Przy spalaniu paliwa na rusztach, za¬ stosowanych w dwóch szeregach na dwóch podstawach, nalezy brac pod uwage za¬ równo przebieg spalania, jak tez rodzaj stosowanego paliwa. Paliwo przy tym po¬ winno spalac sie mozliwie zupelnie.Znane urzadzenia do rozrzadzania ru¬ chów grup rusztów posiadaja te wade, iz nie umozliwiaja dokladnego dostosowania ich do kazdorazowych warunków ruchu, jakie konieczne jest do osiagniecia odpo¬ wiedniej sprawnosci pracy paleniska. Ce¬ lem wynalazku jest urzadzenie do rozrza¬ dzania ruchów grup rusztów, uruchomia¬ nych ciecza pod cisnieniem, które to urza¬ dzenie posiada nadzwyczaj prosta budowe; umozliwia ono regulowanie rusztów w bar¬ dzo szerokim zakresie, zwlaszcza ich wzgle¬ dnych ruchów pomiedzy grupami rusztów.Wynalazek polega na tym, iz do regu¬ lowania amplitudy wahan grup rusztów za¬ stosowano mimosrody, rozrzadzajace lub podobne narzady, z których kazdy moze byc polaczony za posrednictwem srodków sprzegajacych w poprzednio celowo ozna¬ czonych okresach czasu z wspólnym walem, tak iz narzad ten obracajac sie wywoluje pozadane zmiany faz.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania wynalazku.Zasada wynalazku uwidoczniona jest schematycznie na fig. 1 rysunku. Pompa 2,uruchomiana $ilnikiem /, ssie ciecz ze zbiornika 3 i przeprowadza ja za posred¬ nictwem urzadzenia rozrzadzajacego 4, u- ruchomianego silnikiem 5, do cylindrów 6, 7, które napedzaja ruszty 8 i 9. Przewód /O, laczacy pompe 2z urzadzeniem 4, zao¬ patrzony jest w zawór dlawiacy 12, slu¬ zacy do nadawania cieczy mozliwie naj¬ wiekszej szybkosci. Liczby 13 i 14 oznacza¬ ja przewody, prowadzace ciecz z powro¬ tem z cylindrów 6, 7\ do zbiornika 3.Urzadzeni? Rozrzadzajace 4 napedu hy¬ draulicznego rusztów powinno byc tak wy¬ konane, aby umozliwialo ruchy wzgledem siebie rusztów, umieszczonych na dwóch podstawach^ Ruchy te moga odbywac sie w sposób czworaki. Dlugosci wahan rusz¬ tów, nastepujace jedne po drugich, moga byc sobie równe (fig. 4) lub tez amplituda wahania moze byc zmienna w pewnych granicach, przy czym zmiany te powtarza¬ ja sie okresowo w pewnych okreslonych .odstepach czasu (fig. 5). Trzeci sposób po¬ lega na mozliwosci takiej zmiany miejsc, na których odbywaja sie wahania rusztów, iz np. odcinki wahan przesuwaja sie w kie¬ runku podluznym rusztów (fig.7). Osiaga sie to za pomoca wahan, których okresy sa wielokrotne wzgledem siebie. Czwarty spo¬ sób stosuje podzial calkowitego wahania na1 wieksza ilosc wahan o rozmaitych wiel¬ kosciach w ten sposób, iz np. podstawa po dokonaniu wahania w jednym kierunku nie powraca bez przerwy do polozenia srodko¬ wego, przeciwnie ruch ten odbywa sie z przerwami (fig. 8). Poniewaz amplituda wahania jednego rusztu wzgledem waha¬ nia rusztu drligiego odpowiada rachunko¬ wej, róznicy bezwzglednych wahan obu ru¬ sztów, osiaga sie stala wielkosc wzgled¬ nych amplitud wahan rusztów, jezeli róz¬ nica faz, jak tez amplitud obu bezwzgled¬ nych wahan jest stala. Znane jest miano¬ wicie, iz z dwóch wahan o stalej amplitu¬ dzie i niezmiennej róznicy faz otrzymuje sie wahanie o stalej amplitudzie. Z fig. 2 — 4 rysunku wynika, iz przez odpowiedni dobór parametrów h± i h2 otrzymuje sie pozadana wielkosc amplitud wzglednych wahan, które sa stale na przeciag dowolne¬ go okresu czasu, jak tez, iz mozliwa jest równiez zmiana ksztaltu wahan. Aby wa¬ hania, nastepujace po sobie, byly sobie rów¬ ne, a wiec posiadaly równe amplitudy, jak powyzej wymieniono, amplitudy bezwzgled¬ nych wahan jako tez róznice faz musza byc przez pewien dowolny okres czasu so¬ bie równe. Oprócz tego okresy bezwzgled¬ nych wahan obu rusztów musza byc sobie równe. Jezeliby nie uczyniono zadosc je¬ dnemu z powyzszych warunków, wahanie jednego rusztu, ze wzgledu na ruszt drugi, wynikajace z obu bezwzglednych wahan, nie posiadaloby stalej amplitudy. Fig.< 5 i 6 uwidoczniaja, iz w celu osiagniecia samo¬ czynnej, okresowej zmiany amplitud wzgle¬ dnych wahan konieczna jest samoczynna zmiana amplitud bezwzglednych wahan przy stalej róznicy faz lub tez zmiana róz¬ nicy faz przy stalych amplitudach bez¬ wzglednych wahan, przy czym jednak o- kresy obu bezwzglednych wahan nie zmie¬ niaja sie. Samoczynna zmiane wzglednych wahan rusztu mozna osiagnac wedlug fig. 7 za pomoca znacznej róznicy okresów obu bezwzglednych wahan np. stosujac przy wahaniach jednego rusztu; podwójna wzgle¬ dnie wieksza liczbe okresów niz przy wa¬ haniach rusztu drugiego. Urzeczywistnie¬ nie wszelkich powyzej podanych zmian wymaga wiec, aby rozrzad hydraulicznego napedu rusztów umozliwial samoczynna i dogodna zmiane zarówno amplitud wahan rusztu, jak tez okresów wahan. Na fig. 8 przedstawiono bezwzgledne wahanie po¬ dzielone na wieksza ilosc wahan. Pierw¬ sza polowa bezwzglednych wahan odbywa sie bez przerwy, dla którego celu np. ruszt przesuwa sie z polozenia srodkowego bez przerwy do polozenia koncowego. Dzieki mozliwosci regulowania urzadzenia we¬ dlug wynalazku przesuw suwaka wstecz — 2 —moze byc dokonany po uplywie odpowied¬ niego regulowanego okresu czasu. Oprócz tego przesuw wstecz moze byc podzielony na wieksza ilosc oddzielnych czesciowych przesuwów (wahania czesciowe). Pierwsza polowa bezwzglednych wahan odbywa sie wiec bez przerwy, podczas gdy druga po¬ lowa podzielona jest na dwa czesciowe wa¬ hania. W podobny sposób mozna stosowac wieksza ilosc czesciowych wahan.Fig. 9 uwidocznia schematycznie zasa¬ de napedu wedlug wynalazku. Na wale 15, uruchomianym nie uwidocznionym na ry¬ sunku silnikiem, osadzony jest mimosród 16, nadajacy krazkowi 17 przez dotyk pe¬ wne oznaczone ruchy. Krazek ten polaczo¬ ny jest za posrednictwem dzwigni 18, ob¬ racajacej sie naokolo czopa 19, z suwa¬ kiem hydraulicznym 20. Przez przestawie¬ nie punktu obrotu 19 osiaga sie zmiane skoku suwaka 20 w stosunku obu ramion dzwigni 18. Dzwignia 21, przylaczona do oslony 22, i dzwignia 23 sluza do przepro¬ wadzania ruchu wstecznego i umozliwiaja regulowanie polozenia suwaka 20 za pomo¬ ca przestawienia czopa 19, polaczonego z dzwignia 21.Urzadzenie rozrzadzajace wedlug wy¬ nalazku moze pracowac z przerwami lub obracac sie bez przerwy.Na fig. 10 i 11 przedstawiony jest sche¬ matycznie przyklad wykonania napedu hydraulicznego, pracujacego z przerwami.Urzadzenie regulujace sklada sie z narza¬ du, który wspólnie z narzadami ruchu wstecznego uruchomia suwak 20. Do uru¬ chomiania urzadzenia regulujacego sluzy dowolne zródlo sily, a przy przedstawio¬ nym przykladzie silnik elektryczny, który powoduje obroty walu 15 urzadzenia.Na poziomym wale 15 naklinowane sa trzy sprzegla cierne 24 (fig. 11) przesuw¬ ne w kierunku osi walu, które po wsunie¬ ciu ich do gniazd mimosrodów 16 obraca¬ ja je. Polaczenie sprzegiel 24 z mimosro- dem 16 dokonywane jest przez wsuwanie stozkowej czesci sprzegla, zaopatrzonej w tarcze 25, w odpowiednie wydrazenie mi¬ mosrodu 16. Tarcze 25 sa osadzone wraz ze sprzeglem na wale 15 i moga przesu¬ wac sie w kierunku jego osi pod dziala¬ niem sprezyn 28, opierajacych sie o pier¬ scienie, zamocowane na wale 15 po uru¬ chomieniu odpowiedniego przelacznika na rysunku nie uwidocznionego. Na fig. 10 przedstawiono wykonanie, w którym mi- mosrody osadzone sa bezposrednio na wa¬ le, nie stosuje sie wiec sprzegiel. Aby przy takim wykonaniu umozliwic pozadane wzgledne ruchy pojedynczych grup rusz¬ tów, stosuje sie narzady innego rodzaju, opisane ponizej. Przy obrocie mimosrodu 16 zostaje uruchomiana dzwignia 18, któ¬ rej jeden koniec opiera sie za posrednic¬ twem krazka 17 o mimosród 16, podczas gdy jej drugi koniec polaczony jest z su¬ wakiem 20. Narzady ruchu wstecznego 19, 21 i 23 (fig. 9) przylaczone sa do dzwigni 18 pomiedzy krazkiem 17 a suwakiem 20 tak, iz ruchy suwaka zaleza od mimosro¬ du i narzadów ruchu wstecznego. Polacze¬ nie drazka 21 tych narzadów z drazkiem 18 moze byc przy tym dokonane za pomo¬ ca zerdzi, której oba konce zaopatrzone sa w tuleje, umozliwiajace przymocowanie konców zerdzi do drazka 21 wzglednie w dowolnym miejscu drazka. Suwak 20 prze¬ suwajacy sie w kierunku pionowym, do¬ prowadza ciecz na przemian do przedniej i tylnej strony tloka cylindra pomocnicze¬ go 6 (fig. 1), polaczonego bezposrednio z podstawa rusztu, i uruchomia w ten spo¬ sób tlok. Ruchy podstawy rusztu (wzgled¬ nie tloka silnika pomocniczego) sa regulo¬ wane za pomoca suwaka 20, którego ru¬ chy reguluje mimosród 16 i wymienione poprzednio narzady ruchu wstecznego, tak iz ostateczne ruchy podstawy zaleza od ksztaltu mimosrodu 16. Jezeliby nie sto¬ sowano narzadów ruchu wstecznego przy przesuwaniu sie suwaka 20 w góre, a od¬ powiednio do przesuwania sie krazka 17 — 3 —w dólf mimosród 16 powodowalby ciagly doplyw cieczy do cylindrów, podstawa zas rusztu przesuwalaby sie w dalszym ciagu przy wspóldzialaniu promieni mimosrodu o malej dlugosci z krazkiem 17; dzialalo¬ by to niekorzystnie na konieczna zaleznosc ruchów podstawy od ksztaltu mimosrodu, poniewaz w urzadzeniu wedlug wynalaz¬ ku stosuje sie czynnik bedacy pod cisnie¬ niem, który moze byc kazdego czasu do¬ prowadzany i który wlasnie przy otwarciu odpowiednich otworów dziala tak dlugo na cylindry, dopóki otwory te sa otwarte.W urzadzeniach, pracujacych mechanicz¬ nie, w których grupy rusztów zostaja tak dlugo uruchomiane, dopóki srodki urucho¬ miajace sa czynne, nastepuje w stanie spo¬ czynku tych ostatnich przymusowo unie¬ ruchomienie grup rusztów. W przeciwien¬ stwie do tego przy' stosowaniu napedu gru¬ py rusztów za pomoca cieczy pod cisnie¬ niem przesuwaja sie one równiez w tym przypadku, skoro srodki rozrzadzajace sa unieruchomione, polozenie to bowiem od¬ powiada otwarciu otworów, umozliwiaja¬ cych doplyw cieczy pod cisnieniem do cy¬ lindrów. Ruchy przyspieszone wzglednie ruchy opóznione tloka silnika 6 i 7 ze wzgledu na ruchy suwaka wymagaja re¬ gulowania polozenia suwaka, dokonywane¬ go za pomoca wymienionych poprzednio narzadów do wstecznego ruchu, a miano¬ wicie przez zmiane polozenia czopa 19 w kierunku pionowym (polaczenie drazka 18 z narzadem do ruchu wstecznego), naoko¬ lo którego obraca sie dzwignia 18. Zmia¬ na polozenia czopa 19 wywolywana za po¬ srednictwem zerdzi 19', przymocowanej do dzwigni 21, powoduje takie wyrównanie dzialania mimosrodu 16 w miejscu pola¬ czenia dzwigni 18 z tlokiem suwaka 20, iz zapobiega sie dalszemu niekorzystnemu dzialaniu cieczy pod cisnieniem. Jezeli np. mimosród dzialaniem jego promienia o najwiekszej dlugosci przesunal krazek 17 W dól, a wiec suwak znajduje sie wówczas w górnym polozeniu, mozna w tej chwili spowodowac dalsze regulowanie polozenia drazka 18 za pomoca zmiany polozenia na¬ rzadu do ruchu wstecznego. W danym przypadku przy nieruchomym mimosro- dzie 16 narzad do ruchu wstecznego prze¬ prowadza suwak 20 do jego polozenia srodkowego, tak iz zapobiega sie doplywo¬ wi cieczy do silnika pomocniczego lub od¬ plywowi jej zl tego silnika i dotyczaca pod¬ stawa rusztu nie bedzie uruchomiona.Zmiana stosunku ramion dzwigni 18, o- siagana np. za pomoca przesuniecia punk¬ tu polaczenia tej dzwigni z zerdzia, przy¬ laczona do narzadu do ruchu wstecznego, lub tez zmiana mimosrodowosci wzglednie przerwa w obrocie mimosrodu 16 podczas pewnego okreslonego okresu czasu, umoz¬ liwia dowolna zmiane ruchów suwaka 20, a wiec i silnika pomocniczego, to znaczy równiez podstawy, polaczonej z tym silni¬ kiem.Przy wykonaniu takiego rozrzadu we¬ dlug fig. 10 i 11 osiaga sie zmiane stosun¬ ku ramion dzwigni 18 za pomoca przesta¬ wiania punktu podparcia 19, a wiec punk¬ tu, w którym dzwignia 18 polaczona jest z narzadem ruchu wstecznego, lub lez za po¬ moca zmiany przeniesienia ruchu na ten narzad, przy czym stosunek ramion dzwi¬ gni 18 nie zmienia sie.Przerwe w obrocie mimosrodu 16 osia¬ ga sie wylaczajac sprzeglo cierne 24. W tym celu sprzeglo posiada tarcze 25, zao¬ patrzona w wystep 26 (fig. 12, 13).Podczas calkowitego okresu czasu, w którym tarcza 25 obraca sie, wystep 26 tarczy] dotyka do krazka 27, osadzonego w oslonie na sprezystym drazku tak, iz moze przesuwac sie w kierunku podluznym. Je¬ zeli drazek ten nastawi sie tak, iz krazek 27 znajduje sie w pewnym oddaleniu od osi geometrycznej walu 15, wówczas przy obrocie walu 15 tarcza 25 wraz z wyste¬ pem 26 obraca sie równiez i uniemozliwia wlaczenie sprzegla 24. Wystep 26 tarczy — 4 —25 wykonany jest wedlug pewnej krzywej, np, linii spiralnej (fig. 12 i 13). Dopóki krazek 27 znajduje sie w takim oddaleniu od walu 15, ze nie dotyka do wystepu 26 krazka 25, sprezyna 28 przesuwa te tarcze 25 wraz z sprzeglem 24 w lewo, powoduje wiec sprzeganie mimosrodu 16 z walem 15.Trwa to tak dlugo, dopóki nastawiona od¬ leglosc krazka 27 od osi geometrycznej walu 15 jest wieksza niz promien spiralne¬ go wystepu 26 tarczy 25, znajdujacego sie na linii, laczacej; krazek 27 z osia walu 15.Skoro wystep 26 przesunal sie przy obro¬ cie tak dalece, iz dlugosc promienia wy¬ stepu, znajdujacego sie w kierunku krazka 27, odpowiada oddaleniu tego krazka od osi walu 15, krazek 27 przesunie tarcze 25 w kierunku osi walu 15, a mianowicie o wymiar, odpowiadajacy wysokosci wyste¬ pu 26 w kierunku osi. Ta wychylka rozluz¬ nia sprzezenie tarczy 25 z mimosrodem 16, poniewaz czesc stozkowa sprzegla 24 wy¬ suwa sie z wydrazenia mimosrodu 16. Mi- mosród jest wiec nieruchomy, a tarcza 25 przesuwa sie pod dzialaniem sprezyny 28 ponownie w lewo, jej czesc stozkowa zo¬ staje wsunieta w wydrazenie mimosrodu 16, osiaga sie wiec sprzezenie. Mimosród 16 bierze wówczas udzial w ruchach tar¬ czy 25.Kat a, opisany przez krazek 27, przy¬ legajacy do wystepu 26 tarczy 25 podczas jednego pelnego obrotu tej tarczy, t j. w przypadku, gdy sprzeglo 24 jest wylaczo¬ ne, wobec czego mimosród 16 nie obraca sie, zalezny jest od oddalenia krazka 27 od osi walu 15 i od ksztaltu wystepu 26.Kat ten zmniejsza sie wraz ze zwieksze¬ niem oddalenia, podczas gdy zmniejszenie oddalenia powoduje zwiekszenie kata a (kata wylaczenia mimosrodu 16 z ruchu)* Czas, podczas którego mimosród 16 wykonywa jeden pelny obrót, oznacza sie jako okres (period) i moze byc obliczony w sposób nastepujacy przy danymi kacie a.Podczas jednego obrotu walu 15 mimo¬ sród 16 obraca sie o kat 36UU — a, zas przy ilosci obrotów walu na minute — n czas, podczas którego mimosród 16 wyko¬ na jeden obrót, odpowiada 360 1_ minut. 360 — a * n Nalezy przy tym zaznaczyc, ze zmie¬ niajac stosunek ramion dzwigni 18 lub wiel¬ kosc mimosrodu 16 osiaga sie zmiane rze¬ czywistej dlugosci skoku tloka silnika po¬ mocniczego, poniewaz suwak 20 zmienia czas doplywu cieczy do silnika wzglednie odplywu z niego.Jezeli mimosród 16 zaopatrzy sie do¬ datkowo w kciuk 29, osiagnie sie zaleznie od ksztaltu tego kciuka szczególne ruchy suwaka 20, & wiec i silnika pomocniczego 6, 7. Przy wykonaniu kciuka 29 wedlug fig. 14 krazek 27 bedzie wysuniety na zewnatrz o kat wj przyblizeniu 180° podczas jednego obrotu walu 15, przy czym krazek ten znajduje sie zewnatrz tarczy 25, sprzeglo 24 bedzie wlaczone, a mimosród 16 obraca sie. Jezeli zas krazek 27' przylega do kciu¬ ka 29, krazek 27 wspóldziala z tarcza 25.Wykonanie lozyska krazka 27 umozliwia nie tylko wysuniecie krazka z nadanego mu polozenia, lecz powoduje równiez pew¬ ny i natychmiastowy powrót krazka 27 w pierwotne polozenie, skoro nasada kciuka 29 przesunela sie.Przyjawszy, iz kat, podczas którego sprzeglo jest wylaczone dzialaniem nasa¬ dy 26 tarczy 25, a wiec a = 270°, kat zas, podczas którego krazek 27 wskutek dzia¬ lania kciuka 29 wysuniety jest z normalne¬ go polozenia (sprzeglo wlaczone), a wiec a0 = 180°, wówczas mimosród 16 wykona jeden obrót podczas ^ obrotu walu 15 (a0 = 180°) + % .M-— = 21/2 obrotu walu 15.Na rusztach, zastosowanych w dwóch grupach, paliwo przesuwa sie wskutek wzglednych ruchów obydwóch podstaw rusztu. Dlugosc wzglednego skoku pod- — 5 —staw zalezy od polozenia tloków silników wzgledem siebie, to znaczy od róznicy faz tloków sa sobie równe, wzgledny skok za¬ lezny jest od drogi, o która jeden tlok wy¬ przedza tlok drugi. Jezeli wiec na wale 15 umieszczone sa dwa mimosrody 16 o rów¬ nych wymiarach i równych ksztaltach, z których kazdy mimosród sluzy do urucho¬ miania jednej podstawy rusztu, przy czym srednice tarcz 25 sa sobie równe, jak tez wystepy 26 na nich posiadaja równe ksztalty osiaga sie: L Przy zastosowaniu obydwu krazków 27 o równych oddaleniach od osi walu 15 wielkosc wzglednych ruchów podstaw ru¬ sztu w zaleznosci od róznicy faz odpowiadala wartosci w granicach (h^hj do (hx — h2), przy czym h± i h2 oznacza¬ ja mozliwie najwieksze dlugosci skoków podstaw rusztów. Czas trwania jednego skoku podstawy wyniesie wówczas 360 1 360 — cl' n minut. To znaczy, ze przez zmiane kata a osiagana jest dowolna zmiana dlugosci skoku wzglednego podstawy (naturalnie w podanych granicach), zmieniajac zas wiel¬ kosc kata a mozna regulowac czas trwa¬ nia tego skoku. Osiaga sie to przez zmiej- szenie ilosci obrotów mimosrodu 16 w po¬ równaniu z iloscia obrotów walu 15, gdyz czas trwania jednego okresu odpowiada jednemu obrotowi mimosrodu 16. Tak np. przy wartosciach a = 324°, al n = 10 obro¬ tów na minute otrzyma sie jako wartosc jednego okresu, a wiec czasu trwania jed¬ nego skoku podstawy tam i z powroteni 360 1 1 . " = 1 minute. 360 -[324 10 II. Jezeli oddalenie jednego krazka 27 od osi walu 15 jest odmienne od odda¬ lenia drugiego krazka 27 od tej osi, rózni¬ ca faz bedzie sie stale zmieniala; jeden mimosród 16 bedzie wyprzedzal mimosród drugi cOraz to wiecej, poniewaz fazy SA rózne. Polozenie tloka silnika pomocnicze¬ go jednego wzgledem drugiego bedzie sie równiez stale zmienialo. Jezeli pozadany Wzgledny skok podstaw (róznica faz zostanie osiagniety, mozna nastawic krazki 27 tak, iz ich oddalenia od osi walu 15 beda sobie równe, przy czym okresy prze¬ suwu podstaw nie zmienia sie, wzgledny skok tych podstaw zostanie jednak zmie¬ niony i bedzie odpowiadal nowej róznicy faz q. Przy ustawieniu krazków 27 w ten sposób, ze nie stykaja sie one z wystepa¬ mi 26 tarcz 25, okresy podstaw beda od¬ powiadaly — minuty, przy czym litera n n oznacza ilosc obrotów walu 15. Przy po¬ lozeniu krazków 27, przy którym przyle¬ gaja one do wewnetrznej krawedzi wyste¬ pu 26 i kat wylaczenia z rusztu, t. j. kat a0 = 360°, obie podstawy pozostana nie¬ ruchome.III. Jezeli umiesci sie jeden krazek 27 tak, iz przylega on stale do wewnetrz¬ nej krawedzi wystepu 26, przy którym po¬ lozeniu kat a0 = 360°, drugi zas krazek pozostanie w pierwotnym polozeniu, wów¬ czas tylko jedna podstawa bedzie si^ prze¬ suwac, a wzgledny skok obu podstaw be¬ dzie odpowiadal rzeczywistemu skokowi ruchomej podstawy, przy czym okres od¬ powie katowi a pracujacego krazka 27.IV. Umieszczajac krazki 27 stale w rozmaitych oddaleniach od osi walu 15 osiaga sie samoczynna i bez przerwy wy¬ stepujaca zmiane róznicy faz 9?, przy czym tym mniejsza bedzie róznica katów ax — a2, im wieksza bedzie ilosc skoków m w . , , , . . . 360 jednym okresie, a mianowicie m= , 04— a2 to znaczy, ze przy zreszta] równych warun¬ kach tym wiekszy bedzie okres. Poniewaz czas trwania jednego skoku wynosi w ogól- nosci , czas trwania jednego n 360- a okresu przy róznicy (04'..— a2) i dla kata - 6 -, j . n 1 360 ótj bedzie wynosil tn. — 360 360 n 360 —a-i minut. Urzadze- ai— a2 360 — 04 n nie wedlug wynalazku umozliwia dokladne regulowanie ustawienia obydwu krazków 27, mozna wiec otrzymac male róznice ai — a2» a przez to dlugie okresy.Jezeli kat ax = 39.6°, a kat a2 = 36°, róznica ax — a2 = 3.6°. Przy ilosci obro¬ tów walu 15 n = 10 ilosc skoków pod- ' - j - i 360 360 rnn czas jednego okresu m =— =—= 1UU. otj—a2 3.6 Kazdy skok bedzie trwal / = 360 n 360—a2 — ^ 0.11 minut, a kazdy 360-36 10 okres bedzie odbywal sie podczas T = t. . m = 100 . 0,11 = 11 minut Przy tej samej róznicy katów ax — a2 = 3.6 jednakowoz przy a± = 303.6° a a2 = 300° ilosc skoków podczas jednego okresu wynosi m = 100, jeden skok trwa — • = 0.6 minut, a caly okres 10 360-300 trwa 100 . 0.6 — 60 minut, a wiec jedna godzine.Podobnie przy wielkosciach at = 342° f zas a2 = 343° otrzymuje sie czas trwania jednego okresu 720 min czyli 12 go¬ dzin.V. Jezeli krazki 27 zostana tak nasta¬ wione, iz róznica ax — a2 jest wielka, a wiec gdy kat a2 jest bardzo maly i odpo¬ wiada w przyblizeniu 0°, zas kat a jest wielki, zbliza sie do 360°, skok wzgledny bedzie przy niezmiennej dlugosci odbywal sie kazdorazowo w innym miejscu. Przy wielkosci a2 — 342°, zas an = 0° okres za- wierac bedzie rn= ^T7{—-^j^ = 20 skoków, Jou— 342 a przy n = 10 obrotom walu 15 na minute, kazdy okres bedzie trwal T = 20 . — = n = 20 . jj: = 2 min, przy czym dlugosc kaz¬ dego skoku bedzie stala i odpowiadala Tn W celu ewentualnej zmiany wielkosci skoków h± i h2 nalezy zmienic,/ jak juz po-' przednio wspomniano, stosunek ramion dzwigni 18 lub przekladnie narzadu dla ruchu wstecznego lub mimosrodowosc mi- mosrodu 16.Na fig. 15 przedstawiony jest przyklad wykonania narzadu do recznego regulowa¬ nia ustawienia krazków 27. Przy obrocie kólka 30 przesuwa sie sworzen 3i, z którym polaczony jest krazek 27. Sprezyna 32 u- trzymuje calkowite urzadzenie w poloze¬ niu krancowym i przeprowadza krazek 27 w polozenie pierwotne po kazdorazowym jego wychyleniu. Wskaznik 33 oznacza po¬ lozenie krazka 27.Przy regulowaniu ustawienia krazka, 27 za pomoca elektrycznosci (fig. 16) silnik e- lektryczny obraca za posrednictwem prze¬ kladni kól slimakowych nakretke gwinto¬ wanego sworznia 31, która nie przesuwa sie, natomiast uruchomia w ten sposób swo¬ rzen 31, z którym polaczony jest krazek 27.Do wlaczania pradu do silnika sluzy lacz¬ nik, umieszczony obok narzadu lub tez w pewnym oddaleniu od niego. Odpowiedni przelacznik ustala krazek 27 w kranco¬ wych polozeniach.Do regulowania polozenia krazka 27 za pomoca dzialania cieczy pod cisnieniem sluzy urzadzenie, uwidocznione na fig. 17.Zawór trój drogowy 35 umozliwia doplyw cieczy do przestrzeni pomiedzy tlokami 36 i 37 i odplyw cieczy z tej przestrzeni. Tlok 37 umozliwia zmiane wymiarów przestrze¬ ni pomiedzy tlokami, t. j. objetosci cieczy w tej przestrzeni, która to zmiana powsta¬ je przy przesunieciu krazka 27 za pomoca kciuka 29 z zakresu dzialania wystepu 26 tarczy 25. Przy tym wykonaniu, jak tez przy wykonaniu wedlug fig. 16, regulowa¬ nie moze byc dokonywane z pewnego od* dalenia od samego narzadu. Jezeli w miej* — 7 —scu, z którego odbywa sie regulowanie, u- miesci sie drugi zawór trój drogowy 38, przylaczony do przewodu w podobny spo¬ sób, jak zawór 35, oraz narzad, wskazuja¬ cy na polozenie krazka 27, mozna równiez z tego miejsca- regulowac polozenie kraz¬ ka 27 niezaleznie od regulowania w miej¬ scu, w którym znajduje sie urzadzenie re¬ gulujace. Oba narzady wskazujace ozna¬ czaja jedno i to samo polozenie.Fig. 11 przedstawia urzadzenie do re¬ gulowania rusztu, skladajacego sie z dwóch narzadów, regulujacych ruchy podstawy, i z narzadu, który reguluje doprowadzanie paliwa. Urzadzenie to zaopatrzone jest w kciuk 29, zwiazany z mimosrodem 16.Przy wiekszej ilosci rusztów, które pra¬ cuja niezaleznie jeden od drugiego, ilosc urzadzen regulujacych jest odpowiednio wieksza. Wszystkie urzadzenia umieszczo¬ ne sa w wspólnej oslonie.Jezeli wieksza ilosc podstaw umie¬ szczona jest jedna obok drugiej, wymaga¬ ne jest w pewnych przypadkach, aby ru¬ szty pracowaly synchronicznie. W tym przypadku osie obrotu dzwigni podstaw, posiadajacych równe polozenie, np. osie górne, sa uruchomiane za pomoca wspólne¬ go mimosrodu, który polaczony jest z wa¬ lem 15 za posrednictwem sprzegla ciernego.W ten sposób sa uruchomiane równiez dzwi¬ gnie dolnych rusztów za pomoca mimosro¬ du, napedzanego sprzeglem ciernym. Trze¬ ci mimosród sluzy do regulowania dopro¬ wadzania paliwa, jezeli wszystkie ruszty posiadaja wspólne urzadzenie dla tego ce¬ lu. Przy doprowadzaniu paliwa zbedna jest równoczesnosc ruchów. Kazda podsta¬ wa posiada oddzielny narzad dla ruchu wstecznego. Jezeli przewody cieczy posia¬ daja wielka dlugosc, dlugosci ich nie sa jednak sobie równe, a to samo dotyczy na¬ rzadów dla ruchu wstecznego podstaw, o- siaga sie znacznie wieksza równoczesnosc podstaw przy wspólnym urzadzeniu do re¬ gulowania, jezeli zastosuje sie narzady, zmieniajace przekladnie dla ruchu wstecz¬ nego, co umozliwia równoczesna prace pod¬ staw.Do kontrolowania wzglednych ruchów podstaw sluzy narzad wskaznikowy 39 (fig. 22). Przy synchronicznej pracy pod¬ staw wszelkie wskazniki znajduja sie na kreskach podzialki, oznaczajacych te sama liczbe. W przeciwnym przypadku^ a wiec skoro wskazniki nie wskazuja na te same liczby podzialek, podstawy pracuja nie¬ równomiernie, zmienia sie wówczas prze¬ kladnie w sposób powyzej opisany. Przy wiekszej ilosci rusztów, pracujacych rów¬ noczesnie, nalezy stosowac dwaj urzadzenia regulujace, które musza naturalnie praco¬ wac synchronicznie.Jezeli ruszty sa tak umieszczone, ze przesuwy jednego rusztu wzgledem dru¬ giego w kierunku podluznym sa niemozli¬ we^ wystarcza jeden narzad dla ruchu wstecznego.Na fig. 18', 18a i 18b przedstawione jest urzadzenie, sluzace do zmiany mimosrodo^ wosci. Mimosród 16, sluzacy do uruchomia¬ nia jednego z rusztów, osadzony jest na mimosrodzie 40, tak iz mimosrodowosc mi¬ mosrodu pierwszego moze byc zmieniana, a wzglednie nastawiana. W tym celu mi¬ mosród 16 moze przesuwac sie na czopie mimosrodu 40. Kolo 41, obracane recznie, naklinowane jest na tulei 42, której dolny koniec posiada uzebienie, zazebiajace sie z drazkiem zebatym 43, przysrubowanym do mimosrodu 16. Przy obrocie kola 41 zmie¬ nia sie mimosrodowosc mimosrodu 16. Do utrzymywania tego ostatniego w nadanym mu polozeniu, a wzglednie zapobiegania samoczynnej zmianie jego mimosrodowosci sluzy sprzeglo zebate 44, osadzone na wale 15 za pomoca klina 45 i przyciskane spre¬ zyna 46 do tulei 42.Fig. 19 — 21 uwidoczniaja schematycz¬ nie w kilku rzutach przyklad wykonania urzadzenia dla napedu rusztów za pomoca — 8 —cieczy przy zastosowaniu walu pionowego stale sie obracajacego.Wal 15a jest pionowo osadzony i zaopa¬ trzony w mimosród 16a, podczas gdy na drugim wale! pionowym 15b, wspólosiowym z walem 15a, zastosowano mimosród 16b.Wal 15a obraca silnik regtdujacy 5 za po¬ srednictwem krazka sznurowego, a mimo¬ sród 16a oddzialywa na krazki 17a i 17c (fig. 20), które uruchomiaja drazki 18a, 18c (fig. 19) f a za posrednictwem tych drazków — suwaki 20a, 20c. W podobny sposób oddzialywa mimosród 16b na kraz¬ ki 17b drazków 18b. Waly 15a i 15b sa po¬ laczone ze soba za pomoca narzadów re¬ gulujacych takf iz przy obrocie walu 15a mimosrody 16a, 16b moga byc przestawio¬ ne wzgledem siebie, przy czym ich obroty nie zostaja przerywane.Pomiedzy walami 15a i 15b zastosowano wal 50, który jest polaczony za posrednic¬ twem sprzegla ciernego 51a — 51b — 51c z walem 15a, jak tez moze byc polaczony z walem 15b zarówno za posrednictwem przekladni 52a, 52b, 52c, 52d, jak tez bez¬ posrednio za posrednictwem sprzegla 53.Polaczenie walów 15a, 15b ze soba moze byc dokonane bezposrednio za pomoca sprzegla 53 lub tez za posrednictwem prze¬ kladni 52a — 52d. W tym ostatnim przy¬ padku ilosc obrotów walu 15a zmniejsza sie ze wzgledu na ilosc obrotów walu 15b np. w stosunku 25 : 1. Równoczesnie mozna zmienic ilosc obrotów walu 50 ze wzgledu na ilosc obrotów walu 15a, a mianowicie np. zwiekszyc te ilosc w stosunku 1 : 2 lub zmniejszyc ja w stosunku 2:1. Wynika wiec, iz stosunek ilosci obrotów walów 15a, 756 moze byc zmieniany w szerokim za¬ kresie.Skok suwaków 20a, 20b mozna zmie¬ niac pomiedzy wartoscia zerowa a warto¬ scia najwieksza przestawiajac osie obrotu 19a, 19b drazków 18a, 18b tak, iz zmienia¬ ja sie dlugosci przesuwów tloków, przyla¬ czonych do tych krazków. Dla tego celu zastosowano kólka reczne 54a, 54b (fig. 21), podczas gdy drazek 55 (fig. 21) umoz¬ liwia równoczesne wylaczanie sprzegla 53 i wlaczanie kól zebatych 52a — 52d (i na- odwrót), laczacych wal 15a z walem 50.Jezeli sprzeglo 53 jest wlaczone, kola 52a, 52b przekladni nie zazebiaja sie ze soba, podczas gdy przy wylaczonym sprzegle 53 osiaga sie zazebienie kól 52a, 52b.Do regulowania stosunku przekladni sprzegla ciernego 51a, 5/6, 51c sluzy na¬ ped slimakowy 57, uruchomiany kólkiem recznym 56. Naped ten jest zastosowany pomiedzy tarczami 51a, 51b i polaczony z zebatkami 58 o ksztalcie wycinka kola, dzieki czemu osiaga sie zmiane faz zmie¬ niajac przejsciowo stosunek przekladni, przy czym obroty nie zostaja przerywane.Jak wynika z fig. 19, mimosród 16a u- ruchomia równiez suwak 20c, przynalezny do cylindra 59 na wode pod cisnieniem, sluzacego do doprowadzania paliwa. Prze¬ stawiajac os obrotu 19c drazka 18c zmie¬ nia sie skok plyty, doprowadzajacej pali¬ wo na ruszt, w podobny sposób, jak przy zmianie osi obrotów 19a, 19b drazków 18a, 18b (fig. 21) za pomoca kólek 54a, 54b o- siaga sie zmiane ruchów wahliwych ram 8,9.W celu recznej zmiany faz, zmienia sie za posrednictwem napedu slimakowego 57 (fig. 26) i zebatek 58 na krótki okres cza¬ su (2 — 3 sekund) polozenie obu tarcz cier¬ nych 51a, 5/6 sprzegla, a po osiagnieciu pozadanej zmiany fazy przeprowadza sie te tarcze w polozenie pierwotne (stosunek przekladni 1 : 1). Przestawienie sprzegla 5la, 5Ib, 51c powoduje przyspieszanie lub opóznianie walów 15a i 15b jednego wzgle¬ dem drugiego, podczas gdy po przeprowa¬ dzeniu sprzegla w polozenie pierwotne wa¬ ly te obracaja sie.z równa iloscia obrotów.Wielkosc zmiany faz zalezy od! okresu cza¬ su, podczas którego sprzeglo cierne obra¬ calo sie przy stosunku przekladni odmien¬ nym od stosunkuj 1:1, - 9Samoczynna zmiana faz dokonywa sie w sposób nastepujacy* Sprzeglo cierne 5la, 51b, 51c zostaje tak nastawione, iz stosu¬ nek przekladni z walu 15a na wal 756 jest nieznacznie odmienny od stosunku 1:1 i odpowiada np. 1 : 1.01 do 1 : 1.1. Przy sto¬ sunku 1 : 1.01 faza zostaje przesunieta o jeden okres dopiero za pomoca stu poje¬ dynczych zmian faz, podczas gdy przy stosunku 1, : 1.1 osiaga sie przesuniecie fa¬ zy o jeden okres za pomoca dziesieciu po¬ jedynczych zmian faz. Pewna faza powta¬ rza sie wiec w pierwszym przypadku po uplywie 10 minut, a w drugim przypadku juz po uplywie 1 minuty. Waly 15a, 15b sa przy tym polaczone ze soba za posred¬ nictwem sprzegla 53, a przekladnia 52a — 52c jest wylaczona.Jezeli wylaczy sie sprzeglo 53 i wla¬ czy sie równoczesnie za pomoca drazka 55 (fig. 21) przekladnie 52a do 52d zmienia sie stosunek okresów ruchów wahliwych, a wiec i samoczynnie zmienia sie przestrzen, wzdluz której odbywaja sie ruchy wahli- we rusztu. Jezeli np. stosunek w przeklad^ ni 52a — 52c odpowiada 1 : 25, a w sprze¬ gle cielnym 51, 51b, 51c{ —-1:1, przy ilo¬ sci obrotów walu 15a, odpowiadajacej 10 obrotom na minute ruch wahliwy rusztu na pewnej przestrzeni odbedzie sie po uply¬ wie 2,5 minut. Zmieniajac stosunek prze¬ kladni sprzegla na 2 : 1 lub 1 : 2 osiagnie sie ruch wahliwy na tej samej przestrzeni po uplywie 2,5 : 2 = 1,25 minut lub 2,5 X X2 = 5 minut. PL