Podczas przechowywania ziemniaków powstaja straty wynoszace mniej wiecej 10% zbioru. Od dawna juz istnieje zagad¬ nienie zapobiegania tym stratom przez przetwarzanie ziemniaków swiezych na su¬ chy towar trwaly.Przetwarzanie ziemniaków swiezych na suche, przeznaczone na pozywienie dla lu¬ dzi, nie moglo byc dotychczas stosowane w szerokim zakresie wskutek tego, ze podczas tego przetwarzania, dokonywanego maszy¬ nowo i recznie, do 40% ziemniaków, a przy uzyciu niektórych gatunków ziemniaków — nawet powyzej 50%, stanowilo produkt u- boczny, który dotychczas mógl byc zuzyt¬ kowany tylko jako pokarm dla zwierzat, np. dla swin.Wedlug wynalazku niniejszego przetwa¬ rza sie na produkt trwaly nie tylko czesci wewnetrzne ziemniaków, lecz takze ich cze¬ sci zewnetrzne, stanowiace odpadki, mia¬ nowicie przez obróbke najczesciej mecha¬ niczna i ewentualnie cieplna. Wewnetrzne czesci ziemniaków, uwolnione od lupiny, kielków i zepsutych czesci, suszy sie w sto¬ sunkowo niskich temperaturach w suszar¬ niach, np. w suszarni kanalowej lub tasmo¬ wej, za pomoca goracego powietrza lub go¬ racej pary, natomiast wedlug wynalazku niniejszego czesci zewnetrzne ziemniaków przetwarza sie na towar trwaly, po uprzed¬ nim ich rozdrobnieniu i wycisnieciu, naj¬ czesciej w temperaturach wyzszych od tych, w których suszone sa czesci we-Vj/jo^^ne^<»pDiakó^i np. suszy sie je za pomoca suszarek walcowych; w ten sposób praca odbywa sie ekonomicznie.Wewnetrzne ^czesci f ziemniaków, prze¬ znaczone do przetwarzania na jadalne ziemniaki suche, poddaje sie dzialaniu cie¬ pla bez dostepu powietrza w celu utrzyma¬ nia ich bialej barwy, czyli zapobiega sie dzialaniu utleniajacemu powietrza na zie¬ mniaki, podczas gdy utrzymanie bialej "bar¬ wy zewnetrznych czesci ziemniaków, prze¬ znaczonych na pokarm dla zwierzat, jest rzecza zbedna. Aby jednak zewnetrzne cze¬ sci ziemniaków wyzyskac/ calkowicie, wy¬ dobywa sie z soku, który Wyplywa z pod prasy przy wyciskaniu roztartej lupiny i kielków ziemniaków, jego skladniki warto¬ sciowe i np. wysusza sie je razem z cze¬ sciami ziemniaków, przeznaczonymi na suche ziemniaki jadalne.Wewnetrzne czesci ziemniaków podda¬ je sie wedlug wynalazku niniejszego dzia¬ laniu ciepla, najkorzystniej w ten sposób, ze po uprzednim pokrojeniu ich gotuje sie je w wodzie solonej. Pokrojone wewnetrz¬ ne czesci ziemniaków trzeba po gotowaniu traktowac dalej woda zimna lub przeniesc je w celu ochlodzenia z naczynia do goto¬ wania do kotla napelnionego zimna woda, wówczas jednak ich powierzchnia wchlania stosunkowo duzo wody, która nalezy do¬ datkowo wyparowac w naczyniu do goto¬ wania.Wedlug wynalazku niniejszego gotowa¬ ne w wodzie solonej kostki ziemniaków o- pryskuje sie i ochladza zimna niesolona woda za pomoca dyszy lub natrysków, po czym odprowadza sie kostki do suszarni.Mozna jednak postepowac tak, ze po¬ krojone wewnetrzne czesci ziemniaków go¬ tuje sie w wodzie niesolonej opryskujac je nastepnie zimna woda solona, przy czym jest rzecza najkorzystniejsza, jesli uzyta do tego celu wode solona stosuje sie wielo- krotnie przez kierowanie jej z powrotem do obiegu za pomoca pompy. W takim przy¬ padku naczynie do gotowania moze byc tansze, gdyz nie bedzie ono podlegac dzia¬ laniu nagryzajacemu wody solonej.Opryskiwanie pokrojonych ziemniaków uskutecznia sie podczas przeprowadzania ich z naczynia do gotowania do suszarni.Jako urzadzenie przenoszace stosuje sie w tym celu np. pas, zaopatrzony w otworki, przez które woda odplywa, albo tez dziur¬ kowane kubki przenosnikowe. W ten spo¬ sób ochladzanie kostek ziemniaków usku¬ tecznia sie szybko, i srodkami najprostszy¬ mi, bez potrzeby umieszczania miedzy na¬ czyniem do gotowania i urzadzeniem prze¬ noszacym osobnego urzadzenia chlodzace¬ go, np. kotla z woda chlodzaca naczynie do gotowania.Pokrojone wewnetrzne czesci ziemnia¬ ków, poddane wstepnej obróbce w wodzie wrzacej i opryskiwaniu, suszy sie nastep¬ nie wedlug wynalazku niniejszego najko¬ rzystniej za pomoca krazacego pradu po¬ wietrza o temperaturze ponizej +90PC, przy czym w miare osuszania kostek ziem¬ niaków obniza sie stopniowo temperature.Suszarki pochyle, w których temperatura poczatkowa wynosi powyzej +100°C, na¬ stepnie zas spada, nie nadaja sie do tego celu.Odpowiednie sa suszarki stopniowe, o- grzewane, np. za pomoca szeregowo osa* dzonych grzejników, najkorzystniej para o niskiej preznosci. Suszenie moze byc usku¬ teczniane równiez para goraca zamiast po¬ wietrzem goracym.W celu usuniecia zewnetrznych czesci ziemniaków oraz tych czesci, które znaj¬ duja sie wewnatrz ziemniaków, lecz nie na¬ daja sie do uzyskania konserwy jadalnej bez zarzutu, sciera sie z ziemniaków pra¬ wie cala lupine za pomoca maszyn do tar¬ cia dodajac przy tym wody, pozostalosci zas lupiny, kielki i czesci nieczyste, usu¬ wane dodatkowo recznie lub mechanicz¬ nie, równiez przeciera sie przez tarke na papke, po czym jedna i druga starta mase — 2 —odciska sie razem w tloezsarce, np* slima¬ kowej. Sok wyplywajacy z tloczarki pom¬ puje sie do osadnika, w którym wydziela¬ ja sie zawarte w soku zawiesiny. Zawie¬ siny- te sa odprowadzane z powrotem do tloczarki sposobem ciaglym za pomoca odpowiedniego urzadzenia odprowadzaja¬ cego.Bogata w wode miazge, uzyskiwana przy mechanicznym usuwaniu z ziemnia¬ ków lupiny za pomoca maszyn do tarcia, mozna doprowadzac nie do tloczarki, lecz do osadnika. Dopiero po wyklarowaniu sie soku miazga lacznie z zawiesinami z soku jest odprowadzana do tloczarki.Sposób wedlug wynalazku niniejszego umozliwia masowe wytwarzanie ziemnia¬ ków suszonych, bardzo waznych jako po¬ zywienie dla ludzi, poniewaz tym sposo¬ bem przetwarza sie duze ilosci odpadków na trwaly produkt koncowy, niezaleznie od tego, czy mozliwe jest bezposrednie zu¬ zycie tych odpadków w stanie wilgotnym jako paszy dla zwierzat tucznych. Prze¬ myslowe przetwarzanie odpadków, które moze byc stosowane takze w krochmal¬ niach i gorzelniach, obniza tak dalece kosz¬ ty zwiazane z suszeniem ziemniaków ja¬ dalnych, ze konserwy ziemniaczane, uzy¬ skane sposobem wedlug wynalazku niniej¬ szego, moga w ostatnich miesiacach przed nowym zbiorem ziemniaków konkurowac swa cena z ziemniakami normalnie prze¬ chowywanymi. PL