Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ du, stosowanego w maszynach do wyrobu szkla, w których zaczerpnieta masa szklana przenosi sie na dmuchawke i tutaj, zapo- moca doprowadzonego powietrza i odpo¬ wiednich ruchów, ksztaltuje sie na banke, W maszynach tego rodzaju na obracajacym sie stole znajduje sie szereg dmuchawek; kazda z nich sklada sie z cybucha, czerpa¬ ka, zabieraljacego szklo z pieca, i formy, która nadaje ostateczny ksztalt bance. Cy¬ buch, po pobraniu masy szkla, wykonywa obrót wokolo osi:. Jednoczesnie doprowa¬ dza sie powietrze. W owej chwili cybuch zajmuje polozenie pionowe z banka szkla u góry, poczem wraca prawie do poziomu.Po wytworzeniu banki, obrót cybucha usta¬ je, a cybuch odchyla sie banka nadiól i wa¬ ha sie wokolo tej pozycji na swej osi pozio¬ mej. Nastepnie banka dostaje sie do formy i obraca sie w niej dzieki wznowionemu obrotowi cybucha.Wynalazek dotyczy urzadzeni&i, wprar wiajacego cybuch w ruch obrotowy, który sprawia, ze, przy szawartej w formie bance, ruch obrotowy odbywal sie z wieksza szyb¬ koscia, anizeli na poczatku procesu, do¬ swiadczenie bowiem wykazalo, ze podobne traktowanie banki jest korzystne. Na po¬ czatku powstawania banki niema potrzeby szybkiego ruchu obrotowego; ruch taki byl¬ by nawet szkodliwym. Natomiast po wpro¬ wadzeniu banki do formy, dzieki przyspie¬ szeniu ruchu, zastosowac mozna wyzsze ci-snienie doprowadzanego powietrza: Banka wypelnia przeto nalezycie forme i wykon¬ czanie wyrobu zostaje przyspieszone; za¬ razem podnosi sie wartosc wyrobu.Przy wyrobie baniek do zarówek zalezy najprzyktad na tern, by scianki banki posia¬ daly jednakowa grubosc. Przyrzad, stano¬ wiacy istote niniejszego wynalazku, pozwa¬ la to osiagnac znacznie latwiej, niz metody dbtychczasowe.Wynalazek dotyczy poza tern przyrza¬ du nadciinajacego szklo i odcinajacego przedmiot wykonczony od cybucha.^Rysunek przedstawia pirzyklad wykona¬ nia wynalazku. Fig. 1 przedstawia czesc liias^yny do wyrobu szkla w widoku bocz¬ nym, fig. 2 — przekrój poziomy, fig. 3 do 10 -^ szczególy urzadzenia, fig. 11 — wi¬ dok zgóry na przyrzad d!o nadcimania i od¬ cinania gotowego wyrobu, fig. 12 — widok czolowy przyrzadu od strony fig. 13, fig. 13 — widok boczny przyrzadu, fiig. 14 — przekrój wedlug limji 14—14 na fig. 13 i fig. 15 — przekrój wedlug linji 15—15 na Do wprawiania cybucha 26 w ruch sluzy szereg posuwnic, umieszczonych na wspor¬ niku 25. Cybuch ten, umieszczony w u- chwycie 29 z niewskazanym na rysunku czerpakiem, znajduje sie na stole 28, obra¬ cajacym sie wokolo wsfpornika 25. Piasta 30 uchwytu obraca sie w lozysku 31, umo- cowanem mai stole 28. Osaidzony na piascie 30 tryb 32 wspóldziala z trybem 33 na wa¬ le 34, Na drugimi koncu tego walu siedzi tryb slimakowy 35 zlaczony z zazebieniem sipilralnem 36 sanek 37, slizgajacych sie w kierunku promieni w prowadnicy 38 stolu 28. Rolka 39 sanek wchodzi1 w wyciecie 40 pierscienia 41, przymocowanego do wspornika 25. W okreslonych miejscach wyciecie to posiada ksztalt krzywej fali¬ stej, wobec czego przy obrocie cybucha wo¬ kolo wspornika 25, sanki 37 wykonywuja od czasu do czasu ruchy zwrotne naprzód i wtyl, zmuszajac wlasciwy cybuch do ruchu wahadlowego nal osi poziomej, czyli na osi piasty 30. Cybuch po przyjeciu szkla sta¬ je w pozycji 26 (fig 1). Nastepnie rozpo¬ czyna sie powstawanie banki 'za sprawa do¬ plywajacego przez cybuch powietrza i obro¬ tu cybucha wokolo osi podluznej oraz wreszcie ruchów wahadlowych, o których wyzej byla mowa. Nastepnie cybuch zo¬ staje zpowrotem ustawiony pionowo. Wy¬ lot cybucha znajduje sie u góry i cybuch przyjmuje nowa porcje stzkla. Po wydlu¬ zeniu banki, zapomoca ruchów wahadlo¬ wych, cybuch ustawiony zostaje nierucho¬ mo w kierunku pionowym. Banka zwisa ku dolowi i wchodzi do formy 27. Przyrzad poruszajacy forme stanowi równiez czesc skladowa wynalazku.Podczas ruchów wahadlowych, ruch obrotowy zazwyczaj ustaje. Na nowo po¬ wstaje on jednak z chwila, gdy banka znaj¬ dzie sie w formie. Szybkosc obrotu banki zwieksza sie przytem znacznie. Wkoncu forma zostaje odsunieta i zajmuje pozycje, wskazana przez 27a (fig. 1). Wykonczony wyrób, obracajac sie w odwrotnym niz po¬ przednio kierunku, przysuwa sie do noza 42, nacinajacego szklo. Maszyna obraca sie przytem w kierunku strzalki (fig. 2), przeto banka wiruje na spotkanie noza!. Od¬ wrotny kierunek ruchu obrotowego, przy którym banka stacza sie po nozu, jest mniej korzystny. Cybuch obracac sie prze¬ to powinien w odwrotnym kierunku niz po¬ przednio przy ruchu powolnym, przy po¬ wstawaniu banki i przy szybkim ruchu od chwili umieszczenia banki w: formie. Przy¬ rzad; który nadaje cybuchowi dwojaka szybkosc w pewnym kierunku i jednolita szybkosc w kierunku odmiennym, sklada sie z czesci nastepujacych.Tryb 43, umieszczony w cybuchu 26, wspóldziala z trybem 44 walu 45, umoco¬ wanego w lozysku, spoczywaj acem na wsporniku 29. Na drugim koncu walu 45 — 2 —siedlzii tryb stozkowy 46, wspóldzialajacy z trybem stozkowym 47 dwudzielnego walu 48, 49. Czesc 48 walu, zapomoca czWoro- grannej koncówki 50 (fig. 4), laczy sie z kanalem 51 czesci 49 walu i moze byc prze¬ suwana. Na czesci 49 widac trybik 52, prze¬ znaczony do wiekszych szybkosci obrotu i tryb wiekszy 53, do malych szybkosci. Tryb 52 moze wspóldzialac z uzebieniem 54 dwóch plyt wycinkowych 55 i 55a (fig. 2).Plyta 55 posiada wyciecie 56 (fig. 5), w którem miesci sie plyta 57, przymocowa¬ na sruba zaciskowa 58. Plyty 55 i 55a po¬ siadaja sprezyny 59, umieszczone w wy¬ cieciach pierscienia 60 (fig. 1) na wsporniku 25. Zeby trybów i listew oraz zazebienie do biegu wstecznego sa sciete na powierzch¬ niach 61 i koncówkach 62, które wspól¬ pracuja ze soba (fig. 5, 7).Zazebienie 63 (fig. 8 i 9) do malej szyb¬ kosci osadzone jest w podobny sposób na plycie 55a. Zazebienie 64 do biegu wstecz¬ nego (fig. 10) miesci sie w wycieciu 65 pier¬ scienia 66, przymocowanego do czesci 67 wspornika 25. Jedna lub kilka srub zaci¬ skowych 68 sluza do umocowania odcinka zazebionego 64. Zazebienie biegu wstecz¬ nego znajduje sie w granicach trybu 53 bfe- gu wolnego. Nal pierscieniu 55 i 55a znaj¬ duje sie wystep 69 (fig. 2), który wylacza tryb 53 biegu wolnego i odcinek zazebiony 63, a wlacza tryb 52 i odcinek zazebiony 54. Wystep 70 sluzy do wylaczania prze¬ kladni biegu szybkiego i wlaczania trybu biegu powolnego z zazebieniem biegu wstecznego. Wystep 71 przesuwa przy- tem tryb biegu wolnegoi w zazebienie biegu wolnego. Wystepy te dzialaja przy- tem na rolke 74 suwaka 72 (fig. 1), slizgajacego sie w pomienionych pro¬ wadnicach 73 stolu 28. Powierzchnia dolna suwaka posiada czop 75, wcho¬ dzacy w wyciecie 76 (fig. 4) odsady 77 walu 49. Zapomoca drazka 78 suwak mie¬ sci sie w poprzeczce 79 (fig. 1), oprawionej pomiedzy prowadnicami 73. Na drazku znajduje sie sprezyna spiralna) 80, przyci¬ skajaca suwak do powyzszych wystepów.Ostrze 81 (fig- 11) nadcinaljacego szklo noza 42 posiaJdai zaizwyczaj drobne za^biie- nie. Zacisk 85 (fig. 14) laczy nóz z waha¬ jaca sie dzwignia 82 (fig. 13) i umocowany jest pomiedzy dwiema odwinietemi krawe¬ dziami 84 dzwigtai 82, a) sruba 83 przyciska go do noza.Powierzchnia górna noza posiada (naj¬ korzystniej) zlobek 86, do którego zacisk przylega. Dzwignia! 82 obraca sie na czo¬ pie 82a w kryzie 87 katownika, ustawione¬ go na ramieniu 88 o ruchomym czopie 9f).Rozwidlenie na koncu dzwigni 82 stanowi loze drazka 91, przesunietego przez rucho¬ my czop 90 i posiadajacego z jednej strony nasrubek nastawny 921. Pomiedzy czopem 90 i nasrubkiem 94 lezy spiralna sprezyna 93. W ten, sposób nóz 42 mozna nastawiac pod dowolnym katem do dzwigni 82, który mozna dowolnie zmieniac zapomoca prze¬ suwania nasrubków 92 i 94. Gdy szyjka banki 27b przesuwa sie obok noza 42, spre¬ zyna 93 ustepuje i nóz obraca sie na czopie 82a w kierunku strzalki (fi£. 11). W celu umozliwienia dalszych ruchów noza ramie 88 moze, zaipomoca w&lu 95, wykonywac pewne ruchy obrotowe. Wal 95 spoczywa w lozysku na wisporniku 96, przymocowa¬ nym do nieruchomego stojaka 97 (fig. 12).Skosna plaszczyzne ramienia 88 mozna u- stawiac zapomoca sruby, do której przyle¬ ga krótkie ramie 99 dzwigni. W tym kie¬ runku ciagnie owa plaszczyzne sprezyna spiralna 100, która przymocowana jest do sruby 101.Banke po przejsciu jej pod nozem od¬ bija od cybucha przyrzad nastepujacy.Wspornik 102 podtrzymuje w lozysku 103 wal pionowy, zakonczony na dole czescia, przypominajaca ksztalt wiosla, skladajaca sie np. z lopatki 105, przymocowanej xfc piasty 106. Na czesci górnej walu gfi&cyda- — 3 —je sie ramie 107 z rolka 108', która lezy w plaszczyznie ruchu dolnego konca cybucha 26, W chwili gdy cybuch zmienia pozy¬ cje, wskazana linjami pelnemi, na pozycje kreskowana* lopatka 105 zajmuje wbrew sprezynie 109 pozycje, oznaczona linjami kreskowanemi. Sprezyna 109, sczepiona z ramieniem 110 wialu 103, zostaje przymo¬ cowana do sruby nasta)wnej 111, Skoro tyl¬ ko rolka 108 stoczy sie z cybucha, lopatka 105 przechodzi do pozycji, wskazanej li¬ njami ciaglemi i, napotykajac przytem przedmiot szklany, straca go z cybucha.Ruch lopatki1 mozna uregulowac zapomoca sruby w taki sposób, aby mógl on wywolac jedynie oddzielenie banki szklanej, nie na¬ razajac jej na uszkodzenie lab potlucze¬ nie.Przyrzlad dziala w sposób nastepujacy.Cybuch pobiera porcje szkla, znajdujaca sie po stronie prawej (fig. 2). Nastepnie tryb 53 biegu wolnego zostaje wlaczony do zazebienia 63, cybuch zas obraca sie wokolo swej osi podluznej. Jednoczesnie niewska¬ zany naJ rysunku przyrzad doprowadza do cybucha powietrze. Zaraz po powstaniu ruchu obrotowego, albo i przedtem nawet, prowadnica 40 i polaczone z nia czesci prze¬ suwaja cybuch do pozycji wskazanej w czesci srodkowej fig. 1. Koniec podtrzy¬ mujacy banke znajduje sie przytem na po^ ziomie osi podluznej cybucha.Ruch obrotowy cybucha trwa do chwili, w której'rolka 74 napotyka prowadnice 69, wylaczajaca tryb 53. Gdy rolka toczy sie po prowadnicy 69, banka wyciaga sie zapomoca ruchów wahadlowych cybu¬ cha, wywolywanych wspóldzialaniem pro¬ wadnicy 40 z polaczonemi z nia czescia¬ mi. Nastepnie rolka opuszcza prowadnice 69, laczac tryb biegu szybkiego z zazebie¬ niem 54. Tymczasem niewskazany na ry¬ sunku przyrzad wprowadza banke do formy 27 (fig. 1, strona lewa). Cybuch przyspie¬ sza obrót, co pozwala stosowac silniejsze cisnienie powietrza, które znowu sprawia dokladniejsze wypelnienie formy szklem (bania).Po wykonczeniu wyrobu w formie, for¬ ma ta rozsuwa sie i opada (fig. 1, strona prawa). Cybuch posuwa sie dalej, dopóki szyjka banki nie napotka noza 42. Przed¬ tem jesizcze rolka 74 przechodzi na kierow¬ nice 70, rozlaczaj ac tryb 52 z zazebianiem 54. Gdy rolka 74 opusci kierownice 70, tryb 53 biegu powolnego zazebia sie z zaze¬ bieniem 64 biegu wstecznego. Banka zaczy¬ na sie obracac w kierunku strzalki mniej¬ szej (fig. 3 i 11) i szyjka bani przy prze¬ suwaniu sie jej obok noza zostaje nadcieta.Po przesunieciu sie obok noza, cybuch na¬ potyka ramie 107 i przesuwa lopatke 105 do pozycji kreskowanej (fig. 11). Po opu¬ szczeniu ramienia 107, lopatka 105 cofa sie pod dzialaniem sprezyny 109 do pozycji podanej linjami ciaglemi i odbija przed¬ miot szklany od cybuchai.W wypadku przedstawianym na rysun¬ ku na kazdym wsporniku mieszcza sie dwa cybuchy, które otrzymuja ruch od wspólne¬ go napedu. Pracuja przeto oba jednocze¬ snie, a wyroby powstaja parami. W opisie wspomniano o jednym tylko cybuchu i o je¬ go napedizie. Jezeli jest para cybuchów, wówczas drugi otrzymuje naped podobny. PL