Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu rozdzielania mineralów, a zwlaszcza zmie¬ szanych mineralów rozdrobnionych o róz¬ nych ciezarach wlasciwych.W szczególnosci wynalazek dotyczy rozdzielania mieszaniny wegla i odpadów ze zrostami w celu zwiekszenia czystosci tego wegla lub ulatwienia rozdzielenia albo zwiekszenia zakresu rozdzialu, osiaganego na jednym stole, zwlaszcza rozdzielania mieszanin, których czastki skladowe moga róznic sie stosunkowo dosc znacznie co do wielkosci, ale malo co do ciezaru wlasci¬ wego.Proponowano juz doprowadzac miesza¬ niny wegla i odpadów na jeden koniec rozdzielacza pneumatycznego z tym wy¬ nikiem, ze mieszanina na powierzchni roz¬ dzielacza zeslizguje sie wzdluz calej dlu¬ gosci jednej krawedzi tegoz rozdzielacza, przy czym mieszanina spadajaca wykazu¬ je rozmaity stosunek wegla oraz odpadów w róznych miejscach tej krawedzi, W praktyce mozna osiagnac, ze czyste odpady spadaja z konca, przeciwleglego zasilajacemu koncowi rozdzielacza, przy czym mieszanina zawiera coraz to wiecej wegla w stosunku do odpadów.Jedrtoezcsftte rozmiary obu skladników mieszaniny wzrastaja coraz wiecej wzdluz krawedzi, poczynajac od konca zasilania.Drobny i czysty wegiel wypada W poblizu konca zasilania, a rozmiary zarówno wegla jak i odpadów wzrastaja w miare oddala¬ nia sie od tego konca.Brylki odpadów w kazdym miejscu wzdluz krawedzi staja sie znacznie mniej¬ sze, niz odpowiednie brylki wegla az do osiagniecia miejsca, w którym mieszanina, spadajaca z krawedzi, nie zawiera juz wca¬ le wegla, lecz stanowi czyste odpady.Zasadnicza idea wynalazku polega na tym, ze czesc mieszaniny, spadajacej z krawedzi stolu, zawierajaca zarówno we¬ giel jak i odpady, poddaje sie przesiewa¬ niu hie W calej swej masie, co jest po¬ wszechnie znane, lecz w poszczególnych czesciach z rozmaitych odcinków krawe¬ dzi stolu w tych warunkach, w jakich mie¬ szanina spada ze stolu, przy czym kazda poszczególna czastka wypada przez otwo¬ ry sita, odpowiadajace rozmiarowi brylek odpadów na tym poszczególnym odcinku.W ten sposób mozna osiagnac calkowi1- te oddzielenie od wegla odpadów wszel¬ kich rozmiarów, które opuszczaja rozdzie¬ lacz. W przypadku sita o jednym tylko rozmiarze otworów nie podobna osiagnac dokladnego rozdzialu rozmaitych rozmia¬ rów brylek odpadów od brylek wegla.Mozna by osiagnac dobre rozdzielanie, stosujac sito o otworach, których rozmiary zmieniaja sie stopniowo, ale zadowalajace wyniki otrzymuje sie, przepuszczajac mie¬ szanine z rozidzielacza przez odpowiednie sita, rózne w kazdym odcinku.Przedmiot wynalazku niniejszego stano¬ wi sposób rozdzielania suchej lub mniej wiecej suchej mieszaniny mineralów o róz¬ nym ciezarze wlasciwym o rozmaitych roz¬ miarach, polegajacy na rozdzielaniu tej mieszaniny na rozdzielaczu pneuinatycz^ nym, odprowadzaniu czystego wegla z kon^ ca krawedzi rozdzielacza i przepuszczaniu czesci przynajmniej pozostalej mieszaniny w tej postaci, w jakiej opuszcza ona te krawedz, przez sita, zaopatrzone w otwory o rozmaitej wielkosci wlasciwej, stosownie do odcinka krawedzi, dzieki czemu przez sita nie spada juz wegiel, a odpady nie zeslizguja sie po nim.Wynalazek dotyczy równiez sposobu, wedlug którego mieszanine z sit doprowa¬ dza sie w calosci lub czesciowo tylko do mieszaniny, pochodzacej z rozdzielacza pneumatycznego.Wynalazek dotyczy równiez urzadze¬ nia do stosowania tego sposobu. Urzadze¬ nie to sklada sie z rozdzielacza pneuma¬ tycznego oraz jednego lub kilku sit o otwo¬ rach rozmaitych rozmiarów, odpowiadaja¬ cych rozmaitym odcinkom krawedzi roz¬ dzielacza pneumatycznego.W urzadzeniu tym sita sa przymocowa¬ ne do rozdzielacza pneumatycznego i bio¬ ra udzial w jego ruchu. Sita te posiadaja otwory w ksztalcie szczelin.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku.Fig. 1 przedstawia schemat obiegu mi¬ neralów, np. przy sortowaniu wegla o wy¬ miarach ponizej 25 mm, fig. 2 — urzadze¬ nie w widoku z boku, w którym wezszy bok sita jest przymocowany do jednego brzegu rozdzielacza, fig. 3 — widok z góry, odpo¬ wiadajacy fig. 2, i fig. 4 — przekrój wzdluz linii 4 — 4 na fig. 2, patrzac w kierunku strzalek.Sito moze byc wykonane z blachy, za* opatrzonej w szczeliny, przy czym ruch wstrzasowy stolu wystarcza zazwyczaj w tym przypadku do oddzielania malych (i zazwyczaj plaskich) brylek odpadów od duzych (i zazwyczaj szesciennych) brylek wegla. Mozna uzywac sit o mniejszych o- tworach w poblizu konca wsypywanego wegla na stól i sit o wiekszych otworach w poblizu srodka. Sito moze miec równiez otwory o jednakowych wymiarach tak, ze z czystego wegla odpady mniejszych wy- — 2 —miarów dostaja sie tylko do zrostów, a stamtad od odpadów.Podczas sortowania wegla mozna sto¬ sowac dowolna liczbe sit z otworami o róz¬ nych wymiarach lub tez jedno sito o stop¬ niowo zmniejszajacych sie otworach.W ten sposób rozdzielanie i przesiewa¬ nie mozna prowadzic jednoczesnie, a cza¬ stki pod sitem moga skladac sie zasadni¬ czo z odpadów.Jezeli odpady spod sita sa cofane tyl¬ ko tak daleko, jak zrosty, to nie ma po¬ trzeby rozdzielania na drugim rozdziela¬ czu, lecz odpady moga byc cofniete do pierwszego rozdzielacza.Fig. 1 przedstawia schemat sortowania drobnego wegla o wymiarach ziarn ponizej 25 mm. Najpierw powinien byc wessany wegiel o wymiarze ziarn ponizej 1 mm, a ziarna wiekszych wymiarów od 1 mm sa doprowadzane do rozdzielacza. Wegiel A, który ma byc wypuszczony, powinien byc uwolniony od odpadów o ziarnach wiek¬ szych od 2 mm, ale powinien zawierac pewna czesc odpadów o ziarnach ponizej 2 mm. Mieszanina powinna byc przepusz¬ czona przez sito C. Mieszanina nad sitem powinna zawierac czysty wegiel o ziarnach wiekszych od 2 mm.Nastepna czescia wegla z rozdzielacza powinien byc wegiel B, który powinien za¬ wierac tylko niewielka ilosc ziarn ponizej 4 mm, stanowiacych zasadniczo tylko od¬ pady, które moga byc usuniete przez od¬ siewanie na sicie D. Mieszanina obydwóch sit powinna byc cofnieta do zrostów lub pozbawiona odpadów.Fig. 2 przedstawia przyklad zastosowa¬ nia tej zasady za pomoca waskiego sita, przymocowanego do krawedzi rozdziela¬ cza.Na czysty wegiel mozna zastosowac dwie wielkosci otworów, a trzecia wielkosc — na zrosty, lub tez mozna stosowac do¬ wolne zestawienie wymiarów otworów.Mieszanina spod sita, skladajaca sie z mniej lub wiecej czystych brylek wegla, moze byc skierowana do zrostów, a czastki spod sita zrostów moga byc odrzucone.Czastki z pod sita wegla czystego i zrostów mozna skierowac do odpadów. Zamiast od¬ siewania calego wegla czystego o ziarnach jednego wymiaru i ponownego rozdziela¬ nia calosci na drugim rozdzielaczu, mozna równiez tylko bardzo drobne odpady wy¬ dmuchiwac z tylu rozdzielacza, nieco wieksze odpady wydmuchiwac dalej, a je¬ szcze wieksze —- skierowac do zrostów, tak iz przez czesciowe przesiewanie czystego wegla z pierwszego rozdzielacza tylko sto¬ sunkowo mala ilosc kieruje sie na drugi rozdzielacz.Przyjmujac przypadek charaktery¬ styczny, kiedy wymiary ziarn wegla suro¬ wego wahaja sie od 16 mm do 0,5 mm, stwierdzono w praktyce, ie nie ma trud¬ nosci przy oddzielaniu ziarn odpadów po¬ miedzy 4 mm i 2 mm; pewna trudnosc po¬ wstaje przy rozdzielaniu ziarn odpadów od 2 mm do 1 mm, natomiast trudnosc jest wieksza przy rozdzielaniu jednoczesnym drobnych odpadów o wymiarach ziarn od 1 mm do 0,5 mm, które w znacznym stop¬ niu dostaja sie do konca wysypu czystego wegla albo do zrostów. Uklad nie ograni¬ cza sie do takiego wegla drobnego o wy¬ miarach ziarn od 2 mm do 0,5 mm, lecz moze byc stosowany od innych wymiarów, np. do usuwania ziarn odpadów o 2 mm z mieszaniny ziarn do 25 mm.Wynalazek nie ogranicza sie do jakie¬ gos szczególnego rodzaju sita ani do zasto¬ sowania sita, przymocowanego do rozdzie¬ lacza. Aczkolwiek mieszanina czastek we¬ gla i odpadów o róznych wymiarach od¬ dziela sie przy pomocy powietrza sprezo¬ nego, a nastepnie rozdziela przez odsiewa¬ nie, to jednak mozna oddzielac czastki od¬ padów od czastek wegla innymi sposobami, opierajac sie na róznicy odbijania sie cza¬ stek, jak równiez mozna oddzielac je, opie¬ rajac sie na róznicy wspólczynników tar- — 3 —cia wegla i odpadów podczas slizgania sie ich np. po miekkiej stali.Obydwa sposoby byly uzywane przez dluzszy czas w praktyce przemyslowej, ale wymagaja czastek o scisle okreslonych wy¬ miarach ziarn, np. od 25 do 18 mm albo od 25 do 15 mm lub od 25 do 12 mm, w prze¬ ciwnym razie sposoby te nie sa skuteczne.Jest to spowodowane tym, ze duze brylki odpadów zachowuja sie podobnie, jak ma¬ le brylki wegla, a wiec jezeli mieszanina obejmuje ziarna róznych wymiarów, to czystosc jednego lub drugiego mineralu pozostawialyby wiele do zyczenia, to zna¬ czy, ze albo duze brylki odpadów dostawa¬ lyby sie do wegla albo male brylki wegla znalazlyby sie w odpadach.W przypadku niniejszym sortowanie wstepne dazy do korzystnego rozdzielania, poniewaz w jednym z przypadków powyz¬ szych sortowanie powinno dac mieszanine duzych czastek wegla w wiekszej masie i o wiekszym odbijaniu sie oraz malych czastek wegla w mniejszej masie i o mniej¬ szym odbijaniu sie. PL