Najdluzszy czas trwania patentu do 25 stycznia 1953 W patentach nr 26125 oraz nr 29892 opisano sposoby otrzymywania pochodnych kwasów aminotluszczowych, polegajace na przemianie za pomoca odpowiednich amin zwiazków o budowie R chlorowiec — CnH2n — CO — N \ R1 posiadajacych latwo wymienny chlorowiec.W mysl patentu nr 26125 stosuje sie do te¬ go celu pierwszorzedowe, drugorzedowe lub trzeciorzedowe aminy alifatyczne, aralifa- tyczne, hydroaromatyczne lub aromatycz¬ ne, przy czym aminy drugorzedowe lub trzeciorzedowe moga zawierac podstawni¬ ki jednakowe lub rózne, a zawarte rodniki alkylowe moga równiez posiadac grupy wo¬ dorotlenowe i (lub) chlorowce. O ile przy tym powstaja zasady drugorze¬ dowe lub trzeciorzedowe, mozna je trak¬ towac w dalszym ciagu znanymi, niepod- stawionymi albo podstawionymi chlorow¬ cem i (lub) grupa wodorotlenowa srod¬ kami alkylujacymi lub aralkylujacymi. W tym przypadku litera R oznacza reszte al- kylowa o wiekszym ciezarze czasteczko¬ wym, nasycona lub nienasycona, zawiera¬ jaca wieksza liczbe niz 6 atomów, a litera R1 oznacza grupe cykloalkylowa, aralkylo- wa lub arylowa.Patent nr 29892 rózni si^ tym od paten¬ tu nr 26125, ze R w wyzej podanym wzo- J^ze ogólnym oznacza, reszte alkylowa o wie¬ kszym ciezarze czasteczkowym, miepodsta- Wiona albo dowolnie podstawiona, a R1 oznacza wodór, alkyl lub aralkyl Przy dalszej obróbce tej grupy pochod- iiych kwasów tluszczowycL stwierdzono, iz mozna równiez otrzymywac nowe zwiazki o cennych wlasciwosciach, jezeli na zwiaz¬ ki azotowe, wymienione w patencie nr 26125, oraz w patencie nr 29892, dziala sie amidem 4cwasu chlorowcotluszczowego o wzorze ogólnym R / chlorowiec — C„H2n—CO— N \ R1 z latwo wymiennym chlorowcem, w którym litera R oznacza niepodstawiona albo do¬ wolnie podstawiona reszite arylowa, a lite¬ ra R1 oznacza wodór, grupe arylowa lub aralkylowa. Do tego celu nadaje sie amo¬ niak lub pierwszorzedowe aminy, drugorze¬ dowe albo trzeciorzedowe aminy alifatycz¬ ne, alifatyczno-aralifatyczne, alifatyczna hydroaromatyczne, alifatyczno-aromatycz- ne, hydroaromatyczne, aromatyczne lub cy¬ kliczne. Aminy te moga zawierac podstaw¬ niki jednakowe lub rózne; podstawniki mo¬ ga byc taikze podstawione, zwlaszcza reszty alkylowe, za pomoca grup wodorotleno¬ wych i (lulb) chlorowca. 0 ile przy tym po¬ wstaja zasady pierwszorzedowe, drugorze¬ dowe lub trzeciorzedowe, mozna je trakto¬ wac w dalszym ciagu znanymi, niepodsta- wionymi lub podstawionymi chlorowcem i (lub) grupa wodorotlenowa, nasyconymi albo nienasyconymi srodkami do alkylowa- nia lub aralkylowania. Nowe te amidy kwa¬ sów aminotluszczowych mozna równiez przeprowadzac w sole kwasów organicz¬ nych lub nieorganicznych.Amidy kwasów chlorowcoitluszczowych, stosowane jako material wyjsciowy, otrzy¬ muje sie np. w ten sposób, iz kwasami chlo- rowcotluszczowymi lub ich odpowiednimi pochodnymi, jak np. estrami lub chlorkami, dziala sie na aminy pierwszorzedowe lub drugorzedowe o wzorze ogólnym R B./ \. w którym litera R oznacza reszte arylowa, niepodstawiona lub dowolnie podstawiona, a liltera R1 oznacza wodór, grupe alkylowa lub aralkylowa. Tytulem przykladu jako takie zwiazki nalezy wymienic: 2-chloro- 1 -aminobenzen, 4-chloro-l -etyloanjinoben- zen, 2, 4-dwuchloro-l-aminobenzen, 2, 4- dwucHoro-1-metyloaminobenzen, 2, 5-dwu- chloro-1 -aminobenzen, 3-chloro-2-metylo-l - aminobenzen, 3, 4-dwuchloro-l -aminoben¬ zen, 2, 4-dwuchloro-1-aminobenzen, 2, 4- chloro-2-oksy - 1 - aminobenzen, 1, 3-dwu- amino-4-chlorobenzen, 3, 4-dwuchloro-N- - (41-chlorobenzylo) -aniline. Jesli reakcj i poddaje sie dwuaminy, stosuje sie 2 cza¬ steczki kwasu chlorowcotluszczowego lub jego pochodnych. Przemiane tak otrzyma¬ nych amidów kwasów chlorowcotluszczo- wych za pomoca wyzej przytoczonych amin przeprowadza sie znanymi sposobami, przy czym tworzy sie z amoniakiem wzglednie z aminami pierwszorzedowymi, drugorze- dowymi lub trzeciorzedowymi odpowiednie pierwszorzedowe do czwartorzedowych amidy kwasów aminotluszczowych z wy¬ dzieleniem chlorowcowodoru 0 ile do reakcji dobiera sie amimy tak, iz tworza sie pierwszorzedowe, drugorzedowe lub trze¬ ciorzedowe amidy kwasów aminotlusziczo- wych, wówczas mozna dodatkowo uskutecz¬ niac alkylowanie, az do uzyskania zwiaz¬ ków czwartorzedowych. Uskutecznia sie to za pomoca znanych srodków alkylujacych i aralkylujacych, np. za pomoca estrów kwasów mineralnych z alkoholami nasyco¬ nymi lub nienasyconymi, jak np. chlorowco- — 2 —olefin alkylowych lub- aralkylowydi, chlo- rowcohydryn, kwalsów chlorowcotlusz- czowych, estrów kwasów-chjorowcotlusz- czowych, amidów kwasów chlorowcotlusz- czowych lub siarczanów dwualkylowych, albo przez przylaczanie np. estrów kwasów sulfonowych.Powyzsze zwiazki azotowe sa z wyjat* kiem zwiazków czwartorzedowych zasada¬ mi nierozpuszczalnymi w wodzie. Mozna je przeprowadzac w zwiazki rozpuszczalne w wodzie za pomoca sposdbów stosowanych ogólnie do pochodnych amoniaku. Z kwasa* mi nieorganicznymi lub organicznymi wy¬ twarzasiestale, np. chlorowodorki, siarczany, fosforany, kremofluorany, mrówczany, chlo- rooctany, szczawiany, cytrynianylubwiniany Pochodne kwasów aminoitluszczowych, otrzymane wedlug wynalazku niniejszego, stosuje sie jako srodki do ochrony welny, futer, piór, wlosów, skóry, papieru, natu¬ ralnych lub sztucznych wlókien albo przed¬ miotów zawierajacych wymienione mate¬ rialy przed molami lub innymi szkodnikami welny. Pochodne kwasów aminotluszczo- wych rozpuszczalne w wodzie odrózniaja sie od innych znanych srodków nadzwy¬ czajna trwaloscia przy folowaniu. Przez dalsze podstawianie lub ewentualnie od¬ powiednia reakcje z kwasami albo alkylo- wanie lub aralkylowanie otrzymuje sie srodki przeciwko szkodnikom zwierzecym, jak srodki do ochrony roslin, oraz srodki grzybobójcze i bakteriobójcze.Przyklad L 162 czesci wagowe, 3, 4- -dwucMoroaniliny rozpuszcza sie w 500 czesciach wagowych benzenu i w tempera¬ turze 50°C zadaje mieszajac 135 czesciami wagowymi chlorku chloroaicetylowego. Wy¬ twarza sie gesta masa, rozpuszczajaca sie stopniowo z wydzieleniem chlorówodórii; Po 12-godzinnym mieszaniu w temperatu¬ rze 50°C mase te ogrzewa sie jeszcze w ciagu 1 godziny do wrzenia, odsacza, a po ostygnieciu odsysa otrzymana chloroacety^ lodwuchloroaniline i suszy. 23,8 czesci Wagowych tego zwiazku wprowadza sie w temperaturze pokojowej do 55 czesci wagowych 20%-owego roztwo¬ ru1 dwumetyloaminy i cala mase ogrzewa sie po uplywie jednej godziny do 50°C Reakcja jest ukonczona, gdy wzieta próbka niejednorodnej mieszaniny rozpuszcza sie klarownie w rozcienczonym kwasie solnym.Po ochlodzeniu oddziela sie mieszanine, rozdzielajaca sie na warstwe pólstala oraz wodna, i warstwe nie wodna przemywa wo¬ da. Warstwa ta zestala sie momentalnie albo po zaszczepieniu. 10 czesci wagowych otrzymanej dwu- metyloaminoacetylo-3, 4-chloroaniliny oraz 10 czesci wagowych chloroacetylo-3, 4-dwu- chloroaniliny gotuje sie w ciagu kilku go¬ dzin w 100 czesciach wagowych toluenu Wydziela sie bialy proszek, który odsysa sie, przemywa toluenem oraz benzenem i suszy w prózni. Otrzymany wziazek rozpu¬ szcza sie klarownie w wodzie i posiada prawdopodobnie wzór nastepujacy Przyklad II,. 50 czesci wagowych dwu- metyloaminoacetylo-3, 4-dwuchloroaniliny, otrzymanej wedlug przykladu I, miesza sie z 35 czesciami wagowymi chlorku p-chloro- benzylowego w 200 czesciach wagowych benzenu w ciagu 12 godzin w temperaturze 60°C. Wydzielony produkt przerabia sie jak wyzej i rozpuszlcza sie klarownie w wodzie.Jezeli w powyzszych przykladach zamiast 3, 4-dwuchloroaniliny zastosuje sie 3, 4- -dwuchlorojednoinetyloaniline, chlorowco- \ a NH.CO.CH2-N- /\ CH3 / Cl Cl CH«-CO.NH- / —Cl — 3 —benzylochloroaniline lub inny z wyzej wy¬ mienionych zwiazków, otrzymuje sie pro¬ dukty o podobnych wlasciwosciach.Szereg zwiazków, które mozna otrzy¬ mac sposobami w mysl wymienionych przy¬ kladów, jest przytoczony w ponizszej tabeli.Tabela.Chlorek chloroacelylowy przemieniony z 1) 1 czasteczki 2) 1 czasteczki i przeprowadzony w zwiazek czwartorzedowy z 1 czasteczka 4-chlorometylaaniliny 4/-chlorabenzylo-4-chloroaniliny 4'-ohlorabenzylo-4-chloroaniliny 3, 4-dwuchloroaniliny 3, 4-dwuchloroetyloaniliny 3, 4-d,wuchloroaniliny 3, 4-dwucnloirobenzylloaminy 3, 4-dwuchloroaniliny 3, 4-dwuchloroaniliny 3, 4-dwuchloroaniliny 3, 5^dwuchloroainliny 3, 4, 5-trójchloroaniliny 3, 4-diwuchloroaniliny 3, 4rdwucihloroaniliny dwu-(4-chlorofenylo) - etylenodwuaminy dwumetyloaminy dwuetanoloaminy dwumetyloaminy dwuetyloaminy 2 czasteczek dlwuetyloaminy chlorku 3, 4i-dwiichlorofoenzylowego ii ii chloroacelylo-3, 4-dwuchloroaniliny chlorku benzylu chlorku 3, 4-dwuchlorobenzylowego chlorku 4-chloroibenzylowego chlorku 4-chlorOibenzylowego 3, 4-dwuchloro-w-chloroacetofenonu chloroacetylo-4-chloroaniliny chloroacetylo»-4-chlorotiofenolu chlorku 3, 5-dwuchloroibenzylowego chlorku benzylu chlorku 3, 4-idwuchlorobenzylu 2 czasteczkami chlorku 3, 4-dwuchlorolbenzylu chloroacetylo-3, 4-dwuchloroaniliny PL