Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do przenoszenia dziesiat¬ ków, w którym kazdej tarczy cyfrowej z wyjatkiem tarczy, odpowiadajacej najwyz¬ szemu miejscu dziesietnemu, odpowiada tuleja przelaczajaca. Tuleja ta, wprawio¬ na w ruch obrotowy za pomoca pomocni¬ czego walka, zostaje przesunieta podluz¬ nie podczas obrotu odnosnej tarczy cyfro¬ wej, a tym samym zostaje obrócona na¬ stepna tarcza cyfrowa o jedna dziesietna czesc pelnego obrotu. Poza tym zastoso¬ wane jest urzadzenie, które pod koniec obrotu walka pomocniczego sprowadza sa¬ moczynnie tuleje przelaczajaca, przesunie¬ ta w polozenie robocze, z powrotem w po¬ lozenie wyjsciowe.Przesuwanie tulej przelaczajacych w u- rzadzeniu wedlug wynalazku za pomoca tarcz cyfrowych odbywa sie tak, aby bylo uniemozliwione zakleszczanie sie wspól¬ pracujacych ze soba narzadów tego urza¬ dzenia. W tym celu zastosowany jest po-pychacz, osadzony giizjaauwfne na walku tarczy cyfrowej i jednoczesnie na walku odnosnej tulei przelaczajacej, przy czyiii popychacz ten j.fest .^p^zesuwany wbrew . dzialaniu sprezyny w" kierunku osi walka za pomoca jezyczka, wykonanego na czo¬ lowej stronie kólka zebatego, polaczonego z tarcza cyfrowa. Urzadzenie jest przy tym tak wykonane, aby jezyczek ten wywieral na popychacz nacisk w miejscu, polozo¬ nym miedzy sprezyna i tuleja przelacza¬ jaca, a tym samym aBy 'popychacz naci¬ skal na powierzchnie czolowa tulei prze¬ laczajacej.Dotychczasowe urzadzenia zwrotne na¬ rzadów do przenoszenia dziesiatków po¬ siadaja te wade, iz musza byc uruchomia¬ ne za pomoca oddzielnych narzadów ste¬ rujacych. Natomiast w urzadzeniu wedlug wynalazku kazda tuleja przelaczajaca jest zaopatrzona w nosek, który pod koniec ob¬ rotu tulei naciska na staly zderzak, tak iz tuleja zostaje przesunieta wstecz dzieki wlasnemu obrotowi.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku w zastosowaniu do kasy rejestrujacej. Fig. 1 przedstawia czesciowy widok z góry o- raz czesciowy przekrój podluzny tego u- rzadzenia, fig. 2 — czesciowy widok z bo¬ ku oraz czesciowy przekrój poprzeczny tegoz urzadzenia, fig. 3 — widok z boku kólek napedowych walka pomocniczego, fig. 4 — widok z boku kólka zebatego tar¬ czy cyfrowej oraz tulei przelaczajacej wraz z popychaczem, fig. 5 — widok z przodu tulei przelaczajacej, fig. 6 — prze¬ krój poprzeczny szczególu urzadzenia we¬ dlug wynalazku w wiekszej podzialce, fig. 7 — widok z góry sprzegla do sprzegania obrotowego walka przystawki.Na walku 1 (fig. 1 — 4) sa osadzone tarcze cyfrowe 2 w liczbie, odpowiadaja¬ cej najwiekszej liczbie cyfr,, jaka moze byc wykazywana za pomoca maszyny. Tarcze 2 sa nastawiane za pomoca narzadów urza¬ dzenia sumujacego wzglednie za pomoca np. klawiatury maszyny do dodawania o- Yaz* za posrednictwem przekladni, sklada¬ jacej sie z kólek zebatych 3 i 4.Równolegle do walka 1 jest osadzony pomocniczy walek 6, na którym, odpowied¬ nio do kazdej tarczy cyfrowej 2 z wyjat¬ kiem tarczy, przynaleznej do najwyzszego miejsca dziesietnego, jest zaklinowana przesuwnie w kierunku podluznym tuleja przelaczajaca 7, zaopatrzona w zab prze¬ laczajacy 8. Zaklinowanie to uskutecznio¬ ne jest dzieki temu, ze walek 6 i wewnetrz¬ ne scianki tulei 7 sa wykonane pryzma¬ tycznie. Urzadzenie tego rodzaju lacznie z zastosowaniem nieruchomego narzadu do cofania tulej przelaczajacych posiada te zalete, ze wszystkie tuleje przelaczajace moga posiadac jednakowy ksztalt, a tym samym moga byc wykonywane seryjnie.Gdy tarcza cyfrowa 2 obraca sie po¬ przez swe polozenie, w którym nastawiona jest na zero, to odpowiadajaca jej tuleja 7 powinna byc przesunieta w dól. W tym ce¬ lu kazde z.kólek zebatych 10, które sa o- sadzone obok przynaleznych tarcz cyfro¬ wych 2, z wyjatkiem tarczy najwyzszego miejsca dziesietnego, jest zaopatrzone w jezyczek U (fig. 1, 4, 6). Jezyczek ten podczas obrotu odnosnej tarczy cyfrowej 2 poprzez polozenie, w którym ta tarcza nastawiana jest na zero, moze uderzac o drugi jezyczek 12, wykonany na popycha- czu 13, osadzonym przesuwnie obu swymi koncami na walkach 1 i 6. Gdy jezyczek 11 podczas obrotu tarczy 10 w kierunku strzalki u (fig. 1, 2, 6) naciska na drugi je¬ zyczek 12, to popychacz 13 zostaje prze¬ suniety w kierunku strzalki b wbrew dzia¬ laniu sprezyny cofajacej 13a. Popychacz naciska przy tym w dól na lezaca pod nim tuleje przelaczajaca 7 (fig. 1 i 4).Popychacz 13 wywiera na przynalezna tuleje przelaczajaca 7 nacisk w poosiowym kierunku, gdyz na koniec popychacza, któ¬ ry znajduje sie na walku 1 tarcz cyfro-wych 2, naciska sprezyna 13a w kierunku równoleglym do kierunku, w którym dzia¬ la opór tulei przelaczajacej 7 podczas jej przestawiania. Jezyczek 12 popychacza 13, który przesuwany jest w bok za pomoca jezyczka 11 tarczy cyfrowej, znajduje sie miedzy sprezyna 13a i tuleja 7. Sprezyna 13a znosi przy tym moment obrotowy, wy¬ nikajacy z nacisku na jezyczek 12 i oporu tulei 7 przed jej przestawianiem. Gdy wszystkie sily, jakim podlega popychacz 13, sa wyrównane, to pozbawiony jest on moznosci ustawiania sie w polozenie uko¬ sne pod dzialaniem nacisku, tak iz moze przesuwac sie w kierunku poosiowym. Po¬ niewaz popychacz obejmuje jednym swym koncem walek 6 (fig. 4), przeto nacisk jest wywierany równiez na tuleje przelaczaja¬ ca w przyblizeniu w kierunku jej osi, tak iz moment wychylajacy nie wystepuje.Gdy tuleja 7 znajduje sie w polozeniu, przesunietym w dól, jej zab przelaczajacy 8 (fig} 1, 2, 5) zostaje ustawiony w przybli¬ zeniu w tej samej plaszczyznie co i kolo zebate 10, zahaczajac o wrab miedzyzebo- wy tego ostatniego kola (fig. 2), posiada¬ jacego dziesiec zebów lOa. Gdy wiec po przesunieciu w bok tulei przelaczajacej 7 odbywa sie obrót walka pomocniczego 6, to kólko zebate 10, przynalezne do nastep¬ nej tarczy licznikowej 2, zostaje obrócone dalej o jeden zab lOa za pomoca zeba przelaczajacego 8 tulei 7, wskutek czego jedna dziesiatka zostaje przeniesiona na te nastepna tarcze licznikowa.Gdy pomocniczy walek 6 obraca sie w dalszym ciagu, wówczas odbywa sie samo¬ czynne przesuwanie odnosnej tulei przela¬ czajacej 7 w jej polozenie wyjsciowe w sposób nastepujacy.Na raimie 20 licznika sa umocowane wy¬ stepy 9 w takiej liczbie, jaka odpowiada liczbie tulej przelaczajacych 7. W przykla¬ dzie wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku wsizystkie wystepy 9 sa polaczone ze soba za polmbca poprzeczki 9a, wskutek czego utworzony jest grzebien, który za po¬ srednictwem aich 9b jest przymocowany do ramy 20.Kazda z tulej przelaczajacych 7 jest za¬ opatrzona w nosek 15 (fig. 1, 2 i 5), który po obróceniu odnosnej tarczy cyfrowej 2 do polozenia, w którym ta tarcza zostaje nastawiona nia zero, naciska na przynalez¬ ny wystep 9. Dzieki temu tuleja 7 przesu- wia sie w swe polozenie wyjsciowe, w któ¬ rym jej zab przelaczajacy 8 wyzwolony jest z zazebienia z przynalezym kólkiem 10.Jezyczek 12 popychacza zostal juz przed¬ tem przesuniety w swe polozenie wyjscio¬ we, gdyz sprezyna 13a przesuwa popychacz 13 bezposrednio po przesunieciu jeizyczka 11 kólka 10 pozia jezyczek 12 niezaleznie od przebiegu cofania tulei 7 w je} poloze¬ nie wyjsdbwe.Aby odnosna tuleja- 7 pozostawala w swym nastawionym polozeniu wzgledem pomocniczego walka 6 dopóty, dopóki nie zostanie przestawiona za pomoca popycha¬ cza 13 lub przynaleznego wystepu 9 po¬ przeczki 9a, umieszczona jest w odpowied- nim wydrazeniu tej tulei kulka 21 (fig. 1), znajdujaca sie pod dzalaniem sprezyny 23, przy czym kulce tej odjpowiadaja na po¬ mocniczym walku 6 dwa wydrazenia 22.Naped pomocniczego walka 6 odbywa sie za pomoca kólka zebatego 14, które w przedstawionym na rysunku przykladzie wykonania jest osadzone na walku 1. Kól¬ ko 14 moze byc równiez osadzone na innym osobnym walku. Kólko to jest zazebione z kólkiem 16, osadzonym luzno na walku 6 i zaopatrzonym z jednej strony w kly 17, stanowiace wraz z klaftii tarczy 24, zakli¬ nowanej na walku 6, jednokierunkowe sprzeglo. Dzieki temu jest uniemozliwiolny obrót walka 6 podczas powrotnego obrotu, wykonywanego przez napedowe kólko ze¬ bate 14.Przedstawiona na fig. 3 sprezynujaca zapadka 18, zahaczajaca o wrab 19' kólka 19, osadzonego na walku 6, ma za zadanie — 3 —dóffcladne nastAwiafite walka 6 oraz tulej przelaczajacyoh 7 w ictó polozeniu po lub przed kazdym calkowitym obrotem przy¬ naleznych tarcz cyfrowych 2.Poniewaz ostateczna suma, wynikajaca i dodawania, moze zawierac wiece) miejsc dzfe&S$tnyahf niz to odpowiada liczbie po- jeKfync*yeh dodawanych cyfr, przeto nie wttzystfótó tarcze cyfrowe 2 musza byc na¬ stawne bezposrednio za pomoca kólek na¬ pedowych 3 i 4. Tarcze cyfrowe, odpowia¬ dajace najwyzszym miejscom dziesietnym sumy ogólnej, musza byc wykonane tak, a- by mogly byc nastawiane bezposrednio tyl¬ ko za pomoca urzadzenia do przenoszenia dziesiatków* Urzadzenie nalezy wykonac tak, aby zab przelaczajacy 8 mijal zab 10ct odnosne¬ go kólka zebatego 10 przynaleznej tarczy cyfrowe/ 2 dopiero wówczas, gdy zeby przelaczajace 8 tarcz cyfrowych, odpowia¬ dajacych nizszym miejscom dziesietnym, dokonaly juz przestawienia przynaleznych tarcz cyfrowych. W tym celu poszczególne tuleje} przelaczajace 7 sa osadzone na wal¬ ku 6 tak, aby ich zeby przelaczajace 8 by¬ ly przesuniete wzgledem siebie w kierunku obrotu walka 6. Liczba podluznych krawe¬ dzi walka 6 i srodkowych wydrazen tulej 7 powinna byc przeto wieksza niz liczba tu¬ lej, jesli wszystkie tuleje maja posiadac jednakowy ksztalt PL