Wynalazek niniejszy dotyczy rusztów podsuwowych, w których poprzeczne szere¬ gi czlonów, dachówkowo opierajacych sie o siebie, wykonywaja ruchy powrotne w kie¬ runku podluznym rusztu, W tego rodzaju rusztach szeregi czlonów sa osadzone na odpowiednio poruszajacych sie i biegnacych w kierunku! podluznym podstawach. Wza¬ jemny ruch sasiednich szeregów czlonów rusztu mozna przy tym zmieniac.Przy dotychczas znanych postaciach wy¬ konania tego typu rusztu istnieje jednak tylko ograniczona mozliwosc regulowania wzglednie zmiany poszczególnych szeregów czlonów rusztu, wskutek czego nie daje sie w dostatecznym stopniu opanowac wzgled¬ nie wyeliminowac ruchu paliwa, zwlaszcza równiez usunac wystepujacego miejscami szczególnie intensywnego tworzenia sie zu¬ zla. 1 Wynalazek niniejszy ma na celu takie ulepszenie tych znanych rusztów, aby prze¬ de wszystkim umozliwiona byla zmiana ru¬ chu wzglednego w rozmaitych miejscach drogi rusztu bez wplywu na ruchy jego w pozostalych miejscach. Dopiero w ten spo¬ sób mozna opanowac w calej rozleglosci procesy spalania na ruszcie.Dla osiagniecia tego celu zastosowano w mysl wynalazku trzy lub wieksza ilosc podstaw z przynaleznymi szeregami czlo¬ nów rusztowych, przy czym podstawy te przydzielano w rozmaity sposób szeregom czlonów rusztowych stosownie do matema-tycznych prawidel o kombinacjach. Naped kazdej podstawy mozna nastawiac podczas ruchu odpowiednio do fazy i amplitudy nie¬ zaleznie od napedu innych podstaw. W ten sposób stosownie do wielkosci rusztu i ro¬ dzaju uzytego paliwa mozna otrzymac po¬ stacie rusztu, które bez trudnosci daja sie dostosowac do wszelkich warunków ruchu.Dla umozliwienia nastawialnosci miedzy srodki napedowe a uruchomiane przez nie podstawy wlaczone sa urzadzenia rozrzad¬ cze, pozwalajace na stale lub zmienne prze¬ suniecie faz. Skoro urzadzenia rozrzadcze nastawi sie tak, ze wywoluja one stale zmie¬ niajace sie przesuniecie faz, wówczas po¬ wstaje równiez wskutek tego zmiana am¬ plitudy, to znaczy zmiana stopnia chwilo¬ wego wzajemnego przesuniecia krawedzi dwóch sasiednich szeregów czlonów ruszto¬ wych.Tego rodzaju urzadzenia rozrzadcze da¬ ja sie wykonac w rozmaity sposób. Przy na¬ pedzie mechanicznym, gdy silnik uruchomia korby, z którymi sa polaczone podstawy i od których otrzymuja one swój ruch zwro¬ tny, waly napedowe dla korb moga byc ze soba polaczone przy pomocy kól zebatych o stosunku przeniesienia 1 : 1 i przy pomo¬ cy dalszych kól zebatych o innym stosunku przeniesienia. Do otrzymania zadanego w danej chwili polaczenia) sluza wtedy sprze¬ gla, które stosownie do potrzeby pozwalaja na wlaczenie jednego lub innego stosunku przeniesienia dla jednego lub innego walu napedowego. Stosownie do polozenia tych sprzegiel otrzymuje sie albo równy bieg wszystkich podstaw lub tez przesuniecie ich faz jest niezmienne, gdy np. jeden wal na¬ pedowy o przekladni 1 : 1 zostaje wlaczony dopiero pózniej niz inny wal lufe inne waly.Natomiast przesuniecie faz zmieni sie, gdy napedza sie jeden wal o innym stosunku przeniesienia. Przy tym powstaje wtedy ró¬ wniez zmiana amplitudy. Gdy potem na¬ stepuje podczas; ruchu dalsze samoczynne przestawienie sprzegiel przez tryby pomoc¬ nicze, wtedy daja sie wykonac zupelnie róz¬ ne ruchy rozmaitych szeregów czlonów ru¬ sztowych.Podobne mozliwosci zmian i rozrzadza¬ nia otrzymuje sie przy hydraulicznym na¬ pedzie podstaw. Srodek tloczacy moze byc doprowadzany do cylindrów, napedzaja¬ cych podstawy, przez suwaki zaworowe, rozrzadzane wirujacymi tarczami kciuko¬ wymi. Przez zmiane szybkosci wirowania jednej lub drugiej tarczy kciukowej wzgle¬ dem pozostalej lub pozostalych tarcz kciu¬ kowych daje sie wtedy otrzymac zadane przesuniecie faz, które znowu, jak przy na¬ pedzie mechanicznym, moze byc zmienne lub niezmienne, aby w koncu równiez spor wodowac zmiane amplitudy. Równiez i tu¬ taj zmiane mozna stale przeprowadzac przy pomocy trybów pomocniczych.Oprócz tego mozna równiez przez zmia¬ ne ksztaltu kciuków bezposrednio regulo¬ wac amplitude, poniewaz przy wiekszym skoku kciuka porusza sie równiez odpowie¬ dnio dalej suwak zaworowy, wywolujac tym samym wiekszy suw tloka napedowego dla odnosnej podstawy.Wskutek rozmaitych mozliwosci kombi¬ nacji .zarówno pod wzgledem przylaczenia poszczególnych szeregów czlonów ruszto¬ wych do rozmaitych podstaw, jak równiez wskutek rozmaitych mozliwosci nastawie¬ nia, jakie zapewniaja mechanizmy rozrzad¬ cze, daja sie przy ruszcie, zbudowanym we¬ dlug tych zasad, osiagnac wszelkie, jakie tylko daja sie pomyslec, mozliwosci ruchu, tak ze ruszt ten moznai dostosowac do wszelkich warunków ruchu.Na rysunku uwidoczniono rózne przy¬ klady wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia wykres przebiegu wzglecbiie charakteru posuwu rusztu we¬ dlug wynalazku przy nieprzerwanej zmia¬ nie amplitudy; fig. 2, 3 i 4 — schematycz¬ nie kilka przykladów polaczenia poslzcze- gólnych grup rusztu z podstawami; fig- 5 i 5a — w przekroju pionowym i widflku z - 2 —góry postac wykonania z napedem mecha¬ nicznym przy ruszcie o trzech podstawach; f!gvr5b — przekrój wzdluz linii A — A na fig, 5, ai fig. 5c -— szczegól innego wykona¬ nia dla urzadzania przekladniowego; fig, 6, 6a i 6b — w przekroju pionowym, widoku z góry i widoku z boku postac wykonania napedu hydraulicznego dla jednego rusztu o czterech podstawach; fig- 7 i 8 przed¬ stawiaja schematycznie wykonania napedu elektrycznego i hydraulicznego do samo¬ czynnego nastawiania sprzegla lub odpo¬ wiedniego urzadzenia przestawczego przy hydraulicznym napedzie podstawy; fig. 9 i 9b — w przekroju pionowym Wzglednie w widoku z góry urzadzenie rozrzadcze dla napedu hydraulicznego podstaw; fig. 9a — przekrój wzdluz linii B — B na fig. 9; fig. 10 — schematycznie polaczenie przy nape¬ dzie hydraulicznym; fig. lOa — nieco inne wykonanie tego polaczenia, a fig. 11 — wykres przejscia, przy którym zmieniaja sie miejsca slizgania sie po sobie sasiednich grup rusztowych.Jak widac z wykresu na fig. 1, przy ru¬ chu czlonów rusztowych wskutek rozrza¬ dzanego ruchu podstaw powstaje ruch zgarniajacy, przy którym przy stalej sred¬ niej wartosci przesuniecia wzglednego zmieniaja sie ciagle wartosci chwilowe przesuniecia wzglednego, a mianowicie od pewnej najnizszej wartosci, np. od zera, do pewnej najwyzszej wartosci, a potem zno¬ wu z powrotem. Zmiany te powtarzaja sie okresowo, W postaciach wykonania rusztu, przed¬ stawionych schematycznie na fig. 2 i 3, sze¬ regi czlonów rusztowych sa w ten sposób osadzone na trzech podstawach, ze wszyst¬ kie nieparzyste szeregi czlonów rusztowych sa polaczone z pierwsza podstawa, podczas gdy parzyste szeregi czlonów rusztowych sa polaczone z pozostalymi dwoma podsta¬ wami Na trzeciej podstawie, stosownie do dlugosci rusztu i uzytego paliwa, moga spo¬ czywac szeregi czlonów rusztowych czesci koncowej lub srodkowej, albo tez, jak wi¬ dac na fig. 3, szeregi czlonów rusztowych obu czesci. Gdy ruszt jest specjalnie duzy lub gdy tego wymagaja wlasnosci paliwa, celowym moze sie okazac jeszcze dalszy podzial lub zastosowanie nawet czterech podstaw, jak to uwidoczniono schematycz¬ nie na fig. 4. Równiez w tym przypadku przylaczenie szeregów czlonów rusztowych do poszczególnych podstaw moze nastapic w sposób najbardziej celowy. Zasady nauki 0 kombinacjach podaja rozmaite mozliwosci przylaczania, wskutek czego wtedy, gdy naped poszczególnych podstaw zmienia sie wedlug fazy i amplitudy, daja sie wykony¬ wac najrozmaitsze ruchy, aby zapewnic prawidlowy naped paleniska.Naped podstaw, które moga byc nachy¬ lone pod nieznacznym katem do poziomu i osadzone jedne w drugich, odbywa sie naj¬ korzystniej przy pomocy kfzyzulców, które równoczesnie sluza do prowadzenia pod¬ staw i moga byc wprawiane w ruch przez dowolny naped, Równiez i swobodne kon¬ ce podstaw moga byc prowadzone np. przez krazki 55, 56, 57 (fig, 5a).Na fig. 5, 5a, 5b, 5c, 7 i 8 uwidoczniono mechaniczny naped podstaw rusztu, a mia¬ nowicie rusztu o trzech podstawach.Silnik elektryczny 5 obraca za posred¬ nictwem kól zebatych 6, 7, 8, 9 wal 31 (Kg. 5b), Wal ten napedza korbe 41, od której mozna napedzac jedna podstawe. Obok walu 31 sa osadzone równolegle waly 32 i 33, które za posrednictwem korb 42 i 43 lacza sie z dwiema pozostalymi podstawa* mi. Naped tych walów pobocznych odby¬ wa sie z walu 31 w dwojaki sposób. Na wa¬ le 31 sa osadzone kola zebate 21 i 21', a na walach 32 i 33 sa osadzone luzne kola ze¬ bate 22, 23 i 22', 23', które stale zazebiaja sie z kolami zebatymi 21, 2t\ Kola zebate 21, 22, 23 posiadaja stostnfek przeniesienia 1 : 1, a kola zebate 21', 22', 23' posiadaja mna przekladnie, która jednak celowo nie¬ znacznie tylko rózni sie od przekladni 1 ' 1< — 5 -Miedzy kolami zebatymi 22 i 22* wzglednie 23 i 23* sa osadzone na walach 32 i 33 osio¬ wo przesuwne sprzegla 16 wzglednie 15, które stosownie do ich polozenia sprzegaja z walami 32 i 33 badz kola zebate 22 i 23, badz tez kola zebate 22* i 23*. Wskutek te¬ go waly 32 i 33, stosownie do polozenia sprzegiel 15 i 16, obracaja sie albo z szyb¬ koscia, odpowiadajaca szybkosci walu 31, albo tez z inna szybkoscia, gdy kola zeba¬ te 22* i 23* sa wlaczone. Wobec tego pod¬ stawy, polaczone z walami 32 i 33, posiada¬ ja równiez taka sama albo inna szybkosc ruchu niz podstawa, polaczona z walem 31.Nastepnie szybkosc ruchu podstaw zale¬ zy od tego, w jakiej chwili wlacza sie jedno ze sprzegiel 15 wzglednie 16. Zaleznie od tego, jakie polozenie zajmuja wówczas wzgledem siebie korby 41, 42, 43, powstaje przesuniecie faz w ruchu poszczególnych szeregów czlonów rusztowych, a z tego wy¬ nikaja równiez rózne amplitudy, lecz nie przesuniec jako takich, gdyz te wskutek niezmiennej odsrodkowosci korb pozosta¬ ja zawsze jednakowe, lecz przesuniec wzglednych, to jest przesuniec poszczegól¬ nych krawedzi czlonów rusztowych wzgle¬ dem siebie.Dla osiagniecia ruchu przegarniajacego przestawienie sprzegiel moze sie równiez odbywac samoczynnie przy pomocy spe¬ cjalnych urzadzen rozrzadczych w okreslo¬ nych chwilach, przy czym powstaja wtedy stale przesuniecia faz, a tym samym zmia¬ ny amplitud. Mozna przy tym zastosowac zarówno elektryczne, jak i hydrauliczne srodki pomocnicze 10 wzglednie 10*, uwi¬ docznione na fig. 7 i 8.Jezeli pozadane sa bardzo duze róznice w napedzie poszczególnych podstaw, na¬ ped mozna przenosic z walu 31 na waly 32 i 33 równiez przez mechanizm zapadkowy 11, 12, 13, 14, 14* (fig. 5c), wskutek czego wtedy np. waly 32, 33 wykonywaja pelny obrót dopiero po wielokrotnym obrocie glównego walu napedowego 31. Tego rodza¬ ju urzadzenie rozrzadcze moze okazac sie praktyczne takze przy uzyciu równoczes¬ nym ze sprzeglami 15, 16, poniewaz wtedy powstaja jeszcze dalsze mozliwosci zmiany przy jednym i tym samym urzadzeniu na¬ pedowym.Ten sam wynik osiaga sie równiez przy pomocy napedu hydraulicznego, uwidocz¬ nionego na fig. 6, 6a, 6b, 9, 9a, 9b, 9c. Sro¬ dek tloczacy, np. olej, doprowadza sie pompa 18 (fig. 10, lOa) przez suwak zawo¬ rowy 17 urzadzenia rozrzadczego 20 do cy¬ lindrów 31', 32*, 33', 34 i 35 z tlokami 41*, 42', 43', 44' i 45', polaczonymi z podstawa¬ mi, których w tym przypadku jest cztery.Czwarta podstawa jest przy tym napedza¬ na przez oba synchronicznie pracujace cy¬ lindry 34 i 35 wzglednie przynalezne tloki.Urzadzenie rozrzadcze 20 (fig. 9) jest napedzane silnikiem elektrycznym, który przy pomocy posrednich kól zebatych ob¬ raca wal 24 z naklinowanymi na nim tar¬ czami kciukowymi 27. Tarcze kciukowe 27 napedzaja za pomoca rolek 25, osadzonych na ramieniu rozrzadczym 26, drazki tloko¬ we 28 suwaka zaworowego 17 i tym samym reguluja chwile wpuszczania i wypuszcza¬ nia srodka tloczacego z cylindrów napedo¬ wych 31', 32', 33', 34 i 35. Równiez i tutaj, podobnie jak w pierwszym przykladzie, dzialanie tarcz kciukowych 27 mozna regu¬ lowac przy pomocy sprzegiel, jak np. sprze¬ gla 30 przy krancowej tarczy kciukowej na fig. 9. Inna mozliwosc regulowania uwi¬ doczniono z lewej strony na fig. 9. Obie umieszczone tutaj tarcze kciukowe 27\ sa osadzone na otaczajacej wal 24 tulejce 36, która równiez moglaby byc niezaleznym walem. Polaczenie miedzy walem 24 i wy¬ drazonym walem 26 zapewnia zespól kól ciernych 37, 38, 39 (fig. 9 i 9b), których krazek cierny 38 mozna przestawiac np. przy pomocy kola recznego. Z powyzszego wynika, ze stosownie do polozenia krazka ciernego 38 miedzy kolami ciernymi 37 i 39, z których to ostatnie jest polaczone za po- — 4 —ftsóca kól zebatych 46, 47 z wydrazonym walem, temu walowi 36 mozna nadac roz¬ maite szybkosci, wskutek czego osadzone na tym wale 36 tarcze kciukowe poruszaja sie inaczej, niz tarcze kciukowe, osadzone bezposrednio na wale 24. Z tejgo znowu wy¬ nika przesuniecie fas, a w zaleznosci od niego zmiana amplitud. Równiez i tutaj, tak samo jak w pierwszym przykladzie, przestawienie krazka ciernego 36 moze sie odbywac przy pomocy pomocniczych me¬ chanizmów tO i 10' wedlug fig. 7 i 8, co powoduje stale zmiany w szybkosci, a wiec wskutek tego równiez zmiany faz i ampli¬ tud, jakie sa niezbedne do uzyskania ruchu przegarniajacego.W przeciwienstwie do postaci wykona¬ nia z napedem mechanicznym, podanej je¬ dynie dla przykladu, moze jednak tutaj równiez nastapic niezaleznie od przesunie¬ cia iaz rzeczywista zmiana amplitud, gdy np., jak podano na fig. 9, tarcze kciukowe 27 maja postac narzadów obrotowych lub podobnych o ukosnej wzgledem walu 24 osi i sa osadzone na wale 24 osiowo przesuw¬ nie wzgledem rolek 25, np. przy pomocy kól recznych 58, poniewaz wtedy mozna zmieniac nie tylko chwile, lecz równiez suw, udzielany suwakom zaworowym i7. Ponie¬ waz jednak od suwu ich zalezy równiez suw tloków roboczych 41', 42', 43', 44' i 45', powstaje tutaj równiez rzeczywista zmiana amplitudy, z jaka poruszaja sie poszcze¬ gólne podstawy.Jak widac na fig. 10, dla kazdego cylin¬ dra roboczego jest zwykle przeznaczony od¬ dzielny suwak zaworowy 17, tak dzialajacy, ze we wszystkich cylindrach srodek tlocza¬ cy trafia na jedna i te sama strone tloka.W podanym jednak na fig. lOa schematycz¬ nym przykladzie polaczenie jest tak wyko¬ nane, ze jeden suwak zaworowy 17 obslu¬ guje dwa cylindry robocze. Srodek cisnacy wplywa przy tym do cylindra z dwóch przeciwleglych stron, wskutek czego daje sie osiagnac przeciwny ruch tloka. W ten sposób uzyskuje sie ewentualnie waine uproszczenie, poniewaz moze wystarczyc nieznaczna liczba suwaków zaworowych.Dobrze jest zastosowac zawór nadmier¬ nego cisnienia 46 w polaczeniu' z urzadze¬ niem rozrzadczym 2ft. Nastepnie korzystne jest równiez wprowadzenie zaworu dlawia¬ cego 49 (fig. 10, lOa), przy pomocy którego mozna regulowac szybkosc przeplywu srod¬ ka tloczacego.Fig. U wskazuje wreszcie wykres prze¬ biegu ruchu przeganiajacego, jaki powsta¬ je przy stalej zmianie przesuniecia faz, a tym samym amplitudy. PL