwuamino- dwufenylomocznika, siarczku dwuamino- dwufenylu, 1, 5 - dwuaminonaftalenu lub innego wyzej wymienionego zwiazku dwu- aminowego. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania pochodnych kwasów aminotluszczowych wedlug paten¬ tu nr 26 125, znamienny tym, ze kwasem chloroweotluszczowym z latwo wymiennym chlorowcem albo podobnie dzialajaca jego pochodna dziala sie na niepodstawiona lub dowolnie podstawiona, aromatyczna, pierw- szorzedowa lub drugorzedowa, alkylowa- na lub aralkylowana jedno- lub wieloami- ne o wiekszym ciezarze czasteczkowym, e- wentualnie kilkakrotnie, po czym tymi a- midami kwasów chlorowcotluszczowych dziala sie na amoniak albo na aminy pro¬ ste lub mieszane, podstawione w reszcie a- lifatycznej grupa wodorotlenowa i chlorow¬ cem albo tylko chlorowcem, albo tez na nie- podstawione aminy pierwszorzedowe, dru- gorzedowe lub trzeciorzedowe szeregu ali¬ fatycznego, alifatyczno - aralifatycznego, alifatyczno - hydroaromatycznego, alifa¬ tyczno - aromatycznego, hydroaromatycz¬ nego, aromatycznego lub cyklicznego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wytworzone zasady lub ich chloro¬ wodorki przeprowadza sie ewentualnie w sole innych kwasów. ^
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze otrzymane zasady pierwszorzedo¬ we, drugorzedowe lub trzeciorzedowe tra¬ ktuje sie ewentualnie raz lub kilkakrotnie nasyconymi lub nienasyconymi zwiazkami alkylujacymi lub aralkylujacymi, niepod- stawionymi lub podstawionymi chlorowcem i grupa wodorotlenowa lub tylko grupa wo¬ dorotlenowa. i. R. G e i g y A. - G. Zastepca: inz. St. Glowacki rzecznik patentowy MUK M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 22b PL