Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu nakladania elastycznych powlok na pryz¬ maty (graniastoslupy) i walce oraz sposobu usuwania ich z tych przedmiotów. Wynala¬ zek dotyczy zwlaszcza sposobu nakladania elastycznych powlok na walce prowadnicze lub walce napedowe, stosowane w papier¬ nictwie, np. na walce sit plaskich.Znane jest zaopatrywanie takich wal¬ ców w powloke kauczukowa. Zadaniem tej powloki jest zapewnienie nalezytej sily po¬ ciagania wskutek zwiekszonego tarcia cze¬ scia napedzana, np. sitem maszyny papier¬ niczej, czesci nie napedzanej, np. takiego walca, oraz znaczne zmniejszenie zuzycia obydwóch czesci, a w kazdym razie uczy¬ nienie tego zuzycia bardziej równomier¬ nym.Przy wulkanizacji i ochladzaniu powlo¬ ka ulega zmianom ksztaltu, wywolujacym przegiecia walców lub pryzmatów, posia¬ dajacych w pewnych okolicznosciach cien¬ kie scianki, np. kadluba walca prowadni- czego lub napedowego, stanowiacego rure cienkoscienna. Wobec tego bezposrednio na walcu umieszczano warstwe gumy bardziej miekkiej, a na niej — warstwe gumy twardszej. Jednak i za pomoca tego zabie¬ gu nie mozna bylo w sposób pewny zapo¬ biec szkodliwemu wplywowi, wywierane¬ mu na walec. Wulkanizacja powloki na walcu sprawia w ogóle duzo trudnosci zewzgledu na kurczenie sie nakladanego ma¬ terialu powloki Walce do sit plaskich mu¬ sza miec np. te sama srednice zewnetrzna i jednakpwe polozenie srodka ciezkosci w celu zapewnienia stalego uruchomiania wszystkich walców, a wraz z tym i prawi¬ dlowego tworzenia sie tasmy papierowej.Powloki, wulkanizowane na walcu, maja wreszcie te wade, ze po ich zuzyciu, a w kazdym razie uszkodzeniu powloki lub sa¬ mego walca, np. w razie jego przegiecia, powloki te musza byc usuniete, przy czym ulegaja zniszczeniu, i oddzielnie na nowo wytwarzane poza miejscem pracy t co jest klopotliwe. ' *.Celem wynalazku niniejszego jest zapo¬ biezenie wszystkim tym wadom przez usu¬ niecie wulkanizacji powloki na samym wal¬ cu. Sposób nakladania elastycznych powlok na walce lub pryzmaty oraz usuwania ich z tych przedmiotów polega wedlug wyna¬ lazku na tym, ze wewnetrzna srednice ela¬ stycznego weza, mniejsza od srednicy po¬ wlekanego walca lub pryzmatu, powieksza sie przejsciowo do wiekszej srednicy przez dzialanie ssace lub cisnace, po czym waz naciaga sie na walec lub pryzmat, a nastep¬ nie znów zmniejsza sie srednice wewnetrz¬ na weza przez wylaczenie dzialania ssace¬ go lub cisnacego tak, ze waz mocno osiada na powlekanym przedmiocie, wreszcie szczelnie laczy sie konce weza z powleka¬ nym przedmiotem, przy usuwaniu zas weza odpowiednie zabiegi przeprowadza sie w kolejnosci odwrotnej.Sposób wedlug wynalazku mozna prze¬ prowadzac tak, ze kawalek elastycznego weza naciaga sie recznie jednym koncem na przedmiot, po czym zamyka sie waz na drugim koncu, np. przez reczne naciagnie¬ cie drugiego konca na wylot, polaczony z tloczaca pompa powietrzna; na wylocie tym waz zostaje zacisniety szczelnie za po¬ moca odpowiedniego narzadu. Nastepnie waz napompowuje sie i w napompowanym stanie naciaga na przedmiot. Nie ma przy tym zadnego znaczniejszego oporu przy na¬ ciaganiu. Jesliby miedzy przedmiotem i we- zepi uszlo nieco sprezonego powietrza, to strate te mozna latwo wyrównac kilkoma ruchami tloka pompy. W odpowiedni spo¬ sób moze sie tez odbywac zdejmowanie we¬ za z przedmiotu.Nakladanie i usuwanie elastycznej po¬ wloki moze byc takze uskuteczniane w ten sposób, ze wprowadza sie ja w wydrazony kadlub, którego srednica wewnetrzna jest wieksza od zewnetrznej srednicy powleka¬ nego przedmiotu walcowego lub pryzmaty¬ cznego. Konce weza zostaja szczelnie pola¬ czone z wydrazonymi kadlubem, po czym przez opróznianie przestrzeni miedzy we¬ zem i tym kadlubem waz zostaje naokolo zassany do kadluba.Nastepnie powlekany przedmiot wpro¬ wadza sie do kadluba, wylozonego we¬ wnatrz wezem, po czym przez wylaczenie dzialania ssacego zmniejsza sie wewnetrz¬ na srednice weza, az do jego stalego osa¬ dzenia sie na przedmiocie. Takze i w tym przypadku konce weza szczelnie laczy sie z przedmiotem powlekanym. Usuwanie we¬ za z przedmiotu moze sie odbywac w odpo¬ wiedni sposób.Poniewaz powloka jest juz wykonana przed nakladaniem jej, wiec odpadaja wszelkie ograniczenia co do jej wyboru, istniejace dotychczas przy wulkanizowaniu powloki kauczukowej. Dalej czynnosc ta moze byc wykonywana szybko i bez jakich¬ kolwiek trudnosci; w danym razie -— na miejscu przeznaczenia. Powierzchnia przed¬ miotów, zwlaszcza jesli chodzi o walce, mo¬ ze byc pozostawiona w stanie surowym, przez co zwieksza sie tarcie miedzy po¬ wierzchnia walca a powloka i zapewnia mocne osadzenie jej. Specjalna zaleta spo¬ sobu wedlug wynalazku polega na tym, ze mozna wytwarzac powloki osadzone na przedmiocie z dowolnie duzym napreze-* niem, co z natury rzeczy nie jest mozliwe przy naciaganiu bez napompowywania^ — 2 —Dzieki ^stosowaniu sposobu; wedlug wynalazku otrzymuje sie zatem przedmio¬ ty walcowe lub pryzmatyczne, zwlaszcza Walce, z elastyczna powloka, osadzona na przedmiocie z naprezeniem i stanowiaca waz z bardzo elastycznego materialu, naj¬ lepiej z gumy. Srednica wewnetrzna tego weza w stanie nienaprezonym jest mniej¬ sza, niz zewnetrzna srednica przedmiotu.Powloka moze sie takze skladac z po¬ szczególnych kawalków weza, umieszczo¬ nych na przedmiocie i posiadajacych w sta¬ nie nienaprezonym te sama srednice i te sa¬ me grubosci scianek. W celu ulatwienia na¬ ciagania na przedmiot powloka mozJe byc utworzona z pasków, nawinietych na przed¬ miot srubowo pod napieciem. W pewnych okolicznosciach miedzy przedmiotem a po¬ wloka mozna uimiescic warstwe kleju. Cze¬ sci powloki, nie posiadajacej postaci jedno¬ litego weza, zostaja sklejone ze soba w szczelinach stykowych. Jesli walce lub pryzirilaty wedlug wynalazku sa podczas pracy wystawione na dzialanie wody lub czynników dzialajacych chemicznie, to w celu ochrony ich od tego dzialania: nalezy je w 2nany sposób zabezpieczyc. Mozna to uskutecznic w prosty sposób przez uszczel¬ nienie szczelin miedzy powloka i przedmio¬ tem za pomoca umieszczonych najegoi kon¬ cu pierscieni zaciskowych lub kablaków.W szczególnosci urzadzenie moze byc wykonane tak, ze na koncach walca znaj¬ duja sie pierscieniowe wglebienia, w które wciska sie konce powloki i w których usz¬ czelnia sie szczeline miedzy powloka a przedmiotem przez wstawienie pierscieni zaciskowych.Poniewaz sam przedmiot nie moze ucierpiec wskutek wulkanizacji, wiec istnie¬ je duza swoboda w wyborze materialu przedmiotu. Oprócz wspomnianych juz za¬ let procesu wytwarzania przedmiot, zaopa¬ trzony w elastyczna powloke wedlug wy¬ nalazku, ma takze i te zalete, ze powloka wskutek swego wewnetrznego naprezenia jestmocno osadzona na walcu i na wszyst¬ kich miejscach jego obwodu wykazuje je¬ dnakowa elastycznosc. Dzieki temu, np. o ile chodzi o» walce prowadnicze lub nape¬ dowe maszyny papierniczej, zapewnione jest w zwiekszonym stopniu stale pociaga¬ nie czesci nie napedzanej, a jednoczesnie zuzycie powloki walca i przesuwajacego sie po niej sita jest mniejsze.Wymiane zuzytej powloki na nowa ano-' zna latwo uskutecznic w maszynie bez usz¬ kodzenia powloki; W przypadku, gdy usz¬ kodzenie samego powleczonego przedmiotu wymaga jego naprawy^ powloke mozna zdjac i nalozyc na nowo pouskutecznieniu naprawy.. Na rysunku przedstawiony jest dla przykladu walec, zaopatrzony sposobem wedlug wynalazku w elastyczna powloke i sluzacy jako walec prowadniczy lub na¬ pedowy maszynypapiernicze\ Fig. 1 przed¬ stawia powloke podczas naciagania jej na walec przy uzyciu powietrza sprezonego, fig; 2 —«- przekrój walca pokrytego powlo¬ ka z uszczelniona szczelina miedzy powlo¬ ka a walcem.Na walec a (figi 1) naciagniety jest re¬ cznie, np. za pomoca szczypców c, maly kawalek elastycznej powloki b o postaci weza; drugi koniec weza jest naciagniety, np. za pomoca rurowej czesci zakleszcza¬ jacej d na koncówke &, polaczona z tlocza¬ ca pompa powietrzna.W wydrazony kadlub / (fig, 2), zaopa¬ trzony w nasady ssawcze g, wprowadzony jest i zassany na okolo elastyczny waz b.Konce weza sa przymocowane do wydra¬ zonego kadluba, np. za pomoca pierscieni i, przymocowywanych dajacymi sie prze¬ chylac srubami h. Do tego rodzaju urza¬ dzenia walec er latwo moze byc wprowadza¬ ny z obydwóch stron.Walec a (fig. 3) z powloka 6 jest zaopa¬ trzony w znany sposób w dno walcowe k z wglebieniem /. We wglebienie to zagiete sa konce m powloki, utrzymywane w nim — 3 —pierscieniem .zaciskowym n tak, ze szczeli¬ na miedzy powloka a walcem jest uszczel¬ niona. PL