Wynalazek niniejszy dotyczy polacze¬ nia teleskopowego walów i (lub) tulei, a przedmiotem jego jest polaczenie tego ro¬ dzaju, w którym rolki, krazki lub inne na¬ rzady toczne o krzywych powierzchniach tocznych sa umieszczone miedzy walami pedzacym i pedzonym dla przenoszenia mo¬ mentu obrotowego z jednego walu na dru¬ gi, przy czym wspomniane narzady toczne sa umieszczone w klatce, ustawionej mie¬ dzy wymienionymi walami. W polaczeniu wedlug wynalazku narzady toczne, wspól¬ dzialajace z rowkami prostoliniowymi lub srubowymi, umieszczonymi na walach i (lub) tulejach, sa osadzone w otworach, rozmieszczonych wedlug linii prostych lub srubowych klatki cylindrycznej, osadzonej miedzy wspomnianymi walami i (lub) tu¬ lejami.W szczególnosci przedmiotem wynalaz¬ ku jest sposób, za pomoca którego sa ze¬ stawiane narzady toczne, klatka i waly oraz (lub) tuleje, a sposób ten polega na tym, ze jeden z walów lub tulei umieszcza sie wewnatrz klatki, ustawiajac krancowy rzad otworów klatki przy plaszczyznie kon¬ ca drugiego walu czy tulei i umieszczajac narzady toczne w tym rzedzie otworów, a nastepnie rozciagajac teleskopowo dwa waly i (lub) tuleje na odleglosc równa od¬ stepowi 'miedzy dwoma sasiednimi rzeda¬ mi itd. Wedlug innej fcechy wynalazku narrzady toczne, znajdujace sie w krancowych rzedach, wspóldzialaja z pierscieniami przytrzymujacymi celem utworzenia opar¬ cia, ulatwienia swobodnego toczenia i ogra¬ niczenia ruchu osiowego, szczególnie w przypadkach, gdy zespól narzadów tocz¬ nych jest umieszczony miedzy walami pe¬ dzacym i pedzonym, przetwarzajacymi ruch podluzny na ruch prostoliniowy i odwro¬ tnie.Przyklad wykonania polaczenia wedlug wynalazku jest przedstawiony na zalaczo¬ nym rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia czesciowy przekrój podluzny i czescio¬ wy widok z boku polaczenia, fig. 2 — je¬ go przekrój poprzeczny wzdluz linii 2 — 2 na fig. 1, fig. 3 — widok perspektywiczny czesci polaczenia w polozeniu rozlozonym i fig. 4 — 7 przedstawiaja schematycznie polozenie czesci przy skladaniu narzadów tocznych i klatki.Na fig. 1 przedstawiona jest para wy¬ drazonych walów lub tulei 11 i 12, posia¬ dajacych odpowiednie zebra 13 i lh i prze¬ dzielonych za pomoca klatki 15, zawieraja¬ cej kuliste narzady toczne 16, zajmujace odstepy pomiedzy kolejnymi zebrami kaz¬ dej tulei i ulatwiajace ruch teleskopowy tulei 12 wewnatrz tulei 11. Wspóldziala z nimi wal 18, posiadajacy gwint 19, odpo¬ wiadajacy gwintowi 20, wykonanemu na wewnetrznej powierzchni tulei 12, przy czym dwa gwinty 19, 20 sa przedzielone klatka 21, zawierajaca kuliste narzady toczne 22, zajmujace odstepy pomiedzy ko¬ lejnymi zwojami gwintów 19, 20 narza¬ dów 12, 18, w celu ulatwienia przenosze¬ nia ruchu prostoliniowego jednego narza¬ du jako ruch obrotowy drugiego narzadu, przy czym tuleja 11 jest zabezpieczona od ruchu w jakimkolwiek badz kierunku za pomoca odpowiednich srodków, np. srub, przepuszczonych przez odpowiedni kolnierz (nie uwidoczniony) na tulei 11.Pierscienie przytrzymujace 2U, 25 i 26 sa przymocowane do konców tulei 11, 12 i walu 18 i wspóldzialaja z koncowymi wiencami kulek 16 i 22, dotykajac ich tak, iz zapewniaja swobodne toczenie sie tych kulek. Dzieki wspóldzialaniu tych pierscie¬ ni przytrzymujacych z punktami na kul¬ kach, które znajduja sie na liniach równo¬ leglych, przechodzacych przez srodek je¬ dnego z narzadów tocznych i przez scian¬ ke cylindryczna klatki, unika sie zakle¬ szczania i skrecania, które by zachodzilo, gdyby powierzchnie przytrzymujace wspól¬ dzialaly z kulkami w punktach, lezacych na powierzchni stozka, przechodzacego przez srodek tych kulek, a którego wierz¬ cholek znajduje sie na osi podluznej tulei lub walów.W celu zlozenia czesci tuleje 12 stawia sie na jednym koncu, jak widac na fig. 3, i po umieszczeniu klatki 21 i pierscienia zatrzymujacego 26 ponad walem 18 wpro¬ wadza sie wal do tulei 12, lecz tylko o ty¬ le, zeby najnizszy wieniec 31 otworów znalazl sie w poblizu plaszczyzny górnego konca tulei 12. Po ustawieniu czesci w tym polozeniu wprowadza sie kulki 22 do naj¬ nizszego wienca 31 otworów, przy czym otwory te sa dostatecznie nasuniete, aby umozliwic to wlozenie, a wklesle powierz¬ chnie gwintów 20 na górnym koncu tulei 12 tworza obrzeza, aby zapobiec spadaniu kulek podczas ich zakladania w otwory wienca 31. Gdy otwory wienca 31 zostaly napelnione, to wywiera sie cisnienie n? wal 18, aby przesunac go w dól wzgledem tulei 12 na odleglosc, odpowiadajaca odle¬ glosci pomiedzy poprzecznymi wiencami (odleglosc d na fig. 3). Wieniec 32 napel¬ nia sie wówczas kulkami, a wklesle po¬ wierzchnie gwintów 20 na górnym koncu tulei 12 tak samo zapobiegaja wypadaniu kulek podczas tej czynnosci. Takie napel¬ nianie po jednym wiencu za kazdym ra¬ zem i nastepnie wsuwanie walu lub tulei 18 na odleglosc, równa odleglosci pomiedzy wiencami, powtarza sie, dopóki cala klat¬ ka nie zostanie wypelniona kulkami, jak — 2 —widac na fig. 1 i 2, i nie zostanie calko¬ wicie wsunieta do tulei 12. Wówczas na koncu tulei 12 umocowywa sie' pierscien zatrzymowy 25, którego kolnierz 27 wcho¬ dzi w podciete wglebienie w zeberkach 1U tulei. Zlozony wal i tuleja odwraca sie i umieszcza sie z góry w zewnetrznej tu¬ lei 11, która stoi odpowiednio na odpo¬ wiedniej podstawie. Nastepnie wsuwa sie klatke 15 na koniec tulei 12 w dól az do miejsca, gdzie najnizszy wieniec otworów bedzie znajdowal sie w poblizu plaszczyz¬ ny konca tulei 12, jak widac na fig. 4.Wience napelnia sie nastepnie kulkami 16 po jednym wiencu za kazdym razem, przy czym po kazdym napelnianiu wienca na¬ stepuje przesuwanie teleskopowe tulei 12, 11 ,na odleglosc równa odleglosci d' pomie- dzy kolejnymi wiencami, tj. powtarza sie takie same czynnosci, jak przy skladaniu czesci 18, 21 i 12; te kolejne zestawienia czesci sa uwidocznione na fig. 5, 6 i 7. Po ukonczeniu tych czynnosci umieszcza sie na miejscu pierscien zatrzymowy 2k i skla¬ danie jest ukonczone. PL